T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1710 - 2026/617 T.C. A N K A R A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ 23. H U K U K D A İ R E S İ (E S A S I İ N C E L E M E D E N K A R A R I N K A L D I R I L M A S I) ESAS NO : 2023/1710 KARAR NO : 2026/617 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I İNCELENEN KARARIN: MAHKEMESİ : Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi TARİHİ : 20/06/2023 ESAS-KARAR NUMARASI : 20…
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1710 - 2026/617 T.C. A N K A R A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ 23. H U K U K D A İ R E S İ (E S A S I İ N C E L E M E D E N K A R A R I N K A L D I R I L M A S I) ESAS NO : 2023/1710 KARAR NO : 2026/617 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I İNCELENEN KARARIN: MAHKEMESİ : Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi TARİHİ : 20/06/2023 ESAS-KARAR NUMARASI : 2022/386E., 2023/497K. DAVA : İtirazın İptali KARAR TARİHİ : 25/03/2026 YAZIM TARİHİ : 25/03/2026 Davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili özetle: Dava dışı ...Anonim Şirketi'nin davacının sigortalısı olduğunu, ... işlettiğini, davalı ... 11. Bölge Müdürlüğü Avanos trafosunda meydana gelen arıza sebebiyle dava dışı sigortalının kontrol sistemi operator paneli arızalandığını, 30-70 amper aralığında olması gereken akım değerinin davalıdan kaynaklı arıza sebebiyle aniden 365 ampere çıkması sonucu hasar meydana geldiğini, hasarın meydana gelmesinde davalı şirketin %100 kusurlu ve sorumlu olduğunu, sigortalıya ait Nevşehir Sarıhıdır Köyü’nde bulunan Kızılırmak Ana Kolu, Kızılırmak Havzasında kurulu Şişme Savak Gövde Dolgulu, Kanalsız Nehir Tipi 6,4 MWh kurulu güce, 5,51 metre net düşüşe ve 23.00 GWh yıllık üretim kapasitesine sahip Sarıhıdır Hidro Elektrik Santrali’nde bulunan Şişme Savak Kontrol Sistemi Operatör Paneli’nde 17.07.2018 tarihinde hasar meydana geldiğini, hasarın 17.07.2017 tarihinde ... 11. Bölge Müdürlüğü Avanos Trafosu’nda arıza yaşanmasından kaynaklandığını, arıza sırasında santrallerinin devre dışı kaldığını, sitemin tekrar normale dönmesini müteakip Hidro Elektrik Santralin şişme savak kontrol sistemi operatör panelinin arızalandığını, santral kontrol sistemi üzerinde yapılan ön incelemede 17.07.2017 tarihinde saat 05:30 sularında santralde ani olarak akım yükselmesi yaşandığını, normal çalışma koşulları altında 30-70 Amper aralığında olması gereken akım değerlerinin her bir faz için sırası ile 357 Amper, 365 Amper ve 362 Amper değerlerine ani olarak yükselmiş olduğunun belirlendiğini, belirtilen gün ve saatte ... ait 11. Bölge Müdürlüğü Avanos Trafosu'nda arızanın meydana geldiğini, sigortalı şirkette meydana gelen hasara trafoda yaşanan arızanın sebebiyet verdiğinin tespit edildiğini, dağıtım şirketinin ilgili mevzuat hükmü uyarinca kaliteli ve sürekli bir şekilde hizmet sunmak zorunluluğunda olduğunu, ... yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve gerekli hizmeti sunmadığını, hasarın meydana gelmesinde davalı şirketin %100 kusurlu olduğunu, hasarın meydana geldiği dava dışı sigortalıya ait hidroelektrik santralinde olay tarihi ve sonrasında bağımsız eksperler tarafından ekspertiz incelemeleri yapıldığını ve raporlar hazırlandığını, iş bu raporlardan da anlaşılacağı üzere davalı ... hasarın meydana gelmesinde %100 kusurlu ve sorumlu olduğunu, 03.08.2017 tarihinde Makine Yüksek Mühendisi ... tarafından yerinde yapılan ekspertiz çalışmasında; santralin kontrol odasında yer alan ve santralin şişme savak sistemini kontrol eden ... Marka ... seri numaralı ... inch dokunmatik kontrol sistem panelinin arızalı olduğunu, panelden görüntü alınabilmesine karşın panele komut girişi yapılmaya çalışıldığında kontrol paneline giriş yapılamadığını, panelin komut algılaması yapmadığı dolayısı ile arızalı olduğu tespit edilmiş olup söz konusu hususların taraflarınca çekilen fotoğraflar ile belgelendiğini, 25.05.2018 tarihinde Elektrik Mühendisleri Odası tarafınca görevlendirilmiş olan Elektrik Mühendisi ... ile sigortalı hidroelektrik santralinde yapılan ikinci Ekspertiz çalışmasında; sigortalı tarafınca hasarlı olan savak sistemi kontrol panelinin yerine ... Marka ... seri numaralı yeni kontrol panelinin temin edilmiş olduğu ve sistemin çalışır vaziyette olduğu belirlendiğini, ... yetkilisi tarafınca hidro elektrik santrali scada sisteminden yapılan arıza kontrollerinde sigortalı yetkililerinin beyan ettiği şekilde, 17.07.2017 tarihinde saat 05:30 sularında santralde ani olarak akım yükselmesi yaşandığı, normal çalışma koşulları altında 30-70 Amper aralığında olması gereken akım değerlerinin her bir faz için sırası ile 357 Amper, 365 Amper ve 362 Amper değerlerine ani olarak yükselmiş olduğunun tespit edildiğini, söz konusu husus ile ilgili olarak ... tarafınca tanzim edilmiş bilirkişi raporunun ekte sunulduğunu, arızanın olduğu 17.07.2017 tarihi 05:37 saatinde arıza anına ait veriler incelenmiş olup, kayıt altına alınan verilerden Avanos Trafo Merkezi’nde meydana gelen arıza esnasında santralde ani akım yükselmesi gözlendiğini, akım değerlerinin her bir faz için 357 A, 365 A, 362 A olduğu saptandığı, santralin normal akım değerleri santrale ait verilere göre 30 A -70 A arası değerinde olduğunu, Avanos Trafo Merkezi’nde aynı tarih ve 05:30 saati civarında arıza olduğu ve şirkete bildirildiğinin belirtildiğini, Avanos Trafo Merkezi‘nde meydana gelen bu arıza nedeni ile akım yükselmesinden operatör panelinin iş göremez hale geldiği sonucuna varıldığını, 23.08.2017 ve 25.08.2018 tarihli raporlar ile tespit edildiği üzere sigortalı firmanın hidroeletkrik santraline ait kontrol panelinde meydana gelen hasarın davalının sorumluluğunda bulunan trafo merkezindeki ani akım dalgalanmaları sonucu oluştuğunu, hasar ile kusur arasında illiyet bağı kurulduğunu, dosyaya sunulan hasar ve ekspertiz raporlarında arıza sonucu operatör panelinin işlevini yapamadığından yenisi ile değiştirildiğinin görüldüğünü, sigortalı şirketin zararının poliçe limitleri kapsamında ödendiğini ve sigortacılık kanunu uyarınca müvekkil şirketin sigortalının halefi olduğunu, hasarın teminat kapsamında dava dışı sigortalıya ödendiğini, davalı hakkında takip başlatıldığını ileri sürerek, itirazın iptali ile 14.234,75-EURO alacağın ödeme tarihinden itibaren Devlet Bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı esas alınarak işleyecek ticari faiziyle birlikte ve fazlaya iliskin haklarimiz sakli kalmak kaydıyla davalıdan tahsiline yönelik itirazın iptali ile takibin devamını talep etmiştir. Davalı vekili özetle: Zamanaşımı ve husumet itirazlarının mevcut olduğunu,17.07.2017 tarihi saat 05:35'te 36kV şaltta arıza meydana geldiğini, 36 kV bara gerilim trafolarının hasarlandığı ve 36 kV baranın boşalmasına sebep olduğunun anlaşıldığını, arıza sonrası derhal ekip sevk edildiğini, arızalı gerilim trafolarının değiştirilerek saat 15:36'ta 36 kV baranın enerjilendirildiğinin tespit edildiğini, arıza öncesi sistem verileri incelendiğinde; YTBS kayıtlarına göre saat 05:00'teki değerlerde söz konusu santralin 2,5 MW üretimi olduğu görüldüğünü, dolayısıyla Sarıhıdır HES kaynak olarak çalışmakta ve üretimi, 36 kV barasına bağlı müstakil OG hattı üzerinden Avanos-1TM'ye aktarıldığını, bu durumda ilgili santralin kaynak, Avanos-1 TM 36 kV barası ise santrale göre yük durumunda olduğunu, doğal olarak, yük tarafında meydana gelebilecek arıza durumunda oluşacak geçici sistem koşulları göz önüne alınarak, üretim santralinin tüm sistem ve teçhizatlarının bu türlü arıza hallerinde zarar görmeyecek şekilde, koruma sistemlerinin dizayn edilmiş ve teçhizatların bu duruma göre seçilmiş olması gerektiğini, dava dilekçesinde, arızalandığı iddia edilen şişme savak kontrol sistemi operatör panelinin normal çalışma koşullarında akım değerinin 30-70 A olduğunu, birden akım değerlerinin 360 A seviyelerine yükseldiğinin belirtildiğini, bu ifadeden arızalandığı iddia edilen Kontrol Sistemi Operatör Panelinin normal çalışma koşullarında çektiği akımın 10 katının üzerinde bir akım çekmesine rağmen hiçbir koruma sisteminin bulunmadığını veya bulunsa dahi devreye girmediğini ve arızalanmasına sebebiyet verdiğinin anlaşıldığını, elektrik sistemlerinin ana prensipleri gereği hiçbir sistem veya teçhizat korumasız bırakılamayacağı gibi tesis edilecek koruma sisteminin koruyacağı sistem veya teçhizatın nominal değerlerinin aşılması halinde derhal devreye girerek sistem veya teçhizatın arızalanmasına mahal vermemesi gerektiğinin aşikar olduğunu, ancak meydana gelen olayda normal akım değerinin neredeyse 10 katına kadar çıkan bir akıma karşı sistemin korumasız kalmış olması teşekküllerinin değil bizzat üretim santralinin kusuru olduğunu, Elektrik Şebeke Yönetmeliği MADDE 18 (2) fırkasında ''Her kullanıcı gerek kendi tesisinde meydana gelecek arızaların iletim sistemini etkilememesi, gerekse iletim sisteminde meydana gelecek arızaların kendi tesisini etkilememesi için gerekli olan tüm koruma ve izleme tedbirlerini kendi tesisinde sağlar" denildiğini, sigortalının gereken tedbirleri almadığının açıkça ortada olduğunu, enerji iletim hattında bir arıza meydana geldiğinde arızalı enerji iletim hattı koruma cihazlarınca servis harici edilinceye kadar milisaniyeler mertebesinde çok kısa bir süre kaçınılmaz olarak gerilimde dalgalanma meydana geldiğini, zarar ile müvekkil şirketin sorumluluğu arasında hiçbir illiyet bağı yokken zararı müvekkil şirkete yüklemenin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince: "... davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı ...A.Ş.’ye ait işyerinin 03.01.2017-03.01.2018 dönemi için “Makine Kırılması Sigorta Poliçesi” ile sigortalanmış olduğu, sigortalı işyerinde 17/07/2017 tarihinde elektrik arızası sonucu hasar meydana geldiği, bu kapsımda davacı tarafından dava dışı sigortalısına 06/11/2018 tarihinde toplam 14.234,75 Euro ödeme yapıldığı, davacı tarafça yapılan bu ödemenin TTK'nın 1472.maddesi hükümlerine göre haksız fiile sebebiyet veren davalıdan talep edildiği, alınan bilirkişi raporuna göre; meydana gelen 36 kV bara gerilim trafolarının arızalanmasının 36 kV şaltta meydana gelen bir arıza sonucu olduğu davalı ... tespit ediliği gibi kendi beyan ve tespitleri ile de kabul edildiği, arızaya konu Şalt sahası ... mülkiyet sınırında olup, koruma sistemlerinin periyodik işletme ve bakım yükümlülüğü de Şebeke Yönetmeliğinin 18. maddesi hükümleri uyarınca davalı ... ait olduğundan meydana gelen hasarın davalı ... uhdesindeki şalt sahasında meydana gelen arızadan kaynaklandığından ... olayda tam kusurlu olacağı, bu nedenle davacı tarafça yapılan ödemenin davalıdan rücu koşullarının oluştuğu anlaşılmakla asıl alacak bakımından davanın kabulüne karar verilmiştir. Öte yandan, davalının temerrüde düşürüldüğüne ilişkin bir delil sunulmadığından işlemiş faiz alacağı talebinin reddine..." karar verilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: İlk derece mahkemesi kararının ve hükme esas alınan bilirkişi raporunun çelişkiler ile dolu olduğunu, gerekçeli kararın hükmünde davalının temerrüde düşürüldüğüne ilişkin bir delil sunulmadığından işlemiş faiz alacağı talebinin reddine karar verilmiştir." şeklinde ifade bulunmasına rağmen dosya kapsamından davanın tümden kabul edildiği sonucunun çıktığını, hükmün aslında kısmen kabul kısmen red şeklinde düzenlenmesi gerektiğini, söz konusu şirket ile teşekkülleri arasında doğrudan İletim Sistemi Bağlantı Anlaşması bulunmadığını ve bahse konu santralin bağlı olduğu fiderin ... tahsisli olduğunu, ...Anonim Şirketi'nin ise ... müşterisi olduğunu ve ilgili evraklar için ... müzekkere yazılması gerektiğinin ifade edildiğini, ancak ... herhangi bir müzekere yazılmadığını ve yine bu konuda bilirkişi heyeti tarafından da herhangi bir inceleme yapılmadığının tespit edildiğini, teknik hiç bir inceleme yapılmaksızın sadece davacının beyanlarından ibaret herhangi bir somut olgu sunulmaksızın rapor hazırlandığını, iddia edilen zarara müvekkili şirketin haksız bir fiilinin sebep olmadığı gibi zararın şirketlerinin faaliyet alanına giren herhangi bir durum ile de illiyet bağının bulunmadığını, sigortalının gereken önlemleri almaması nedeniyle zararın oluştuğunu belirterek; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE: Dava, sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya yapılan ödemenin, olay nedeni ile sorumlu olduğu iddia edilen davalıdan rücuen tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Uyuşmazlık, 17/07/2017 tarihinde meydana gelen elektrik dalgalanması nedeniyle dava dışı sigortalının uğradığı zarara binaen yapılan ödemenin davalıdan tahsilinin talep edilip edilmeyeceği noktasında toplanmaktadır. İlk derece mahkemesince alınan 19.05.2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda; 17.07.2017 günü saat 5,35 sıralarında davalı ... işlettiği Avanos TM'de 36 kV'luk şaltta 36 kV gerilim trafolarının hasarlanarak 36 kV baraların boşlamasına neden olduğu, bu anda davacı sigortalısının işlettiği Sarıhıdır HES'te ani olarak 35-70 A aralığındaki akım değerinin ani olarak 360 A seviyelerine yükseldiği ve bunun sonucunda da davacı sigortalısı tesislerinde yer alan " Şişme savak kontrol sistemine ait operatör panelinin " arızalanarak işlev görmediği ve aynı marka ve cins panel değişimi yapıldığı, arızalanan gerilim trafolarının ... ekiplerince değiştirilerek yeniden enerji verildiği, İletim Sistemi İşletilmesi esaslarınında yer aldığı Şebeke Yönetmeliğinin 18. Maddesinde; "... (1) ... mülkiyet sınırında bulunan tesislerine ait tüm fiderlerin koruma sistemlerinin periyodik işletme, bakım ve test çalışmalarını yapar ve arızaları ivedi olarak gidermek için gerekli tedbirleri alır. (2) Her kullanıcı gerek kendi tesisinde meydana gelecek arızaların iletim sistemini etkilememesi, gerekse iletim sisteminde meydana gelecek arızaların kendi tesisini etkilememesi için gerekli olan tüm koruma ve izleme tedbirlerini kendi tesisinde sağlar. (3) Koruma ayarları, arızalı tesis ve/veya teçhizatın, bağlantı esnasında veya gerektiğinde bağlantı anlaşmasında yer alan kriterlere göre, sorunsuz bir şekilde iletim sisteminden ayrılması için kullanıcı tarafından ...’ın kontrol ve koordinasyonu altında yapılır ve ...’ın onayı olmadan değiştirilemez..... 7) ...’a ait bir çıkış dağıtım fideri kesicisinin açma süresi, iletimden dağıtıma indirici transformatörlerin kısa devre dayanım süresi, transformatörün söz konusu fider üzerinden maruz kaldığı kısa devre sayısı ve dağıtım merkezi ile ... merkezi arasında meydana gelebilecek en yüksek faz arası kısa devre akımı dikkate alınarak ... tarafından belirlenir. Kullanıcıların ... barasına bağlı olan ilk dağıtım merkezlerine ait bir dağıtım fideri arızasında dağıtım fiderine ait rölenin çalışması ve kesicinin açma süresi dahil olmak üzere azami arıza temizleme süresi, faz-toprak arızaları için azami 1,0 saniye, faz-faz arızalarında ise en yüksek kısa devre akımı için 0,14 saniyedir. 0,14 saniye, aşırı akım rölelerinin ani akım röle koordinasyon değeridir. " dendiği, meydana gelen 36 kV bara gerilim trafolarının arızalanmasının 36 kV şaltta meydana gelen bir arıza sonucu olduğunun davalı .... tespit ediliği, arızaya konu Şalt sahasının ... mülkiyet sınırında olduğu, koruma sistemlerinin periyodik işletme ve bakım yükümlülüğünün de davalıya ait olduğu görüşü mütalaa edilmiştir. Davalı tarafından istinaf istemine konu edilen itirazlar bilirkişi raporuna itirazlarda da belirtilmiş olup; Şebeke Yönetmeliğinin 18. maddesinin 2.fıkrası gereği sigortalının alması gereken önlemlerin alınmadığı ileri sürülmüştür. Bu hususta olumlu olumsuz bir değerlendirme yapılmadığı anlaşılmakla; Dairemizce, HMK'nın 353/(1)-a.6. maddesi uyarınca, esasını incelemeden İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve anılan yükümlülüklerle ilgili değerlendirme yapılmak ve yeniden karar verilmek üzere dosyanın gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-) Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK m. 353/1.a.6 gereğince kabulü ile: Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/386E., 2023/497K. sayılı 20/06/2023 tarihli kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, 2-) Peşin alınan istinaf karar harcının iadesine, 3-) İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından hükümle birlikte değerlendirilmesine, 4-) HMK m. 359/4 gereğince kararın tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemleri ile m. 302/5 gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK m. 353/1.a ve 362/1.g gereğince KESİN olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 25/03/2026 Başkan Üye Üye Katip