Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2011 -4-180 (Muafiyet) Karar Sayısı : 11-54/1382 -492 Karar Tarihi : 27.10.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa A TEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA, 10 Reşit GÜRPINAR , Prof. Dr. Metin TOPRAK B. RAPORTÖRLER : Metin HASSU, Burcu CAN, Zeynep ŞENGÖREN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Genç Koza Yapı Denetim Ltd. Şti. , - EYD Ya pı Dene
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2011 -4-180 (Muafiyet) Karar Sayısı : 11-54/1382 -492 Karar Tarihi : 27.10.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa A TEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA, 10 Reşit GÜRPINAR , Prof. Dr. Metin TOPRAK B. RAPORTÖRLER : Metin HASSU, Burcu CAN, Zeynep ŞENGÖREN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Genç Koza Yapı Denetim Ltd. Şti. , - EYD Ya pı Denetim Ltd. Şti. , - Aldem Yapı Denetim Ltd. Şti. , - Demirtaşlar Yapı Denetim Ltd. Şti. , - DNTM67 Yapı Denetim Ltd. Şti. , - Batı Karadeniz Yapı Denetim Ltd. Şti. , - Zonguldak Yapı Denetim Ltd. Şti. , 20 - Karaelmas Yapı Denetim Ltd. Şti. ve - A.H.M. Yapı De netim Ltd. Şti. Temsilcisi: Av. Fennur GÜÇLÜ Tunalıhilmi Cad. No:114/46 Kavaklıdere/Ankara E. DOSYA KONUSU: Zonguldak ta faaliyet gösteren 9 yapı denetim kuruluşunun taraf olduğu, asgari ücretin altında hizmet verilmemesi ve müşteri payl aşımı konulu protokole menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 09.06.2011 tarih ve 4348 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 18.10.2011 tarih ve 2011 -4-180/MM -11-257.MH sayılı Muafiyet Ön İnceleme Raporu 20.10.2011 tarih ve REK.0.18.00.00 -130.01.03/513 sayılı Başkanlık 30 Önergesi ile 11 -54 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda , - Zonguldak ta faaliyet gösteren dokuz Yapı Denetim Kur uluşu nun ( YDK) taraf olduğu , asgari ücretin altında hizmet verilmemesi ve hizmet alıcılarının belli iş puanını aşan yapı denetim kuruluşundan hizmet alması nın engellenerek , bu taleplerin en az iş puanına sahip üç yapı denetim kuruluşundan birine yönlendiri lmesi konulu Protokol ün 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 4. maddesi çerçevesinde rekabeti sınırlayıcı nitelikte olduğu, - Bildirim k onusu Protokol ün 4054 sayılı Kanun un 4. maddesine aykırılık taşıdığı için anılan protokole mezkûr Kanun un 8. maddesi çerçevesinde menfi tespit belgesi verilemeyeceği, - Söz konusu Protokole , 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinde öngörülen muafiyet koşullarını 40 sağlamaması sebebiyle , muafiyet tanınmasının da mümkün olmadığı görüşüne yer verilmiştir. 11-54/1382 -492 2 H. İNCELE ME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgili Pazar H.1.1. Ürün Pazarı Önaraştırma konusu başvurular yapı denetim hizmetine ilişkindir. Anılan faaliyet, özel kanunla düzenlenmiş bir hizmet olup , YDK ların yapım işlerinde kullanılan malzemeler ile imalatın proje, teknik şartname ve standartlara uygunluğunu kontrol etmek ve sonuçlarını 50 belgelendirmek, malzemeler ve imalatla ilgili deneyleri yaptırmak, yapının ruhsat ve mevzuata uygun yapıldığını denetlemek gibi yasal yükümlülükleri bulunmaktadır. Ayrıca bu hizmetle, imar m evzuatında öngörülen fenni mesuliyet ilgili idareye karşı üstlenilmektedir. Bu bilgiler in ışığında, dosya kapsamında ilgili ürün pazarı yapı denetim hizmeti olarak belirlenmiştir. H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar Bir YDK n ın izin belgesi alabilme si için, Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği nin ilgili maddeleri uyarınca, kuruluşun ortakları nın, faaliyette bulunaca kları ili belirten dilekçe ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı na müracaat etmesi gerekmektedir. Ayrıca, bir ilde faaliyet gösterecek YDK sayısına, o ilde denetlenen toplam alan esas alınarak , il bazında bir sınırlama getirilmiştir. Belirtilen düzenlemel erden anlaşılacağı üzere, YDK la r izin aldıkları il 60 sınırları içinde faaliyette bulunabilmektedirler. Dolayısıyla yapı denetim hizmetine yönelik ilgili coğrafi pazarın il bazında tanımlanması uygun olacaktır. Başvuru konusu uygulamanın Zonguldak ilinde gerçekleşmesi sebebiyle , ilgili coğrafi pazar Zonguldak olarak tespit edilmiştir. H.2. Değerlendirme H.2.1. Bildirime Konu İşlem Başvuruya konu Protokol ; Zon guldak ilinde faaliyet gösteren YDK l arın sundukları hizmetin bedelinde asgari ücretin altına inmemesi ile YDK l arın protokol kapsamında belirlenen iş puanını aşmaları halinde , hizmet alıcılarının en düşük iş puanına sahip üç YDK d an birisini tercih etmele rini öngören iş puanı sistemi olmak üzere , iki unsuru içeren bir protokoldür. 70 Protokol ün amacı ise Bildirim Formu nda ve Protokol ün Amaç başlıklı 4. maddesinde şu şekilde belirtilmiştir: 4708 Sayılı Kanunun ve ilgili mevzuatın bu amaçlarını gerçekleşt irmeye yönelik olarak; İmar kanunu ve yürürlükteki imar uygulamalarına, imar planlarına uygun, sağlıklı, güvenli, konforlu ve yaşanabilir yapıları üretmek için yapı denetimi hizmetinin verilmesinde, sürekli takip ve etkin denetim sağlamak, - Tasarım süreci ile başlayan, yapıdaki malzeme ve bileşenlerinin niteliği ve kullanılışı, yangın güvenliği, gürültü denetimi, enerji verimliliği vb. faktörleri de dikkate alan bir yaklaşım ortaya koyarak, bu doğrultuda yapı denetimi firmaları arasında yardımlaşma ve daya nışmayla her türlü uygulamaya destek olmak, eğitim ve bilinçlendirme çalışmaları yapmak, 80 - Zonguldak İlinde faaliyet gösteren yapı denetimi kuruluşlarının ilgili mevzuat hükümlerine aykırı davranışlarının önlenmesi için ilgili idarelerce yapılan denetim fa aliyetine ek olarak iç kontrol ve denetim mekanizması oluşturmak, - İlgili mevzuat hükümlerine aykırı olmamak kaydı ile Zonguldak ilinde faaliyet gösteren yapı denetimi kuruluşlarının denetleyeceği inşaat alanlarının miktarına ve yapı denetimi kuruluşların ın iş bölümüne ilişkin usul ve esasları belirlemek, bu şekilde yapı denetimi 11-54/1382 -492 3 hizmetinin yasal asgari hizmet bedelinin altında sağlanmasının önüne geçmek ve gerek bu nedenle gerekse dengesiz iş yığılmalarına bağlı olarak denetim hizmetinin verim ve kalitesi ndeki düşüşlerin engellenmesini sağlamak, - Özellik arz eden projelerin ve uygulamaların inceleme ve denetiminde yapı denetim 90 firmalarının karşılıklı bilgi aktarımını düzenlemek, firmalar arası otokontrolle 4708 sayılı Yasa'nın amaç ve kapsamına uygun yapı denetimini sağlamak, - Yapı sahiplerini inşaatın her safhasında TSE standartlarına uygun malzeme kullanma konusunda bilgilendirmek, yapılan işin kalitesinin, mümkün olduğunca standartların da üzerinde olmasını sağlamak, - Yapı Denetimi mevzuatı ile uygul ama arasında çıkabilecek uyumsuzlukları Bayındırlık ve İskân Bakanlığı'na iletmek, nedenleri ve uygulanabilir çözüm önerilerini sunmak, - İşbu protokolün tarafı olan yapı denetim kuruluşları arasında yaşanabilecek sorun ve uyuşmazlıklarda tarafların izleye cekleri yolları belirlemek, - Yukarıda belirtilen tüm konularda protokolün tarafı olan yapı denetim kuruluşları arasında 100 işbirliğini gerçekleştirmektir. Protokol ün 5. maddesinde hizmet bedeli, yapının metrekaresi ve yapının bulunduğu yerin il merkezine m esafesi esas alınarak yapılacak bir iş puanlaması öngörülmüştür. Prot okolün 6. maddesinde ise, YDK la r arasında iş puanlamasına göre yapılacak olan iş bölümü düzenlenmiştir. Madde uyarınca, belirlenen iş puanlarını aşan şirketler, kendilerine başvuran yapı sahiplerini , iş puanı en düşük olan üç YDK da n birine yönlendirecektir. Protokolde yer alan amaçlar doğrultusunda gerekli denetim ve işbirliğini sağlamak amacıyla çalışma yapmak için , anılan Protokol ün 7. maddesinde Denetleme ve İşbirliği Heyeti oluşt urulması öngörülmüştür. Heyet, her bir YDK n ın yetkili bir temsil cisinin katılımı ile oluşacaktır. 110 YDK la rın Protokol ün 6. maddesinde belirlenen iş bölümleri ile ilgili hükümlere aykırı davranması ya da iş bölümlerini aşan yapı denetim hizmet sözleşmesi yapıldığının tespit edilmesi , Protokol ün 8.2 . maddesinde ağır ihlal olarak sayılmış ve aynı maddenin birinci fıkrasında bu şirketler için cezai şart öngörülmüştür. Anılan maddeye göre, ağır ihlali gerçekleştiren YDK, protokole taraf kuruluşların her birin e 100.000 TL ödeyecektir. Benzer şekilde, YDK n ın Bakanlıkça belirlenen asgari ücretin altında iş alması da ağır bir ihlal olarak kabul edilerek cezai şarta bağlanmıştır. Protokol ün 9. maddesinde , sona ereceği tarih 01.06.2013 ola rak düzenlemektedir. Bunu nla birlikte, bu tarihten 1 ay öncesinde gerçekleşen toplantıda 3 YDK n ın fesih konusunda görüş bildirmesi halinde , Protokol feshedilecek , aksi takdirde 5 yıl süre ile uzatılacaktır. İlaveten 120 Protokol ün 6. maddesinde, Protokol e taraf YDK l arın Zonguldak ilinde faaliyet gösterdikleri sürece, bu protokolü tek taraflı feshetmek suretiyle yapı denetimi hizmeti veremeyecekleri ve tarafların, Protokol ün kuruluşlardan bir veya birkaçı tarafından tek taraflı feshi halinde, Cezai Şart başlıklı 8. madde hükümler inin uygulan masını kabul ve taahhüt e ttikleri belirtilmiştir. H.2.2. Bildirim Konusu İşlemin 4. Madde Çerçevesinde Değerlendirilmesi Yukarıda belirtildiği üzere , başvuru konusu işlem, Zonguldak ta faaliyet gösteren dokuz YDK nın asgari ücret tarifesinde ön görülen fiyatın altına inilmeden hizmet verilmesi ni düzenleyen ve belli bir iş puanını aşan YDK nı n yeni bir iş alma yıp, kendisine gelen talepleri en az iş puanına sahip üç YDK ya yönlendirmesi şeklinde işleyen ve sonuç olarak müşteri paylaşımına yol açan bir protokoldür. 130 11-54/1382 -492 4 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi ile Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri yasaklanmıştır. Bu kapsamda , Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit e dilmesi, ya da kontrolü ile mal veya hizmetin arz ya da talep miktarının kontrolü veya bunların piyasa dışında belirlenmesi yasaklanan hallerdendir. Dolayısıyla , başvuru konusu fiyat tespiti eylemi ve pazar paylaşımına yol açacak nitelikteki havuz uygu lamaları, 4054 sayılı Kanun un yer verilen hüküm kapsamında yasaklanmış bulunmaktadır. 140 Öte yandan, her ne kadar asgari ücret tespiti 4054 sayılı Kanun kapsamında rekabeti sınırlayıcı nitelik taşıyan bir anlaşma ise de, bu dosya kapsamında olduğu gibi yasa l dayanağı olan asgari ücret uygulamalarına , pazar paylaşımına yol açacak türden başka eylemler içermediği sürece , Kurul tarafınd an işlem tesis edilememektedir. H.2.3. Bildirim Konusu İşlemin 8. Madde Çerçevesinde Değerlendirilmesi 4054 sayılı Kanun un 8. maddesinin birinci fıkrası, İlgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin başvurusu üzerine Kurul, elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir anlaşmanın, kararın, eylemin veya birleşme ve devralmanın bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci maddelerine aykırı olmadığını göst eren bir menfi tespit belgesi verebilir. hükmünü amirdir. Yukarıda yer verilen değerlendirmeler in ışığında , başvuru konusu uygulamanın müşteri paylaşımına yol açması ve 150 bu çerçevede mezkûr Kanun un 4. maddesine aykırılık taşıması sebebiyle , başvuruya yöne lik menfi tespit belgesi verilmesinin mümkün olmadığı neticesine varılmıştır. H.2.4. Başvuru Konusu İddiaların 5. Madde Çerçevesinde Değerlendirilmesi Taraflarca yapılan bildirimde menfi tespit belgesi verilmemesi halinde, başvuruya konu işleme yönelik bireysel muafiyet değerlendirmesi yapılması talep edilmiştir. 4054 sayılı Kanun un 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi, işbu madde ile öngörülen ve kümülatif nitelik taşıyan dört koşulun sağlanması durumunda teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birlikleri kararlarının 4 üncü madde hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulmasına karar verilebileceğini düzenlemektedir. Aşağıda s öz konusu koşulların varlığı başlıklar halinde değerlendiril miştir. 160 H.2.4.1. Malların Üretim veya Dağıtımı ile Hizmetlerin Sunulmasında Yeni Gelişme ve İyileşmelerin ya da Ekonomik veya Teknik Gelişmenin Sağlanması Bireysel muafiyet değerlendirmesinde aranan ilk olumlu koşul un sağlanıp sağlanmadığının tespiti ve hangi hallerin ekonomik yarar sağladığı somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmektedir. Genel olarak, üretim ve dağıtım maliyetlerinin düşürülmesi, kalitenin artırılması, malın arzında devamlılığın sağlanması, yeni piyasalara girişin kolaylaştırılması ve yeni ürünlerin ya da üretim tekniklerinin bulunması hallerinde bu koşulun sağlandığı kabul edilmektedir. Bildirim Formu nda, Protok ol ile öngörülen sistemde YDK la rın amacının, 4708 sayılı Yapı Denetim Kanun u na uygun olarak, görev ve sorumlulukların bilincinde olmak, uzmanlık 170 konularında disiplinli çalışmak, her türlü kontrol görevini gereği gibi yapmak suretiyle kaliteli hizmet hedefine ulaşmak olduğu belirtilmiştir. Yapı denetim hizmetinin serbest piyasa faa liyetlerine göre farklılık arz ettiği, kamusal niteliği ağır basan bir hizmet olduğu, nitekim uygulanacak asgari hizmet bedelinin bile idarece tespit edildiği, bu nedenle rekabet hukukunun tüm ilke ve kurallarının bu sektöre uygulanmasının 11-54/1382 -492 5 mümkün olmadığı belirtilmiş ve diğer coğrafi pazarlarda yaşanan aksaklıklardan bahsedilmiştir. Yapı denetim hizmetinin yapı sahibi ile denetim kuruluşu arasındaki bir anlaşmayla sağlanması yasal bir zorunluluk olsa da , görünüşte yapı sahibi ile yapılan hizmet sözleşmesini n aslında yapı müteahhidi ile yapılmış gibi olduğu, (şöyle ki; denetim kuruluşunun ücretinin müteahhit tarafından ödendiği, bu nedenle yapı denetim kuruluşunu da 180 müteahhidin seçtiği ve maliyeti düşürme amacı ile yapı denetim kuruluşu ile asgari ücretin dahi altında iş yapılması için pazarlık yapılmasının söz konusu olduğu ) Bildirim Formu nda başvurunun gerekçeleri arasında sayılmıştır. Bunun sonucunda da, YDK n ın iş alabilmek için asgari bedelin altında hizmet üstlenmeyi kabul ettiği, ancak yapılan denetimi n yetersiz kaldığı, çünkü asgari hizmet bedelinin altındaki bir ücret ile denetim için gerekli standartların sağlanamadığı belirtilmiştir. Dosya mevcudu bilgilere göre , asgari ücret 4708 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca düzenlenmekte ve hizmet bed elinin sözü edilen tarifeye uygun olarak tespiti ise , ödemelerin belediyeler nezdinde tahsil edilmesi ve ilgili idari mercilerin denetim yapması gibi yöntemler aracılığıyla sağlanmaya çalışılmaktadır. Ayrıca 02.11.1984 tarih ve 18563 sayılı Resmi 190 Gazete de yayımlanan 3065 sayılı KDV Kanunu'nun emsal bedeli ve emsal ücreti başlıklı 27. maddesinin beşinci fıkrası , "Serbest meslek faaliyetleri için ilgili meslek teşekküllerince tespit edilmiş bir tarife varsa, hizmetin bedeli, bu tarifede gösterilen ücretten düşük olamaz. şeklindedir. Bu düzenlemeye göre, YDK lar indirim yapsalar dahi vergilerini asgari tutar üzerinden ödeyeceklerdir. Bu çerçevede, -asgari ücretin sabit fiyata dönüştürülmesine yönelik anlaşmalar hariç olmak üzere - asgari ücretin altın a inilm emesini sağlamak amacını taşıyan , fakat müşteri paylaşımına yol açamayan uygulamalara herhangi bir işlem tesis edilmemektedir. Ancak, bildirim konusu sistemin asgari fiyatın uygulanmasını sağlamanın yanında , müşteri paylaşımına da yol açtığı görülmektedir. Bildirim Formu nda, ilk bakışta rotasyon sistemini andırsa da rotasyon sisteminden oldukça 200 farklı çalışan bildirim konusu sistemde; yapı denetim kuruluşlarınca verilen hizmetin kalitesinin artırılması, yapı denetim kuruluşlarının bir veya birkaçının o il deki tüm yapı denetim hizmetlerini üstlenmesinin önlenmesi ve bu şekilde iş yoğunluğundan dolayı denetim görevinin etkin ve gerektiği gibi ifa edilememesi riskinin en aza indirgenmesinin amaçlandığı ifade edilmiştir. Fakat bir YDK nı n iş yoğunluğundan dola yı üstlendiği hizmetleri gereği gibi yerine getirmemesinin önüne geçmek üzere öngörülmüş birtakım yasal düzenlemeler söz konusudur. Her şeyden önce Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği nin 11. maddesinde YDK n ın denetleyebileceği toplam yapı inşaat alanının 360.000 m2 yi geçemeyeceği belirtilmiştir. Bununla birlikte, öncelikle, iş puanı sisteminin bu sisteme göre belirlenen teşebbüslerin yapı denetimi hizmetini mevzuata uygun kalite ve standartta sunmalarını garanti 210 edecek bir yöntem olmadığının belirtilmesi gerekmektedir. İş yoğunluğu az olan teşebbüsün iş alması ya da kendisine mutlaka iş geleceği bilinci ile bir YDK nı n asgari ücretin altına inmemesinin sağlanması, her halde hizmetin gereği gibi ifa edileceği anlamına gelmemektedir. Bu durumda da bir YDK, a sgari ücret üzerinden , fakat Kanun da belirlenen asgari standartların altında denetim yapabilir. Belirtilen sistem , denetim kalitesinin artmasını garanti etmediği gibi, hizmet sağlayıcılarının iş puanı sistemi yoluyla belirlenmesi neticesinde , ilgili teşeb büsler arasında fiyat ve kalite rekabetinin ortadan kalkmasına yol açabilecektir. YDK la rın Kanun da belirlenen standartlara uygun denetim gerekçeleştirmesinin sağlanabilmesi için , iş puanı sisteminden ziyade etkin bir denetim sis teminin varlığına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çerçevede, 4708 sayılı Kanun da pek çok düzenlemenin yer aldığı 220 görülmektedir: 11-54/1382 -492 6 Kanun un 4. maddesinde; yapı denetim komisyonunun görevleri arasında YDK l arın faaliyetlerinin denetlenmesi de sayılmıştır. Komisyon, 4708 sayılı Kanun hüküml erine aykırı hareket eden YDK hakkında işlem yapılmak üzere Bakanlığa teklifte bulunmaktadır. Komisyon un teklifi üzerine, Kanun da öngörülen esaslara göre denetim görevini yerine getirmeyen YDK n ın faaliyetleri Bakanlıkça bir yıla kadar durdurulmaktadır. Ayrıca, Bakanlık da aynı Kanun un 10. maddesi uyarınca, bu Kanun un u ygulanmasında YDK la rın işlem ve faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir. Ayrıca, Kanun un 3. maddesi uyarınca da, YDK l ar, denetçi mimar ve mühendisler, proje müellifleri, laboratuar görevlileri ve yapı müteahhidi ile birlikte yapının ruhsat ve eklerine, fen, 230 sanat ve sağlık kurallarına aykırı, eksik, hatalı ve kusurlu yapılmış olması nedeniyle ortaya çıkan yapı hasarından dolayı; yapının taşıyıcı sisteminden dolayı on beş yıl, taşıyı cı olmayan diğer kısımlarda ise iki yıl süre ile yapı sahibi ve ilgili idareye karşı kusurları oranında sorumludurlar. Ayrıca Kanun un 9. maddesi uyarınca yapı denetim kuruluşunun icraî veya ihmalî davranışla görevini kötüye kullanan ortakları, yöneticiler i, mimar ve mühendisleri, yapı müteahhidi, proje müellifi gerçek kişiler ile laboratuar görevlileri, altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılmaktadır. Yapı denetim kuruluşunun ortak ve yöneticileri, mimar ve mühendisleri ile laboratuar görevl ileri bu Kanun hükümleri çerçevesinde yapmaları gereken denetimi yapmadıkları hâlde yapmış gibi veya yapmalarına rağmen gerçeğe aykırı olarak belge düzenlemeleri hâlinde Türk Ceza Kanunu nun resmi belgede sahtecilik suçuna ilişkin 240 hükümlerine göre cezaland ırılmaktadır. Kısacası, hem Bakanlığın hem de yapı denetim komisyonunun YDK l arın denetimlerini gereğince yapıp yapmadıklarını denetleme ve gerekli görürlerse geçici kapatma cezası verme yetkileri bulunmaktadır. Ayrıca ihmalî davranışta bulunan YDK çalışa nlarının hapis cezasına çarptırılması da söz konusudur. Bir başka d eyişle, YDK la rın işlerini Kanun da öngörülen esaslar çerçevesinde yerine getirmelerini sağlamak üzere, YDK l ar üzerine ağır bir mesuliyet yüklenmiş, denetim yapabileceği maksimum metrekare alanı belirlenmiş ve Türk Ceza Kanunu çerçevesinde yargılanmalarına kadar varabilecek cezai şartlar öngörülmüştür. Bu nedenle, bildirim konusu protokolün öngördüğü i ş puanlaması ve bunu aşan YDK nı n yeni iş alamayarak, kendisine gelen talepleri en az iş p uanına sahip üç YDK y a yönlendirmesi 250 sisteminin, hizmetlerin verilmesinde kalite artışı sağlamasının her koşulda muhtemel olmadığı, bununla birlikte sistemin, hizmet alıcılarının mevcut dokuz YDK arasından tercih ettikleri herhangi bir teşebbüsten hizmet s ağlamalarının engellenmesinin herhangi bir etkinlik yaratmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerden hareketle muafiyete yönelik ilk koşulun sağlanamadığı değerlendirilmektedir. H.2.4.2. Tüketicinin Yarar Sağlaması 4054 sayılı Kanun un 5. maddes inde öngörülen muafiyet koşulları kümülatif koşullar olup , bunlardan birinin dahi sağlanamaması durumunda , muafiyet tanınması söz konusu değildir. Bununla birlikte, başvuru konusu işlemin tüketiciye yönelik herhangi bir fayda sağlayıp sağlamadığının değerl endirilmesinde fayda görülmektedir. 260 Öncelikle , rotasyon sisteminin düşük hizmet ka litesi sorununa bir çözüm üretemeyeceği yukarıda belirtilmiştir. Bu itibarla öngörülen sistemden doğan bir tüketici yararının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Sözü edilen hususa ek olarak öngörülen sistem hâlihazırda faaliyet gösteren dokuz YDK dan herhangi birinin tercih edilebilmesi imkânını ortadan kaldırmakta ve sistem tarafından sunulan üç teşebbüsten birinin seçilmesini zorunlu kılmaktadır. Dolayısıyla tüketicilerin, bu uygu lamadan herhangi bir yarar sağlayamadıkları gibi, tüketici tercihlerinin sınırlanması sebebiyle zarar görecekleri değerlendirilmektedir. 11-54/1382 -492 7 Yukarıda yer verilen değerlendirmeler çerçevesinde , 5. maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde öngörülen ko şulların sağlanamaması sebebiyle, diğer koşulların değerlendirilmesine gerek olmaksızın, başvuru konusu anlaşmaya muafiyet verilemeyeceği 270 kanaatine varılmıştır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 1- Zonguldak'ta faaliyet göstere n Genç Koza Yapı Denetim Ltd. Şti., EYD Yapı Denetim Ltd. Şti., Aldem Yapı Denetim Ltd. Şti., Demirtaşlar Yapı Denetim Ltd. Şti., DNTM67 Yapı Denetim Ltd. Şti., Batı Karadeniz Yapı Denetim Ltd. Şti., Zonguldak Yapı Denetim Ltd. Şti., Karaelmas Yapı Denetim Ltd. Şti. ve A.H.M. Yapı Denetim Ltd. Şti. unvanlı dokuz yapı denetim kuruluşunun taraf olduğu, asgari ücretin altında hizmet verilmemesi ve hizmet alıcılarının belli iş puanını aşan yapı denetim kuruluşundan hizmet alması engellenerek bu taleplerin en az iş puanına sahip üç yapı denetim kuruluşundan birine yönlendirilmesi konulu protokolün 4054 280 sayılı Kanun'un 4. maddesi kapsamında rekabeti sınırlayıcı nitelikte olduğuna, 2- Bu nedenle bildirim konusu protokole aynı Kanun'un 8. maddesi çerçevesinde menfi tespit belgesi verilemeyeceğine, 3- Söz konusu protokolün 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesinde öngörülen muafiyet koşullarını sağlamaması sebebiyle belirtilen işleme muafiyet tanınmasının da mümkün olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.