İSTİNAF KARAR TARİHİ: 31/12/2025 Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA : Davacı vekili, müvekkilinin 2002 tarihinden bu yana davalı ... ... markasının ... numaralı bayisi olarak ürünlerini sattığını, ülkedeki en iyi bayilerden olduğunu, 2016 yılı bayilik sözleşmesiyle ilgili olarak davalıyla görüşüldüğünü, ancak 29/01/2016 tarihinde bir sebep bildir…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2022/1540 KARAR NO : 2025/2189 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 12/05/2022 NUMARASI : 2016/618 Esas - 2022/414 Karar DAVA: Alacak DAVA TARİHİ: 12/05/2022 İSTİNAF KARAR TARİHİ: 31/12/2025 Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA : Davacı vekili, müvekkilinin 2002 tarihinden bu yana davalı ... ... markasının ... numaralı bayisi olarak ürünlerini sattığını, ülkedeki en iyi bayilerden olduğunu, 2016 yılı bayilik sözleşmesiyle ilgili olarak davalıyla görüşüldüğünü, ancak 29/01/2016 tarihinde bir sebep bildirilmeden davalının ... ... renk karıştırma makinesinin müvekkilinden alındığını, bunun üzerine davalıya 11/03/2016 tarihli ihtarın gönderildiğini; müvekkilinin elinde halen 40.000-TL değerinde ... ... marka ... bulunduğunu, davalı yetkililerinin boyaları alacaklarını söylemelerine rağmen almadıklarını; yıllardır ürünleri satarak oluşturduğu müşteri portföyünün davalının haksız davranışıyla kaybedildiğini ve müvekkilinin zarara uğradığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla prim dahil her türlü maddi zararın tazminatı olarak 10.000-TL maddi tazminatın sözleşmenin feshedildiği 29/01/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili, 21/02/2021 tarihli talep açıklama dilekçesinde, fesihten sonra müvekkilinin iki işyerine kapanış verdiğini ve işçileri işten çıkarmak zorunda kaldığını, dava dilekçesindeki toplam 10.000-TL taleplerinin 5.000-TL'sinin müspet zarara ve 5.000-TL'sinin de denkleştirme alacağına ilişkin olduğunu beyan etmiştir. ISLAH : Davacı vekili 21/03/2022 tarihli ıslah dilekçesinde, 31/01/2022 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda TTK'nın 121. maddesine göre 3 aylık fesih süresi için 49.605,25-TL kar kaybı ve haksız fesih nedeniyle müvekkilinin envanterinde kalmış ... tutarının 78.831,11-TL olarak saptandığını, dava dilekçesindeki 10.000-TL taleplerini 118.436,36-TL artırarak toplam 128.436,36-TL'nin fesih tarihi olan 29/01/2016 tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan tahsilini istemiştir. CEVAP : Davalı vekili, davacının müvekkilinin bayisi olmadığını, davacı ile müvekkili arasında imzalanan bir bayilik sözleşmesi bulunmadığını, davacının 2010 yılına kadar müvekkilinde doğrudan ... ... markalı ürünlerin alımını yaptığını, daha sonra müvekkilinin o bölgede toptancı bayiliğini yapmakta olan ... Ltd. Şti'nden alım yaptığını, müvekkilinin ürettiği ürünleri satın alan, kendi adına ve hesabına satmak isteyen uygun gördüğü firmalara yazılı taahhütname ve teslim belgeleri ile renklendirme makinesini belirli bir amaç ve süre için, talep edildiğinde iade etmek şartıyla kurduğunu, makinenin müvekkiline ait olduğunu, 26/06/2013 tarihli taahhütname ve teslim belgeleri ile davacıya teslim edildiğini, makine alınırken davacı yana müvekkili şirketin grup şirketlerine ait bir diğer makinenin teslim edildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEME KARARI : Mahkemece, taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmadığı, ancak bayilik sözleşmesinin yazılı şekil şartına tabi olmadığı,taraflar arasında 2002 ila 2010 yılları arasında doğrudan ticari ilişki olduğu, davacının davalı marka ürünlerini sattığı, dosyadaki "Toptan Satıcı - Bayi Arasında Uygulanacak ... A.Ş. İskonto ve Prim Sistemi Sirküleri" ile davacıya yapılacak iskonto tutarlarının düzenlendiği, tahsilat makbuzları bulunduğu, davalıdan 2003 yılında ödül aldığı, buna göre 2002-2010 yılları arasında bayilik ilişkisinin bulunduğu; 2011-2016 arasında ise davacının dava dışı ... ... Ltd. Şti. ile ticari ilişki kurduğu, ... ... markasına ait "Yetkili Satıcı Belgesi" ile bayi kartlarının davacı adına düzenlendiği, kartların son kullanma tarihlerinin "11/15" ve "03/14" olduğu, dava dışı şirketin bilirkişi incelemesine sunduğu "Vade Farkı Taahhütnamesi" ve "Yetki Belgesi" başlıklı belgeleri davacının bayi sıfatıyla imzaladığı, dava dışı şirketin davalının bayisi olduğunu davalının da kabul ettiği, önemli olan sağlayıcının mallarının satılması olduğundan; bu malların sağlayıcının bizzat kendisinden alınmasıyla onun bayisinden alınması arasında fark bulunmadığı, bu durumda davacının 2010 yılına kadar davalıyla doğrudan bayilik ilişkisi içerisinde olduğu, 2011 yılından itibaren ise davacının dava dışı şirketten mal almak suretiyle bayilik ilişkisinin devam ettiği anlaşıldığı; renk karıştırma makinesinin 29/01/2016 tarihinde geri alınmasıyla sözleşmenin feshedildiği, davalının fesihten önce ihbar süresi vermediği, feshin haklı bir nedene dayandığına dair dosyaya herhangi bir delilin ibraz edilmediğinden davalının sözleşmeyi haksız olarak feshettiği; yazılı sözleşme ve davacının tekel hakkı bulunmadığından, denkleştirme tazminatı isteminin reddi gerektiği; haksız fesih nedeniyle müspet zararın talep edilebileceği, bilirkişi raporuna göre davacının aylık ortalama karlılığının 16.535,08-TL olduğu, davacının aynı bölgede farklı bir firmadan bayilik alabilmesi için tespit edilen 2 aylık süre için davacının 33.070,17-TL kar mahrumiyeti belirlendiği; davacının davalıdan aldığı ve envanterinde kalan ... ... markalı boyaların davacı kayıtlarında tespit edildiği, davalının stokta bulunan malları geri alma yükümlülüğü bulunduğu, stok malzeme bedellerinin davacıya ödenmesi gerektiği, malzemelerin bedelinin toplamda 78.831,11-TL olarak bilirkişilerce tespit edildiği, fakat edimlerin karşılıklı ifası kuralı gereğince davacının hükümde değerleriyle gösterilen malzemelerin davalıya iadesi halinde toplam 78.831,11-TL'nin davacıya ödenmesi gerektiği; 29/01/2016 fesih tarihine göre 20/05/2015 dava ve 21/03/2022 ıslah tarihi itibariyle 10 yıllık zamanaşımının dolmadığı gerekçesiyle, denkleştirme tazminatı talebinin reddine; müspet zararına ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 33.070,17-TL kar mahrumiyeti, 78.831,11-TL envanterde kalan ... bedeli olmak üzere toplam 111.901,28-TL'nin, 5.000-TL'sinin 20/05/2016 dava tarihinden, kalan 106.901,28-TL'sinin 21/03/2022 ıslah tarihinden itibaren avans faiziyle ve ... bedeline ilişkin 78.831,11-TLnin tablo halinde gösterilen malzemelerin eksiksiz olarak davalıya teslimi halinde, davalıdan alınıp davacıya verilmesine, aşan istemin reddine, tablodaki ürünlerden eksik çıkan olursa, adet fiyatı belirtilen şekilde tahsil edilecek tutardan düşülmesine karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ : Davalı vekili, kararda yer alan ve bir anlamda "boyaların teslimi şartına bağlı bedel ödeme" şeklinde şarta bağlı karar verilemeyeceğini, ürünlerin kullanım tarihlerinin geçmiş, saklama koşullarının kötü ve bozulmuş olabileceğini, zaten davacının böyle bir talebi yokken talebinden farklı ve talebi aşar şekilde karar verildiğini; tarafların ticari defterlerinde davacının 2010 yılına kadar müvekkilinden mal aldığını, bu alımların taraflar arasında yazılı sözleşme olmadan devam ettiğini ve 2010 yılında karşılıklı mutabakatla sona erdiğini, davacının davayı 5-6 yıl sonra açtığını; davacının dava dışı ... ... Ltd. Şti. ile ticaret yaptığı dönem için müvekkilinin renk makinesini geri almasının fesih olarak kabul edilemeyeceğini; gerekçeli kararda belirtilen imzası tek taraflı sirkülerin bayilik ilişkisini göstermediğini, o belgenin müvekkilinden toptan mal alan toptan satıcıları teşvik için düzenlendiğini; 2010 yılından sonra davacının kendisine yakın olan ... şirketinden mal almaya başladığını ve kendisine renk makinesinin ariyet olarak bırakıldığını, o makine iade alınırken başka bir makinenin ariyet olarak bırakıldığını; müvekkilinin davacı ile ... arasındaki ilişkiye taraf olmadığını, ... şirketine olan borçlarını hiç veya zamanında ödemeyen davacıya mal satımının yapılıp, yapılmaması kararı tamamıyla ... şirketine ait olduğunu, davacının faturaların ... tarafından kesildiğini ve ödemeleri oraya yaptığını; ariyeten teslim edilen ... makinesinin davacının iade tutanağında yer alan imzası karşılığında iade alındığını ve müvekkilin doğrudan mal satışı yaptığı bayisiyle çalıştığı bildirildiğinden ...'dan satın alınacak ürünlerde kullanılmak üzere yerine ... isimli aynı işlevi gören renklendirme makinesi yeniden taahhütname ile verildiğini ve zararın ispat edilemediğini belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE : Dava, taraflar arasında bulunduğu iddia edilen bayilik sözleşmesinin davalı tarafından haksız feshedildiğinden bahisle denkleştirme ve müspet zarar tazminatının davalıdan tahsili istemine ilişkindir.Dava dışı ... ... Ltd. Şti.'nin ticari defterlerinin incelendiği 15/10/2020 tarihli bilirkişi raporunda, davacı ile şirket arasındaki ticari faaliyetin 2011 yılında başladığı ve kesintisiz olarak 2015 yılına (dahil) kadar devam ettiği, dava dışı şirketin bu süreçte davacıya toplam 15.792.967,56-TL bedelli satış faturası düzenlediği, 2016 ve 2017 yıllarına ilişkin satış faturası kaydı bulunmadığı; 2016 yılında senet protestosu kaydı ve 2017 yılında ise davacının düzenlediği fatura ile hesap bakiyesinin sıfırlandığı tespit edilmiştir. Davalının 2002-2016 yılları ticari defterlerinin incelendiği 23/08/2021 tarihli bilirkişi raporunda, 2022-2011 yıllarında davalının davacıya satış faturaları düzenlediği, davacının da davalıya ödemeler yaptığı, kayıtların 18/09/2002 tarihinde başladığı ve 29/12/2011 tarihinde bittiği, dava tarihi itibariyle davacının davalıdan 48,85-TL alacaklı göründüğü; ... renklendirme makinesinin davalı tarafından davacıya 26/03/2013 tarihinde verildiği belirlenmiştir. Davacının 2008-2016 yılları ticari defterlerinin incelendiği 29/08/2019 tarihli mali müşavir bilirkişi kök raporunda, tarafların arasındaki ticari ilişki hususunda bir inceleme yapılmamış, davacının karlılık ve zarar hesapları üzerinde durulmuştur. Aynı bilirkişiden yanına makine mühendisi bilirkişi de eklenmek suretiyle alınan 31/01/2022 tarihli ek raporda, davacının yeniden bir ... şirketinin bayisi olabilmesi için gereken sürenin 2 ay olabileceği, davacının ortalama karının 16.535,08-TL olduğu; davacının stoklarında bulunan davalının markası boyaların değerinin 2014-2015 yıllarında 78.831,11-TL olduğu, envanter lisesinin ve fotoğraflarının eklendiği, listede 22 çeşit farklı ürün bulunduğu tespit edilmiştir.Bilirkişi raporlarında görüldüğü gibi ve tarafların kabulünde olduğu üzere, taraflar arasındaki ticari ilişkinin davalının defterlerinde 18/09/2002 tarihinde başladığı ve 29/12/2011 tarihinde bittiği, sonrasında davacının davalıdan mal almadığı, davalının dava dışı toptan satıcısı ... ... Ltd. Şti.'den davacının ürettiği boyaları almaya başladığı; dava dışı şirketin kayıtlarında 2012-2015 arasında ticari ilişkinin devam ettiği, 2016 yılında senet protestosu ve davacının kestiği faturayla ilişkinin sona erdiği görülmüştür. Davacı davalıyla aralarında bulunduğunu iddia ettiği bayilik sözleşmesini ispat için dosyaya bir kısım belgeler sunmuş ve davalının 29/01/2016 tarihinde ... renklendirme makinesini geri almasıyla var olduğunu iddia ettiği bayilik sözleşmesini feshettiğini ileri sürmektedir. Mahkemece bu belgeler de değerlendirilerek bayilik sözleşmesinin bulunduğu ve davalının makineyi geri alması da haksız fesih kabul edilerek, davacının talepleri değerlendirilmiştir. 23/08/2021 tarihli bilirkişi raporunda, iade alınan makinenin davacıya 26/03/2013 tarihinde verildiği belirtilmiştir. Söz konusu tarih taraflar arasındaki ticari ilişkinin devam etmediği döneme karşılık gelmekte olup, davacı makinenin kendisine verilme ve iade alınma koşullarına dair iddiada bulunmadığı gibi bu hususta bir belge de sunmamıştır. Dosyada mevcut, "... ... Servis Saporu" başlıklı 29/01/2016 tarihli belgede ... ... renk makinesinin iade alındığı ve ... makinesi ve karıştırıcının kurulumunun yapıldığı ve bir itiraz içermeyen belgede davacının da imzası bulunmaktadır. Davalının davacıya başka bir makineyi ariyet olarak bıraktığı da gözetildiğinde, davalının mülkiyeti kendisine ait olan makineyi geri alması fesih bildirimi olarak değerlendirilemez.Taraflar arasında yazılı bir sözleşme olmadığı ,süreklilik arz eden bir satım ilişkisi kurulduğu ancak ,2010 yılında bu ilişkinin de sona erdiği anlaşılmaktadır. Davacı 2011 yılından itibaren davacının toptan satım bayiisinden mal almaya devam ettiği ,ancak bu mal alımına davalının onayı ile yapıldığı ileri sürülmediğinden toptancı bayisinden uzun süreli alım yapması davacıya davalının bayii sıfatı da vermeyecektir. Davacının 2011 yılından itibaren mal almaya başladığı davalının toptancı bayiisi ... ... şirketinden makinenin geri alındığı 2016 yılı ve devamında, davacının hiç mal almadığı ve senet protestosu kaydı ile ticari ilişkinin sona erdiği bilirkişi raporu ile tesbit edilmiştir.Davalı tarafından ... şirketi tarafından mal satımının ilgili şirketin ihtiyarında olduğu belirtilmiş, davacı da ... şirketinden mal istediği ancak verilmediğine ilişkin bir iddia ve delil göstermemiştir.Davacının; davalı ile olan bayilik ilişkisini ispatlaması yanında karşı yandan müspet zararı kapsamında mahrum kaldığı karı isteyebilmesi için bayilik sözleşmesinin davalının haksız feshi ile sona erdiğini de kanıtlaması gerekir.Davacının elinde kalmış davalı markalı ürünleri davalıya iade etme talep hakkı içinde bu yönde bir sözleşmenin varlığının kanıtlanması gerekir.Davacı bayilik sözleşmesinin varlığını ve davalı tarafından haksız fesih edildiğini kanıtlayamadığından davanın tüm talepler bakımından reddi gerekir. Stok ürünlerinin iade alınması talebi , dava dilekçesinde ve davacının talep açıklama dilekçesinde belirtilmediğinden ,davada talep edilmeyen bir hususun ıslah dilekçesiyle talep edilme imkanı bulunmamamaktadır.Davanın tümüyle reddi gerekirken ,istinafa konu edilen kısım bakımından kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin karara yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına , yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek olmadığından kararın kesinleşen kısımları dikkate alınarak yeniden karar verilerek, davanın reddine karar verilmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/05/2022 Tarih ve 2016/618 Esas - 2022/414 Karar sayılı kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA, "Davanın reddine," İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ; "Alınması gereken 732-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından yatırılan 170,78-TL peşin ve 2.022,60-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.193,38-TL harçtan mahsubu ile 1.461,38-TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, Davalı tarafça yapılan 806,50-TL yargı giderinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, Davalı vekili için takdir olunan 45.000-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, " Yatırılan 1.911-TL peşin istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve istek halinde davalıya iadesine, Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, davalı tarafça yapılan 88,60-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, Gerekçeli kararın birer örneğinin taraflara tebliğine, HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 31/12/2025