2025/241297 İhale Kayıt Numaralı "SU-KANALİZASYON MALZEMESİ ve DİZEL ELEKTROJEN (JENERATÖR) GRUBU ALIMI" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Fırat Plastik Kauçuk San. ve Tic. A.Ş. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Sivas Belediyesi Su ve Kanalizasyon İşleri Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/241297 İhale Kayıt Numaralı “ Su-Kanalizasyon Malzemesi ve Dizel Elektrojen (Jeneratör) Grubu Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Sivas Belediyesi Su ve Kanalizasyon İşleri Müdürlüğü tarafından 26.03.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Su-Kanalizasyon Malzemesi ve Dizel Elektrojen (Jeneratör) Grubu Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Fırat Plastik Kauçuk San. ve Tic. A.Ş. nin 16.04.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.04.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.04.2025 tarih ve 182902 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.04.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/873 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, yaklaşık maliyetin ve ihaleye katılan diğer isteklilerin tekliflerinin oldukça altındaki tekliflerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38. maddesi uyarınca açıkça düşük teklif niteliği taşıdığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, idarenin bu yönde herhangi bir açıklama talebinde bulunmaksızın ihalenin üzerlerinde bırakılmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği, sehven verilen teklifin ekonomik gerçeklikten uzak ve rekabet ilkesine zarar verici nitelikte olduğu, yapım ve hizmet alımı ihalelerindeki bu durumun mal alımı ihalesine emsal oluşturması gerektiği, ayrıca ihale sürecine yönelik olarak idareye yapılan şikayet başvurusunun, doğrudan ihale yetkilisi tarafından sonuçlandırıldığı, bu işlemin yetki unsuru yönünden de hukuka aykırı olduğu, bu nedenle hem usul hem de esas yönünden ihale sürecinde hukuka aykırılık bulunduğu, söz konusu işlemlerin düzeltici işlem ile giderilmesi iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 58’inci maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. (2) İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal temininde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen malların özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” açıklaması, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 62/A maddesinde “62/A.1. Mal alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 62/A.1.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. İstekliler, aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini, bu Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde belirtilen yöntemlerle açıklayabilirler. 62/A.1.2. İhale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmede açıklamaları yeterli görülmeyen veya süresi içerisinde yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: SU-KANALİZASYON MALZEMESİ VE DİZEL ELEKTROJEN (JENERATÖR) GRUBU ALIMI b) Türü: Mal alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği … e) Miktarı: Yaklaşık 73,600 mt. PE100 Boru, 2.500 mt. OPVC Temizsu Borusu, 3.000 mt. Çelik Boru, 53.000 mt. Koruge, 6.000 mt. Spiral sarımlı HPDE boru, 6.500Mmt. PVC pis su borusu, 2 adet jeneratör, muhtelif miktarlarda su ve kanalizasyon malzemesi mal alımı. (12 Kısım Mal Alımı) …” düzenlemesi, “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir. 20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 12 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir; 12” düzenlemesi, “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. İlk oturumun kapatılmasından sonra, ihale komisyonu belirleyeceği bir tarih ve saatte toplanır ve EKAP üzerinde tekliflerin değerlendirilmesine başlanır. Teklif değerlendirme işlemleri birden fazla oturumda yapılabilir. Her oturum kapatılmadan önce bilgiler EKAP'a kaydedilir ve düzenlenen tutanakların bir çıktısı alınarak ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır. … 31.6. İhale komisyonu aşırı düşük teklifleri 33 üncü maddeye göre değerlendirir. … 31.8. Yapılan değerlendirme sonucunda, ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan veya yeterlik sertifikasının geçerlik süresi ihale tarihinden önce dolan teklifler değerlendirme dışı bırakılarak EKAP üzerinden Uygun Olmayan e-Teklif Kontrol Tutanağı düzenlenir ve değerlendirme dışı bırakma işleminin gerekçeleri belirtilir.” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Verilen tekliflerden diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların, ihale komisyonu tarafından tespit edilmesi halinde, bu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu tarafından; a) İmalat sürecinin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen malın özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük teklifler değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Sivas Belediyesi Su ve Kanalizasyon İşleri Müdürlüğü tarafından “Su-Kanalizasyon Malzemesi ve Dizel Elektrojen (Jeneratör) Grubu Alımı” ihalesinin 26.03.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirildiği, ihale komisyonunun 27.03.2025 tarihli kararının incelenmesi neticesinde, şikâyete konu ihalenin kısmi teklife açık olduğu, 12 kısımdan oluştuğu ve ihalenin şikayete konu 7’nci kısmına yönelik 4 isteklinin teklif sunduğu, idare tarafından yapılan yeterlik değerlendirilmesi sonucunda 4 isteklinin teklifinin de geçerli bulunduğu anlaşılmış olup Fırat Plastik Kauçuk San. ve Tic. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, MSA Plastik Boru İmalatı Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi ile Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 58’inci maddesinde, ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra “diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete” göre aşırı düşük teklifleri tespit edeceğinin belirtildiği anlaşılmış olup anılan Kanun çerçevesinde yapılacak olan mal alımı ihalelerinde idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi durumunda idarelerin aşırı düşük teklifleri nasıl belirleyecekleri Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 58’inci maddesinde, e-ihale yöntemiyle gerçekleştirilmiş ihalelerde anılan Yönetmelik’in 58/A maddesinde ve Kamu ihale Genel Tebliği’nin 62/A maddesinde düzenlenmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemelerinde mal alımı ihalelerine ilişkin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit etmesi gerektiği, diğer taraftan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı ilgili maddeleri uyarınca ve Kamu İhale Genel Tebliği'nde belirtilen yöntemler çerçevesinde sınır değer hesaplanarak teklifi aşırı düşük olanların tespit edilmesi gerektiği, ancak mal alımlarında sınır değer hesaplanma yöntemine ilişkin sınırlayıcı bir düzenlemenin bulunmadığı, bu nedenle mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespitinin, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete kıyaslanmak suretiyle idarece belirlenmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Yukarıda açıklanan mevzuat düzenlemelerinden idare tarafından aşırı düşük teklifler belirlendikten sonra bu teklifleri reddetmeden önce belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verileceği, isteklilerin aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde belirtilen yöntemlerle açıklayabileceği, ihale komisyonunun; imalat sürecinin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal temininde kullanacağı avantajlı koşullar, teklif edilen malların özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği ve bu değerlendirme sonucunda açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmıştır. Yapılan mal alımı ihalesinde teklifin aşırı düşük teklif olarak belirlenip belirlenmeyeceği hususunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, bu yetki çerçevesinde sunulan teklifin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesinin idarenin sorumluluğunda olduğu, verilen tüm tekliflerin yaklaşık maliyetin altında olduğu, başvuru sahibinin teklifi ile diğer isteklilerin tekliflerinin birbiriyle karşılaştırılmasında aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmediği, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin Fırat Plastik Kauçuk San. ve Tic. A.Ş.nin uhdesinde bırakıldığı anlaşılmıştır. Yapılan inceleme neticesinde, 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca ihale komisyonu tarafından verilen teklifler değerlendirildikten sonra, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların tespit edilmesi gerektiği, mal alımı ihalelerine yönelik olarak ihaleye verilen tekliflerin, diğer tekliflerle veya yaklaşık maliyetle kıyaslanmak suretiyle, hangisinin veya hangilerinin aşırı düşük teklif olarak belirleneceği hususunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, bu yetki çerçevesinde sunulan teklifin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesinin idarenin sorumluluğunda olduğu, İhalenin şikâyete konu 7’nci kısmında idare tarafından yapılan değerlendirme sonucunda ihalede isteklilerce verilen tekliflerin aşırı düşük teklif olmadığına karar verildiği ve ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın sonuçlandırıldığı, yukarıda yer alan mevzuat hükümleri gereğince ihaleye verilen tekliflerin, diğer tekliflerle veya yaklaşık maliyetle kıyaslanmak suretiyle, hangisinin veya hangilerinin aşırı düşük teklif olarak belirleneceği hususunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, bu yetki çerçevesinde sunulan teklifin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesinin idarenin sorumluluğunda olduğu, ihaleye sunulan teklif bedelleri ile yaklaşık maliyet göz önünde bulundurulduğunda idarenin anılan yetki çerçevesinde teklifleri aşırı düşük olarak değerlendirmeden ihaleyi sonuçlandırması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı görülmüş olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte, başvuru dilekçesi içerisinde, şikâyet başvurusuna ilişkin incelemenin ihale yetkilisi tarafından bizzat yapılmasının mevzuata uygun olmadığı iddia edilmiş olsa da, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Şikâyet başvurusu üzerine inceleme” başlıklı 10’uncu maddesinde yer alan “… (4) İnceleme, ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. Bu inceleme sonucunda, ihale yetkilisi tarafından gerekçeli bir karar alınır.” hüküm gereği, ihale yetkilisinin bizzat kendisinin de inceleme yapabilmesine imkân verildiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “ başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması ” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.