Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008 -2-163 Karar Sayısı : 08-61/998 -390 (Devralma) Karar Tarihi : 30.10.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler :Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN , 10 Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Adnan AKGÜN , Ekrem SOLMAZ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Cimpor Yibitaş Çimento San. ve Tic. A.Ş. Temsilcisi: Av. Özlem KIZIL Piyade Sok. No:18 Portakal Ç
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008 -2-163 Karar Sayısı : 08-61/998 -390 (Devralma) Karar Tarihi : 30.10.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler :Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN , 10 Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Adnan AKGÜN , Ekrem SOLMAZ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Cimpor Yibitaş Çimento San. ve Tic. A.Ş. Temsilcisi: Av. Özlem KIZIL Piyade Sok. No:18 Portakal Çiç eği Apt. C Blok Kat:3 06550 Çankaya /Ankara D. TARAFLAR : - Cimpor Yibitaş Çimento San. ve Tic. A.Ş. Portakal Çiçeği Sok. No:33 Çankaya /Ankara 20 - Babil Yapı Malzemeleri İnşaat Turizm Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. Malıköy Mahallesi 840 Parsel Temelli /Ankara E. DOSYA KONUSU : Babil Yapı Malzemeleri İnşaat Turizm Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. ye ait hazır beton tesisinin Cimpor Yibitaş Çimento San. ve Tic. A.Ş. tarafından kiralanması işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ : Kurum k ayıtlarına 20.8 .2008 tarih ve 5482 sayı ile giren ve e ksiklikleri 13.10.2008 tarih ve 6657 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Kanun ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin 30 Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hük ümleri çerçevesinde düzenlenen 1 4.10.2008 t arih ve 2008 -2-163/Öİ -08-AA sayıl ı Devralma Ön İnceleme Raporu, 1 7.10.2008 tarih ve REK.0.06.00.00 -120/325 sayılı Başkanlık önergesi ile 08 -61 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Babil Yapı Malzemeleri İnşaat Turizm Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. ye ait hazır beton tesisinin Cimpor Yibitaş Çimento San. ve Tic. A.Ş. tarafından kiralanması işleminin ilgili pazarda 4054 sayılı Rekabetin Korunma sı Hakkında Kanun un 7. maddesi kapsamında, bir hâkim durum yaratmaya veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeye 40 yönelik olarak rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucu doğurmayacağı, işleme izin verilmesinde bir sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. 08-61/998 -390 2 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar H.1.1. Cimpor Yibitaş Çimento San. ve Tic. A.Ş. (Cimpor Yibitaş) Cimpor Yibitaş, çimento ve hazır beton sektörlerinde faaliyet göstermektedir. Cimpor Yibitaş ın Türkiye genelinde toplam 17 hazır beton tesisi bulunmak tadır. Bu tesisler Ankara, Kayseri, Kırıkkale, Kırşehir, Nevşehir, Sinop ve Samsun illerinde faaliyet göstermektedir. Ankara ilinde Cimpor Yibitaş a ait 4 hazır beton tesisi faaliyet göstermektedir. Ankara daki tesisler, 50 Güvercinlik, Eryaman, Esenboğa ve K ayaş ta faaliyet göstermektedir. Cimpor Yibitaş ın 2007 yılı toplam cirosu ( ..) ( ... ) YTL dir. Cimpor Yibitaş a ait Ankara daki hazır beton tesislerinin 2007 yılı toplam ciroları ( ..) ( ...) YTL dir. Cimpor Yibitaş ın orta klık yapısı aşağıdaki gibidir: Tablo 1: Cimpor Yibitaş Ortaklık Yapısı Hissedar Hisse Oranı (%) Yibitaş Holding A.Ş. 49,79 Cimpor Inversiones S.A. 50,21 Toplam 100 Cimpor Inversiones S.A., hisselerinin tamamına Cimpor Cimentos De Portugal SGPS S.A. n ın sahip olduğu Portekiz merkezli bir şirkettir. Cimpor Grubu, Yibitaş Holding A.Ş. hisselerinin %89,13 üne sahiptir. H.1.2. Babil Yapı Malzemeleri İnşaat Turizm Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. 60 (Babil Yapı) Babil Yapı, hazır beton sektöründe faaliyet göster mektedir. Babil Yapı nın devralma işlemine konu tesis dışında hazır beton sektöründe başka bir faaliyeti bulunmamaktadır. Babil Yapı ya ait hazır beton tesisi faal duruma geçmemiştir. Tesisin 2007 yılı cirosu ( ..) ( ...) YTL dir. Babil Yapı nın ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir: Tablo 2: Babil Yapı nın Ortaklık Yapısı Hissedar Hisse Oranı (%) Esat Ceylan 90 Murat Ceyhun Ceylan 10 Toplam 100 08-61/998 -390 3 H.2. İlgili Pazar 70 H.2.1. İlgili Ürün Pazarı Bildirime konu işlem, bir hazır beton tesisinin Cimp or Yibitaş tarafından kiralanmasına ilişkindir. Bu nedenle, ilgili ürün pazarı hazır beton pazarı olarak belirlenmiştir. H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar Hazır beton; çimento, agrega, belli katkı malzemeleri ve suyun karıştırılması yöntemiyle üretilen bir inş aat malzemesidir. Hazır beton, üretildikten yaklaşık 1 saat içinde tüketilmesi gereken, bu sebeple stoklanamayan ve üretildiği tesisten belli bir mesafeden daha uzak bölgelere taşınması teknik ve ekonomik açıdan mümkün olmayan bir üründür. Hazır beton hem yukarıda 80 sayılan özellikleri hem de yüksek taşıma maliyetlerinin varlığı nedeniyle üretildiği tesisten en fazla yaklaşık 50 km uzaklığa götürülebilmektedir. Devralma işlemine konu Tesis Polatlı ilçesine bağlı Temelli Belediye sınırları içerisinde faaliyet göstermektedir. Temelli ile Ankara il merkezi arasındaki mesafe 51 km, Temelli -Polatlı arasındaki mesafe ise 26 km dir. Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, dosya k apsamında ilgili coğrafi pazar Ankara merkez ilçeleri, Temelli ve Polatlı ilçesi olarak belirlenmiştir. H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme H.3.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme 90 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in 2 (b) madd esine göre Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi teşebbüsler arası birleşm e ve devralma olarak kabul edilmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında Bu Tebliğ bakımından kontrol, ayrı ayrı ya da birlikte, fiilen ya da hukuken bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama olanağı sağlayan haklar, sözleşmeler veya başka araçlarla v e özellikle bir teşebbüsün malvarlığının tamamı veya bir kısmı üzerinde mülkiyet veya 100 işletilmeye müsait bir kullanma hakkıyla veya bir teşebbüsün organlarının oluşumunda veya kararları üzerinde belirleyici etki sağlayan haklar veya sözleşmelerle meydana g etirilebilir. hükmü yer almaktadır. Tebliğ de kontrolün, bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama olanağı sağlayan haklar ve sözleşmeler ile de meydana getirilebileceği belirtilmektedir. Bu nedenle belirli bir süre için yapılan sözleşme ile kontrol devrinin gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti için sözleşme ile sağlanan hakların teşebbüs kararları üzerinde belirleyici etki sağlayıp sağlamadığı dikkate alınmalıdır. Taraflar arasında imzalanan Sözleşme ile Babil Yapı ya ait hazır beton tesisi 110 beş yı l süreyle Cimpor Yibitaş tarafından kiralanacaktır. Sözleşme nin 4. maddesi ile Cimpor Yibitaş a tek taraflı olarak sözleşmenin süresini aynı şartlarda beş yıl daha uzatma hakkı tanınmaktadır. Beş yıllık süre boyunca Cimpor Yibitaş, söz konusu tesiste hazı r beton üretimi, üretilen hazır betonun 08-61/998 -390 4 pazarlanması, satılması ve sevkiyatı ile ilgili konulardaki kararları Babil Yapı dan bağımsız olarak alabilecek ve uygulayabilecektir . Bu nedenle Sözleşme ile Cimpor Yibitaş ilgili hazır beton tesisi üzerinde belirleyici etki uygulama olanağına sahip olacaktır. Hazır beton pazarının niteliği, yeni sözleşme yapılmasının diğer pazarlara göre daha kolay olması, kiralama işlemine konu hazır beton tesisinin faaliyette 120 olması ve üretim amacıyla yeni yatırım yapılmasına gerek olmayışı hususları dikkate alındığında hazır beton pazarına yeni giren bir teşebbüs açısından 5 (beş) yıl süreyle bir hazır beton tesisinin kiralanması işlemi, teşebbüsün ilgili pazardaki faaliyetlerini bağımsız bir teşebbüs olarak sürdürebilmesi açısından yeterli bir süredir. Ayrıca Cimpor Yibitaş ın işlem öncesinde, ilgili coğrafi pazar da dahil olmak üzere Türkiye nin değişik illerinde hazır beton pazarında faaliyeti bul unması da önemli bir husustur. Bu çerçevede, uzun süreli bir kiralama sözleşmesi ile elde edilen kontrol, yönetim ve malvarlıkları üzerinde elde edilen haklar bakımından, hisse veya malvarlıklarının satın alınması yoluyla sağlanan kontrol ile benzer özelli kler 130 taşıması sebebiyle, Babil Yapı ya ait hazır beton tesisinin malvarlığı ve kontrolünün kiralama yoluyla beş yıl süre boyunca Cimpor Yibitaş a geçmesi işlemi, Tebliğ in anılan maddesi anlamında bir devralma işlemidir. Dolayısıyla Babil Yapı ya ait olan hazır beton tesisi ve ilgili malvarlığının kontrolünün kiralama yoluyla beş yıl süreyle Cimpor Yibitaş geçmesi işleminin 4054 sayılı Kanun ve 1997/ 1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi olduğu sonucuna varılmıştır. H.3.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme Söz konusu devralma işleminin aynı Tebliğ in, İzne Tabi Birleşme veya 140 Devralmalar başlığı altındaki 4. maddesinin; Bu Tebliğ in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralma yı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Ku rulu ndan izin almaları zorunludur. hükmü uyarınca, Tebliğ de belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerin i aşıp aşmadığı incelenmiştir. Bildirim dosyasında yer alan bilgilere göre, bildirim konusu devralma işleminde devreden taraf olan Babil Yapı nın Ankara m erkez ilçeleri, Temelli ve Polatlı 150 ilçesi hazır beton pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Bu nedenle tarafların top lam cirosu devralan taraf Cimpor Yib itaş ın ilgili ürün pazarındaki 2007 yılı cirosu olan ( ..) ( ...) YTL den oluşmaktadır. 2007 yılı itibarıyla Ankara merkez ilçeleri, Temelli ve Polatlı ilçesi hazır beton pazarındaki Cimpor Yibitaş ın pazar payı yaklaşık olarak % ( ) tir. Babil Yapı nın ilgili pazarda herhangi bir faaliyeti olmaması sebebiyle tarafların ilgili ürün pazarındaki 2007 yılı toplam pazar payları % ( ) tir. Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde incelemeye konu devralma işleminde, Ankara merkez ilçeleri, Temelli ve Polatlı ilçesi hazır beton pazarı 160 açısından 1997/1 sayılı Tebliğ de belirtilen ciro eş iğinin aşıldığı görülmektedir. 08-61/998 -390 5 Dolayısıyla bildirim konusu devralma işleminin Rekabet Kurulu nun iznine tabi bir devralm a işlemi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. H.3.3. Devralma İşleminin 4054 sayılı Kanun un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi uyarınca, bir birleşme veya devralmanın yasaklanabilmesi için işlemin, hakim durum yaratarak ya da mevcut bir hakim durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması gerekmektedir. Bildirim konusu işlemin değerlend irilmesi sürecinde ilgili coğrafi pazarda 170 faaliyet gösteren hazır beton üreticilerinden faaliyetleri konusunda bilgi talep edilmiştir. Büyük hazır beton üreticilerinin tamamı dahil olmak üzere, hazır beton üreticilerinin çoğundan faaliyetleri konusunda bil gi edinilmiştir. Hazır beton üreticilerinden elde edilen bilgiler çerçevesinde Ankara merkez ilçeleri, Temelli ve Polatlı ilçesi hazır beton pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin 2007 yılı pazar payları yaklaşık olarak aşağıdaki gibidir: Tablo 3: Teşeb büslerin 2007 Yılı Pazar Payları Teşebbüs Pazar Payı (%) Baştaş Beton ( .) Set Beton ( .) Cimpor Yibitaş ( .) Polat Beton ( .) Oyak Beton ( .) Şerbetçi Beton ( .) Sümer Beton ( .) Yiğit Beton ( .) Şahinler Beton ( .) Babil Yapı ( .) Toplam 100 Hazır beton üreticilerinden elde edilen bilgiler çerçevesinde Ankara merkez ilçeleri, Temelli ve Polatlı ilçesi hazır beton pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin hazır beton üretim kapasite oranları aşağıdaki gibidir: 180 08-61/998 -390 6 Tablo 4: Teşeb büslerin Kapasite O ranları Teşebbüs Kapasite Oranı (%) Baştaş Beton ( .) Polat Beton ( .) Set Beton ( .) Cimpor Yibitaş ( .) Sümer Beton ( .) Oyak ( .) Şahinler Beton ( .) Yiğit Beton ( .) Babil Yapı ( .) Şerbetçi Beton ( .) Toplam 100 Devralan taraf olan Cimpor Yibitaş ın Ankara merkez ilçeleri, Temelli ve Polatlı ilçesi hazır beton pazarında pazar payı eldeki veriler doğrultusunda %15 olarak hesaplanmıştır.1 Devralınan taraf olan Babil Yapı nın ilgili ürün pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmadığından bildiri m konusu işlem sonrasında ilgili ürün pazarında yoğunlaşma seviyesinde herhangi bir artış meydana gelmeyecektir. Ayrıca, ilgili ürün pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin hazır beton üretim kapasiteleri dikkate alındığında, işlem sonrasında Cimpor Yib itaş ın sahip olacağı kapasite oranı % ( ) olacaktır. Cimpor Yibitaş ın rakiplerinden 190 Baştaş ın %( ) , Polat Hazır Beton un %( ) ve Set Beton un %( ) kapasite oranına sahip olması nedeniyle bildirim konusu işlem sonrasında Cimpor Yibitaş ın ilgili ürün pazar ında hakim duruma gelmeyeceği veya işlem ile birlikte etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun doğmayacağı kanaatine varılmaktadır. Dolayısıyla devralma işlemiyle birlikte ilgili pazarda bir hakim durum yaratılmasının ya da mevcut bir hakim duru mun güçlendirmesinin söz konusu olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, tarafların imzaladıkları Anlaşma da rekabet yasağına dair herhangi bir hüküm yer almamaktadır. I. SONUÇ 200 Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997 /1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İ zin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem 1 Bildirim formunda Cimpor Yibi taş ın çevre ilçeler hariç olmak üzere Ankara hazır beton pazarındaki pazar payının %( )-%( ) arasında değiştiği belirtilmektedir. 08-61/998 -390 7 sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte haki m durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.