Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2014-5-30 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 14-32/654 -289 Karar Tarihi : 12.09.2014 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Kenan TÜRK , Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ B. RAPORTÖRLER : Kerem TOMUR, İmren SEYRANTEPE, Mustafa SOYDAN C. BAŞVURUDA BULUNAN : Profilo Sanayi ve Ticaret A.Ş. Cemal Sahir Sok. No: 26 -28 Mecidiyeköy Şişli/İSTANBUL D. HAKKINDA İNCELEM
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2014-5-30 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 14-32/654 -289 Karar Tarihi : 12.09.2014 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Kenan TÜRK , Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ B. RAPORTÖRLER : Kerem TOMUR, İmren SEYRANTEPE, Mustafa SOYDAN C. BAŞVURUDA BULUNAN : Profilo Sanayi ve Ticaret A.Ş. Cemal Sahir Sok. No: 26 -28 Mecidiyeköy Şişli/İSTANBUL D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN : (1) Mars Sinema Turizm ve Sportif Tesisler İşletmeciliği A.Ş. Dereboyu Cad. Ambarlıdere Yolu No: 4/1 34340 Ortaköy Beşiktaş/İSTANBUL (2) Pinema Filmcilik ve Sinemacılık Ticaret Ltd. Şti. Ekinciler Cad. Ertürk Sok. No: 4 Onat Plaza Kat:6 Kavacık/İSTANBUL (1) E. DOSYA KONUSU: Mars Sinema Turizm ve Sportif Tesisler İşletmeciliği A.Ş. nin, yapımcısı/sponsoru olduğu filmlerin gösterimini rakipleri nezdinde engellediği, bu suretle hâkim durumunu kö tüye kullandığı iddiası. (2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle, Profilo Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından işletilen ve İstanbul ilinde Profilo Alışveriş Merkezi nde yer alan Profilo Sinemaları nın tüm film dağıtıcılarından düzenli olarak birinci vizyon film temin ettiği; ancak Mars Sinema Turizm ve Sportif Tesisler İşletmeciliği A.Ş. nin (MARS) yapım ortağı olduğu Kış Uykusu filminin, filmin dağıtımını gerçekleştiren Pinema Filmcilik ve Sinemacılık Tic. Ltd. Şti. (PİNEMA) tarafından kendilerine sağlanm adığı ifade edilmiştir. PİNEMA tarafından önceden duyurulan gösterim şartları kabul edilmesine ve dijital dönüşüm destek bedeli (VPF [virtual print fee] bedeli) talep edilmemesine karşın filmin kendilerine verilmemesinin, MARS ın filmin dağıtımı konusunda PİNEMA yı yönlendirmesinden kaynaklandığı iddia edilmektedir. Söz konusu yönlendirme neticesinde Mecidiyeköy bölgesindeki potansiyel seyircinin, MARS in bu lokasyonda yer alan iki sinemasına ek olarak Profilo Sinemaları na da gitmesinin önlenmek istendiği ve MARS ın bu yolla 4054 sayılı Kanun un 4. ve 6. maddelerine aykırı hareket ettiği iddia edilmiştir. (3) G. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 13.06.2014 tarihinde intikal eden başvuru 02.07.2014 tarihli K urul toplantısında görüşülerek, 14-23/473 -M sayı ile önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme üzerine hazırlanan 02.09.2014 tarih ve 2014 -5-30/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; önara ştırma konusuna ilişkin olarak ilgili teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilm iştir. 14-32/654 -289 2/4 I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (5) Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ilgili ürün pazar ları sinema filmi yapım pazarı , filmlerin sinemalarda gösterimi amacıyla dağıtımı pazarı ve sinema salonu hizmetleri pazarı olarak belirlenirken, ilgili coğrafi pazar ise "Türkiye" olarak belirlenmiştir. (6) Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, yapılan başvur uda yer alan iddiaların 4054 sayılı Kanun un 4. ve 6. maddeleri kapsamında değerlendirilebileceği anlaşılmıştır. (7) Başvuruda, Profilo AVM sinemasının Kış Uykusu filmini gösterim için talep etmesine karşın temin edemediği belirtilmiş olup, bu durumun filmin yapım ortağı da olan MARS ın, seyircilerin kendisine ait sinemalar ile aynı bölgede bulunan Profilo AVM sinemasına kaymasını önlemek amacıyla PİNEMA yı yönlendirmesinden kaynaklandığı ve bu suretle 4054 sayılı Kanun un 4 ve 6. maddelerinin ihlal edildiği iddia e dilmiştir . (8) Dosya mevcudundan, yapılan yerinde incelemelerde n, Kış Uykusu filmine ilişkin olarak başvuru sahibinin bulunduğu İstanbul ilinin yanında, Ankara ilinde de iki adet sinemanın taleplerinin karşılanmadığı nın görül düğü, MARS ın, Zeyno Film ve Nuri Bilge CEYLAN ile birlikte söz konusu filmin yapım ortağı olduğu, kendisinden bağımsız bir teşebbüs olan PİNEMA ile de filmin dağıtımı için bir dağıtım sözleşmesi imzaladığı , önceki bölümde yer verilen dağıtım sözleşmesinin ilgi li hükmü uyarınca , PİNEMA nın, filmin gösterime gireceği salonları MARS ın da görüşünü alarak belirle diği, MARS ın, filmin hangi sinemalara dağıtılacağı konusunda etkili olduğu nun görül düğü, sinema salonlarının filmi gösterime alma taleplerinin PİNEMA tara fından MARS a iletildiği anlaşılm ıştır. (9) Bu çerçevede 4054 sayılı Kanun un 6. maddesi kapsamında fiili veya muhtemel rekabet karşıtı piyasa kapamaya yol açan dışlayıcı bir eylemin bulunup bulunmadığı nın, ayrıca 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi çerçevesinde PİNEMA ile MARS arasındaki dağıtım anlaşmasının piyasa kapama etkisine yol açabilecek nitelikte olup olmadığı nın değerlendirilmesi gerekmiştir. (10) Dosya mevcudundan, sinema endüstrisi nin yapım -dağıtım -gösterim şeklinde özetlenebilecek bir tedarik zincirine sahip olduğu, MARS ın esas olarak bu zincirin son halkası olan gösterim ayağında faaliyet göstermekle birlikte, zaman zaman ithal ettiği/yapım ortağı olduğu filmler vasıtasıyla zincirin ilk halkası olan yapım ayağında da faaliyet gösterebil diği, PİNEMA nın ise zincirin ara halkası olan dağıtım ayağında faaliyetlerini sürdür düğü, başvuru konusu filmin dağıtımının gerçekleştirilebilmesi amacıyla yapım ortağı sıfatını haiz MARS ile dağıtımcı sıfatını haiz PİNEMA arasında bir dağıtım sözleşmesi nin imzalan dığı, PİNEMA nın farklı yapı mcılarla imzaladığı sözleşmeler de filmin gösterime gireceği sinemaların belirlenmesinde kararın yapımcıya ait olduğunu ya da bu kararın yapımcının onayına sunulacağını düzenleyen hükümlerin bulunduğu nun görül düğü, MARS ın ithala tçı/yapımcı sıfatıyla daha önce birlikte çalıştığı dağıtıcılardan ( ..) ile imzaladığı sözleşmede de benzer hükümlerin yer aldığı , bu çerçevede filmlerin asıl sahibi olan yapımcıların filmin gösterime gireceği sinemalara ilişkin kararı dağıtıcılara devrede bildikleri gibi kendi ellerinde de tutabildikleri anlaşılm ıştır. Bu kapsamda, MARS ın filmin yapım ortağı olması sıfatıyla gösterimin yapılacağı salonların belirlenmesinde söz sahibi olmasının pazardaki genel uygulamaya uygun olduğu d eğerlendirilmiştir . (11) MARS ın yapım ortağı sıfatıyla taraf olduğu ilgili dağıtım sözleşmelerinde 4054 sayılı Kanun un 4. ve ayrıca 6. maddeleri kapsamında pazarı kapama etkisi yaratabilecek, filmi tek alıcıya (MARS a ait Cinemaximum sinemalarına) sağlama gibi bir münhasırlık hükmünün bulunmadığı , ayrıca Kış Uykusu filminin, Ankara ve İstanbul illerinde Prestige, CinemaPink gibi rakiplerin Cinemaximum sinemalarıyla aynı mikro pazarda bulunan, hatta yan yana olan sinemalarına sağlandığı anlaşılmıştır. Keza İstanbul ilinde 14-32/654 -289 3/4 de başvuru sahibi ile aynı coğrafi mikro pazarda bulunan diğer rakiplere filmin sağlandığı tespit edilmiştir. (12) 4054 sayılı Kanun un 6. maddesi kapsamında, bir filmin herhangi bir sinemaya gösterim için sağlanmaması eyleminde sözleşme yapmanın reddinden bahsedeb ilmek için, alt pazar olan sinema salonu hizmetleri pazarında faaliyet gösteren teşebbüslere ürünü sağlamayan teşebbüsün, üst pazarlar olan dağıtım ve/veya yapım pazarında hâkim durumda bulunması gerekmektedir. (13) Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde , PİNEMA nın dağıtım pazarındaki pazar payının %6-8 seviyelerinde olduğu ve pazarda UIP, WARNER ve TIGLON gibi daha büyük ölçekli dağıtıcıların bulunduğu , MARS ın ise yapım pazarındaki faaliyeti sınırlı düzeyde ol duğu , 2011 -2014 yılları arasında yapım pazarından al dığı payın bilet satış adedi bakımından ( ..) ; bilet satış hasılatı bakımından ( ..) seviyeleri ile sınırlı olduğu anlaşılmıştır . Bu çerçevede yapım ortağı/ithalatçısı olduğu filmler bakımından MARS ın ya da dağıtımcı olarak PİNEMA nın halihazırda üst pazarda hakim durumda olduğundan bahsedilemeyeceği için başvuru konusu eylemin, sözleşme yapmanın reddi yoluyla ihlal olarak nitelen dirilemeyeceği değerlendirilmiştir . (14) Dosya mevcudundan, Kış Uykusu filminin MARS ve PİNEMA tarafından bazı sinemalara sağlanmamasının gerekçesinin, filmin sanat/festival filmi olması nedeniyle kopya sayısının sınırlı tutulması, mevcut kopyaların dağıtımın da da bölgesel olarak bilet fiyatı yüksek olan ve yönetmenin önceki filmlerinde en çok gelir sağlayan sinemaların hedeflenmesi; böylelikle de gösterim süresinin ve kârın azami seviyede tutulmasına çalışılması olduğu bilgisinin, ( ..) ve ( ..) arasındaki 07 .06.2014 tarihli elektronik posta yazışması ile desteklendiği, ayrıca y erinde incelemelerde MARS ın filmin dağıtımında kendi sinemalarına yakın lokasyonlu rakipleri dışlama amacına yönelik hareket ettiğini gösterir herhangi bir bilgi/belgeye ulaşılama dığı anlaşılmıştır . (15) Bununla birlikte, incelemeye konu eylemin dışlayıcı etki doğurma potansiyelinin bulunmadığı , incelenen davranışın kapsamı nın pazarda tüketici talebinin yüksek olmadığı bir sanat/festival filmi ile sınırlı ol duğu , MARS a ait Cinemaximum sinemalarına yakın lokasyonlu tüm rakip sinemaları dışlayan bir dağıtım ın gerçekleştirilme diği, b una ilaveten, Kış Uykusu filminin bilet satışlarının Türkiye genelinde sinemalarda gerçekleştirilen toplam bilet satışları içerisindeki payı nın, %0,6 seviyes i ile sınırlı olduğu, Filmden elde edilen hasılatın küçük -orta çaplı sinema salonlarının önemli gelir kaynağı olan yerli filmlerden elde edilen yıllık bilet satışı içerisindeki payı nın % 5-6 civarında olduğu anlaşılmıştır. (16) Bu hususlar ışığında , dosya konu suna ilişkin olarak soruşturma açılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır. 14-32/654 -289 4/4 J. SONUÇ (17) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.