İSTİNAF KARAR TARİHİ: 05/03/2026 Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA : Davacı vekili, müvekkili bankanın ... şubesi müşterisi dava dışı.... Şti.'nin tahsil için şubeye verdiği keşidecisi.... AŞ olan, 18/12/2020 keşide tarihli, 89.800-USD bedelli çekin Yabancı Para Takas Merkezine gönderilmek üzere 18/11/2020 tarihinde ... şirket personeline teslim…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2022/2094 KARAR NO: 2026/403 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 27/04/2022 NUMARASI: 2021/175 Esas - 2022/340 Karar DAVA: Çekin İstirdatı DAVA TARİHİ : 18/03/2021 İSTİNAF KARAR TARİHİ: 05/03/2026 Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA : Davacı vekili, müvekkili bankanın ... şubesi müşterisi dava dışı.... Şti.'nin tahsil için şubeye verdiği keşidecisi.... AŞ olan, 18/12/2020 keşide tarihli, 89.800-USD bedelli çekin Yabancı Para Takas Merkezine gönderilmek üzere 18/11/2020 tarihinde ... şirket personeline teslim edildiğini, ancak çekin kargoda kaybolduğunu, İstanbul 7. ATM'nin 2020/657 esas sayılı dosyasında çek iptali davası açtıklarını, davalı ........... Şti.'nin çeki 19/11/2020 tarihinde ...'a ibraz ettiğini, sonrasında çek ilgilerine karşı ......... İcra Dairesi'nin... esas sayılı dosyasıyla kambiyo takibi başlattığını, çekin çalındıktan sonra.... ......... Şti ie ......... Şti. tarafından cirolandığını ve yapılan şikayet kapsamında çekin Bakırköy CBS'nin 2020/98388 soruşturma sayılı dosyası üzerinden kasaya alındığını ileri sürerek, çekin müvekkili bankaya iadesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı vekili, çekteki ciro zincirinin kopuk olmadığını, meşru hamil olan müvekkilinin kendinden önceki cirantayla arasındaki ilişkiyi ispat etmek zorunda olmamasına rağmen buna ilişkin belgeleri sunduklarını belirterek, davanın reddine ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEME KARARI : Mahkemece, davalının çeki ağır kusurlu veya kötü niyetle iktisap ettiğini davacı tarafından ispatlanamadığı, davalının ticari ilişki kapsamında kendisinden önceki cirantadan çeki alacağına karşılık aldığı, ikisi arasındaki ilişkinin çekin kaybolma tarihinden önceye dayandığı, çekin defterlere de işlendiği; çekteki davacı cirosunun ......... tarafından daksille kapatılarak cirolanmasının davalının kötü niyetini göstermediği, çekteki ciro zincirinin düzgün olduğu ve davalıya karşı kişisel defiler ileri sürülemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili, ciro zincirindeki ......... Şti. ile .... Şti. arasındaki ticari ilişkinin tespiti için de defterlerinin incelenmesi gerektiğini, fakat mahkemenin kabul etmediğini, lehtar .......... ile........arasında bir ilişki bulunmadığını, çeke ilişkin takibin İstanbul 19. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2021/79 esas sayılı dosyasında çek üzerinde oynama yapıldığından iptal edildiğini belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. GEREKÇE : Dava, TTK'nın 792. maddesine dayanılarak açılmış çekin istirdatı istemine ilişkindir. Somut olayda, dava konusu ...Şubesi'ne ait 18/11/2020 görünen keşide tarihli (tahrifattan önce 18/12/2020), ... nolu, 89.800-USD bedelli, keşidecisi ........ AŞ, lehtarı .... Şti. olan çekin, tahsil için davacı bankaya 21/09/2020 tarihinde tutanakla tahsil edilerek hesaba alacak kaydı için verildiği, bu tutanakta çekin keşide tarihinin 18/12/2020 olarak yazılı olduğu, davacının çeki tahsil içn yabancı para takas merkezine göndermek için ...'ya 18/11/2020 tarihinde teslim edildiği, ancak çekin kargoda kaybolduğu, görünen çek cirantalarının sırasıyla lehtar, .... ... .... Şti., ........ Şti. ve davalı .... Şti. olduğu, çekin davalı tarafından ...'a 19/11/2020 tarihinde ibrazında çekin üzerindeki tarihte tahrifat olduğundan ödenmediği; davacı tarafından çekin zayi nedeniyle iptali istemiyle dava açtığı, çekin davalı tarafından lehtara ve cirantalara karşı İ........ İcra Dairesinin... esas sayılı dosyasında kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibine konu edildiği, dava dışı lehtarın bu icra takibine karşı imzada ve keşide tarihinde tahrifat olduğundan şikayet başvurusuna konu İstanbul 19. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2021/79 esas ve 2022/340 karar sayılı dosyasında bilirkişi tarafından çekin keşide tarihinin ay kısmında tahrifat yapıldığı tespit edildiğinden ve bu tarihe seçenekli olarak süresinden sonra ve önce ibraz edildiği gerekçesiyle 31/03/2022 tarihli kararla lehtar açısından takibin iptaline karar verildiği; İstanbul BAM 20. HD'nin 14/12/2022 tarihli ilamıyla kesin olarak istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği; yine çek keşidecisinin aynı takip ve çek için açtığı İstanbul 19. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2021/101 esas ve 2022/328 karar sayılı dosyasında, yukarıdaki davadaki aynı gerekçeyle 31/03/2022 tarihinde takibin keşideci bakımından iptaline karar verildiği; İstanbul BAM 21. HD'nin 04/03/20224 tarihli ilamıyla kesin olarak istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Dosyada mevcut 21/12/2021 tarihli savcılık dosyasından getirtilmiş çek aslının mahkeme inceleme tutanağında, "Davamıza konu çek ile aynı çek olduğu, takip alacaklısı, dosyamız davalısı, takip borçlularının ise keşideci, lehtar ve diğer cirantalar olan ....... Şti. ve........... Şti. olduğu, takip tarihinin 15/01/2021 olduğu görülmüştür. İncelenen dosyamıza davacı tarafça fotokopisi sunulan çekin, arkada sadece lehtarın kaşe ve imzasının olduğu, altında ise, "...emrine ödeyiniz" yazısı ve 2 adet imza olduğu, çek aslında ise, "...emrine ödeyiniz" yazısının ve altındaki 2 adet imzanın daksil ile üstünün kapatılarak....... şirketinin kaşesinin basıldığı, daksilin altında bu yazıların okunabilir şekilde kısmen görüldüğü, ...... şirketinin kaşesinin ve imzasının da daksilden sonra ..... cirosunun altına atıldığı ve imzanın bir çizgisinin daksil üzerine taşmış olduğu, sonraki bilgilerin ise davalı tarafça icra dosyasına sunulmuş ciro ve yazılarla aynı nitelikte olduğu, bu haliyle davacı taraf lehine yapılmış cironun iptal edilmeden ve görünürlüğünü kapatmak amacıyla daksil ile kapatılarak bunun silindiği görülmüş olup, buna dair yapılan inceleme sonucu işbu tutanak birlikte imza altına alınmıştır." tespiti yapılmıştır. Tutanağın ekinde (UYAP'ta) çekin ön-arka yüzünün renkli fotoğrafının eklendiği ve .... Şti.'nin cirosunun-kaşesinin mürekkepli kalem yazılarını silmek için kullanılan daksil diye tabir edilen beyaz şeritin üzerine basıldığı-işlendiği görülmektedir. Buna göre çekin lehtarı tarafından "...emrine ödeyiniz" kaydıyla ve çift imza ile davacı bankaya tahsil için verildiği ve davacının vekil hamil olduğu anlaşılmaktadır. Davacının ve keşidecinin şikayeti üzerine başlatılan (yetkisizlik ve yetkili CBS'nin belirlenmesi kararlarından sonra nihai olarak) Bakırköy CBS'nin 2023/58931 soruşturma sayılı dosyasının UYAP'tan incelenmesinde, ciranta .... Şti.'nin sahibi şüpheli ........'in 17/12/2025 tarihli ifadesinde, şirketi 08/12/2020 tarihinde .........'den satın aldığını, bu şahsın piyasayı dolandırdığını, şirketin bir çok çeki olduğunu, çekleri ödeyemediği için halen cezaevinde bulunduğunu, cirantalar ...... ile davalıyı bilmediğini ve çek düzenlemediğini; davalı şirketin yetkilisi şüpheli ......'ın 07/11/2025 tarihli ifadesinde, davalının tek yetkilisi olduğunu, şirketin şu anda faal olmadığını, noter devrini yaptığını, çekteki imzanın kendisine ait olup olmadığını bilmediğini, bilgi vereceğini, kendinden önceki ciranta..........ile iş yaptığını, çeki ondan almış olabileceğini, faturaları bulduğunda sunacağını, diğer firmaları tanımadığını; lehtarın yetkili ........'in 14/11/2023 tarihli ifadesinde, keşideciden aldığı çeki .........'a verdiğini, ilk cironun kendisine ait olduğunu, çeki ......'ye vermediğini, diğer cirantaları bilmediğini, ......'tan çek bedelini istediklerini, cevap verilmeyince icra takibi yaptıklarını ve bunun üzerine çekin bedelinin ödendiğini beyan ettiği; dosyada, son olarak ...... hakkında 19/02/2026 tarihinde yakalama kararı çıkarıldığı tespit edilmiştir. TTK’nın 792. maddesine göre, "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' TTK'nın 790. maddesinde ise, "cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır" hükmü düzenlenmiştir. Çek istirdatı davalarında davacı çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş veya çeki iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlanmalıdır. Çeki elinde bulunduran davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır, aksi düşüncenin kabulü çekin “mücerretlik” vasfını ortadan kaldırır.Çekte davalıdan önceki cirantalar ........ Şti.,........ Şti. ve davalı .... Şti. hakkında kamu düzenine ilişkin kötüniyet araştırması kapsamında UYAP İstanbul BAM kayıtlarında yapılan araştırmada; ciranta ........... Şti.'nin Dairemizin 2022/1310 E., 2025/1690 K. sayılı ve 26/06/2025 tarihli, bononun istirdatına ilişkin ilamında 2020 yılında kargoda çalınmış bonoda ciranta olduğu; davalı .... Şti.'nin İstanbul BAM 16. HD'nin 2022/171 E., 2023/285 K. sayılı ve 22/02/2023 tarihli, menfi tespite ilişkin ilamında 2020 yılında kargoda çalınmış çekte ciranta olduğu; ciranta .... Şti.'nin aynı Daire'nin 2022/755 E., 2023/1863 K. sayılı ve 08/12/2023 tarihli, menfi tespite ilişkin ilamında 2020 yılında kargoda çalınmış çekte ciranta olduğu; davalı .... Şti.'nin aynı Daire'nin 2023/438 E., 2024/1590 K. sayılı ve 10/10/2024 tarihli, menfi tespite ilişkin ilamında 2020 yılında kargoda çalınmış çekte ciranta olduğu; ciranta .......... Şti.'nin aynı Daire'nin 2023/831 E., 2024/1922 K. sayılı ve 18/12/2024 tarihli, menfi tespite ilişkin ilamında 2021 yılında kargoda çalınmış çekte ciranta olduğu; davalı .... Şti.'nin İstanbul BAM 43. HD'nin 2021/792 E., 2021/498 K. sayılı ve 02/06/2021 tarihli, çekin istirdatına ilişkin ilamında 2020 yılında kargoda çalınmış çekte son hamil olduğu; davalı .... Şti.'nin İstanbul BAM 44. HD'nin 2022/943 E., 2022/1411 K. sayılı ve 13/10/2022 tarihli, menfi tespite ilişkin ilamında 2020 yılında kaybolmuş çekte son hamil olduğu; davalı .... Şti.'nin aynı Daire'nin 2021/991 E., 2024/801 K. sayılı ve 02/05/2024 tarihli, menfi tespite ilişkin ilamında 2020 yılında kargoda çalınmış çekte son hamil olduğu; davalı .... Şti.'nin aynı Daire'nin 2021/1367 E., 2024/1320 K. sayılı ve 11/07/2024 tarihli, çek istirdatına ilişkin ilamında 2020 yılında kargoda çalınmış çekte son ciranta olduğu; aynı Daire'nin 2022/934 E., 2024/2015 K. sayılı ve 05/12/2024 tarihli, menfi tespite ilişkin ilamında 2020 yılında kargoda çalınmış çekte ciranta .... Şti'nin 1. ciranta ve davalı .... Şti.'nin 2. ciranta olduğu; ciranta ...........Şti.'nin aynı Daire'nin 2023/651 E., 2025/1299 K. sayılı ve 16/10/2025 tarihli, menfi tespite ilişkin ilamında 2020 yılında kargoda çalınmış bonoda ciranta olduğu tespit edilmiştir. Davalı........ Şti.'nin incelenen 2020 ve 2021 takvim yıllarına ait resmi defter ve belgelerinde, dava konusu çekin kendisinden önceki cirantası .... Şti. ile arasında 19/10/2020 tarihli ... numaralı 709.256,70-TL bedelli mal satımına ilişkin e-arşiv faturası kaydının bulunduğu, 16/11/2020 tarihinde .... Şti.'den alınan davaya konu çekin karşılığı 693.211,10-TL'nin cari hesaba kaydedildiği, çekin alındığı tarihte davalının alacaklı göründüğü, 2020 ve 2021 yılı sonu itibariyle davalının .... Şti.'den 16.045,60-TL alacaklı göründüğü, taraflar arasında başkaca kaydın bulunmadığı; davalının satış faturasını KDV Beyannamesi ve BS formuyla beyan ettiği tespit edilmiştir. İspat yükü üzerinde bulunan davacı, yukarıda da açıklandığı üzere öncelikle çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası dışında elinden çıktığını, sonrasında ise davalının çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır kusurlu olduklarını kanıtlamak zorundadır. Dosya kapsamı incelendiğinde çekin kargoda hırsızlık olayından dolayı elden çıkması nedeniyle UYAP’ta yapılan tespitler itibariyle, çekin lehtarı tarafından davacıya verildiği kaydın ve imzanın daksillenerek üzerine ........... Şti.'nin cirosunun yazıldığı, bu işlemin çıplak gözle görüldüğü, bu kaydı yazan lehtar tarafından çizilerek paraflanması gerektiği, sırasıyla sonraki cirantalar .......Şti. ve davalı ...... . Şti.'nin çok sayıda olayda, hırsızlık yoluyla özellikle kargoda çalınarak elden çıkan çekleri aynı benzer silsile ile ciro yoluyla devralıp, bir çoğunu son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettikleri veya cirolayarak çekleri devrettikleri; çekin vekil hamil davacının rızası dışında elinden çıktığı belirlenmiştir. Bu durumda davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekir. Dosyadaki mali müşavir bilirkişi raporunda, davalının defterlerine göre kendisinden önceki ciranta .... ... ...... Şti.'ye kestiği 19/10/2020 tarihli 709.256,70-TL bedelli faturayı işlediği, 16/11/2020 tarihinde davaya konu çeki 693.211,10-TL bedelle cari hesabına kaydettiği belirlenmiş ise de, taraflar arasında başka kaydın bulunmadığı ve banka kayıtları uyarınca 16/11/2020 tarihinde çekin henüz davacı bankanın elinde olduğu ve kargo belgelerine göre 18/11/2020 tarihinde kargoya teslim edildiği dikkate alındığında, davalı tarafından tek taraflı oluşturulan kayıtların sıhhatli olmadığı anlaşıldığından, diğer tespitler karşısında bilirkişi raporu içerği dikkate alınmamıştır. Açıklanan nedenlerle, kargoda çalınmış davaya konu çekin davalı tarafından benzer olaylarda olduğu üzere benzer ciro silsilesiyle yetkili hamil sıfatıyla icra takibine konu edildiği, lehtarın cirosunun altındaki "...... emrine ödeyiniz" kaydıyla ve çift imzanın daksille silinerek üzerine dava dışı........ Şti.'nin kaşesinin basılarak imzalandığı, bu hususun çıplak gözle görüldüğü, buna göre davalının çeki ağır kusurlu olarak iktisap ettiğinin kabulüyle davalıdan istirdatına karar verilmesi gerekirken, davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ise de, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, yeniden karar verilerek davanın kabulüne karar verilmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ../04/2022 Tarih 2021/. Esas - 2022/.. Karar sayılı kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kabulü ile; dava konusu ........Şubesi'ne ait 18/11/2020 görünen keşide tarihli (tahrifattan önce 18/12/2020), ... nolu, 89.800-USD bedelli, keşidecisi .... AŞ, lehtarı .... Şti. olan çekin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine," İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ;"Alınması gereken 45.896,36-TL karar ve ilam harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından sarf edilen 1.500-TL bilirkişi ücreti, 134,50-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 1.634,50-TL yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı vekili için AAÜT uyarınca takdir olunan 106.782,54-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Karar kesinleştiğinde ve talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine" Davacı harçtan muaf olduğundan yatırılan 80,70-TL peşin, 220,70-TL başvurma harcının istek halinde kendisine iadesine, Davacı tarafından sarf edilen 116,40-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafından yapılan giderlerin kendisi üzerinde bırakılmasına,Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay nezdinde temyiz yasa yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 05/03/2026