Rekabet Kurumu · D.2007-1-149 (Soruşturma) Karar Sayısı : 09-28/600-1 · K.09-28/600-141 Karar Tarihi : 16.6.2009 10 A. TOPLA

REKABET KURUMU REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007-1-149 (Soruşturma) Karar Sayısı : 09-28/600-141 Karar Tarihi : 16.6.2009 10 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) Üyeler : Mehmet Akif ERSİN , Dr. M ustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA B. RAPORTÖR LER: Abdulgani GÜNGÖRDÜ, Mehmet Akif KAYAR, İsmail Yücel ARDIÇ, Fatma ATAÇ, Şamil PİŞMAF 20 C. ŞİKÂYET EDEN LER : - Gizlilik talebi bulunmaktadır. D. HAKKINDA

REKABET KURUMU REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007-1-149 (Soruşturma) Karar Sayısı : 09-28/600-141 Karar Tarihi : 16.6.2009 10 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) Üyeler : Mehmet Akif ERSİN , Dr. M ustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA B. RAPORTÖR LER: Abdulgani GÜNGÖRDÜ, Mehmet Akif KAYAR, İsmail Yücel ARDIÇ, Fatma ATAÇ, Şamil PİŞMAF 20 C. ŞİKÂYET EDEN LER : - Gizlilik talebi bulunmaktadır. D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILAN LAR: - ArcelorMittal Ambalaj Çeliği San. ve Tic. A.Ş. Temsilcis i: Ali Cihangir TOPKAR Mete Cad. 12/7 34437 Taksim/İstanbul - ArcelorMittal FCE Çelik Ticaret A.Ş. Temsilcis i: Ali Cihangir TOPKAR Mete Cad. 12/7 34437 Taksim/İstanbul 30 - Borçelik Çelik San. ve Tic. A.Ş. Temsilcileri: Av. Yılmaz ASLAN, Av. Ece Fatma ASLAN Barbaros Bul varı Tan Apt. No:60/5 Balmumcu/ İstanbul - Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. Tems ilcisi: Av. Bora Kaya Uzunkum No:7 67330 Kdz. Ereğli/Zonguldak E. DOSYA KONUSU: Yassı demir çelik ürünleri pazarında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un ihlal edilip edilmediği . 40 F. İDDİALARIN ÖZETİ : Şikâyet dilekçesinde özetle , Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş.( Erdemir ) nin kalaylı teneke levha pazarında hâkim durumda olduğu ve bu ürünün satışını belirli bir gruba yapmak ve ayrıca fahiş fiyata satmak suretiyle piyasadaki hâkim durumunu kötüye kullandığı iddia edilmiştir. G. DOSYA EVRELERİ : - Kurum kayıtlarına 11.12.2007 tarih ve 8139 sayı ile intikal eden şikayet başvurusunda yer alan iddia üzerine ha zırlanan 15.1.2008 tarihli ve 2007 -1- 149/İİ -08-AG sayılı İlk İnceleme Raporu, 21.1.2008 tarih li ve REK.0.05.00.00 - 50 09-28/600 -141 2 110/9 sayıl ı Başkanlık Önergesi ile 24.1. 2008 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 08 -08/84-M sayı ile başta kalay ve krom kaplı sac olmak üzere yassı demir çelik ürünleri pazarı na yönelik olarak önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. - Önaraştırma sonucund a hazırlanan 25.3.2008 tarihli ve 2007 -1-149/ÖA -08-AG sayılı Önaraştırma Raporu, 28.3.2008 tarih li ve REK.0.05.00.00 -110/43 sayılı Başkanlık Önergesi ile 2.4.2008 tarih li ve 08 -27/313 -M sayılı Kurul toplantısında görüşülerek , 4054 sayılı Kanun un 4. maddes inin ihlal edilip edilmediğinin tespiti amacıyla; ArcelorMittal Ambalaj Çeliği San. ve Tic. A.Ş. , ArcelorMittal FCE Çelik 60 Ticaret A.Ş. , Borçelik Çelik San. ve Tic. A.Ş. ve Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. hakkında, aynı Kanun un 41. maddesi uyarınc a soruşturma açılması na karar verilmiş tir. - Kurulun soruşturmaya başlanması kararı nı içeren 10.4.2008 tarih li ve 1202, 1201, 1204 ve 1203 sayılı yazıların sırasıyla ArcelorMittal Ambalaj Çeliği San. ve Tic. A.Ş. , ArcelorMittal FCE Çelik Ticaret A.Ş. , Borçe lik Çelik San. ve Tic. A.Ş. ve Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. tarafından tebellüğ edilmesinin ardından, hakkında soruşturma yürütülen söz konusu teşebbüslerin ilk yazılı savunmaları 4054 sayılı Kanun un 43/2. maddesinde öngörülen süre içinde 70 Kuru m kayıtlarına intikal etmişti r. - Şikayetçi tarafından daha sonra gönderilen yazı yla, şikayet konusu sorunların giderildiği, bu nedenle şikayete konu dilekçenin işlemden alınması istenmiştir. - Soruşturma süreci içerisinde, 4054 sayılı Kanun un 14. maddesi ç erçevesinde 5.8.2008 tarih li ve 2814, 2768, 2766 ve 2767 sayılı yazılarla sırasıyla ArcelorMittal Ambalaj Çeliği San. ve Tic. A.Ş. , ArcelorMittal FCE Çelik Ticaret A.Ş., Borçelik Çelik San. ve Tic. A.Ş. ve Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. den bilgi talebinde bulunulmuştur. Taraflara gönderilen bilgi isteme 80 yazılarına iliş kin cevabi yazılar sırasıyla 12.9.2008 tarih ve 6116 sayı, 29.8.2008 tarih ve 5760 sayı, 20.8.2008 tarih ve 5693 sayı ve 12.9.2008 tarih ve 6090 sayı ile Kurum kayıtlarına girmiştir . - 4054 sayılı Kanun un 14. maddesi çerçevesinde hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin bazı müşterilerine gö nderilen 5 .8.2008 tarihli yazılar ile soruşturma kapsamında ihtiyaç duyulan çeşitli bilgiler talep edilmiştir . - Ereğli Demir ve Çelik Fabrika ları T.A.Ş. tarafından gönderilen ve Kurum kayıtlarına 17.9.2008 tarih ve 6229 sayılı yazıda, ArcelorMittal Ambalaj Çeliği 90 San. ve Tic. A.Ş. ve Arcelor Packaging International SA arasında 17.10.2002 tarihinde akdettikleri Ticari Anlaşma nın ve ArcelorMitta l Ambalaj Çeliği San. ve Tic. A.Ş. ve Borçelik Çelik San. ve Tic. A.Ş. deki ortaklıklarının sona erdirilmesine Erdemir in 11.9.2008 tarih li ve 8971 sayılı Yönetim Kurulu kararı ile karar verildiği bildirilmiştir. - Rekabet Kurulunun 25.9.2008 tarih li ve 08 -56/899 -M sayılı kararı ile soruşturmanın süresi 2.10.2008 tarihinden itibaren 2 ay uzatılmıştır. - Soruşturma Heyeti nin görüşlerini ve yaptığı tespitleri içeren 1.12.2008 tarih ve 100 SR/08 5 sayılı Soruşturma Raporu ilgili teşebbüs lere tebliğ edilmiştir. 09-28/600 -141 3 - 25.12.2008 tarih ve 08 -75/1222 -M ve 08 -75/1193 -M sayılı Kurul kararları ile ArcelorMittal Ambalaj Çeliği San. ve Tic. A.Ş. , Borçelik Çelik San. ve Tic. A.Ş. ve Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. nin ikinci yazılı savunma larının süresi 30 gün uzatılmıştı r. - Anılan teşebb üslerin ikinci yazılı savunma ları yasal süresi içinde Kurum kayıtlarına girmiştir. - 4054 sayılı Kanun un 45. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca düzenlenen ek yazılı 110 görüş 18.2.2009 tarihinde ArcelorMittal Ambalaj Çeliği San. ve Tic. A.Ş. , ArcelorMittal FCE Çelik Ticaret A.Ş. , Borçelik Çelik San. ve Tic. A.Ş. ve Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. ye tebliğ edilmiştir. Anılan teşebbüsler in, ek yazılı görüşe karşı yaptıkları üçüncü yazılı savunmaları yasal süresi içinde Kurum kayıtlarına girmiştir. - Hakkında soruşturma yürütülen teşebbüs ler Kanun un 46. maddesi uyarınca sözlü savunma toplantı sı yapılmasını talep etmiş lerdir . Rekabet Kurulu nun 22.4.2009 tarih ve 09 -17 sayılı toplantısında alınan karar uyarınca , yürütülen soruşturma ile ilg ili olarak 9.6.2009 tarihinde sözlü savunma toplantısı 120 yapılmıştır . - Rekabet Kurul u 16.6 .2009 tarih li toplantısında , 09-28/600 -141 sayılı nihai kararı nı vermiş, söz konusu karar 19.6 .2009 tarihinde tefhim edilmiştir. H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Soruşturma Raporu ve ekleri ile ek görüşte yer alan bilgi ve belgeler ışığında; A.1. ArcelorMittal Grubu ve Erdemir arasındaki Hisse Devir Anlaşması ile ekindeki Ticari Anlaşma ve söz konusu anlaşmalar a ilişkin uygulamaların taraflar arasında 130 rekabet çi davranışlar ın koordinasyonuna yol açtığı ve rekabeti sınırlayıcı amaç ve etkilere sahip olduğu, böylece 4054 sayılı Kanun un 4. maddesinin açıkça ihlal edildiği, 2. Bu nedenle 4054 sayılı Kanun un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ArcelorMittal Ambalaj Çeliği S an. ve Tic. A.Ş. ve Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. hakkında idari para cezası uygulanması gerektiği, 3. Önaraştırma ve soruşturma sürecinde yapılan incelemelerde ArcelorMittal Grubu bünyesinde faaliyet gösteren ArcelorMittal FCE Çelik Ticaret A. Ş. nin 4054 sayılı Kanun u ihlal ettiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanılmadığından , anılan 140 teşebbüs hakkında herhangi bir idari para cezası uygulanamayacağı, 4. Taraflar arasında koordinasyona neden olduğu ve 4054 sayılı Kanun un 4. madde si kapsamında bulunduğu tespit edilen ArcelorMittal Ambalaj Çeliği San. ve Tic. A.Ş. deki Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. hissedarlığına son verilerek rekabetin tesis edilmesinin, aynı Kanun un 9. maddesi uyarınca, soruşturma kapsamındaki teşebbüs lere bu hususun bildirilmesi ve söz konusu aykırılığın ortadan kaldırılması için taraflara 6 ay süre verilmesi, bu süre içerisinde de rekabeti ortadan kaldırıcı faaliyetlerden kaçınılması, aksi takdirde 4054 sayılı Kanun un 17. maddesinin birinci fıkrasını n (a) bendi uyarınca idari para cezası uygulan acağının bildirilmesi gerektiği; 150 09-28/600 -141 4 B. Borusan Grubu ve ArcelorMittal Grubu tarafından ortaklaşa yönetilen ve bir ortak girişim şirketi olan Borçelik Çelik San. ve Tic. A.Ş. de Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. nin sahip olduğu %9,34 hissedarlık ilişkisinin; 1. Taraflar arasında rekabetçi davranışların koordinasyonuna yol açtığı ve rekabeti sınırlayıcı amaç ve etkilere sahip olduğu böylece 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 4. maddesinin açı kça ihlal edildiği, 2. Bu nedenle 4054 sayılı Kanun un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ilgili 160 teşebbüslere idari para cezası uygulanması gerektiği, 3. Taraflar arasında koordinasyona neden olduğu ve 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında bulun duğu tespit edilen Borçelik Çelik San. ve Tic. A.Ş. deki Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. nin hissedarlığına son verilerek rekabetin tesis edilmesinin, aynı Kanun un 9. maddesi uyarınca, soruşturma kapsamındaki teşebbüslere bu hususun bildirilmesi ve söz konusu aykırılığın ortadan kaldırılması için taraflara 6 ay süre verilmesi, bu süre içerisinde de rekabeti ortadan kaldırıcı faaliyetlerden kaçınılması, aksi takdirde 4054 sayılı Kanun un 17. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca idari pa ra cezası uygulanacağının bildirilmesi gerektiği 170 ifade edilmektedir. I. YAPILAN İNCELEME VE TESPİTLER I.1. Taraflar I.1.1. ArcelorMittal Grubu ArcelorMittal Grubu, dünya çelik üretiminin yaklaşık %10 unu gerçekleştiren, sektördeki en büyük teşebbüs kon umundadır. 2002 yılında Arbed S.A., Aceralia Corporación Siderúrgica S.A. ve Usinor S.A. faaliyetlerini Arcelor çatısı altında birleştirmişlerdir. 180 Anılan birleşme sonucu Türkiye de Usinor Grubu nun çeşitli şirketlerde sahip olduğu hissedarlıkların (Borçeli k de %21,96, Sollac Ambalaj da %100, Uginox San. ve Tic. A.Ş. de %65, Usinor Çelik Tic. A.Ş. de %100) kontrolü Arcelor a geçmiştir. Arcelor, 2006 yılında Mittal Steel Company N.V . tarafından devralınmış; bu çerçevede Arcelor un Türkiye de bulunan şirketl erde sahip olduğu hissedarlı kların da kontrolü Mittal Grubu na (ArcelorMittal Grubu ) geçmiştir . ArcelorMittal Grubu nun ortaklık yapısına aşağıda yer verilm iştir: Tablo 1: ArcelorMittal in Ortaklık Yapısı 190 Hissedarlar Hisse Payı (%) Mittal Ailesi 43,04 Hazine Hisseleri 4,01 Halka Açık Kısım 52,94 Toplam 100 ArcelorMittal in %52,94 oranındaki hissesinin halka arz edilmiş olması ve halka arz edilmiş hisse sahiplerinin hiç birinin tek başına veya birlikte şirketin %10 veya daha fazla his sesine sahip o lmaması nedeniyle %43,04 hisse ve oy hakkına sahip bulunan Mittal Ailesi söz konusu teşebbüsü kontrol etmektedir. 09-28/600 -141 5 I.1.1.1. Arcelor Mittal Grubuna bağlı olan ve Hakkında Soruşturma Yürütülen Şirketler I.1.1.1.1. ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticar et A.Ş. (ArcelorMittal Ambalaj ) 200 ArcelorMittal Ambalaj, Sollac Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. unvanıyla 1997 yılında kurulmuştur. Usinor Grubu na bağlı olarak faaliyet gösteren Sollac Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. nin kontrolü 30.4.2002 tar ihinde Arcelor a geçmiş, şirketin ticari unvanı da Arcelor Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. olarak değişmiştir. Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A. Ş. 2002 yılında, adı geçen şirketin %25 lik hissesini devralmıştır. 3.8.2006 tarihinde anılan şirketi n kontrolü Mittal Grubu na geçmiş ve unvanı da ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. (ArcelorMittal Ambalaj) olarak değişmiştir. 210 Arcel orMittal Ambalaj, hâlihazırda Gemlik te ambalaj çeliği (teneke) mamullerini kesme, dilme, biçme ve pazarlam a faaliyetlerini sürdürmekte olup, yaklaşık 150 bin ton/yıl kesme/dilme kapasitesine sahiptir. İlgili teşebbüsün ortaklık yapısı aşağıda gösterilmekt edir: Tablo 2: ArcelorMittal Ambalaj ın Ortaklık Yapısı Hissedarlar Hisse Payı (%) ArcelorMittal Grubu ( ArcelorMittal Packaging SA ) 75 Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. 25 Toplam 100 I.1.1.1.2. ArcelorMittal FCE Çelik Ticaret A.Ş. (ArcelorMittal FCE Çelik ) ArcelorMittal FCE Çelik , otomotiv ve imalat sanayine yönelik yassı ürünlerin ticari mümessi lliğini yapmakta; herhangi bir toptancılık ve çelik servis merkezi faaliyeti 220 bulunmamaktadır. I.1.1.2. ArcelorMittal Grubu nun Hissedar Olduğu ve Türkiye Demir Çelik Sektöründe Faaliyet Gösteren Diğer Şirketler (a) Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. (Erdemir) Yassı demir çelik ürünleri pazarında faaliyet gösteren Erdemir e ilişkin bilgilere I.1.3. bölümünde yer verilmiştir. ArcelorMittal Grubu, Erdemir i n %24,989 hissesine sahiptir. Bahse konu hisseler, ArcelorMittal Grubu tarafından bor sadan elde edilmiş olup Erdemir de herhangi bir kontrol değişikliği yaratmamakta ve ArcelorMittal Grubu na Erdemir in yönetiminde hak vermemektedir. 230 (b) Borçelik Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş. Yassı demir çelik pazarında faaliyet gösteren ve bir ortak girişim şirketi ol an Borçelik, ArcelorMittal Grubu ve Borusan Grubu tarafından kontrol edilmektedir. Şirkete ilişkin bilgilere I.1.2. Bölümünde yer verilm iştir. (c) ArcelorMittal CL Çelik Dış Ticaret A.Ş. ArcelorMittal Grubu na bağlı olan şirket, uzun demir çelik ürünleri pazarında satış ofisi olarak faaliyet göstermektedir. (d) ArcelorMittal International Çelik Ticaret A.Ş. ArcelorMittal Grubu na bağlı olan şirket, toptancılık ve ticari mümessillik faaliyetlerinde bulunma kta, Türkiye üzerinden tüm Yakın Doğu ile Mısır ve K afkas Denizi bölgesine 240 09-28/600 -141 6 dağıtım yapmaktadır. Şirketin çelik servis merkezi faaliyeti bulunmamakta olup Türkiye de sahip olduğu iki toptan satış tesisi üzerinden, uzun çelik ürünleri (profil, az miktarda da olsa vinç rayı ve levhadan mamul kazık satışları ( sheet-piles)) pazarında faaliyet göstermektedir. (e) ArcelorMittal Metal Endüstri ve Ticaret A.Ş. ArcelorMittal Grubuna bağlı olan ve 2004 yılında Gebze de kurulmuş olan şirketin herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. (f) Bamesa Çelik Sanayi ve Ticaret A. Ş. (Bamesa) Bamesa Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş., ArcelorMittal in %39,99; İspanyol üretici Barcelonesa de Metales in %34,41 ve Transformados Siderurgico nun %25,58 250 hissesine sahip olduğu bir ortak girişim şirketidir. Bamesa, otomotiv sektörüne yönelik bir çelik servis merkezi olarak faaliyet göstermektedir. (g) Rozak Demir Profil Ticaret ve Sanayi A.Ş. ArcelorMittal Grubu tarafından kontrol edilen Rozak Demir Profil Ticaret Sanayi A.Ş. esasen profil, ticari kalite çubuk ve çelik parmaklıktan oluşan uzun de mir çelik ürünlerinin dağıtımı pazarında aktif olmakla birlikte sıcak haddelenmiş karbon çeliği, soğuk haddelenmiş karbon çeliği ve çelik boru pazarlarında da dağıtım faaliyetleri bulunmaktadır. (h) Uginox Sanayi ve Ticaret A.Ş. ArcelorMittal Grubu tarafın dan kontrol edilen ve paslanmaz çelik üretimi/dağıtımı 260 konularında uzmanlaşmış bir çelik servis merkezidir. I.1.2. Borçelik Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Borçelik) Soruşturmanın taraflarından olan Borçelik , 1989 yılında Borusan Holding bünyesinde kurulmu ş, 1994 yılında ise soğuk haddelenmiş rulo sac üretmek üzere sınai faaliyetlerine başlamıştır. Başta soğuk haddelenmiş sac ve galvanizli sac olmak üzere, her türlü demir çelik ürünleri üretim, satış, pazarlama ve dağıtımı ile iştigal etmektedir. Şirketin a yrıca oldukça düşük miktarda sıcak haddelenmiş rulo sac üretim faaliyeti bulunmaktadır. Borçelik in ortaklık yapısına aşağıda yer verilmiştir: 270 Tablo 3: Borçelik in Ortaklık Yapısı Hissedarlar Hisse Payı (%) Arcelor Méditerranée 45,3 Bs.Yat.ve Paz. AŞ 13,9 Borusan Holding 11,7 Borusan Man. Boru Fab 10,68 Erdemir 9,34 BS Investments AB 9,05 BS İstıkbal 0 Ahmet Kocabıyık 0 Zeynep Hamedi 0 Nükhet Özmen 0 Toplam 100,00 Borusan Holding ve ArcelorMittal Grubu tarafından ortaklaşa kontrol edile n ve bir ortak girişim niteliğinde olan Borçelik de Erdemir %9,34 lük paya sahiptir. Anc ak Erdemir in, sahip olduğu bu hisse dolayısıyla Borçelik üzerinde kontrol hakkı bulunmamaktadır. 09-28/600 -141 7 Borçelik in Türkiye demir çelik sektöründe faaliyet gösteren bağlı o rtaklı klarına aşağıda yer verilmiştir: (a) Kerim Çelik Mamulleri İmalat ve Ticaret A.Ş. (Kerim Çelik) Kerim Çelik hisselerinin %99,9 u Borçelik e aittir. Kerim Çelik, 1960 yılında Borusan 280 Grubuna bağlı olarak kurulmuştur. 1977 yılında çelik servis merkezi olarak faaliyet göstermeye başlamıştır. Tuzla, Gemlik ve Manisa d a kurulu bulunan servis merkezleri ile beyaz eşya yan sanayi, inşaat ve yan sanayi, makine ve yedek parça vb. olmak üzere çok çeşitli sektörlerde yer alan genellikle orta ve küçük ölçekli san ayi kuruluşları ile son kullanıcılara yönelik olarak hizmet vermektedir. (b) Birlik Galvaniz Sac Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Birlik Galvaniz) 1971 yılında kurulan Birlik Galvaniz, 1975 yılında Borusan Grubu na katılmıştır. Hali hazırda hisselerinin %99,9 una sahip olan Borçelik in kontrolü altındadır. Gemlik de kurulu tesislerinde 80.000 ton/yıl üretim kapasitesi ile sıcak daldırma galvanizli sac üretmekte ve rulo, dilinmiş rulo ve levha şeklindeki ürünleri ile ağırlıklı olarak yurt 290 içindeki ve dışındaki yapı, otomotiv ve beyaz eşya sektörlerine yönelik olarak faaliyetlerini sürdürmektedir. (c) Borusan Demir Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Borusan Demir Çelik) Borusan Demir Çelik 2008 yılında ArcelorMittal Grubu ve Borusan Holding in %25 er, Borçelik in %49 luk h isse payı ile kurulmuş olup Rekabet Kurulunun 24.7.2008 tarihli ve 08-47/648 -245 sayılı kararı ile söz konusu işleme muafiyet verilmiştir. Şirket bünyesinde kurulacak olan ve 2010 yılında tamamlanması hedeflenen sıcak sac üretim tesisi ile; dışarıdan temin edilecek slabın sıcak haddelenmiş rulo saca dönüştürülmesi planlanmaktadır. Üretim kapasitesinin 4,5 -4,8 mt/yıl olması planlanan şirketin otomotiv, genel endüstri ve boru sektörlerine hizmet vermesi hedeflenmektedir. 300 I.1.3. Ereğli Demir Çelik Fabrikalar ı T.A.Ş. (Erdemir) Soruşturmanın taraflarından olan Erdemir, Türkiye nin en büyük entegre yassı çelik üreticisi ola rak yıllık 5,4 milyon ton üzerinde h am çelik ve 4,5 milyon ton üzerinde nihai mamul kapasitesine sahiptir. Erdemir, sıcak haddelenmiş sac, s oğuk haddelenmiş sac, levha ile kalay, krom ve çinko kaplamalı sac üretmektedir. Özelleştirme çalışmaları kapsamında Erdemir in sermayesindeki %46,12 oranındaki Özelleştirme İdaresi hissesinin, blok satış yöntemiyle özelleştirilmesine karar verilmiş, 310 4.10.2005 tarihinde gerçekleştirilen ihaleyi Ordu Yardımlaşma Kurumu ( OYAK ) kazanmıştır. 27.2.2006 tarihinde tamamı OYAK a ait olan ATAER Holding ile Özelleştirme İdaresi Başkanlığı arasında imzalanan sözleşmeyle hisse devri gerçekleştirilmiştir. İhale şart namesi gereği Özelleştirme İdaresi Başkanlığından hisseleri satın alan ATAER Holding aynı şartlarla Türkiye Kalkınma Bankasına ait %3,17 oranındaki Erdemir hisselerini de satın almıştır. Erdemir in o rtaklık yapısı aşağıdaki yer almaktadır : Tablo 4: Erdemir in Ortaklık Yapısı Hissedarlar Hisse P ayı (%) ATAER Holding A.Ş. 49,29 ArcelorMittal Grubu 24,98 Erdemir Portföyü 3,08 Diğer 22,65 Toplam 100 09-28/600 -141 8 Erdemir in hissedarı olduğu ve Türkiye demir çelik sektöründe faaliyet gösteren 320 teşebbüsler aşağıda yer al maktadır: (a) İskenderun Demir Çelik Fabrikaları A.Ş. (İsdemir) Erdemir , İsdemir hisselerinin %92,91 ine sahiptir. İsdemir, Türkiye Demir ve Çelik İşletmeleri Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulmuş olup 1970 yılından beri demir -çelik sektöründe faaliyet göste rmektedir. 1998 yılında özelleştirme kapsam ve programına alınan İsdemir, 2002 yılında mevcut tesislerin modernizasyonu ve yassı ürün üretimi yapılmasına yönelik yatırımların gerçekleştirilmesi şartıyla Erdemir e devredilmiştir. Öngörülen sıcak haddehane y atırımı 2008 yılı Ağustos ayı itibarıyla tamamlanmış ve deneme ü retimlerine başlanılmış olup, 3, 5 milyon tonu yas sı çelik olmak üzere yaklaşık 5,3 milyon ton yıllık ham çelik üretim kapasitesine sah ip hale gelmişti r. Şirketin 2008 330 yılı üretimi 2, 8 milyon ton düzeyindedir. Hali hazırda uzun demir çelik ürünleri üreten en büyük entegre tesis olma özelliğini taşıyan şirket, ham çelik üretim kapasitesi bakımından ise Erdemir den sonra ikinci sırada gelmektedir. Başlıca faaliyet alanları, çeşitli ebat ve standart larda kütük, kangal, pik ve slab ile sıcak haddelenmiş rulo üretimidir. (b) Erdemir Çelik Servis Merkezi San. ve Tic. A.Ş. (EÇSM) Erdemir tarafından kurulan ve sermayesinin tamamı yine Erdemir kontrolünde olan şirket, 1.1.2002 tarihinde Gebze Organize San ayi Bölgesi nde faaliyete başlamıştır. 150 bin ton/yıl kurulu kapasitesi bulunan şirket, Erdemir den temin edilen soğuk haddelenmiş ve galvanizli yassı çelik ürünlerini ebatlandırarak (kenar kesme, boy 340 kesme ve dilme) otomotiv ana ve yan sanayi, beyaz eşya , panel radyatör, klima, büro ve raf malzemeleri üreticilerine hizmet vermektedir. (c) ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. (ArcelorMittal Ambalaj) ArcelorMittal Ambalaj a ilişkin bilgilere I.1.1.1 .1. bölümünde yer verilmiştir. Erdemir, adı geçen şirketin %25 oranında hissesine sahip bulunmaktadır. (d) Borçelik Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş. Borçelik ile ilgili bilgilere I.1.2. bölümünde yer verilmiştir. Erdemir adı geçen ortak girişim şirketinin %9,34 oranında hissesine sahip bulunmaktadır. Bunlar dışında Erdemir e bağlı olan diğer şirketler; Erdemir Madencilik San. ve Tic. 350 A.Ş. Erdemir Mühendislik Yönetim ve Danışmanlık Hizmetleri A.Ş., Erdemir Romania S.R.L, Çelik Çekme Boru San. ve Tic. A.Ş., Erdemir Lojistik A.Ş. ve Erdemir Gaz San. ve Tic. A.Ş. dir. I.1.4. Taraflar Arası Karşılıklı Hissedarlık İlişkisi ArcelorMittal Ambalaj , ArcelorMittal FCE Çelik , Borçelik ve Erdemir arasında yapısal bağ meydana getiren hissedarlık ilişkileri aşağıdaki tabloda görülmektedir : 360 09-28/600 -141 9 Tablo - 5: Taraflar Arası Karşılıklı Hissedarlık Tablosu. 370 I.2. Demir Çelik Sektörüne İlişkin Genel Bilgiler I.2.1. Dünya Demir Çelik Sektörü Sanayileşmenin alt yapısını oluşturması nedeniyle, demir çelik sektörünün gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde ayrıcalıklı bir yeri bulunmaktadır. Demir çelik sektörü başta inşaat, otomotiv, makine, gemi yapımı, demiryolları, madencilik, kimya endüstrisi, beyaz eşya, ambalaj sektörü olmak üzere hemen hemen tüm sanayi dallarına ara ürün sağlamaktadır. Dünya ham çelik üretimi 2 000 yılından sonra hızlı bir yükseliş sürecine girmiştir. 1970 380 yılında 595 milyon ton olan dünya çelik üretimi, 30 yıllık bir dönemin ardından 8 48 milyon ton seviyesine gelmişken; 2008 de 1.330 milyon tona ulaşmıştır. 2008 -2010 yılları arasındaki dönem boy unca bu artışın yaklaşık %21 oranında devam etmesi öngörülmek teyken yaşanan küresel finansal krizin etkisiyle bu tahminlerde önemli miktar da sapma olacağı beklenmektedir . Aşağıdaki tabloda görüldüğü üzere dünya çelik ü retimi son on yılda yaklaşık %71 oranı nda artış göstermiştir: Tablo 6: Dünya Ham Çelik Üretimi (1.000 ton - Yıl Bazında) 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 799.000 777.000 789.000 848.000 850.000 904.000 970.000 1.069.000 1.142.000 1.250.170 1.343.457 1.329.700 Kaynak: Demir Çelik Üreticileri Derneği. Son on yılda Çin, Hindistan ve Japonya nın da içinde bulunduğu Asya nın dünya ham 390 çelik üretimindeki ağırlığı artarak devam etmiş, ancak genişlemesine rağmen Avrupa 09-28/600 -141 10 Birliği nin üretimi azalmıştır. Asy a daki üretim artışı nın büyük oranda, üretimini 2008 yılında 502 milyon ton a yükselten Çin Halk Cumhuriyeti kaynaklı olduğu görülmektedir. 2008 yılı itibarıyla Türkiye, ham çel ik üretimi bakımından dünyada dokuzuncu, Avrupa da ise ikinci sırada bulunmaktad ır. Dünya çelik sektöründe, özellikle ArcelorMittal in oluşumu ile hız kazan an konsolidasyon sonucunda, 2008 yılı itibarıyla en büyük 10 üreticinin toplam ham çelik üretimi içindeki payı %27 ,9 seviyesine yükselmiştir. Mittal Steel in Arcelor u devralmas ı ile oluşan ArcelorMittal in yıllık çelik üretimi 2008 yılında 101,6 milyon ton olarak 400 gerçekleşmiş ve %7,6 pay ile dünyada ilk sırada yer almıştır. Erdemir ise (İsdemir tesisleri dahil) yaklaşık 6 m ilyon tonluk üretimi ile 50. sırada yer alarak 2007 ye g öre altı basamak yükselmiştir . Erdemir üretim bakımından 2007 yılında Avrupa da 17; AB - 27 de ise sekizinci sırad a yer al mıştır . I.2.2. Türkiye Demir Çelik Sektörü Türkiye demir çelik endüstrisinde 18 adet elektrik ark ocaklı (EAO) ve 3 adet entegre tesis faaliyet göstermektedir. Türkiye nin 2008 yılı rakamlarıyla 34,1 milyon tonluk ham çelik üretme kapasi tesinin %23,4 ünü oluşturan yaklaşık 8 milyon tonu üç entegre 410 tesiste (Erdemir, İsdemir , Kardemir); geriye kalan %76,6 lük kısmı oluşturan 26,1 milyon tonu EAO larda üretilmektedir. Ülkenin ham çelik üretme kapasitesinin yaklaşık 27 m ilyon ton luk bölümü uzun ürün, 6,5 m ilyon tonluk bölümü yassı ürün ve geriye kalan ı ise vasıflı çelik üretiminde kullanılmaktadır. Dünyada ham çelik üretiminde 2000 yılından itibaren yaşanan artışa paralel olarak 2000 -2008 yılları arasında Türkiye nin ham ç elik üretimi de %87 oranında artarak 14,3 milyon tondan 26,8 milyon tona çıkmıştır. 2000 -2008 dönem inde nihai mamul üretimi 14,2 m ilyon tondan 26,7 milyon tona 420 yükselmişt ir. 2007 yılında gerçekleşen 26,1 m ilyon tonluk üretimin 21,3 m ilyon tonu uzun ürün; 4,3 m ilyon tonu yassı ürün ve 476 bin tonu da vasıflı çelikten oluşmaktadır. Türkiye Yassı Demir Çelik Pazarı Türkiye de iki entegre yassı çelik üretim tesisi bulunmakta dır. Bunlar Erdemir ve Erdemir in kontrolündeki İsdemir dir . Bunun dışında Türkiye de Borçelik, Assan Çelik Ürünleri Sanayi v e Ticaret A .Ş. (Assan Çelik ) ve Tezcan Galvanizli Yapı Elem. San. Tic. A.Ş. (Tezcan) üretim yoluyla; ArcelorMittal, Tata Steel, MMK , NLMK gibi yabancı firmalar da ithalat yoluyla faaliyet göstermektedir. 430 Türkiye de , yassı çelik ürünler inden sıcak haddelenmiş sac , kalın levha ve kalay/krom kaplı teneke üretimi ya pan tek teşebbüs Erdemir dir. Yassı çelik ürünler inden soğuk hadd elenmiş sac ve galvanizli sac üretimi yapan belli başlı üreticiler ise Erdemir, Borçelik, Tezcan ve Assan Demir ve Sac San. A.Ş. di r. Nihai çelik ürünlerinin dağıtımı, türlerine göre çelik servis merkezleri, toptan satış merkezleri ve oksijenli kesme merkezleri tarafından yapılmaktadır. Bunlardan çelik servis merkezleri yalnızca yassı ürünler için kesme, dilme, biçme işini yürütmektedir. Türkiye de faaliyet gösteren başlıca çelik servis merkezleri ArcelorMittal Ambalaj, 440 EÇSM, Bamesa, Rozak, Kerim Çelik , KMC (MMK), Tat Metal, ETABAL, Assan Çelik, Çınar, Yasan ve Gazi Metal dir. 09-28/600 -141 11 Aşağıdaki tabloda 2000 -2007 döneminde Türkiye nin yassı çelik üretim, tüketim, ithalat ve ihracat rakamları yer almaktadır: Tablo 7: Türkiye nin yassı çelik üretim, tüketim, ith alat ve ihracat rakamları. (1000 ton) 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Üretim 3.144 3.535 3.616 3.760 3.903 4.269 Tüketim 5.865 6.848 7.774 8.859 9.831 10.951 İhracat 1.120 979 1.039 1.110 1.368 1.215 İthalat 3.841 4.293 5.195 6.208 7.296 7.897 Türkiye de 2007 yılında 4,3 m ilyon tonluk yassı demir çelik üretimine karşılık, 10,9 milyon ton olarak gerçekleşen tüketimi karşılamak için 7,8 m ilyon ton ithalat yapılmıştır. 450 Tablo 8: 2002 -2007 döneminde Türkiye nin bölgelere göre yassı ürün ithalatı. (ton) 2002 2003 2004 2005 2006 2007 ABD 4.380 10.543 967 456 271 3.358 AB-27 1.738.105 2.156.622 1.998.435 2.862.444 2.923.553 3.339.878 BDT 1.919.782 1.774.007 2.864.499 3.005.357 3.761.813 3.942.181 Uzak Doğu ve Güney Asya 69.249 160.878 93.072 89.442 280.315 362.077 Orta Doğu ve Körfez 14 12 474 363 15 585 Kuzey Afrika 30.774 49.694 12.992 34.099 48.007 105.616 Diğer 78.633 141.160 224.908 216.213 282.364 142.867 Toplam 3.840.937 4.292.916 5.195.347 6.208.374 7.296.338 7.896.562 Türkiye nin yassı ürün ithalatının bölgelere göre dağılımına bakıldığında; yıllar itibarıyla genellikle artan bir seyir izleyerek en fazla ithalatın AB -27 ve BDT ülkelerinden yapıldığı anlaşılmaktadır. I.3. İlgili Pazarlar I.3.1. İlgili Ürün Pazarı Çelik ürünlerini yassı ürünler , uzun ürünler ve vasıflı (kaliteli) ürünler olmak üzere 460 temelde üç gruba ayırmak mümkündür. Yassı demir çelik ürünleri, demir cevheri veya hurdadan üretilen sıvı çeliğin sürekli döküm yöntemiyle katılaştırılması sonucu meydana gelen dikdörtge n kesitli ara ürünün (slab) haddehanelerde haddelenmesi ile üretilmektedir. Yassı hadde ürünleri (yan ürünler dahil) ve kullanım alanları şu şekildedir: Sıcak Haddelenmiş Saclar: Slabın sıcak haddehanede, sıcak olarak haddelenmesi ile elde edilen ve kalın lıkları 1,50 20,00 mm aralığında değişen rulo şeklinde sarılmış saclardır. Genel konstrüksiyon ve otomotiv endüstrisi ile gemi, basınçlı kap, tarım araçları, boru ve LPG tüpü imalatında kullanılmaktadır. 470 Soğuk Haddelenmiş Saclar : Sıcak haddelenmiş yassı ç eliklerin soğuk haddehanede soğuk haddelenmesi sonucunda elde edilen ve kalınlıkları 0,30 2,00 mm aralığında değişen rulo şeklinde sarılmış saclardır. Dayanıklı ev aletleri, büro, mefruşat ve mutfak eşyaları üretimi ile, genel konstrüksiyon ve otomotiv end üstrisinde kullanılmaktadır. Galvanizli Saclar: Soğuk veya sıcak haddelenmiş yassı çeliklerin sıcak daldırma veya elektroliz yöntemiyle çeşitli ağırlıklarda çinko kaplanması ile üretilen ve kalınlıkları 09-28/600 -141 12 0,30-2,00 mm aralığında değişen rulo şeklinde sarılm ış saclardır. İnşaat, konstrüksiyon, elektrikli ev aletleri vb. genel kullanım amaçlı ürünlerin yanı sıra beyaz 480 eşya ve otomotiv endüstrisinde kullanılmaktadır. Teneke/Krom Kaplı Saclar (Ambalaj Çeliği) : Soğuk haddelenmiş yassı çeliğin elektroliz yöntemiy le çeşitli kalınlıklarda kalay veya krom kaplanması ile üretilen ve kalınlıkları 0,12 0,60 mm aralığında değişen rulo şeklinde sarılmış saclardır. Konserve, salça, yağ, peynir, meşrubat, boya, kimyasal ve aerosol kutuları, meşrubat ve kavanoz kapakları, oy uncak ve kırtasiye gereçleri gibi birçok endüstriyel ürünün imalatında kullanılmaktadır. Kalın Levhalar: Slabın, sıcak haddehanede, sıcak olarak haddelenmesi ile elde ed ilen 490 ve kalınlıkları 5,00 200,00 mm aralığında değişen levha şeklindeki yassı çelikler dir. Genel konstrüksiyon, gemi, basınçlı kap üretimi, tarım aletleri, otomotiv endüstrisi ve çeşitli boru imalatında kullanılmaktadır. Yan Ürünler: Kok fabrikalarında metalurjik kok ve kok tozu üretimi esnasında proses gereği açığa çıkan, benzol, saf benz ol, toluol, ksilol, ham katran ve amonyum sülfat (suni gübre) ile demir sülfat, granüle yüksek fırın cürufu , pik gibi ürünlerdir. Bu ürünler boya, kimya ve çimento sanayinde ham madde olarak kullanılmaktadır. Teneke ve krom kaplı ürünler (ambalaj çeliği) pazarda nihai ürün olarak hiçbir işleme 500 tabi tutulmaksızın doğrudan ya da alıcıların talebine göre ebatlandırılarak (kenar kesme, boy kesme ve dilme) satılmaktadır. Bu kapsamda çelik servis merkez leri olarak adlandırılan teşebbüsler hem ambalaj çeliğini kesme, dilme, biçme ve işlemini gerçekleştirdikten sonra hem de ilgili ürünleri hiçbir işleme tabi tutmadan doğrudan satabilmektedir. Bu çerçevede ambalaj çeliği kesme, dilme ve biçme faaliyetleri (ambalaj çeliği servis merkezi pazarı) ayrı bir pazar olu şturmaktadır. Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında ve işbu soruşturma bakımından ilgili ürün pazarı yassı çelik ürünleri olarak ; alt pazarlar ise sıcak haddelenmiş saclar , soğuk haddelenmiş saclar , galvanizli saclar , teneke ve krom kaplı saclar (ambalaj çeliği ), 510 kalın levhalar ile ambalaj çeliğ i kesme, dilme ve biçme pazar ı (ambalaj çeliği servis merkezi pazarı) olarak belirlenm iştir. I.3.2. İlgili Coğrafi Pazar Sektörde faaliyet gösteren teşebbüslerin hemen hemen tüm bölgelere satış yapabildikleri dikkate alınarak, bu dosya kapsamında ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak kabul edilmiştir. J. YAPILAN TESPİTLER VE DEĞERLENDİRME 520 J.1.Yassı Çelik Pazarının Analizi Erdemir ile ArcelorMittal Grubu arasında Borçelik ve ArcelorMittal Ambalaj şirketlerindeki hissedarlıkları vasıtasıyla yapısal bağ bulunmaktadır. Söz konusu bağın etkilerini a naliz edebilmek için öncelikle yassı çelik ürünleri nin alt pazar larında faaliyet gösteren teşebbüslerin pazar paylarını incelemek gerekmektedir. Aşağıdaki t ablolarda ilgili ürün pazarlarında yıllar bazında teşebbüslerin gerçekleşen pazar paylarına yer verilmiştir: 09-28/600 -141 13 Tablo 9: Sıcak Sac Pazar Payları (%) 530 Yıl Erdemir ArcelorMittal Grubu İthalat 1998 ( ) 1999 ( ) 2000 ( ) 2001 ( ) 2002 ( ) 2003 ( ) ( ) ( ) 2004 ( ) ( ) ( ) 2005 ( ) ( ) ( ) 2006 ( ) ( ) ( ) 2007 ( ) ( ) ( ) Tablo 10: Soğuk Sac Pazar Payları (%) Yıl Erdemir Borçelik Tezcan İthalat Arcelor Mittal Grubu 1998 ( ) 1999 ( ) 2000 ( ) 2001 ( ) 2002 ( ) 2003 ( ) ( ) ( ) ( ) 2004 ( ) ( ) ( ) ( ) 2005 ( ) ( ) ( ) ( ) 2006 ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) 2007 ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Tablo 11: Galvanizli S ac Pazar Payları (%) Yıl Erdemir Borçelik Tezcan Assan İthalat Arcelor Mittal Grubu DemirSac 2003 ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) 2004 ( ) 2005 ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) 2006 ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) 2007 ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Tablo 12: Teneke/K rom Kaplı Sac Pazar Payları* (%) Yıl Erdemir Arcelor Mittal Grubu Rasselstein US Steel Corus İthal 1998 ( ) 1999 ( ) 2000 ( ) 2001 ( ) 2002 ( ) 2003 ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) 2004 ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) 2005 ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) 2006 ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) 2007 ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Tablo 13: Amba laj Çeliği Servis Merkezi Pazar Payları Yıl ArcelorMittal Ambalaj 2003 ( ) 2004 ( ) 2005 ( ) 2006 ( ) 2007 ( ) 09-28/600 -141 14 Yukarıdaki tablolar incelendiğinde, aşağıdaki sonuçlara ulaşılmaktadır : 540 1) Sıcak sac ürünlerinde Erdemir , 2000 li yılların sonuna doğru pazar p ayı kayıpları yaşamasına rağmen , pazar payı açısından halen birinci ve tek üretici teşebbüs konumunda bulunmakta ve ArcelorMittal Grubu ile birlikte pazarın % 49 unu kontrol etmektedir. Bu noktada hemen hatırlanması gereken bir husus Borçelik in önemli bir sıcak hadde yatırımına başlamış olduğu ve 2010 yılı civarında üretime başlayacak olmasıdır. Dolayısıyla koordinasyon riski analizinde Borçelik in sıcak hadde alt pazarında gelecekteki rolü de önem kazanmaktadır. 2) Soğuk sac ürünlerinde Erdemir ve ArcelorMi ttal Grubu 2007 yılı verilerine göre toplam %(..) lik pazar payına sahiptir. Borçelik in payı da katıldığı takdirde bu oran 550 %68 e kadar çıkmak tadır. Erdemir % (..) oranındaki payıyla söz konusu pazarda lider konumda bulunmaktadır. 3) Galvanizli ür ünlerde Erde mir % (..) pazar payına sahiptir. 2007 yılında Erdemir, ArcelorMittal Grubu ve Borçelik in birlikte pazarda %52 lik payı bulunmaktadır. Sıcak ve soğuk hadde ürünleri ile karşılaştırıldığında , Erdemir in galvanizli ürünlerde daha sabit bir pazar payını yılla r boyunca koruduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca g alvanizli ürünler pazar ında, sıcak ve soğuk ürünler piyasası na kıyasla , daha fazla sayıda üretici teşebbüsün faaliyet gösterdiği görülmektedir. 560 4) Sıcak, soğuk ve galvanizli ürünlerde özellikle ithalat kaynaklı arz kaynağı çeşitliliğinin mevcut olması , her ne kadar Erdemir in bu pazarlarda tek başına hakim durumda olmasını engelleyici önemli bir unsur olarak görülse de , önemli pazar gücüne sahip olan Erdemir in en büyük ithalatçı konumundaki ArcelorMittal Grubu ile arasında Borçelik ve ArcelorMittal Ambalaj hissedarlıkları vasıtasıyla kurulmuş yapısal bağlar ın, söz konusu piyasada gizli işbirliği riskini artırıcı rol oynadığı değerlendir ilmektedir . 5) Erdemir, ArcelorM ittal Ambalaj ın ana faaliyeti olan ambalaj çeliği servis merkezi işine esas teşk il eden ürün olan ambalaj çeliği pazarında tek üretici konumundadır. 570 Erdemir pazarın yaklaşık % (..) ini kontrol etmektedir. Erdemir ve ArcelorMittal Grubu birlikte ambalaj çeliği pazarında toplam %81 oranında paya sahip duru mdadır. Ayrıca ArcelorMittal Ambalaj, ambalaj çeliği servis merkezi pazarında yaklaşık %(..) oranında paya sahip bulunmaktadır. Dolayısıyla Erdemir ve ArcelorMittal Grubu nun ilgili pazarlarda dikey entegrasyon a sahip şekilde önemli bir pazar payını ellerinde bulundurdukları anlaşılmaktadır. Aşağıdaki tabloda 2003 -2007 yılları arasında Türkiye ambalaj çeliği tüketim rakamlarına ve Erdemir in yıllık 250.000 ton üretim kapasitesine göre bu tüketimi karşılama oranlarına (TKO) yer verilmektedir: 580 Tablo 14: Erdemir in ambalaj çeliği piyasasında tüketimi karşılama oranı Yıl Tüketim (Ton) Erdemir TKO (%) 2003 ( ) ( ) 2004 ( ) ( ) 2005 ( ) ( ) 2006 ( ) ( ) 2007 ( ) ( ) 09-28/600 -141 15 Yukarıdaki tablonun verilerinde Erdemir in Türkiye ambalaj çeliği tüketiminin %80 ini tek başına sağlayabilme gücüne sahip olduğu görülmektedir . Bu husus Erdemir in ilgili pazarda önemli bir pazar gücüne sahip olduğun a işaret etmektedir . Piyasadaki teşebbüslerin pazar payları pazar gücünün varlığı açısından önemli bir gösterge olmasına rağm en, analizlerde Herfindahl -Hirshman Index (HHI) de Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve Avrupa Bi rliği (AB) rekabet otoriteleri il e Rekabet Kurulu 590 tarafından kullanılan önemli b ir yöntemdir. AB Komisyonu nun Yatay İşbirliklerinin Değerlendirilmesine Yöneli k Rehberinde HHI ın 1800 ve yukarı değerler olarak hesaplandığı pazarların önemli ölçüde yoğunlaşmış ve dolayısıyla rekabet karşıtı etkiler açısından riskli olduğu ifade edilmektedir. Ayrıca C R41 oranları da pazar yoğunlaşması hakkında gösterge niteliğinde dir. Aşağıda J.2.1. bölümünde ayrıntılı şekilde ele alınan ve Erdemir -ArcelorMittal Grubu arasındaki koordinasyonun gerçekleştiği esas ilgili ürün pazar ı konumundaki ambalaj çeliği pazarına yönelik HHI ve CR4 analizine aşağıda yer verilmiştir: 600 Tablo 15: HHI ve C R4 analizi YIL HHI CR4 2006 3014 82 2007 5020 95 Söz konusu 3014 ve 5020 HHI değerleri ile 82 ve 95 oranındaki C R4 rakamları ambalaj çeliği pazarında yüksek bir yoğunlaşmanın varlığına ve anılan pazarın rekabet karşıtı etkilere ne kad ar açık olduğun a işaret etmektedir. Pazar analizlerinde, teşebbüslerin pazar paylarının yanında piyasaya giriş engellerinin söz konusu olup olmadığının da değerlendirilmesi gerekmektedir. Y assı çelik sektöründe pazara giriş engelleri ne ilişkin Rekabet K urulu nun 15.9.2006 tarih ve 06- 64/882 -254 sayılı Karar ınd a şu değerlendirme yapılmıştır : 610 Erdemir gibi entegre bir tesisin kurulması maliyet, teknik bilgi ve yatırım süresi bakımından oldukça zordur. İki milyon ton/yıl kapasiteli entegre bir tesis kurm anın maliyeti liman ve arazi hariç olmak üzere 2,5 milyar ABD Doları civarında olduğu tahmin edilmektedir. Yatırım maliyetlerin bu kadar yüksek olması pazara yeni girişler önünde önemli bir engel meydana getirmektedir. Ancak, sektörün küresel yapısı ve ithalat imkânlarının geniş olması, bu olumsuzluğu bertaraf edecek güçtedir . Anılan k arara göre , yassı çelik sektöründe ilk yatırım maliyetleri açısından bir giriş engeli mevcuttur . Özellikle sermaye gereksiniminin yüksek olması söz konusu 620 pazarlara yatırımı zorlaştır ıcı niteliktedir. Diğer taraftan, r akip konumdaki şirketlere yönetim kuruluna üye atama, genel müdür tavsiye etme gibi yetkiler veren azınlık hisse devirleri , rakibin fiyat politikası, maliyet yapısı, üretim seviyesi gibi gizli bilgilerine eriş me imkânı kazandırmaktadır. Pazardaki oyuncuların azınlık hissedarlıkları yoluyla aralarında yapısal bağlar meydana getirmesi rakipler arasındaki bilgi değişimine ve dolayısıyla pazar ın şeffaflaşmasına yol açabil mektedir . Ayrıca, rakipler arası bahse konu yapısal bağlar negatif dışsallıklara yol açarak nihai olarak rekabetin ortadan kaldırılmasına hizmet edebil mektedir. 630 1 Dört teşebbüslü yoğunlaşma oranı (YO4). İlgili piyasada faaliyet gösteren en büyük dört teşebbüsün t emsil ettiği toplam piyasa üretiminin nispi payını ölçer. 09-28/600 -141 16 Erde mir, ArcelorMittal Ambalaj da sahip olduğu % 25 oranında azınlık hissesi çerçevesinde yönetim kuruluna 2 üye atama hakkına sahiptir. Ba hse konu hisselerin Erdemir tarafından devir alınmasını takip eden 2002 -2008 yılları arasında ArcelorMittal Ambalaj Yönetim Kurulunda Erdemir i temsilen bulunan kişiler aynı zamanda Erdemir Yönetim Kurulunda da görev almıştır. Diğer yandan Borusan Grubu ve ArcelorMittal Grubu tarafından birlikte yönetilen ve bir ortak girişim şirketi olan Borçelik te Erdemir in %9,34 oranında azınlık hissesi bulunmakta dır. Bu hissedarlık nedeniyle Erdemir Borçelik e bir adet Yönetim Kurulu üyesi atama hakkına sahip bulunmak tadır. Özellikle ABD ve AB rekabet hukuku uygulamalarında , anılan çapraz üyeliklerin 640 teşebbüsler arası paralel davranışa, rakiplere pazarın kapatılmasına, rekabete hassas bilgi değişimine ve nihai olarak rekabetin azalmasına ve koordinasyonun kolaylaşmas ına sebebiyet verdiği kabul edilmektedir. Bu noktada unutulmaması gereken diğer bir husus, ArcelorMittal Grubu nun Erdemir i n %24,989 hissesine sahip olmasıdır. Borsadan elde edilmi ş olan bahse konu hisse, mevcut bilgiler çerçevesinde , Erde mir de herhangi bir kontrol değişikliği yaratmamakta ve ArcelorMittal Grubu na Erdemir in yönetiminde hak vermemektedir. Öte yandan sıcak, soğuk, galvanizli ve teneke ürünlerde ArcelorMittal Grubu ve 650 Erdemir in satış yaptığı müşterileri (Borçelik, Borusan, Yücel Boru, Tezcan, Arçelik, Vestel gibi) in celendiğinde her iki teşebbüsün %40 lara varan düzeyde aynı teşebbüslere satış yaptığı görülmektedir. Bu husus da koordinasyon riskini artırıcı ilave bir unsur olarak değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, ilgili pazarda az sayıda teşebbüsün faaliyet göstermesi, pazardaki yüksek yoğunlaşma oranları, pazara giriş engel lerinin varlığı , rakipler arasın da var olan azınlık hissedarlığı ve buna bağlı olarak sahip olunan yönetim kurulu üyelikleri , yassı çelik pazar ında rakipler aras ında gizli ya da açık işbirliklerinin oluşmasına zemin hazırlayıcı unsurlar olarak görülmektedir . 660 İlgili pazarın y ukarıda yer verilen yapısı da dikkate alınarak, soruşturma konusu teşebbüsler arasındaki çapraz hissedarlıklar vasıtasıyla kurulan yapısal ba ğların, anılan teşebbüsler arasında neden olduğu rekabet çi davranışların koordinasyon una yol açtığına dair elde edilen deliller ile bu çerçevede yapılan tespit ve değerlendirmelere izleyen bölümlerde yer verilmiştir. J.2. 4054 Sayılı Kanun un İhlal i Soru şturma sürecinde yapılan incelemelerde elde edilen deliller çerçevesinde, ilgili 670 pazarlarda 4054 sayılı Kanun un ihlalinin; piyasa ve nitelik olarak birbirinden ayrı olan iki bağımsız davranışla gerçekleştiği saptanmıştır. Bunlar; (a) ArcelorMittal Grubu ve E rdemir in 4 054 sayılı Kanun u ihlal etmesi, (b) Erdemir ve Borçelik in 4 054 sayılı Kanun u ihlal etmesi, şeklindedir. J.2.1. Arcelormittal Grubu v e Erdemir in 4054 Sayılı Kanun u İhlal Etmesi Erdemir ile ArcelorMittal Grubu arasında , teneke ve krom kap lı ürünler piyasasında ArcelorMittal Ambalaj daki hissedarlıkları vasıtasıyla kurulan yapısal bağ lar söz 680 09-28/600 -141 17 konusudur . Erdemir ilgili pazarda üretim ve satış yapmakta; ArcelorMittal Ambalaj ise ilgili pazarda çelik servis merkezi olarak faaliyet göstermektedi r. ArcelorMittal Ambalaj pazarlamasını yaptığı teneke/krom kaplı ürünleri Erdemir den veya ithalat yoluyla bağlı olduğu ArcelorMittal Grubu ndan temin etmektedir. Bu durum Erdemir in birinci yazılı savunmasında da aşağıdaki şekilde belirtilmektedir: ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. bir teneke çelik servis merkezidir. Tesislerinde üç boy kesme ve iki dil me hattı bulunmaktadır. ArcelorM ittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş., kendi bünyesinde teneke üretimi yapmaz; teneke sac ve 690 teneke ruloyu, ithalat yoluyla veya ERDEMİR den hammadde olarak alır; tesislerinde kesme ve dilme işlemlerine tabi tutar ve ambalaj sektörünün ihtiyacı olan ebatlandırılmış teneke ürünlerini piyasaya sunar veya ithal ettiği ya da ERDEMİR den tedarik ettiği te neke sac ve ruloyu kesmeden satar. ERDEMİR aslında, ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. nin ihtiyacı olan hammaddeyi, yani, teneke ruloyu ve teneke sacı üretir. Ancak, ERDEMİR sadece teneke ruloyu ve teneke sacı üretip bunu satmakla kalmaz ; ürettiği teneke mamulü kendi bünyesinde yer alan teneke boy kesme hattında keserek, boya kesilmiş teneke sacı olarak da satar. 700 Dolayısıyla ERDEMİR ile ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. teneke sac (boya kesilmiş teneke) ve teneke rulo ü rünleri bakımından rakip şirket konumundadırlar. ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. özellikle ithalat yoluyla temin ettiği teneke mamulleri ebatlandırdıktan sonra veya hiçbir işleme tabi tutmadan oldukları gibi doğrudan doğruya yurt içi pi yasaya satarak ERDEMİR ile rekabet etmektedir. J.2.1.1. 4054 sayılı Kanun un İhlal Edilmesine İlişkin Belgeler 710 Belgeler değerlendirilir ken, Erdemir in müşterisi ve rakibi konumunda olan ArcelorMittal Ambalaj ın %25 oranında hissesine sahip olmasının, ik i teşebbüs arasında ne tür bir yapısal bağ oluşturduğunun tespit edilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda ö ncelikle teşebbüsler arasında kurulan hissedarlık ilişkisi nin gerekçeleri incelenmelidir. Bu gerekçeler, aşağıda yer verilen 10.9.2001 ve 18.9.2001 tar ihli iki be lgede görülmektedir: 1. ArcelorMittal Ambalaj şirketi Sollac Ambalaj Çeliği Sanayii ve Ticaret A.Ş. unvanıyla 1997 yılında Usinor Grubu na bağlı olarak kurulmuş; şirketin kontrolü 30.4.2002 tarihinde Arcelor a geçmiştir. 10.9.2001 tarihinde Sol lac Ambalaj Çeliği 720 Sanayii ve Ticaret A.Ş. Genel Müdürü Adnan ÖZTÜRK tarafından Erdemir e gönderilen ve konusu Sollac Ambalaj A.Ş. olan yazıda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Firmalarımız arasında uzun süredir devam eden görüşmelerimiz neticesinde g eçen hafta USINOR PACKAGING başkanı Jerome GRANBOULAN ile yaptığımız görüşme nihayetinde belirtilen görüşler ekte tarafınıza ana hatları ile iletiyoruz. Karşılıklı görüşlerin belli bir noktaya gelmesinde zamana olan ihtiyaç kaçınılmaz olsa yeni bir seneni n yaklaştığı bugünlerde gerek bütçe gerekse stratejik açıdan daha fazla 730 zaman kaybedilmeden konunun nihai bir boyuta ulaştırılabileceğini ümit ederiz. 09-28/600 -141 18 Bu yazının ekindeki belgede aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: B- USINOR PACKAGING GÖRÜŞMELERİ USINO R PACKAGING stratejisi daha önce de açıklandığı üzere gelişmekte olan Ortadoğu ve Güney Akdeniz bölgesinde kalıcı ve istikrarlı bir piyasa oluşturmaktır. Bunun en önemli kriteri bu bölgeleri, düşük kalite ve fiyatlı Kazak Rus veya diğer ülkelerin 2. kalite lerinin sevk edildiği bir pazar olmaktan çıkartmaktır. Bu çerçevede stratejik olarak bakıldığı zaman USINOR Packaging in Erdemir ortaklık ve işbirliği görüşmelerinde gelinen en son noktanın ana başlıkları aşağıdaki şekildedir. 740 *)Şirket değerlemesi Daha ön ce talep edilen 14 milyon USD lık tekliften vazgeçilmiştir. USINOR un kabul ettiği rakam 9,5 milyon USD olarak alınmalıdır. *) Ortaklık yapısı Amaç daha önce belirtildiği üzere Sollac Ambalajın bir kısmını Ereğli ye satmak değildir. Ortaklık olmadan da Er demir ve Sollac Ambalaj gayet uyumlu bir çalışma içinde olmuşlardır. Amacın bölgesel stratejiyi beraber yapmak olduğunun bir kere daha altının çizilmesi 750 istenmiştir. Dolayısıyla kurulması planlanan ortak JHC -JOINT HOLDING COMPANY nın daha önemli olduğu vu rgulanmıştır. Ancak USINOR, EREĞLİ nin direk bir SOLLAC Ambalaj ortaklığı talebine de olumlu yanıt vermeyi kabul etmiştir. Bu ortaklık %20 ile max. %25 arasında teklif edilmektedir. Ortaklığın oluşturulacağı an ile JHC nın kurulma anının aynı olmasında f ayda olduğu düşünülmektedir. *) Ticari yapı 760 Şu ana kadar detayları görüşülmese de gerek bölgesel strateji, gerekse rakip firmaların Türkiye pazarına yeni bakış açıları yapılacak ticari montajın önemini bir kat daha artırmıştır. Bu konuda süratli bir şekil de gerekli montajın yapılmasında fayda vardır. Şu anda 150000 ton olan Erdemir üretim kapasitesinin süratle 250000 tona çıkacağını öngörerek ihracat stratejisinin oluşturulmasının, bu ticari yapı içindeki önemi büyüktür. Bilindiği üzere Sollac Ambalaj USI NOR Grubunun bölgesel alımlarını yapmaktadır. Ereğli karşı çıkmadığı sürece USINOR bu alımların SOLLAC Ambalaj üzerinden devam etmesini talep etmektedir. 770 *) Teknik İşbirliği Ana hatları hazır olan teknik asistans anlaşmasının ortaklıkla beraber hemen devr eye girmesi mümkündür. Yukarıda yer verilen belgede özetle ; Erdemir ve Sollac Ambalaj arasında Sollac Ambalaj hisselerinin E rdemir e devrine ilişkin olarak görüşmeler yapıldığı; bu görüşmelerin Sollac ın Ortadoğu ve Güney Akdeniz Bölgesi nde kalıcı ve i stikrarlı bir piyasa oluşturma stratejisi çerçevesinde gerçekleştiği; gayenin Sollac Ambalaj ın bir kısmının Erdemir e satmak olmadığı ve ortaklık olmadan da iki teşebbüsün gayet uyumlu bir çalışma içinde olduğu, asıl amacın bölgesel stratejiyi beraber olu şturmak 780 olduğu ifade edilmektedir . 09-28/600 -141 19 Bu belgeden Erdemir ve ArcelorMittal Grubu nun ArcelorMittal Ambalaj hisse satışını bir yatırım eylemi olarak değil de teneke pazarında bölgesel düzeyde rekabet parametrelerinde uyumu sağlayacak bir araç olarak kabul ett ikleri anlaşılmaktadır . 2. 18.9.2001 tarihinde Sollac Ambalaj dan (Adnan ÖZTÜRK) Erdemir e (Mürtez TULUKOĞLU ) gönderilen yazıda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Muhtemel ortaklığımızın gerçekleşmesi halinde en önemli konunun aramızdaki ticari anlaşma v eya mekanizmaların olacağını düşünmekteyim. Karşılıklı konuşmadan önce, gayri resmi olarak bu konudaki fikirlerimi iletmeyi isterim. 790 A-AMAÇ Ereğli nin 150 kt ton olan şu andaki kapasitesi ile geleceği 250 kt luk kapasitede optimum fiyat ve piyasa organiza syonu ile sürekli bir şekilde satışın sağlanması. Dikkat edilecek konular: -Rekabet Düşük fiyatlı Rus, Kazak veya muhtemel diğer orijinlerden gelen ithalat tarafı Burada yapılması gereken karşılıklı anlaşmalarla ve Sollac Ambalajın alımları ile ilgili fir maları yönlendirmek. Bu arada müşterileri kaliteli mal kullanmaya alıştırarak uzun vadede 800 düşük kaliteli malzemelere olan eğilimin azaltılması - Strateji Türkiye pazarının yanı sıra özellikle Usinor un da isteği üzerine bölgedeki ülkelerde aynı oluşuma g idebilmek. - Kalite Ereğli nin kalitesinin sürekli iyileştirilmesi. Özellikle sürekli tavlama ve yeni haddehane gelene kadar eldeki imkanlarla bu iyileştirmenin sağlanması. 810 B-AKSİYON PLAN -Zaaflar Özellikle tenekenin spesifikasyon çokluğu ve mevsimsel de ğişimler itibarı ile mevcut dar piyasada hareket kabiliyeti çelik üreticileri için en büyük zaaftır. Bunun yanı sıra finansal teminatlar (müşterilerin pahalı finansman giderleri) ve üretim sürelerinin uzunluğu da çelik üreticisi için zaaftır. Her kaliteni n yapılamaması, malzeme üzerinde kötü propaganda ve fiyatlama konusunda mecburi bir atalet (çelikçi için başka türlü düşünülemez), tenekenin ticaretine gerek ithalat gerekse lokal yollardan rakip malların girmesine meydan 820 vermektedir. - Çözüm En basit çözüm bu zaafları ortadan kaldırmaktır. Servis merkezi konseptinde; Piyasa günlük bazda takip edilir. Fiyatlama konusunda anında karar verilebilir. Just in time sevkiyat yapmak gayet mümkündür Kalite istenildiği şekilde yapılabilir Pazar bilgisi, kullanıla n spesifikasyonların haftalık verilerine kadar hepsi mevcuttur 830 Finansman imkanları başka hiç kimsenin ulaşmayacağı kadar zengindir. 09-28/600 -141 20 Tüm bu imkanlara sahip olunduğunda gerekli mesajları vermek son derece kolaydır. PAZAR LOKAL ÜRETİCİNİNDİR VE ONUN KAPASİT ESİNİN YETMEYECEĞİ KISIMDA KOORDİNASYONLA MALZEME SATILIR Bu felsefe ve düşünce tüm Avrupa ülkeleri ve Amerika için geçerlidir. Diğer yassı ürünlere nazaran daha küçük bir pazarı olan tenekenin avantajı da budur. Kurulması planlanan ortaklık incelendiği nde ortaya çıkan dinamikler çok geniş bir 840 manevra alanı sağlamaktadır. Ancak Türkiye piyasasının içyapısı itibarı ile ticari detayların hassaslıkla göz önüne alınması gereklidir. SOLLAC AMBALAJ STRATEJİSİ Sollac tüm piyasa bilgilerini, finansman olanaklar ını bu stratejinin hizmetine vermelidir. Tabii ki öncelikli amaç yukarıda bahsi geçen pazar yapısını oluşturmak olduğundan ithalata anlaşmalı olarak devam etmelidir. Burada tonaj/orijin tablosuna bakıldığında ÜRETİCİLERİN Türkiye stratejisi çerçevesinde) Yukarıdaki rakamlar bugünkü öngörülerle SOLLAC Ambalajın 3 kesme hattı olduğu 850 tüm ihracatın JHC tarafından yapılacağı varsayımı ile yapılmıştır. Eğer iç piyasada gerek fiyat gerekse tüketim açısından problem çıktığı anda ihracat rakamları istendiği şekild e değişecektir. Mısır servis merkezinin 2002 sonunda devreye alınacağı varsayılmıştır. Dikkat edilirse her sene ithalat yapmak isteyen müşteriler için veya ticaretini yapmak isteyenler için önemli bir miktar marj bırakılmıştır. Yukarıdaki düşünceler çerçe vesinde bu tabloları yapabilmek için yapılması gerekenler; *) Ereğli nin tüm 2. kalite satışının Sollac Ambalaj dan geçmesi. Sadece 1. kalite malzeme alan müşteriler aldıkları 1 kalite miktarı ile orantılı miktarda 2 kalite verilmesi 860 *) Fiyatlamalar ve satışların haftalık bazda Ereğli tarafından da takip edilmesi ve karşılıklı görüş alışverişi ile fiyatın yapılması *) Sollac Ambalaja belli bir servis bedeli verilmesi. İndirim listelerinin kaldırılması ve Ereğli nin tek fiyat ve ödeme şartı uygulaması. B u fiyatın da ithalat ve tonaja göre piyasada rekabet edebilecek bir fiyat olması *) Sollac Ambalaj a uygulanacak servis bedeli karşılıklı olarak anlaşılacaktır 870 *) Teknik asistans anlaşmasının da süratle devreye alınarak önümüzdeki sene sektörel bazda yük sek kalite gerektiren yerlere Ereğli malzemesinin montajına başlanması Tüm bunların sizin açınızdan değerlendirilerek karşılıklı bir görüşme ile bir metne dönüştürülmesi nde fayda olduğunu düşünüyorum. Yönetim Kurulunuzun 28 Eylül de vereceği karara göre ö nümüzdeki sene hazırlıkları açısından ticari stratejimizin belirlenmesinde fayda vardır. Selamlar Adnan Öztürk 880 Yukarıdaki belge den, Sollac Ambalaj daki ortaklığın gerçekleşmesi sonrası en önemli konunun Ticari Anlaşma olduğu ; amaçlananın ise Erd emir in teneke ve krom kaplı 09-28/600 -141 21 ürünlerinin, optimum fiyat ve piyasa organizasyonu ile sürekli bir şekilde satışının sağlanması olduğu ifade edilmektedir . Yazıda, düşük fiyat ve kaliteye sahip rakip ürünlere karşı çeşitli stratejiler geliştirilmesinden, Türki ye de oluşacak yapının aynısının bölge deki ülkelerde de sağlanmasından bahsedilmektedir. Bu doğrultuda belgede, piyasaya verilecek olan mesaj PAZAR LOKAL ÜRETİCİNİNDİR VE ONUN KAPASİTESİNİN YETMEYECEĞİ KISIMDA KOORDİNASYONLA MALZEME SATILIR olarak belirt ilmekte; öngörülen bu pazar yapısının oluşturabilmesi için ise ithalata anlaşmalı devam edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. 890 Belgede öngörülen pazar yapısı nın oluşturulabilmesi için yapılması gerekenler arasında; fiyatlamalar ve satışların haftalık baz da Erdemir tarafından da takip edilmesi ve karşılıklı görüş alışverişi ile fiyatın yapılması ( belirlenmesi ), Sollac Ambalaj a belli bir servis bedeli verilmesi, indirim listelerinin kaldırılması, Erdemir in tek fiyat ve ödeme şartı uygulaması, bu fiyatın d a ithalat ve tonaja göre piyasada rekabet edebilecek bir fiyat olması, Sollac Ambalaj a uygulanacak servis bedeli ile ilgili karşılıklı olarak anlaşılması sayılmaktadır. Teneke pazarında ithalatın da kontrol altına alınması ile birlikte istenilen fiyat dü zeyine 900 ulaşılabileceği, kalitenin ve üretim kapasitelerinin koordinasyonla belirlenebileceği söz konusu belgede açıkça ifade edilmektedir. Özellikle Pazar lokal üreticinindir ve onun kapasitesinin yetmeyeceği kısımda koordinasyonla malzeme satılır . ifadesinin, Erdemir in ArcelorMittal Ambalaj hissedarlığının önce likle teneke pazarında Erdemir - ArcelorMittal Grubu arasında ki rekabeti bozucu işbirliğine zemin teşkil edecek bir yapı kurmak amaçlı olduğunun , söz konusu hissedarlığın gerçekleşmesinden bir yıl önceden itiraf edilmesi şeklinde değerlendirilmektedir. Keza fiyatın birlikte yapılması şeklindeki diğer benzer ifadeler de Erdemir -ArcelorMittal Grubu arasındak i rekabetçi davranışların koordinasyonuna yönelik niyeti ortaya koymaktadır . 910 3. Teşebbüsler a rasında y ukarıda değinilen görüşmelerin sonucu olarak, ArcelorMittal Ambalaj ın Arcelor Grubuna bağlı faaliyet gösterdiği dönemde %25 oranında hissesi Erdemir tarafından devralınmıştır. Söz konusu devralma işlemi kapsamında Arcelor Packaging International S.A. (adı geçen şirketin halihazırdaki unvanı ArcelorMittal Packaging International S.A. dır.) ( satıcı ) ve Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. (alıcı) arasında 17.10.2002 tarihinde Hisse Satış Anlaşması imzalanmıştır . Bu anlaşmada aşağıdaki hükümle r yer almaktadır: İfadeler 920 1. SATICI ve ALICI aralarındaki işbirliğinin bir parçası olarak Şirket in %25 hissesinin satışı konusunda karar vermişlerdir. Taraflar, bu metinde ifade edilen karşılıklı taahhütler ve hükümler dikkate alınarak, yasal olarak bağlı olma niyeti ile aşağıda belirtilen hususlarda taahhütte bulunulmuş ve anlaşmış bulunmaktadır Hisse Satış Anlaşması nda, iki rakip teşebbüs konumundaki Arcelor Packaging International S.A. ve Erdemir arasındaki işbirliği nin bir parçası olarak hi sse satışına gidildiği ifade edilmektedir. 930 4. Devralınan %25 oranındaki hissenin Erdemir e ArcelorMittal Ambalaj üzerinde kontrol hakkı vermemektedir . 14.3.2008 tarihinde Erdemir Genel Müdürü Oğuz N. 09-28/600 -141 22 ÖZGEN ile yapılan görüşmede , adı geçen yetkili Erdemi r Mali İşler Genel Müdür Yardımcısının aynı zamanda ArcelorMittal Ambalaj da Yönetim Kurulu üyesi olarak görev yaptığını, ancak Erdemir in ArcelorMittal Ambalaj da kontrol hakkının bulunmadığını ifade etmiştir. ArcelorMittal Ambalajın ikinci yazılı savun masında, ArcelorMittal Ambalaj ın kontrol yapısına ilişkin olarak aşağıdaki bilgiler yer almaktadır: 940 1. ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Hisselerinin Devri: Erdemir 17.10.2002 tarihinde AMAÇ ın (o dönemde SOLLAC) %25 hissesini devralmıştır. Rekabet Hukuku nda bu gibi hukuki ya da fiili işlemlerin kontrolü Rekabet Kurumu tarafından Kanunun 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ çerçevesinde yapılmaktadır. Bu gibi işlemler, sonucunda bir yoğunlaşmanın oluşup oluşmadığına bağlı olarak Kurul denetimine bağlanmıştır . Yoğunlaşma iki ya da daha fazla teşebbüsün birleşmesi ya da bir teşebbüsün kontrolünün el değiştirmesi sonucunda ortaya çıkabilir. Kontrol kavramı, herhangi bir 950 yoğunlaşma işleminin değerlendirilmesindeki en önemli unsurdur. Bir işlemin yoğunlaşma olarak değerlendirilmesi için teşebbüslerin kontrolünde sürekli ve kalcı bir el değişikliği olması gerekmektedir. Bahse konu devralma işlemi 97/1 sayılı Tebliğ gereği birleşme sayılan hallerden değildir zira AMAÇ (eski unvanı Sollac) teşebbüsünde herhangi bir ko ntrol değişikliği yaratmamaktadır. Bu çerçevede anılan devralma işlemi sonrası , ArcelorMittal Ambalaj da herhangi bir kontrol değişikliğinin söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır. 960 5. 17.10.2002 tarihinde, anılan hisse devir işlemi kapsamında, E rdemir Arce lorMittal Packaging International S.A. ve Sollac Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. arasında bir Ticari Anlaşma imzalanmıştır . Ticari Anlaşma da ArcelorMittal Ambalaj ın bir çelik servis merkezi olduğu ifade edilmektedir: SAC, çelik ambalajlama ürünleri alanında satın alma, işleme ve satış faaliyetinde bulunan bir Çelik Servis Merkezi olup, API nin bir iştirakidir. 970 Söz konusu Anlaşma da Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş. ERDEMİR ; ArcelorMittal Packaging International S.A. API ; So llac Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. ise SAC olarak anılmaktadır. Ticari Anlaşma da aşağıdaki hükümler yer almaktadır: İfadeler 0.01 ERDEMİR, Türkiye de demir ve çelik sektörünün lider şirketidir, 0.02 API, dünya çapında lider şirketler grub unun ambalaj çeliği ürünleri alanında faaliyet gösteren ve Türkiye ile çevre ülkelerde faaliyetlerini genişletmek isteyen bir 980 holding şirketidir. 0.03 SAC, çelik ambalajlama ürünleri alanında satın alma, işleme ve satış faaliyetinde bulunan bir Çelik Servi s Merkezi olup, API nın bir iştirakidir. 09-28/600 -141 23 0.04 ERDEMİR ve API, aralarındaki ticari işbirliğini özellikle dağıtım kanalları oluşturulması vasıtasıyla ERDEMİR in ürettiği ambalaj çeliğinin Türkiye de ve Türkiye dışında pazarlarda satışına ilişkin güçlendirme kararı almışlardır . Yukarıda yer verilen belgeden iki teşebbüsün, aralarındaki ticari işbirliğini dağıtım kanalları oluşturulması vasıtasıyla Erdemir ambalaj çeliği ürünlerinin satışında güçlendirme kararı aldıkları görülmektedir. 990 Anlaşmanın Reka bet Etmeme başlıklı 3. maddesi aşağıdaki şekildedir. Madde. 3 Rekabet Etmeme ERDEMİR ve API, SAC ın lider hissedarları olarak, doğrudan veya dolaylı olarak SAC tan bağımsız olarak, SAC ın çelik ambalajlama ürünleri için çelik servis merkezi işi ile ilgili herhangi bir ticari faaliyet göstermeyecek ve Türkiye de rekabet etmeyecektir. (Bu anlaşmanın imza tarihinde ERDEMİR tesislerinde mevcut olan kesme hattında 1000 yapılacak işler bu kapsamın dışındadır.) bu yükümlülük SAC ın %25 hissesinin ERDEMİR tarafınd an iktisabının gerçekleşmesi üzerine geçerli olacak; ERDEMİR ve API yi, doğrudan veya iştirakleri vasıtasıyla ve ERDEMİR ya da API den birinin SAC taki hissedarlık durumlarının sona ermesinden itibaren 2 yıl süre ile bağlayacaktır. Bu madde ile Erdemir v e API nin birlikte hissedar oldukları SAC (ArcelorMittal Ambalaj) ın faaliyet konusunu oluşturan çelik ambalajlama ürünleri çelik servis merkezi (çelik ambalaj ürünler kesme, biçme ve dilme) pazarında herhangi bir ticari faaliyet göstermeme ve Türkiye de rekabet etmeme konusunda anlaşmaya vardıkları 1010 görülmektedir. Taraflar arasında imzalanan anlaşmanın 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında olduğu açıkça görülmektedir. Bu noktada, taraflar arasında yapılan ve ilgili piyasada doğrudan rekabeti engell eme, bozma ve kısıtlama amacı taşıyan anılan anlaşma nın pazarda uygulanıp uygulanmadığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. 6. Soruşturma kapsamında yapılan incelemelerde, söz konusu anlaşmaya uygun olarak Erdemir in teneke pazarında çelik servis merkezi olarak herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı tespit edilmiştir . Erdemir in EÇSM adıyla bir çelik servis merkezine sahip 1020 olduğu ancak EÇSM nin ambalaj çeliği servis merkezi olarak herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı görülmektedir. Erdemir i n yazılı savunmasın da da Erdemir in teneke pazarında çelik servis merkezi olarak faaliyetinin bulunmadığı açıkça ifade edilmektedir : Burada hemen belirtilmelidir ki, ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. teneke dışında hiçbir yassı mamulün satışını yapmamaktadır. Zira teneke işleyen çelik servis merkezleri, makine parkı ve işletme pratikleri olarak diğer çelik servis merkezlerinden tamamen farklıdırlar. 1030 Keza ERDEMİR Çelik Servis Merkezi (ERSEM) [EÇSM] de, ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. gibi bir çelik servis merkezi olmakla beraber, ikisi arasındaki en önemli fark, ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. nin 09-28/600 -141 24 teneke çelik servis merkezi olması, ERSEM in teneke mamuller ile ilgili hiçbir işlem ve faaliyetinin bu lunmamasıdır. ERSEM, teneke mamulü için servis merkezi hizmeti vermekte ve başta soğuk haddelenmiş ve galvanizli ürünler olmak üzere otomotiv ana ve yan sanayi, beyaz eşya ve panel radyatör sektörlerinin ebatlandırılmış yassı mamul ihtiyacını ERDEMİR 1040 Grubu pazarlama teşkilatının bir parçası olarak karşılamaktadır. Daha açık bir ifadeyle, ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş., ERSEM in faaliyet gösterdiği alanların hiçbirisinde faaliyet göstermemektedir. Bu bilgi ve belgeler çerçevesinde , Ticari Anlaşma da yer alan çelik ambalajlama pazarında çelik servisi merkezi olarak faaliyet göstermeme düzenlemesinin Erdemir tarafından ilgili pazarda uygulandığı anlaşılmaktadır. 7. Ticari Anlaşma nın yürürlük ve süresini gösteren ilgili maddes i aşağıdaki şekildedir: 1050 Madde 4 Yürürlük -Süre -Sona Erme 4.1. Bu Ticari Anlaşma, SAC ın %25 hissesinin ERDEMİR tarafından satın alınması hakkındaki Hisse Devir Anlaşmasının Erdemir ve API arasında aynı taraflar arasında ve aynı tarihte uygulanmasına bağl ı olarak burada belirtilen tarihte geçerli olur. 4.2. Bu Ticari Anlaşma başlangıç olarak beş yıllık dönem için yürürlükte kalacak ve taraflardan biri sürenin bitiminden altı ay önceden yazılı olarak fesih ihbarında bulunmadığı sürece otomatik olarak aynı süre ile yenilenmiş olacaktır. 1060 Erdemir Genel Müdürü Oğuz N. ÖZGEN ile 14.3.2008 tarihinde yapılan ve görüşmede adı geçen yetkiliye anılan Ticari Anlaşmanın halen yürürlükte olup olmadığı ile ilgili aşağıdaki soru sorulmuş ve aşağıdaki yanıt alınmıştır: SORU: Ticari anlaşmanın 4.2. maddesinde Bu Ticari anlaşma başlangıç olarak beş yıllık dönem için yürürlükte kalacak ve taraflardan biri sürenin bitiminden altı ay önce yazılı olarak fesih ihbarında bulunmadığı sürece otomatik olarak aynı süre ile yenile nmiş olacaktır ifadesi var. Bitiminde ne oldu? Yenilendi mi? 1070 YANIT: Şu anda uzamış durumda ve söz konusu anlaşma yürürlükte. Bu çerçevede, taraflar arasında imzalanan 17.10.2 002 tarihli Ticari Anlaşma nın beş yıllık dönem sonunda (17.10.2007 tarihinde ) otomatik olarak uzadığı ve y ürürlükte olduğu anlaşılmak tadır. 8. 12.3.2003 tarihinde Erdemir Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu üyesi Kerim DERVİŞOĞLU tarafından Yönetim Kurulu Başkanlığına hitaben yazılan yazıda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 1080 Şirketi miz Sollac Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. de %25 oranında hisseye sahip bulunmaktadır. Şirketin diğer %75 hissesi ARCELOR Packaging International a (API) ait bulunmaktadır. Söz konusu %25 hisse 17 Ekim 2002 tarihinde 2.250.000 ABD Doları karşılığınd a satın alınmış, aynı tarihte API ve Sollac Ambalaj ile 5 yıl süreli bir 09-28/600 -141 25 ticari anlaşma imzalanmış ve API ile daha önce imzalanmış bulunan bir Teknik Yardım Anlaşması da yürürlüğe konulmuştur. API ve Sollac Ambalaj ile imzalanan anlaşmaların önemli hüküm leri aşağıda özetlenmiştir: 1090 b. Ticari Anlaşma i. ERDEMİR, API ve SOLLAC arasında imzalanan ticari anlaşmanın süresi 5 yıldır. ii. Buna göre SOLLAC ın Birinci Kalite Ürünlerde minimum 60.000 ton ve maksimum 75.000 ton, ikinci kalite ürünlerde ERDEMİR in yıllık üretiminin %30 u miktarında öncelikli alım hakkı vardır. iii. SOLLAC ın her bir takvim yılında ERDEMİR den satın alacağı ürünlerin fiyat ve diğer koşulları her yıl 30 Kasım tarihine kadar belirlenecek, bu konuda üst üste olsun veya olmasın 2 yıl mutabakata varılamaması halinde Anlaşma feshedilebilecektir. 1100 iv. ERDEMİR in doğrudan yapacağı ihracat haricinde, Sollac Ambalaj münhasıran yetkil i ihracat firmasıdır. v. Taraflar bu anlaşma geçerli olduğu sürece ve bu anlaşmanın bitim tarihinden 2 yıl süre ile Türkiye de rekabet etmeyeceklerdir (ERDEMİR de bulunan kesme hattı bu hükmün dışındadır). Sollac Ambalaj A.Ş. nin 4 Mart 2003 te yapılan Yönetim Kurulu toplantısında, gerek API gerekse Sollac Ambalaj yetkilileri Şirketimiz ile işbirliğini daha ileri seviyelere taşımak istediklerini, bu çerçevede öncelikle Mısır ve sonra başta İran olmak üzere diğer bölge ülkelerinde, içinde mahalli ortaklı kların da yer alabileceği ortak girişim 1110 şirketlerinin kurulması için görüşmelere başlanmasına hazır olduklarını ifade etmişlerdir. Cevaben kendilerine, önceliğin API ile ERDEMİR arasında iki tarafın da eşit olarak yer aldığı üst bir organizasyonun ele alın ması olduğu, ayrı bölgelerde olsa dahi belirli bir politikanın yansımadığı tek tek şirketler kurulmasının arzulanan sonucu sağlayamayacağını düşündüğümüz belirtilmiştir. Konunun tartışılması sonucunda, API yetkilileri, ERDEMİR ile API nin %50 şer hisse ile ortak oldukları bir Çelik Ambalaj Holding şirketinin kurulmasını ve kurulacak şirketlere bu holding şirketinin iştirak etmesini kabul etmişlerdir. Genel Müdürlüğümüz bünyesinde yapılan çalışmalarda; API ile 1998 yılından beri 1120 sürdürülen görüşmelerin sonu cunda Sollac Ambalajdan %25 hisse satın alınmış olmasının Şirketimizi pasif ortak durumunda bıraktığı ve bu durumun pazara ait bütün stratejilerin API tarafından belirlenmesi anlamına geldiği görüşüne ulaşılmıştır. Yukarıda belirtilen nedenlerle, a. Şirke timiz ve API nin %50şer hisse ile ortak oldukları bir Çelik Ambalaj Holding şirketinin kurulması ve gerek komşu ülkelerde, gerekse bölgesel pazarlarda kurulacak şirketlere Şirketimizin bu holding şirketi vasıtasıyla iştirak etmesi b. API ile Sollac Ambalaj A. Ş. de kurulmuş bulunan ortaklık ilişkisinin de bu kapsamda ele alınması, 1130 amacıyla çalışmalarda bulunulması, API ile görüşme ve müzakerelerin yürütülmesi için Genel Müdürlüğe yetki verilmesini takdir ve tensiplerinize arz ederim. Bu yazıda Erdemir ve API arasında %50 şer ortaklı bir holding şirket kurulması, bölgesel pazarlarda ve komşu ülkelerde kurulacak şirketlere Erdemir in bu holding 09-28/600 -141 26 şirket vasıtasıyla iştirak etmesi, API ile Sollac Ambalaj da kurulmuş ilişkinin de bu kapsamda ele alınması gerektiği ifade edilmekted ir. Erdemir, Arcel orMittal Ambalaj hissedarlığı nedeniyle ArcelorMittal Grubu ile teneke pazarında rekabet etmeyeceğini yeniden teyit etmektedir. Ayrıca ArcelorMittal 1140 Ambalaj ın Erdemir in münhasıran teneke ürünleri ihracat yetkili firması olduğu ifade edilmektedir. Bu şekildeki bir münhasırlık ilişkisinin teneke pazarında ArcelorMittal Grubu ile koordinasyonu güçlendirdiği ayrıca göz önüne alınması gereken bir husustur. Ayrıca belgeden teneke pazarındaki rekabet parametrelerinin ArcelorMit tal Grubu nun kontrolüne bırakıldığı da anlaşılmaktadır. 9. 30.9.2003 tarihinde Erdemir Genel Müdür Yardımcısı tarafından yazılan ve Genel Müdür tarafından uygun bulunan ya zıda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Genel Müdürlük Makamının 22.4.2003 tarihl i onayı ile Sollac Ambalajda şirketimizin 1150 hisse oranının artırılması ve API ile %50 şer ortaklıkla bir Ortak Yatırım Holding Şirketi kurulması müzakerelerinin yürütülmesi amacıyla oluşturulmuş bulunan Komisyon görevine devam etmektedir. Diğer yandan, Şirk etimiz ile API arasında 19 Eylül 2003 tarihinde imzalanan Niyet Mektubunda teneke satış ve pazarlaması alanındaki mevcut işbirliğinin geliştirilmesinin yanı sıra işbirliği yapılabilecek diğer alanların da belirlenmesi için çalışma Takımları kurulması öngör ülmektedir. Bu nedenle, söz konusu Komisyonun mevcut görevinin yanı sıra Arcelor ile imzalanan 1160 Niyet Mektubu kapsamında yapılacak işlerin koordinasyonu ile de görevlendirilmesini uygun görüşlerinize arz ederim. Fadıl DEMİREL Genel Müdüre I. Yardımcı ve İşletmeler Genel Müdür Yardımcısı 1. Fadıl DEMİREL Genel Müdüre I.Yardımcı ve İşletmeler Gn.Müdür Yardımcısı 2. M. Bahattin Kulu Mali İşler Genel Müdür Yardımcısı 3. Mesut ÖZDÖL Satış ve Pazarlama Genel Müdür Yardımcısı 1170 4. Erdal KİMSES İZ Teknik Hizmetler Genel Müdür Yardımcısı 5. Feridun YALVAÇ Dış ilişkiler ve Strateji Direktörü 6. İ.Rüştü TURAN Müşavir Avukat Yukarıdaki belgede , Erdemir ile ArcelorMittal Grubu arasında 19.9.2003 tarihinde bir Niyet Mektubunun imzalandığı; buna göre teneke satış ve pazarlaması alanındaki mevcut işbirliğinin geliştirilmesinin yanı sıra işbirliği yapılabilecek diğer alanların da belirlenmesi için Çalışma Takımları nın kurulmasının öngörüldüğü ifade edilmektedir . 10. API tarafından 5.3.2004 tarihi nde Erdemir e gönderilen yazıda Erdemir in Ticari 1180 Anlaşma da öngörülen API yi doğrudan ihracatı dışında tek kanal olarak kullanma taahhüdünü ihlal ettiği ifade edilmektedir: Bu projelerin bölgenizdeki metal ambalaj sektörü için ve iki grup arasındaki işbirli ği ve güvenirlik için önemine inanıyoruz. 09-28/600 -141 27 Bu ilişkiler geçmişte başarılarını, Sollac Ambalaj ın gelişmesi ve sizin teneke üretiminizin ve ihracat pazarlarındaki varlığınızın artması ile göstermiş bulunmaktadır. Bununla birlikte Erdemir in Sollac Ambalajı d oğrudan ihracatı dışında tek kanal olarak kullanma taahhüdünü ihlal ettiği birçok örnek bize iletilmiştir. Bu API nin ciddi zararına yol açmaktadır. 1190 11. Arcelor ve Erdemir arasında 20.7.2004 tarihinde Paris te yapılan toplantıda taraflar %50 - %50 hissed arlıklarla ortak girişim ihdas edilmesi konusunda anlaşma sağlamak üzere toplan dıkları, ancak bu görüşmeler in sonuçlanma dığı tespit edilmiştir . 12. Erdemir de ya pılan yerinde incelemede API tarafından düzenlendiği anlaşılan 18.7. 2006 tarihli bir sunu m belgesi elde edilmiştir. Belgenin 13. sayfasında Avantajlar başlığı altında ArcelorMittal/Erdemir ile birlikte eksiksiz ürün gamı ve Erdemir ile iyi ilişkiler/sözleşmelere riayet ve yüksek kalitede arz olasılığı ; Yeni Organizasyon başlığı altında Yer el satışlar ve ihracatta daha agresif olmak (Güçlü satış 1200 departmanı) , ayrıca Erdemir ile her seviyede iletişim ve işbirliği geliştirmek ifadeleri yer almaktadır. Yukarıda yer verilen belgenin Erdemir -Arcelor Packaging Relations Bölümünde aşağıdaki if adeler yer almaktadır: Şirket hisselerinin %25 inin Erdemir e satışı 17 Ekim 2002 (2.250.000 ABD doları değerinde) 17 Ekim 2002 de ticari anlaşma imzalanmıştır İhracatta ArAC a münhasırlık tanınmıştır 1210 ArAC Erdemir den asgari 60.000 ton/yıl birinci kalit e ETP alır Erdemir teneke üretiminin ikincil tercihlerinin %30 unun ArAC a satılması Sözleşmenin geçerliliği: 17 Ekim 2007 Türkiye de çelik servis merkezi işinde ve teneke üretiminde rekabet yok. Son 2,5 yıl süresince yerel ve ihracat pazarlarında sözleşme nin Erdemir tarafından ihlali (özelleştirmeye kadar) Bu belgede, Ticari Anlaşma nın gereği olarak çelik servis merkezi işinde ve teneke üretiminde taraflar arasında rekabet bulunmadığı açıkça vurgulanmaktadır. 1220 Erdemir de yapılan yerinde incelemede e lde edilen API nin 18.7.2006 tarihli sunu m belgesinin Target 2007 başlıklı sayfasında ArcelorMittal Ambalaj ın iç piyasa satışlarında % (..), ihracat dahil olmak üzere toplam satış hacminde ise %(..) lik bir pazar payına sahip olması, Erdemir in 250 KT üretmesi , bunun sağlanması için tam bir işbirliği yapılması öngörülmektedir. Yapılan incelemelerde 2007 yılı sonunda, Erdemir in belgede öngörülen miktara yakın bir seviye olan 240,2 bin ton teneke üretim yaptığı tespit edilmiştir. 13. ArcelorMittal Am balaj yetkilisi Adnan ÖZTÜRK tarafından Erdemir e gönderilen 22.8.2006 tarihli yazıda aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 1230 200[6] karşılıklı mutabakatla imzalanmış olan kontratımız gereği aylık düzenli olarak taahhüt etmiş olduğumuz tonaj için ne yazı k ki Ekim ayında kontrat -%10 opsiyonu ve Mart a kadar uzatma seçeneğini kullanmak zorunda kaldık. 09-28/600 -141 28 Bunun nedenlerini aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz: 1. İç piyasada yüksek miktarda verilmiş bulunan ithal malzemelerin sezon dolay[ ısıyla] piyasaya girmes i.(Corus -Hellenic Steel ve Rasselstein) 2. Arcelor Ambalaj olarak Erdemir ile anlaşamadığımız süre içerisinde emniyet 1240 stoklarımızı oluşturmak için yaptığımız Arcelor alımlarınında bunda etkisi olduğunu belirtmekte fayda vardır. 3. Bu sezon özellikle domate s ve sebze turşularında son yılların en kötü rekoltesi yaşanmaktadır. 4. Piyasada nakit sıkışıklığı dolayısıyla müşterilerin ödeme performanslarının düşmesi riskleri kabul edilebilir seviyelerin üzerine çıkartmıştır. 5. Yurtdışı pazarlarda sezon sonuna gel inmeye başlandığı bugünlerde rekabet gücümüzün kaybolması olarak sayabiliriz. Görünen durum içerisinde ihracata yönelik çalışmaların yoğunlaştırılmasında fayda 1250 görüyor ve bu konuda destek ve görüşlerinizi bekliyoruz. Önümüzdeki sene aynı durumların tekra rlanmaması için 2007 yılı planlarının da Ekim ayı içerisinde yapılmasında fayda gördüğümüzü belirtmek isteriz. Yukarıda yer verilen y azıda pazarın durumu anlatılmakta ve iç piyasaya yüksek miktarda ithal malzemelerin girmesine değinilmekte; yazıda sayılan hususların tekrarlanmam ası için 2007 yılı planlarının önceden yap ılması talep edilmektedi r. Pazarda i thalatın yük sek miktarda gerçekleşmesini önlemeye yönelik yapılan 1260 çalışmalar , aşağıda ki 27.12.2006, 17.1.2007 ve 1.2 .2007 tarihli belgelerde yer alma ktadır. Bu belgel erde ithalatın, dolay ısıyla arzın ne şekilde kontrol edildiği açıkça görülmektedir. 14. 27.12.2006 tarihinde ArcelorMittal Ambalaj yetkilisi Adnan ÖZTÜRK tarafından Oğuz ÖZGEN ve Günhan BEŞE ye ve gönderilen 2007 konulu elektronik post ada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Senelik kontratımızı görüşmeden önce şirket olarak hassasiyet gösterdiğimiz konulara bir kez daha dikkat çekmek istiyoruz. 1270 A- İthalat 2006 senesinde rekor seviyede artmış ve 170.000 tonu bulmuştur. Türkiye tüketimi nin 260.000 ton olduğunu düşünürsek bu çok yüksek bir rakamdır. Bunun yanında 30.000 ton ihracat gerçekleştirilmiştir. B- Piyasadaki bu durumun oluşması tabii ki fiyat yapıcı olan Erdemir ve dağıtım yapan ArcelorAmbalaj ın yanlış stratejilerinin sonucudur . C- 2007 senesi için ithalat yapan firmalar ve Türkiye ye sevkiyat yapan USS Kocice, Hellenic Steeel, Corus ve Raselstein in dikkatleri gerektiği şekilde çekilmiş ve piyasa 1280 sakinleşmiştir. D- Teneke ambalaj sektöründe maliyet hesabı yapılırken ortalama asgari %65 maliyet teneke hammadde maliyetidir. Çelik üreticilerinin yüksek farklarla malzeme satması kutucular arasındaki rekabette çok önemli rol oynamaktadır. Aynı durum ödeme vadeleri için de geçerlidir. Tüm müşteri portföyünün aile şirketlerinden oluş ması bu 09-28/600 -141 29 sektörde banka kredisi kullanan firma azlığının sebebidir ve çelikçilerden kredilendirme yoluna gidilmiştir. E- Görüşmeler yapılırken çıkartmaya çalışacağımız sonucun tüm müşterilere ayni 1290 mesafede olacak şekilde ve ithalatında kontrollü miktarlard a kalması olarak düşünülmelidir. Erdemir malzemesinin de bölgedeki tek teneke üreticisi olarak ihracat pazarlarında da net varlığını yaratmakta önemli bir hedefimizdir. Sevgiler Adnan Öztürk Yukarıdaki belgede ilgili pazarda ithala tın yüksek miktarda gerçekleşmes inden yakınılmakta ; bu durumun ArcelorMittal ve Erdemir in yanlış stratejileri nin sonucu oluştuğu; Türkiye ye ithalat yapan firmaların dikkatlerinin gerektiği şekilde çekilmesi sonucu piyasanın sakinleştiği belirtil mektedir. Bu ifadeler d iğer yandan, tarafların 1300 anlaşmada öngördükleri pazar yapısının herhangi bir nedenle bozulması durumunda buna tepkisiz kalmadıklarını gösterme ktedir. Nitekim bu belgeden ArcelorMittal Grubu nun dünya ölçeğinde çelik sektöründeki pazar gücünü de kullanarak Türki ye nin çelik ithalatının kısıtlanmasına ve dolayısıyla teneke çelik arzının kısılmasına yönelik çalışmalarda bulunduğu anlaşılmaktadır. 2007 yılında teneke ithalatının belgedeki adı geçen firmaların pazar paylarının azalması çerçevesinde gerilemesiyle Arce lorMittal Grubu nun çabalarının başarıya ulaştığı da tespit edilmiştir. ArcelorMittal Grubu nun Türkiye arzını etkileyebilme gücünün mevcudiyeti Erdemir in bu teşebbüs ile olan koordinasyonunu ayrıca piyasa etkileri bakımdan çok önemli bir konuma getirm ektedir. 1310 Anılan belgede, ArcleorMittal Grubu nun koordinasyonun da katkısıyla Erdemir in teneke fiyatlarını belirleyen teşebbüs olduğu ifade edilmektedir. Teneke ambalaj sektöründe maliyetlerin %65 oranında olduğu ifadesi bahse konu koordinasyonun bu sektör üzerindeki etki sinin hangi boyutta olduğunu göstermektedir. 15. ArcelorMittal Ambalaj yetkilisi Adnan ÖZTÜRK tarafından 17.1.2007 tarihinde Erdemir den Günhan BEŞE ve Oğuz ÖZGEN e gönderilen 2007 teklifiniz konulu elektronik postada aşağıdaki ifad eler yer almaktadır: 1320 Teklif ve kontrat metni için teşekkür ederiz. Kendi açımızdan değerlendirmemiz aşağıdaki şekildedir: 1- 2006 senesi 170.000 ithalatla rekor kırılan bir sene olmuştur. Şirket olarak 3 aydır ithalatın önünü kesmek ve piyasaya bir disi plin getirmek için yoğun ve oldukça da pahalı bir çalışma yapmış bulunuyoruz. Bu sene Erdemir in tam kapasite çalışacağı şekilde piyasa düzenlemeleri yapılmıştır. 2- 2006 da şirketinizle yapmış olduğumuz 90.000 ton kontrat yerine getirilmiştir. Bizimle yap ılan kontrattan daha iyi şartlarda başka kontratlar yapmış olmanız ve 80.000 ton stokumuzun bulunduğu bir sırada 30 USD indirim yapmış olmanızın 1330 şirketimize vermiş olduğu zararların eminim farkındasınızdır. 3- İlk kurulduğumuz günden beri Erdemir ilişkiler imizde son derece hassas davrandığımız malumdur. Ortaklıktan öte ciddi bir işbirliği yapmak için elimizden geleni yapıyoruz ve öyle devam etmeye çalışacağız. 4- Teklif etmiş olduğunuz 120.000 tonu, aylık dağılımlar çerçevesinde kabul ettiğimiz teyit ederiz . Tonaj artırmaya ihtiyaç olursa bu imkanın da olduğunu bilmenizi isteriz. 5- Bahsi geçen tonajın içinden ihracatta yapılacağı muhakkaktır. 09-28/600 -141 30 6- Fiyat konusunda ise uzun süredir yapmaya çalıştığımız açıklamaları tekrar etmemizin bir faydası olmayacağını görm ekteyiz. Piyasadaki tüm müşterilere aynı mesafede durmamız ve hammadde maliyetlerinde bizlerden kaynaklanan büyük farklar 1340 olmaması gerektiği malumdur. 7- En basit matematikle şirketimize uyguladığınız 2006 fiyatı olan 810 USD/Ton a geçen sene yapmış olduğu nuz indirimi uygulamanız halinde herkes ve piyasa için doğru bir iş yapılacağına inanıyoruz. Görüşlerinizi bekleriz. İyi çalışmalar Adnan ÖZTÜRK Bu yazıdan, ArcelorMittal Ambalaj ın ithalatı n önünü kesmek ve piyasay a bir disiplin 1350 getirmek için yoğun ve oldukça pahalı bir çalışma , ayrıca 2007 yılı için Erdemir in tam kapasite çalışmasını sağlayacak şekilde piyasada düzenlemeler yaptığı anlaşılmaktadır . Yazıda, ArcelorMittal Ambalaj ın Erdemir ile ilişkilerinde son der ece hassa s davrandığı, ortaklıktan öte ciddi bir işbirliği yapmak için elinden geleni yaptığına ve öyle devam etmeye çalışacağına vurgu yapılmaktadır. Fiyat konusunda ise uzun süredir yapılan açıklamalar çerçevesinde tarafların piyasadaki tüm müşterilere aynı mesafede durması ve hammadde maliy etlerinde taraflardan kaynaklanan büyük farklar olmaması gerektiği ne dikkat çekilmektedir. 16. ArcelorMittal Ambalaj yetkilisi Adnan ÖZTÜRK tarafından, Erdemir yetkilisi Günhan 1360 BEŞE ye gönderilen 1.2.2007 tar ihli elektronik postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Sevgili Günhan Bey, Aşağıda 2007 senesi için oluşan durumlar itibarı ile pozisyonumuzu açıklamaya çalışacağım. REKABET --- 1370 Euro/USD paritesinin 1.30 un altına inmemesi, Avrupa daki teneke üreticilerinin üretim programında M ayıs a gelmiş olması ve uyguladığımız agresif pazarlama stratejisi sonucunda şu anda bizi rahatsız edecek bir yaklaşım olmadığını gözlüyoruz. Türkiye ye teklif yapabilecek sadece ArcelorMittal mevcuttur ve böyle bir stratejimiz de olmadığına göre piyasayı dengede farz edebiliriz... Yukarıdaki belgede yer alan ifadelerden, teneke ürünlerinde Türkiye ye sadece ArcelorMittal Grubu nun teklif yapabileceği , ancak ilgili teşebbüsün böyle bir stratejisi olmadığı, bu nedenle piyasanın denge de kabul edilebi leceği ifade edilmektedir. Bu 1380 ifadeler de ArcelorMittal Grubu nun Türkiye teneke pazarına ithalatı engellemesiyle arzın kısıtlanmasına ve Erdemir in ArcelorMittal Ambalaj ile birlikte neredeyse tek satıcı konumunda kalmalarının sağlamasına yönelik koordina syonlarının başarıya ulaş tığını teyit etmektedi r. 17. ArcelorMittal Ambalaj da yapılan yerinde incelemede Erdemir Sales per Customer 6m 2007 başlıklı dosyada Erdemir in teneke müşterilerinin listesi ve bu müşterilere 2007 yılı 1 -2-3-4-5-6 aylarında yapı lan satışla rın yer aldığı bir belge tespit edilmiştir. 09-28/600 -141 31 Anılan belgenin Erdemir in ticari sır niteliğindeki bilgilerini kapsaması ve bu belgenin ArcelorMittal Ambalaj da elde edilmesi, taraflar arasında bilgi değişimi yapıldığını 1390 ortaya koymaktadır. J.2.1.2. Değerlendirme Yukarıda verilen bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde ; ArcelorMittal Ambalaj ın Arcelor Grubu na bağlı olarak faaliyet gösterdiği 17.10.2002 tarihinde %25 oranında hissesinin Erdemir tarafından devralın dığı; anılan işlem sonu cu olarak Erdemir den i ki yetkilinin ArcelorMittal Ambalaj da Yönetim Kurulu üyesi olarak görev yapmaya başladığı; ancak Erdemir in ArcelorMittal Ambalaj üzerinde kontrolünün bulunma dığı anlaşılmaktadır . 1400 Belgelerde , bu ortaklık ilişkisinin gerçekleşmesind e en önemli konunun Ticari Anlaşma olduğu, asıl amacın ise Erdemir in ürettiği teneke ve krom kaplı ürünlerin optimum fiyat ve piyasa organizasyonu ile sürekli bir şekilde pazarda satışının sağlanması olduğu vurgulanmaktadır . Ticari Anlaşmanın Rekabet Etmeme başlıklı 3. maddesinde Erdemir ve API nin , SAC ın [ArcelorMittal Ambalaj] pazarı olan çelik ambalajlama ürünleri çelik servis merkezi piyasasında faaliyet göstermemesi ve Türkiye de rekabet etmemesi hususu düzenlenmektedir. Soruşturma sürecinde yapılan incelemelerde Erdemir in ambalaj 1410 çeliği ürünlerinde çelik servis merkezi olarak herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı, böylece Ticari Anlaşmanın ilgili pazarda uygulandığı anlaşı lmaktadı r. Belgelerden; ArcelorMittal Ambalaj ın Türkiye ye ithalat yapan firmaları uyardığı, böylece piyasanın sakinleştiği ve ithalatın kontrol altına alındığı , dolayısıyla ilgili pazarda arz miktarının kontrol edildiği anlaşılmaktadır. İlgili piyasada denge nin kurulması için ve strateji gereği olarak ArcelorMittal Grubu nun Türkiye deki alıcılara teklifte bulunmadığı, ayrıca fiyatların kontrol altına alınabilmesi için çeşitli tedbirlerin alındığı görülmektedir . 1420 Bunların dışında, taraflar arasında bilgi alışverişinin söz konusu olduğu da görülmektedir . Yukarıda ye r verilen anlaşma ve buna ilişkin uygulamaların , ilgili piyasada Erdemir ve ArcelorMittal in pazar paylarına yıllar itibarıyla ne şekilde yansıdığı a şağıdaki tablodan görülmektedir : Tablo 12: Teşebbüslerin teneke/krom kaplı ürünlerde pazar payları (%) Teşebbüs 2003 2004 2005 2006 2007 Erdemir doğrudan satışlar (..) (..) (..) (..) (..) ArcelorMittal Grubu (..) (..) (..) (..) (..) Erdemir + ArcelorMittal Grubu toplamı 70,43 71,65 76,43 61,88 80,33 Diğer 29,57 28,35 23,57 38,12 19,67 TOPLAM 100 100 100 100 100 1430 Yukarıdaki tabloda t arafların pazar payları dikkate alındığında, piyasanın iki teşebbüs tarafından kontrol edilir hale geldiği görülmektedir. 09-28/600 -141 32 Erdemir in ArcelorMittal Ambalaj daki hissedarlığı son ucu olarak ilgili piyasanın yapısında meydana gelen değişim Erdemir in birinci yazılı savunmasında da yer almaktadır : Yukarıda açıklandığı gibi, ambalaj sektörünün kendine has tedarik ihtiyaçları gereği, ölçek ekonomisine dayalı teneke malzemesi üretimine ek olarak, bu sektöre hitap edecek dağıtı m kanallarının oluşturulması da bir zorunluluktur. ERDEMİR bu 1440 eksikliğinden dolayı, ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile bir anlaşma imzalamadan önce, küçük ve orta ölçekli teneke ambalaj üreticilerinin ihtiyaçlarına yanıt verememiş, bu yüzden de, yurt içi pazar payını belli bir oranın üzerine çıkartamamıştır. ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile ortaklığa gidilmesinin ardından ERDEMİR in pazar paylarının arttığı görülmektedir. Bu da, ArcelorMittal Ambalaj Çeliği Sanay i ve Ticaret A.Ş. ile ortaklık imzalamasından beklenen hedefin gerçekleştiğini göstermektedir. Nitekim, ERDEMİR in Anlaşma öncesi ve sonrası pazar payları karşılaştırıldığında, 1995 -2001 döneminde, yurt içi teneke pazarındaki payının 1450 ortalama % (..) düzeyin de seyretmekte olduğu; 2002 -2007 döneminde ise bu payın ortalama % (..) düzeyine yükseldiği görülmektedir (bkz. Aşağıdaki tablo). Böylelikle, yerli üretilen malzemenin daha büyük çoğunluğu, yine yerli üreticilerin kullanımına sunulabilmiştir. 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 İthalat(%) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..) Erdemir(%) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..) (..) .. Yukarıda yer verilen bilgi ve belgeler ile yapılan değerlendirmeler çerçevesinde , ArcelorMittal Grubu ile Er demir arasındaki ArcelorMittal Ambalaj ın %25 lik hissesinin Erdemir e devrine ilişkin Hisse Devir Anlaşması ile ekindeki Ticari Anlaşma ve bu 1460 anlaşmalara ilişkin uygulamaların taraflar arasında rekabetçi davranışların koordinasyonuna yol açtığı ve rekabeti sınırlayıcı amaç ve etkilere sahip olduğu anlaşılmaktadır. Bu çerçevede anılan anlaşma lar ve bu anlaşmalara ilişkin uygulamalarla 4054 sayılı Kanun un 4. maddesini n ihlal e dildiği , söz konusu ihlali n özellikle ilgili piyasada arz miktarının kontrolü, bunların piyasa dışında belirlenmesi ve ilgili piyasada satım fiyatı ile satım şartlarının tespit edilmesi şeklinde gerçekleş tiği anlaşılmaktadır. Bu noktada Kanun un 4. maddesi kapsamınd a olan ArcelorMittal Grubu ve Erdemir 1470 arasındaki Hisse Devir Anlaşması ile ekindeki Ticari Anl aşma ve uygulamalara Kanun un 5. maddesi çerçevesinde muafiyet verilip verilemeyeceği değerlendirilmelidir. Rekabeti sınırlama amacına sahip olan ve i lgili piyasada doğrudan rekabetin ortadan kalkması sonucunu doğuran anılan anlaşma ve uygulamaların hiçbir şekilde muafiyete konu olamayacağı aşikârdır. Sonuç olarak; taraflar arasında koordinasyona neden olan ve Kanun un 4. maddesi kapsamında bulunduğu tespit ed ilen anlaşma ve uygulamalara son verilmesi; bu çerçevede ArcelorMittal Ambalaj daki Erdemir hissedarlığına son verilerek rekabetin yeniden tesis edilmesi gerekmektedir . 1480 09-28/600 -141 33 J.2.2. Erdemir v e Borçelik in 4054 Sayılı Kanun u İhlal Etmesi J.2.2.1. 4054 sayılı Kanun un İhlal Edilmesine İlişkin Belgeler Borçelik, Borusan Grubu ve ArcelorMittal Grubu taraf ından birlikte yönetilen bir ortak girişim şirketi dir. Borçelik te Erdemir in %9,34 oranında hissesi bulunmakta , ancak bu hisse oranı Erdemir e Borçelik üzerind e herhangi bir kontrol hakkı vermemektedir. Erdemir Borçelik e bir adet Yönetim Kurulu üyesi atama hakkına sahip bulunmaktadır. 1490 İki rakip teşebbüs olan Borçelik ve Erdemir in faaliyetlerinin soğuk haddelenmiş çelik ve galvanize çelik üretimi konusund a çakıştığı görülmektedir. Her iki teşebbüsün ürettiği ürünler; başta beyaz eşya endüstrisi olmak üzere dayanıklı ev aletleri, büro, mefruşat ve mutfak eşyaları üretimi ile otomotiv endüstrisi gibi alanlarda kullanılmaktadır. Önaraştırma kapsamında yapıl an yerinde incelemede , Borçelik t e EDÇ ziyaret öncesi düşünceler başlıklı tarihsiz bir belge elde edilmiştir. Önaraştırma raporunda b elgedeki ifadelerin Erdemir ve Borçelik arasında pazar paylaşımına yönelik anlaşma ve/veya uyumlu ey lemlerin varlığına iş aret ettiği ifade edilmiştir. 1500 Soruşturma sürecinde yapılan incelemelerde, anılan belgenin taraflar arasında pazar paylaşımı na yönelik olduğunu ispatlayacak herhangi bir bulguya ulaşılamamıştır. Ayrıca s oruşturma kapsamında , yassı sac alımı yapan teşebbüs lerden bilgi talebinde bulunulmuştur. Gelen cevabi yazılardan da Erdemir ve Borçelik arasında pazar paylaşımı olduğunu gösteren herhangi bir veriye ulaşılamamıştır. Bu çerçevede teşebbüsler arasında pazar paylaşımı olduğuna yönelik yeterli delil bulunmad ığı sonucuna varılm ıştır. Buna karşın soruşturma sürecinde yapılan incelemelerde , Erdemir ve Borçelik 1510 arasında düzenli bir bilgi değişimi olduğunu ortaya koyan belgeler elde edilmiştir. 1. 19.1.2007 tarihinde Borçelik ten Elif AYGÜL tarafından Erdemir de n Berk ONAY a gönderilen elektronik postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Bilgiler aşağıdaki gibidir. Galvaniz biraz şaibeli. Yani kesin rakamı bulmak zor. 280 de olabilir 350 de. Ama biz yaklaşık 300 alalım. ( .) ton HDG ( .) ton Boyalı ( ( ) ton kendi üretimi, ( .) ton Park panel de fason) 1520 Soğuk hemen hemen yok. Pazarda hiçbir yerde numune, deneme ve 2. kalite satışı haricinde ürün satışı duyulmadı. 2. Erdemir den Berk ONAY a iletilmek üzere 14.9.2007 tarihinde Borçelik ten Çisil AKALIN taraf ından Elif AYGÜL e gönderilen elektronik postada Borçelik in ürün bazında alım ve satış miktarlarının yer aldığı anlaşılmaktadır. 3. 14.3.2007 tarihinde Borçelik ten Elif AYGÜL tarafından Erdemir den Berk ONAY a gönderilen elektronik postada aşağıdaki ifa deler yer almaktadır: 1530 Sana 2 gün önce mail attım ama ulaşmadı sanırım. Şubat sevkiyatları hazır mı, ayrıca Pazar gelişim raporunun yenisi hazırlanabildi mi? Bunları benimle paylaşmanı rica etsem 09-28/600 -141 34 4. Yukarıdaki elektronik postaya 14.3.2007 tarihinde Erde mir den Berk ONAY tarafından verilen cevapta aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Müşteri ziyaretleri falan derken dün pek yerime gelmediğim için istediklerini hazırlayamadım. Bu arada pazar gelişim raporu en son 2006 Aralık ayı için hesaplayabilmiştim. Ra por ekte yer almakta. Sen de Borçelik in Şubat değerlerini gönderebilirsen sevinirim. 1540 5. 9.4.2007 tarihinde Erdemir den Berk ONAY tarafından Borçelik ten Elif AYGÜL e gönderilen elektronik postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 2007 yılı raporu he nüz çıkmadı. Şubat dış ticaret verileri gelince çıkartmayı düşünüyorum. Bu hafta ya da önümüzdeki hafta Şubat ayı verileri gelir. Gelişme olunca sana iletirim . 6. Erdemir den Berk ONAY a iletilmek üzere 11.5.2007 tarihinde Borçelik ten Çisil AKALIN tara fından Elif AYGÜL e gönderilen elektronik postada Borçelik in ürün 1550 bazında alım v e satış miktarları yer almaktadır . 7. 11.5.2007 tarihinde Borçelik ten Elif AYGÜL tarafından Erdemir den Berk ONAY a gönderilen elektronik postada aşağıdaki ifadeler yer alma ktadır: Ekte Borçelik Nisan ayı alım ve satımları bulabilirsin. Sizinkileri de paylaşırsan çok sevinirim . 8. 16.5.2007 tarihinde Erdemir den Berk ONAY tarafından Borçelik ten Elif AYGÜL e gönderilen elektronik postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır : 1560 ERDEMİR in gerçekleşen satış miktarları ekte yer almaktadır 9. Erdemir den Berk ONAY a iletilmek üzere 6.7.2007 tarihinde Borçelik ten Çisil AKALIN tarafından Elif AYGÜL e gönderilen elektronik postada Borçelik in ürün bazında alım v e satış miktarl arı yer almaktadır . 10. Erdemir den Berk ONAY a iletilmek üzere 9.10.2007 tarihinde Borçelik ten Çisil AKALIN tarafından Elif AYGÜL e gönderilen elektronik postada Borçelik in ürün bazında, yurt içi ve yurt dışı alım ve satış miktarları yer almaktadır . 1570 11. 8.11.2007 tarihinde Borçelik ten Elif AYGÜL tarafından Erdemir den Berk ONAY a gönderilen elektronik postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Ekim ayı sevkiyatlarınız belli oldu mu? Benimle paylaşırsan sevinirim. 12. 10.11.2007 tarihinde Erdemir d en Berk ONAY tarafından Borçelik ten Elif AYGÜL e gönderilen elektronik postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Ekim sonuçları ekte. Gecikme için kusura bakma, gönderemedim. Sen de sizinkileri 1580 paylaşırsan sevinirim. Bu arada bir ara seni arayacağım f ırsat bulabilirsem. Sizin sıcak yatırımınız hakkında konuşmak istiyorum seninle sakıncası yoksa. 09-28/600 -141 35 13. 12.11.2007 tarihinde Borçelik ten Elif AYGÜL tarafından Erdemir den Berk ONAY a gönderilen elektronik postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Bizim sevkiyat durumu ektedir. Pazar Gelişim raporu ile ilgili bir gelişme yok mu? 14. 10.12.2007 tarihinde Borçelik ten Elif AYGÜL tarafından Erdemir den Berk ONAY a 1590 gönderilen elektronik postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Sevkiyatlarınız hazır old u mu? Benimkileri aldın mı? 15. 24.12.2007 tarihinde Erdemir den Berk ONAY tarafınd an Erdemir sevkiyat bilgileri Borçelik ten Elif AYGÜL e elektronik posta ile gönderilmiştir . 16. 21.1.2008 tarihinde Borçelik ten Elif AYGÜL tarafından Erdemir den Berk ONAY a gönderilen elektronik postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: 1600 Bizim sevkiyatlar ekte, sizinkileri de bugün gönderirsen sevinirim . 17. 19.2.2008 tarihinde Borçelik ten Elif AYGÜL tarafından Erdemir den Gökhan Daban a ve Berk ONAY a gönderilen elektronik postada aşağıdaki ifadeler yer almaktadır: Ekteki sevk dosyası Berk in bana gönderdiği dosya, bu dosyanın 2008 Ocak ayı için güncellenmiş halini rica ediyorum. Diğer dosyada bizim sevkiyatlarımızı ve sıcak sac kullanımınızı gösteriyor. Pazar g elişim raporunu da paylaşırsanız çok sevinirim . 1610 18. Elif AYGÜL tarafından Borçelik yöneticilerine gönderilen ve aşağıda dökümüne yer verilen elektronik postaların ekinde Aylara Göre Yıllık Sevkiyat başlıklı dosyada Erdemir in ürün bazında ve aylık yu rt içi ve yurt dışı satış miktarları yer almaktadır: 28.1.2003 tarihli elektronik posta 5.2.2003 tari hli elektronik posta 17.2.2003 tarihli elektronik posta 21.2.2003 tarihli elektronik posta 4.4.2005 tarihli elektronik posta 15.5.2003 tarihli elektr onik posta 1620 5.8.2003 tarihli elektronik posta 8.10.2003 tarihli elektronik posta 11.12.2003 tarihli elektronik posta 16.9.2004 tarihli elektronik posta 5.11.2004 tarihli elektronik posta 23.12.2004 tarihli elektronik posta 19. Elif AYGÜL tarafından Bo rçelik yöneticilerine gönderilen ve aşağıda dökümüne yer verilen elektronik postaların ekinde Pazar Gelişim Raporu başlıklı dosya yer almaktadır: 1630 18.11.2002 tari hli elektronik posta 28.1.2003 tarihli elektronik posta 20.3.2003 tarihli elektronik posta 14.4.2003 tarihli elektronik posta 09-28/600 -141 36 19.6.2003 tarihli elektronik posta 23.6.2003 tarihli elektronik posta 22.7.2003 tarihli elektronik posta 5.8.2003 tarihli elektronik posta 8.10.2003 tarihli elektronik posta 1640 9.10.2003 tarihli elektronik posta 31.1.2005 tarihli elektronik posta J.2.2.2. Değerlendirme Yukarıda sayılan belgeler çerçevesinde Erdemir ve Borçelik arasında düzenli bir bilgi değişimi olduğu anlaşılmaktadır. Erdemir ve Borçelik arasında gerçekleşen yoğun bilgi değişiminin, Erdemir in Bo rçelik teki hissedarlığı sonucunda ortaya çıktığı değerlendirilmektedir. 1650 Taraflar arasındaki b ilgi değişiminin pazardaki rekabete etkilerini değerlendirilirken, değiştirilen bilgilerin niteliği ve ilgili pazarın yapısı önem taşımaktadır. Taraflar arasın daki b ilgi değişimin in; Borçelik in iç piyasadan sıcak haddelenmiş yassı çelik aylık alım miktarlarını, Borçelik in ithalat yoluyla sıcak haddelenmiş yassı çelik aylık alım miktarlarını, Borçelik in s oğuk haddelenmiş yassı çelik iç piyasa ve ihracat aylık satış miktarlarını, Borçelik in galvanizli yassı çelik iç piyasa ve ihracat aylık satış miktarlarını, 1660 Borçelik in aylık sevkiyat primlerini (USD), Erdemir in ürün bazında (teneke, galvanizli, soğuk haddelenmiş, soğuk, full hard, sıcak haddelenmiş, kalın levha) aylık iç piyasa satış miktarlarını, Erdemir in ürün bazında (teneke, galvanizli, soğuk haddelenmiş, soğuk, full hard, sıcak haddelenmiş) aylık ihracat miktarlarını kapsadığı anlaşılmaktadır. Erdemir in satış miktarı bilgisin in alt ürün grubu bazı nda da ayrıntılı bir şekilde 1670 düzenlendiği (örneğin s oğuk haddelen miş ürün grubunda yer alan rulo, w 600 t 0,35 0,35 t 0,50 ürünlerinin aylık satış miktarları gibi) görül mektedir. Bu çerçevede Erdemir ile Borçelik arasında değişime konu olan bilgi lerin, ilgili pazarlarda rekabete duyarlı bilgiler olduğu değerlendirilmektedir. J.1.Yassı Çelik Pazarının Analizi bölümünde irdelendiği gibi yassı çelik p azarı , az sayıda teşebbüsün faaliyet gösterdiği, yüksek yoğunlaşma oranlarının söz konusu olduğu ve pazara giriş engellerinin bulunduğu bir yapıya sahiptir. 1680 Erdemir in Borçelik te sahip olduğu hissedar lığın bir sonucu olarak ortaya çıktığı değerlendirilen bilgi değişiminin , ilgili pazarın yapısı ve değişime konu olan bilgilerin niteliği de dikkat e alındığında, rekabeti sınırla dığı ve rekabetçi davranışların koordinasyonuna yol aç tığı görülmektedir. 09-28/600 -141 37 Bu çerçevede i lgili piyasada rekabeti kısıtlama amaç ve etkisine sahip olan bilgi değişimi ve taraflar arasındaki rekabetçi davranışların koordinasyo nunu sağlayan hissedarlık ilişkisi nedeniyle 4054 sayılı Kanun un 4. madde sinin ihlal e dildiği görülmektedir. 1690 Bu noktada Kanun un 4. maddesi kapsamında olan anılan hissedarlık ilişkisi ve taraf lar arasında ki bilgi değişimine Kanun un 5. maddesi çerçevesin de muafiyet verilip verilemeyeceği değerlendirilmelidir. İlgili piyasada rekabetçi davranışların koordinasyonuna ve dolayısıyla rekabetin sınırlanmasına yol açan anılan durumun , hiçbir şekilde muafiyete konu olamayacağı aşikârdır. Yukarıda yer verilen bil gi ve belgeler çerçevesinde taraflar arasında koor dinasyona neden olan ve Kanun un 4. maddesi kapsamında bulunduğu tespit edilen Borçelik teki Erdemir in hissedarlığına son ver ilerek rekabetin tesis edilmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır . 1700 K. SAVUNMALA R ve BUNLARA İLİŞKİN DEĞERLENDİRMELER Teşebbüslerin yaptıkları savunmaların özetlerine ve bu nlara ilişkin değ erlendirmelere aşağıda yer verilmiştir: 1. Gerek önaraştırmada gerek soruşturmada görevlendirilen meslek personelinin uzmanlardan oluşması gerekt iği, ancak önaraştırma ve soruşturma raporlarına imza atan heyet içerisinde rekabet uzman yardımcısının bulunmasının hukuka aykırı olduğu iddia edilmiştir. 1710 4054 sayılı Kanun un 36. maddesinin son fıkrasında, rekabet uzman ve yardımcılarının meslek person eli sıfat ve yetkisi taşıdıkları açıkça ifade edilmiştir. Nitekim Danıştay daha önce başka bir dosyada yapılan soru şturmada uzman yardımcı

• Rekabet Kurumu · D.2003 -3-148 (Muafiyet) Karar Sayısı : 05-7/63-28 K · K.05-7/63-28 Karar Tarihi : 3.2.2005 A. TOPLANTIYA K
• Rekabet Kurumu · D.2007 -2-6 (Devralma) Karar Sayısı : 07-27/252 -87 · K.07-27/252 -87 Karar Tarihi : 22.3.2007 A-TOPLANTIY
• Rekabet Kurumu · D.2008-4-263 (Devralma ) Karar Sayısı : 09-02/19-12 · K.09-02/19-12 Karar Tarihi : 14.1.2009 A. TOPLANTIYA
• Rekabet Kurumu · D.2009 -3-87 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 09-41/988 · K.09-41/988 -250 Karar Tarihi : 9.9.2009 A. TOPLANTI