Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2022 -6-029 (Soruşturma/Taahhüt) Karar Sayısı : 23-50/959 -344 Karar Tarihi : 26.10 .2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Enes YASAN, Merve KIZILYAR TOY, Berat Hilal GÜLER, Gülşen EREN PEKGÖZ, Enes PAYLAŞAN, Taner ÇAKIR, Mehmet TUNÇDEMİR, Reyhan KARAKOÇ POLATTİMUR, Osman KOÇAK C. BAŞVURAN TARAF : - Hattat Traktör Sanayi ve Ticar
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2022 -6-029 (Soruşturma/Taahhüt) Karar Sayısı : 23-50/959 -344 Karar Tarihi : 26.10 .2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Enes YASAN, Merve KIZILYAR TOY, Berat Hilal GÜLER, Gülşen EREN PEKGÖZ, Enes PAYLAŞAN, Taner ÇAKIR, Mehmet TUNÇDEMİR, Reyhan KARAKOÇ POLATTİMUR, Osman KOÇAK C. BAŞVURAN TARAF : - Hattat Traktör Sanayi ve Ticaret AŞ Temsilcileri: Av. Burak TUNCER, Av. Lara KÖKÜM Büyükdere Cad. No:235 Maslak Sarıyer/İSTANBUL D. ŞİKAYETÇİ : - Gizlilik Talebi Bulunmaktadır. (1) E. DOSYA KONUSU: Rekabet Kurulunun 05.01.2023 tarihli ve 23 -01/17 -M sayılı kararıyla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 41. maddesi uyarınca hakkında soruşturma yürütülen Hattat Traktör Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından sunulan taahhütlerin değerlendirilmesi. (2) F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 08.09.2022 tarihli ve 22 -41/59 -M sayılı kararı ile traktör üretim ve pazarlama sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslere çeşitli uygulamalar ile 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un (4054 sayılı Kan un) 4. maddesini ihlal ettikleri iddialarına yönelik olarak önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir . (3) Yapılan incelemeler sonucunda düzenlenen 21.12.2022 tarihli ve 2022 -6-029/ÖA sayılı önaraştırma raporu 05.01.2023 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve 23 - 01/17 -M sayı ile içlerinde Hattat Traktör Sanayi ve Ticaret AŞ nin (HATTAT ) de bulunduğu teşebbüsler hakkında 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca soruşturm a açılmasına karar verilmiştir. (4) Yürütülmekte olan soruşturma kapsamında HATTAT tarafından sunulan ve Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 13.03.2023 tarih ve 36432 sayı ile intikal eden yazıda, soruşturma konusu iddialar ile bağlantılı endişeleri bertaraf etmek amacıyla taahhüt sunma talebinde bulunulmuştur. Söz konusu talep, Kurulun 0 6.04.2023 tarihli toplantısında görüşülmüş ve 23 -17/309 -M(1) sayı ile pasif satışların kısıtlanmasına yönelik iddialar bakımından taahhüt görüşmelerinin başlatılmasına; 23 -10/174 -M(3) sayı ile diğer ihlal iddialarına yönelik taahhüt sunma taleplerinin redd edilerek mevcut soruşturma sürecine devam edilmesine karar verilmiştir. Anılan Kurul kararı üzerine HATTAT ile taahhüt görüşmelerine başlanmış olup taahhüt görüşmeleri neticesinde HATTAT ın nihai taahhüt metni 19.09.2023 tarih ve 42636 sayı ile Kurum kayıt larına intikal etmiştir . 23-50/959 -344 2/15 (5) Sunulan taahhüt metnine ilişkin olarak hazırlanan 20.10.2023 tarihli, 2022-6-029/BN - 13 sayılı Bilgi Not u Kurulun 26.10.2023 tarihli toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. (6) G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Not unda ; Sunulan taahhütlerin tespit edilen rekabet sorunlarını giderme hususunda elverişli, orantılı ve yeterli olduğu gerekçesiyle kabul edilebileceği ve kısa kararın tebliğinden itibaren üç ay içerisinde Rekabet Kurumu kayıtlarına tevsik edilmesinin uygun olduğu , Dolayısıyla nihai taahhüt metninin 4054 sayılı Kanun un 43. maddesinin üçüncü fıkrası ile 2021/2 sayılı Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ in 14. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bağlayıcı hale getirilerek taahhüde konu iddialar bakımından soruşturma sürecinin sonlandırılması gerektiği, Taahhüde konu edilmeyen dosya konusu diğer iddialar bakımından ise mevcut soruşturma sürecine devam edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taahhüde Konu Rekabet Sorunları (7) HATTAT ın, ürünlerinin bayi kanalı aracılığıyla dağıtımını/satışını gerçekleştirmek üzere bayileriyle imzaladığı Bayilik Sözleşmesi aşağıdaki maddeleri içermektedir: ( ..TİCARİ SIR ..) (8) Bayilik Sözleşmesi nin 3.2.1, 4.1., 4.2., 4.3. ve 9.4. numaralı maddeleri incelendiğinde, her bir bayiye faaliyet göstermesi için belirli bir coğrafi bölge atandığı, bayilerin söz konusu faaliyet alanı dışında gerçekleştireceği aktif satışlarının kısıtlandığı anlaşılmaktadır. Sözleşmenin 2. ve 3.1. numaralı maddelerin de ise, HATTAT tarafından bayilere münhasırlık verilmediği, bir bayinin faaliyet alanına başka bir bayi atanmasının mümkün olduğu düzenlenmektedir. (9) Müşteri ve bölge paylaşımı uygulamasında önemli olan husus, satıcının bayilerine münhasırlık tanıyıp tanıma dığıdır. Dikey Anlaşmalara İlişkin Kılavuz un (Kılavuz) 30. paragrafında; alıcıların satış yaptığı bölge veya müşteri grubunun münhasır olarak değerlendirilebilmesi için, o bölge veya müşteri grubuna sadece tek bir alıcının veya sadece sağlayıcının kendisi nin aktif olarak satış yapıyor olması gerektiği belirtilmektedir. Zira belli bir bölgeye veya müşteri grubuna aktif olarak satış yapan teşebbüs sayısı iki veya daha fazla ise artık o bölge veya müşteri grubu için münhasırlıktan bahsedilemeyecektir. Münhası r olmayan bölgeye veya müşteri grubuna herhangi bir alıcı dilediği gibi aktif satış yapabilecektir. 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği nin (2002/2 sayılı Tebliğ) 4. maddesine ve Kılavuz un ilgili bölümlerine göre münhasırlık içe ren müşteri ve bölge kısıtlamaları grup muafiyeti kapsamında değerlendirilebilecekken münhasırlık içermeyen bölge ve müşteri kısıtlamasına yönelik dikey anlaşma ve uygulamalar, teşebbüsün pazar payı %30 un altında kalsa da 2002/2 sayılı Tebliğ in dışında k alacaktır. Kurulun geçmiş 23-50/959 -344 3/15 tarihli kararlarında da münhasırlığın sözleşmeler ve çeşitli uygulamalar ile ortadan kalktığı durumda, aktif satış yasağının 2002/2 sayılı Tebliğ in dışında kaldığına yönelik değerlendirmelerde bulunmuştur. (10) Kurulun 08.03.2007 tar ih ve 07 -19/185 -59 sayılı ABS Kararında şu ifadelere yer verilmektedir: ABS Yetkili Satıcılık Sözleşmesi ndeki düzenlemeler ve görüşme tutanağı değerlendirildiğinde; bayilik sözleşmelerinde bir yandan münhasırlık tesis edilerek bayilere aktif satış yasağı getirildiği, diğer yandan ABS ye verilen Yetkili Satıcılık Bölgesinde başka yetkili satıcılık ihdas etme hakkı nedeniyle münhasırlığın ortadan kaldırıldığı ve buna rağmen aktif satış yasağının devamının söz konusu olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle ABS yetkili satıcılık sözleşmesi 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamı dışında kaldığı ve 4054 sayılı Kanun un 4. maddesine aykırılık teşkil ettiği kanaatine varılmıştır. (11) HATTAT ile bayileri arasında akdedilen bayilik sözleşme si incelendiğinde münhasır olmayan bölgelerde bayilere aktif satış yasağı getirilmekte ve bayinin faaliyet alanına başka yetkili satıcı atanabileceği kabul edilmektedir. Dolayısıyla münhasır olmayan bölge/müşteri grubuna aktif satışların kısıtlandığı dikka te alınarak, HATTAT ın Bayilik Sözleşmesi nin, 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamı dışında kaldığı değerlendirilmektedir. (12) 2002/2 sayılı Tebliğ in 4. maddesine göre münhasırlık bulunmayan hallerde yetkili dağıtıcılara aktif veya pasif satış yasağı getirilmesi anılan Tebliğ de öngörülen grup muafiyetinin dışında kalmaktadır. Bu çerçevede HATTAT ın uygulamaları ile bayilere yönelik aktif veya pasif bir satış yasağı getirip getirmediğinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Aşağıda, yerinde incelemede elde edilen bulgul arda geçen ve bölge ve müşteri kısıtlaması niteliğinde olabilecek yazışmalara yer verilmektedir: Tespit 1 (13) HATTAT Pazarlama ve Satış Bölge Müdürü (...) tarafından HATTAT Satış ve İş Geliştirme Genel Müdür Yardımcısı (...) e gönderilen 24.06.2016 tarihli ve RE: Bölğe ihlali hk. konulu e -posta iletisinde şu ifadeler yer almaktadır : (...): (...), (...) ile görüştüm. Müşterinin Sincan merkezli bir hayvancılık şirketi olduğunu ve Ayaş dahil Ankara ve Eskişehir bölgelerinde bulunan parçalı arazilerde hayvancılık için işledikleri arazileri olduğunu bildirmiştir. Bunun bir bölge ihlali olmadığını savunmuştur. Ankara ya gittiğimde iki bayiyede müşteriyi ziyaret etmeyi teklif edeceğim. Yaşanacak bu ve benzeri bölge ihlalleri ile ilgili radikal bazı değişi klikler yapılması gerektiğini düşünüyorum. Bölge ihlali tespit edildiği taktirde; Eğer bir kural varsa ve bu kural bir bayi tarafından ihlal ediliyorsa mutlaka bir yaptırımı olmalı, Ve yahut (...) yaptığı gibi bayinin kapısına müşteri ayağı ile başka böl geden geliyor ve traktör istiyorsa müşteriye satmak serbest olmalı (başka bölgeye giderek sıcak pazarlama faaliyeti yapmak hariç). (14) Tespit 1 de yer verilen yazışma incelendiğinde, yaşanan bölge ihlallerinin HATTAT içerisinde rahatsızlık doğurduğu ve konunun netleştirilmesi adına birtakım değişiklikler yapılması fikrinin ortaya atıldığı görülmektedir. Yazışmanın devamında, bölge ihlali yapan bayiye mutlaka yaptırım uygulanması gerektiği veya (...) de olduğu gibi başka bölgedeki müşterinin bayiye gelerek traktör istemesi halinde satışa izin verilmesi gerektiği i fadeleri yer almaktadır. Söz konusu ifadelerden, HATTAT bayilerinin başka bölgeden gelen müşterilere satış gerçekleştirmesinin yasak olduğu, dolayısıyla pasif satışların kısıtlandığı şüphesi doğmaktadır. 23-50/959 -344 4/15 Tespit 2 (15) HATTAT Pazarlama ve Satış Bölge Müdürü (...) tarafından, (...) adlı HATTAT yetkilisinin gönderisi alıntılanarak, bir başka HATTAT yetkilisi (...) a gönderilen 01.06.2018 tarihli ve RE: MAYIS AYI PLAKA RUHSAT konulu e -posta yazışmasında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır : (...) (alıntılanan ileti): SN. ( ..) Mayıs Ayı ruhsatları ektedir. iyi calışmalar. (...): ( ..) B. Çekmeceye çıkardığı plaka ya prim vermeyelim. Bölge tecavüzü olduğu için . Saygılarımla (16) Tespit 2 de yer alan yazışma incelendiğinde, HATTAT Büyükçekmece bayisinin bölge dışı satış gerçekleştirdiği, bu nedenle ilgili satış nedeniyle elde etmesi gereken primlerin engellendiği anlaşılmaktadır. Söz konusu yazışmada gerçekleşen satışın aktif veya pasif satış niteliğine ilişkin yeterli bilgi bulunmamakla beraber, yalnızca ruhsat/plaka bilgisi göz önüne alınarak bayi priminin engellenmesi nedeniyle, HATTAT tarafından aktif/pasif satış ayrımı gözetilmeksizin bölge dışı satış gerçekleştiren bayilere yaptırım uygulandığı şüphesi doğmaktadır. Tespit 3 (17) HATTAT Pazarlama ve Satış Bölge Müdürü (...) in e-posta hesabında yapılan yerinde incelemede elde edilen 03.12.2019 tarihli ve DUYURU / Bölge ihlalleri hk. konulu e - posta yazısında şu ifadeler yer almaktadır : Sayın Bayimiz, Sayın Servisimiz, Bildiğiniz üzere, garanti sürecinde her servisimiz bağlı olduğu yedek parça bayisinden parça ihtiyacını karşılamak zorundadır. Fakat zaman zaman servislerimizin ve bayilerimizin, bilerek yada bilmeyerek bölge ihlalleri yaptığını görüyoruz . Bilinmelidir ki, farklı bir bölgeden parça talebi yapılacak ise , direkt olarak, Yedek Parça Yöneticimiz (...) ile iletişime geçilmelidir. Aksi halde , yapılan yanlış uygulamanın devam etmesi, bölgedeki mevcut bayinin varlığını anl amsız kılar. Dolayısı ile gerek saha da , gerekse sözlü yazılı yada toplantı ortamlarında belirttiğimiz üzere ; yapılacak olan ihlallerin sürmesi halinde servis & yedek parça faturalarınızın kabul edilmeyeceğini hatırlatmak isteriz (18) HATTAT yetkilis i tarafından yetkili bayilere ve servislere gönderilen e -postada, her servisin kendisi ile aynı bölgede yer alan bayiden yedek parça almak zorunda olduğu belirtilerek bölge ihlali yapılmaması yönünde uyarıda bulunulmaktadır. Bölge dışındaki servislerden ge len yedek parça taleplerinin karşılanmaması yükümlülüğü, pasif satışların kısıtlandığına dair şüphe oluşturmaktadır. Tespit 4 (19) HATTAT Pazarlama ve Satış Bölge Müdürü (...) tarafından HATTAT Satış ve İş Geliştirme Genel Müdür Yardımcısı (...) e gönderilen 10.09.2022 tarihli ve Seyahat Raporu Ağustos 2022 konulu e -postanın ekinde yer alan Seyahat Raporu Ağustos 2022.doc adlı belgede şu ifadeler yer almaktadır: 23-50/959 -344 5/15 Urfa: Urfa bayimiz (...) ve (...) ziyaret edildi. Stoğunda (...) adet traktör mevcut ziyaret esnasında bir müşteri ile pazarlık yaptığını 3080 liste fiyatını üzerinde fiyat verdiğini görünce müşterinin takası da olmayınca kendisinin söylediği fiyatın 30 bin altına vererek müşteri ile hayırlaşmasını satışın gerçekleşmes ine destek olarak bayimize yardımcı oldum ve uyardım (...) listeler internette güncelleniyor müşteriler bu fiyatları görüyor liste fiyatının üzerinde neden fiyat veriyorsun değince hep zam geliyor müdürüm nasıl satalım bizde listenin üzerinde fiyat veriy oruz dedi. Bir daha böyle bir şey yapma (...) Liste satış fiyatı neyse onu söylemen gerek dedim Tamam müdürüm dedi. Sen bunu yaparsan müşteri yakındaki bir bayiyi arar 30 bin altına liste fiyatından traktör fiyatı alıp senin satışın bozulur değince tamam dedi. Başak markası nerdeyse Pazar lideri bizim suruç ve Urfa merkez bayimiz satamaz fiyat veremez kendisi (...) şube açmaz gelen müşteriler yüksek fiyattan Nizip ve Adıyaman bayilerimizden fiyat almaya çalışır onlarda bölge dışı diye veremezler. Hattat için satış olarak büyük kayıp yaşanan bir bölge bence yıl sonuna kadar böyle giderse bölgeyi açıp Nizip Adıyaman Urfa Suruç tüm bayilerin satış yapmasına izin vermek daha doğru olacak diye düşünüyorum (20) Tespit 4 te yer alan yazışma, HATTAT yetkilisi ta rafından bayilere gerçekleştirilen ziyaret raporlarından oluşmaktadır. Yazışmadan, Şanlıurfa bayisinin liste fiyatından daha yüksek fiyat uygulaması nedeniyle uyarıldığı, BAŞAK ın bölgede neredeyse pazar lideri olduğu, bölgede büyük bir satış kaybı yaşanması nedeniyle çevre bayilerin de bölgeye satış yapmasına izin verilmesinin düşünüldüğü görülmektedir. Belgede yer alan, gelen müşte riler yüksek fiyattan Nizip ve Adıyaman bayilerimizden fiyat almaya çalışır onlarda bölge dışı diye veremezler. ifadesi, olağan koşullar altında çevre bayiler tarafından bölge farklılığı nedeniyle Şanlıurfa müşterilerine fiyat verilmediği, yani ürün satılmadığını göstermektedir. Bu durum, HATTAT tarafından bayilerin pasif satışlarının kısıtlandığı yönünde şüphe oluşturmaktadır. (21) Yukarıda yer verilen tespitlerin yanı sıra, HATTAT ile yürütülen taahhüt görüşmeleri esnasında, teşebbüsün Bayilik Sözleşmesi nde bayilerin internet üzerinden satış gerçekleştirmelerini engelleyebilecek bir hüküm tespit edilmiştir. Söz konusu hüküm aşağıdaki gibidir: ( ..TİCARİ SIR ..) (22) HATTAT Bayilik Sözleşmesi nin 17.2. maddesi ile bayinin, HATTAT tarafından belirlenecek showroom dışında bir yerde satış yapamayacağı düzenlenmiş olup, bu hüküm gereğince bayinin internet kanalı ile de satış yapamayacağı anlaşılmaktadır. Bu nedenle ilgili hükmün, HATTAT tarafından bayilerin internet satışlarının dolaylı olarak engellenmesi a nlamına geldiği değerlendirilmektedir. (23) Yukarıda yer alan açıklamalar bir bütün olarak ele alındığında, - Traktör satışına ilişkin Bayilik Sözleşmesi nde münhasırlık bulunmamasına rağmen bayilere bölge tahsis edilerek aktif satış yasağı getirilmesi, - Traktör satışı yapan bayilerinin aktif ve pasif satışlarının kısıtlanması, - Traktörlerin satış sonrası hizmetlerine yönelik olarak, traktör bakım ve onarımı yapan yetkili servislerine yedek parça satışı gerçekleştiren yetkili yedek parça bayilerinin pasif s atışlarının kısıtlanması 23-50/959 -344 6/15 eylemlerinin 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında rekabet sorunu teşkil ettiği değerlendirilmektedir. (24) Soruşturma sürecinde HATTAT ile yürütülen taahhüt görüşmeleri esnasında, teşebbüsün Bayilik Sözleşmesi nde bayilere yönelik rekabet etmeme yükümlülüğü getirildiği tespit edilmiştir. Aşağıda sözleşmenin ilgili maddelerine yer verilmektedir: ( ..TİCARİ SIR ..) (25) 2002/2 sayılı Tebliğ in 5. maddesinde, alıcıya getirilen belirsiz süreli veya süresi beş yılı aşan rekabet etmeme yükümlülüğüne muafiyet sağlanmayacağı düzenlenmektedir. Kılavuz un 40. paragrafında, beş yıllık süreyi aşacak şekilde zımnen yenilenebilen rekabet etmeme yükümlülüklerinin grup muafiyeti kapsamında olmadığı, süresi beş yılı aşmayan veya beş yıldan sonraki uzatmanın her iki tarafın açık iradesi ile mümkün olduğu ve alıcının beş yıllık süre sonunda rekabet etmeme şartına son vermesini engelleyen h erhangi bir durumun olmadığı hallerde rekabet etmeme yükümlülüğünün grup muafiyetinden yararlanacağı belirtilmektedir. Ayrıca, anlaşmanın her yıl yenilenebilmesi için tarafların açıkça iradelerini birbirlerine bildirmeleri zorunlu ise anlaşmanın belirsiz s üreli sayılmayacağı ifade edilmektedir. Yine 2002/2 sayılı Tebliğ in 5. maddesinde sözleşme sonrası dönem için getirilebilecek rekabet etmeme yükümlülüğünün; yasaklamanın anlaşma konusu mal ya da hizmetlerle rekabet halindeki mal ve hizmetlere ilişkin olma sı, anlaşma süresince alıcının faaliyette bulunduğu tesis ya da arazi ile sınırlı olması ve sağlayıcı tarafından alıcıya devredilen know -how ı korumak için zorunlu olması koşullarıyla, anlaşmanın sona ermesinden itibaren bir yılı aşmamak kaydıyla mümkün ol duğu düzenlenmektedir. (26) Sözleşmenin rekabet yasağını düzenleyen 3.2.5. ve 27. maddelerinde, sözleşmenin uygulandığı sırada rekabet etmeme yükümlülüğünün süresine ilişkin bir düzenleme yer almamaktadır. Dolayısıyla rekabet etmeme yükümlülüğünün sözleşmenin yürürlüğü boyunca uygulandığı kabul edilebilecektir. Bayilik Sözleşmesi nin 5. maddesinden anlaşıldığı üzere, HATTAT ile bayileri arasında akdedilen sözleşmenin üç yıldan sonra devam edebilmesi taraflar arasında yazılı mutabakatın sağlanmasına bağlı kılınm ıştır. Dolayısıyla sözleşme belirsiz süreli değildir ve süresi beş yılı aşmamaktadır. Sonuç olarak sözleşme ile bayilere süresi beş yılı açan veya belirsiz süreli bir rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmediğinden sözleşmenin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında olduğu söylenebilecektir. Bununla birlikte Bayilik Sözleşmesi nin 27. maddesinde sözleşme sonrası dönem için herhangi bir koşul içermeksizin bayilere iki yıl süreli rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmesi 2022/2 sayılı Tebliğ in 5. maddesine aykırılık teşki l etmektedir. (27) Soruşturma sürecinde HATTAT ın bayileri ile akdettiği Yedek Parça Bayi Sözleşmesi nde de rekabet etmeme yükümlülüğüne ilişkin hükümler yer aldığı tespit edilmiştir. Aşağıda sözleşmenin ilgili maddeleri yer almaktadır: ( ..TİCARİ SIR ..) 23-50/959 -344 7/15 (28) H ATTAT ın Yedek Parça Bayi Sözleşmesi nin 3.2.5. maddesinde HATTAT tarafından bayilere rekabet etmeme yükümlülüğü getirildiği görülmektedir. Maddede, sözleşmenin uygulandığı sırada rekabet etmeme yükümlülüğünün süresine ilişkin bir düzenleme yer almamaktad ır. Dolayısıyla rekabet etmeme yükümlülüğünün sözleşmenin yürürlüğü boyunca uygulandığı kabul edilmelidir. Sözleşmenin 14. maddesinde, sözleşmenin bir yıllık periyotların sonunda zımnen yenilenebildiği düzenlenmekte olduğundan sözleşme belirsiz sürelidir. Dolayısıyla yetkili yedek parça dağıtıcılarına getirilen belirsiz süreli rekabet etmeme yükümlülüğü 2002/2 sayılı Tebl iğ in 5. maddesine aykırılık teşkil etmektedir. İlaveten, s özleşme sonrası dönem için getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün süresi bir yıl olarak düzenlenmiş olsa da Tebliğ in 5. maddesinde belirtilen diğer koşullara yer verilmediğinden söz konusu yüküml ülüğünün de 2002/2 sayılı Tebliğ in 5. maddesine aykırı olduğu değerlendirilmektedir. (29) Soruşturma sürecinde HATTAT ile yürütülen taahhüt görüşmeleri esnasında, teşebbüsün Bayilik Sözleşmesi nde bayilere yönelik yetkisiz dağıtıcılara satış yasağı getirilmiş olabileceği tespit edilmiştir. Aşağıda sözleşmenin ilgili maddesine yer verilmektedir: ( ..TİCARİ SIR ..) (30) HATTAT Bayilik Sözleşmesi nin 17.2 numaralı maddesinde, HATTAT ın yazılı izni olmaksızın bayilerin diğer bayilere ve üçüncü kişilere toptan satış yapmasının engellendiği görülmektedir . (31) Bayiler arasındaki alım-satımın engellenmesi, diğer deyişle bayilere tek elden satın alma yükümlülüğü getirilmesi, seçici dağıtım sistemi uygulanan durumlar hariç olmak üzere sağlayıcının pazar payı %30 ı aşmadığı sü rece 2002/2 sayılı Tebliğ den otomatik olarak yararlanabilmektedir1. Bayilik Sözleşmesi, cevabi yazılar ve dosya mevcudunda yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, HATTAT ın seçici dağıtım sistemi uygulamadığı anlaşılmaktadır. İlaveten HATTAT ın paza r payı Tebliğ de belirlenen eşiğin altındadır. Dolayısıyla HATTAT tarafından bayilere getirilen tek elden satın alma yükümlülüğünün Tebliğ ile sağlanan grup muafiyeti kapsamında olduğu değerlendirilmektedir. (32) Maddede yer alan diğer kısıtlama ise, bayilerin toptan alım yapan üçüncü kişilere (yetkisiz dağıtıcılara) satışlarına ilişkindir. Bilindiği üzere, 2002/2 sayılı Tebliğ e göre, alıcının sözleşme konusu mal veya hizmetleri satacağı bölge veya müşterilere ilişkin kısıtlamalar getirilememesinin istisnaları ndan birisi, seçici dağıtım sistemi üyelerinin yetkili olmayan dağıtıcılara satış yapmalarının kısıtlanabilmesidir. Bir başka deyişle, seçici dağıtım sisteminde, yetkili dağıtıcıların yetkili olmayan dağıtıcılara satış gerçekleştirmelerini önlemek mümkündür. Bununla beraber, söz konusu istisna yalnızc a seçici dağıtım sistemleri bakımından geçerli olup, bunun haricinde yetkisiz dağıtıcılara satışların engellenmesi durumunda anlaşma Tebliğ ile sağlanan grup muafiyetinden yararlanamayacaktır. Seçici dağıtım sistemi uygulanmamasına rağmen, HATTAT tarafında n bayilerin üçüncü kişilere (ürünü yeniden satmak amacıyla alan yetkisiz dağıtıcılara) yapacakları toptan satışların kısıtlanmasına ilişkin 17.2 numaralı 1 Bkz. Kılavuz, para. 147. 23-50/959 -344 8/15 sözleşme maddesi ile yetkisiz dağıtıcılara satışların kısıtlanması nın 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında rekabet sorunu teşkil ettiği değerlendirilmektedir. (33) Yukarıda yer verilen belge ve bilgiler birlikte değerlendirildiğinde, HATTAT ın, bayilerin in aktif ve pasif satışlarını kısıtlamasına, bayilere rekabet etmeme yükümlülüğü geti rmesine ve seçici dağıtım sistemi uygulanmamasına rağmen yetkisiz dağıtıcıya yapılacak satışları kısıtlamasına ilişkin eylemleri, 2021/2 sayılı Tebliğ kapsamında rekabet sorunu olarak değerlendirilmektedir. Teşebbüsün söz konusu rekabet sorunlarını gidermeye yönelik taahhüt sunduğu dikkate alınarak, anılan eylemler hakkında ayrıca muafiyet değerlendirmesi yapılmasına gerek görülmemiştir. H.2. Taahhüt Başvurusu ve Değerlendirilmesi H.2.1. HATTAT tarafından Sunulan Taahhüt Metni (34) HATTAT, nihai taahhüt metnini 19.09.2023 tarih ve 42636 sayı ile Kuruma sunmuştur. HATTAT ın dosya kapsamındaki olası rekabet sorunlarını engellemeye yönelik olarak sunduğu taahhüt metni aşağıdaki şekildedir: 1.REKABET KURUMU TARAFINDAN SAKINCALI GÖRÜLEN BAYİLİK SÖZLEŞME MADDELERİ SÖZLEŞMELERİMİZ KAPSAMINDAN ÇIKARTILACAKTIR. 20.02.2023 tarihli savunma dilekçemizde ("Savunma Dilekçesi") de tarafınıza bildirdiğimiz ve faturalar ile de tespiti mümkün olduğu üzere her ne kadar Hattat Traktör bayileri hem aktif satış hem de pasif satış yapma konusunda ö zgürlük sahip olsa bile, Rekabet Kurumu tarafından sakıncalı görülen bayilik sözleşme maddeleri sözleşmelerimiz kapsamından çıkartılacaktır. Aktif veya pasif satışa yönelik herhangi bir bayiye bir para cezası uygulaması veya bayilik iptali gerçekleştirilme miştir ve yeniden satış fiyatlarında ise sadece azami sınır kontrol edilmektedir. Savunma Dilekçesi'nde de belirttiğimiz üzere zaten pratikte bu maddeler uygulanmamakta olup, Hattat Traktör ün prim uygulamalarında asla dikkate alınmamış, bayilere karşı hiç bir yaptırım uygulanmamış ve buna yönelik bir bayilik iptali söz konusu olmamıştır. Tüm bunlara ilaveten, bayilere bölgeler dışından gelen taleplere cevap verilmemesi hususunda hiçbir talimat gönderilmemiş veya bir ceza uygulanmamıştır. Bu husus yedek parç a satışları için de geçerlidir. Hattat Traktör sürekli kendisini yenileme, geliştirme ve ilgili tüm mevzuat hükümlerine uyma prensipleri doğrultusunda hareket etmektedir. Bu kapsamda işbu dilekçe ile Hattat Traktör 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesinin ihlale konu aktif - pasif satış yasağın a yönelik ilgili tüm maddelerin bayilik sözleşmelerinden taahhütlerimizin kabulü halinde kurul kısa kararının tebliğinden itibaren 3 (üç) ay içerisinde çıkartılabileceği ve tadil protokollerinin imzalanabileceğini taahhüt etmektedir. Yedek Parça Sözleşmes i ve Bayi Sözleşmesi nde sözleşme süreleri ve rekabet yasağı maddeleri de düzeltilmiştir. Bu kapsamda hazırlanmış olan Tadil Protokolü ve yeni tarafınızın değerlendirme ve geri dönüşlerine istinaden revize edilmiş Bayi Sözleşmesi tarafınıza sunulmaktadır. İlgili maddeler eski sözleşmeler de tadil sözleşmesi/protokolü imzalama suretiyle sözleşmelerden çıkartılabileceği gibi, yeni yapılacak olan bayilik sözleşmelerinde ise yer almayacaktır. Bu taahhütlerimizin kabulü ile Hattat Traktör 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesinin ihlal etmemiş olduğundan soruşturmanın reddini talep, rica ve arz ederiz. 2. BAYİLERE YAPILACAK DEĞİŞİKLİKLER VE AKTİF/PASİF SATIŞLARIN NELER OLDUĞUNA VE BUNLARA YÖNELİK BİR YASAK VE/VEYA YAPTIRIM UYGULANMADIĞINA YÖNELİK BEYAN YAZISI GÖNDERİLEC EKTİR. İlgili Beyan Yazısı tarafınıza sunulmaktadır. 23-50/959 -344 9/15 3. HATTAT TRAKTÖR ÇALIŞANLARINA VE BAYİLERİMZİE REKABET KURUMU VE REKABET MEVZUATI HAKKINDA EĞİTİM VERİLECEKTİR. Tarafımızca taahhüt edilmiş olan 3 aylık süre içerisinde ilaveten HATTAT Traktör çalışanla rına ve HATTAT Traktör bayilerine eğitim verileceğini belirtmek isteriz. Yukarıdaki taahhütlerimizin kabulünü müteakip belirtiğimiz üzere kurul kısa kararının tebliğinden itibaren 3 (üç) aylık süre içerisinde taahhütlerin tamamlanabileceğini ve raporumuzu sunacağımızı belirtmek isteriz . (35) Aşağıda, HATTAT ın Bayilik Sözleşmesi ve Yedek Parça Bayi Sözleşmesi nin değişiklik öncesi ve sonrasındaki ilgili maddelerine karşılaştırmalı olarak yer verilmektedir: 23-50/959 -344 10/15 Mevcut Bayilik Sözleşmesi Taahhüt Edilen Değişiklik Sonrası Bayilik Sözleşmesi2 ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) 2 Koyu renkli ifadeler değişiklik sonrasında sözleşmeye eklenen ifadelere karşılık gelmektedir. 23-50/959 -344 11/15 Mevcut Yedek Parça Bayi Sözleşmesi Taahhüt Edilen Değişiklik Sonrası Yedek Parça Bayi Sözleşmesi3 ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) (36) HATTAT tarafından bayilere gönderilecek olan Beyan Yazısı ise aşağıdaki gibidir: Sayın Bayimiz , Hattat Traktör ailesi olarak her zaman ve sürekli olarak kendimizi geliştirmek, yenileştirmek, iyileştirmek ve ilgili tüm mevzuat hükümlerine uygun olarak hareket halinde olmak üzere düzenli çalışmalar gerçekleştirmekteyiz. Bu kapsamda tarafınız ile akdedilmiş olan bayilik sözleşmeler imiz de düzenlemeye gitmeye arz etmiş bulunmaktayız. Tarafınız ile işbu beyanının ekinde paylaşılacak tadil metinimiz doğrultusunda 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve Dikey Anlaşmalar Kılavuzu uyarınca gerçekleştirilmiş olan değişiklik talep lerimizi bilgi ve ilginize sunarız. Bu doğrulta tarafınıza ilaveten bahsi geçen aktif ve pasif satışlar ile ilgili Sayın Rekabet Kurumu nun resmî websitesinde yer alan bilgileri aşağıda paylaşmak isteriz. Başka bir alıcının bölgesindeki veya müşteri grubu ndaki müşterilerden gelen ve alıcının aktif çabaları neticesi olmayan talepleri karşılamak, malın teslimatı müşterinin adresine götürülerek yapılsa dahi, pasif satış anlamına gelmektedir. Medya aracılığı ile yapılan genel nitelikli reklamlar veya promosy onlar, pasif satış yöntemi olarak değerlendirilmektedir. İnternet yoluyla yapılan satışlar da genellikle pasif satıştır. Ancak başka bir alıcının münhasır bölgesindeki veya müşteri grubundaki müşterilere elektronik posta gönderilmesi, söz konusu müşteriler den böyle bir talep gelmediği sürece, aktif satış yöntemi olarak değerlendirilmektedir. Katalog gönderme suretiyle yapılan satışların değerlendirilmesinde de aynı yaklaşım uygulanmaktadır. (Bkz. Aktif Satışlar; Dikey Anlaşmalar Kılavuzu, s. 10) Bir alıcı nın münhasır bölgesindeki veya münhasır müşteri grubundaki münferit müşterilere, başka bir alıcı tarafından, mektup veya ziyaret gibi doğrudan pazarlama yöntemleriyle gerçekleştirilen satışlar aktif satış olarak değerlendirilmektedir. Başka bir alıcının bölgesinde satış yeri veya dağıtım deposu kurmak da aktif satış kapsamındadır. Başka bir alıcıya tahsis edilmiş bölgedeki veya müşteri grubundaki müşterileri doğrudan hedefleyen reklamlar veya promosyonlar da diğer aktif satış yöntemleri arasında sayılabil ir. Sağlayıcı teşebbüs, kendisine veya bir alıcıya tahsis edilmiş münhasır bölgeye ya da müşteri grubuna yapılacak aktif satışları kısıtlayabilmektedir. Bu bilgiler kapsamında bayilerimizin bir bayinin bölgesindeki müşteriye ulaşmak konusunda serbest oldu ğunu, başka bölgede reklam, tanıtım vs. pazarlama yöntemleri kullanabileceğini, başka bölgeden gelen ve/veya telefonla arayan müşterilere satış gerçekleştirmek ve sunacağı fiyatlar konusunda serbest olduğunu, ilgili müşterinin kendi bölgesindeki farklı bir bayiye yönlendirilmesi gibi bir uygulama olmadığını ve bu hususlarla ilgili olarak herhangi bir yaptırım (prim kesimi v.s. gibi) uygulanmadığını belirtmek ve hatırlatmak isteriz. Saygılarımızla, HATTAT TRAKTÖR H.2.2. Taahhüt Metninin Değerlendirilmesi (37) Dosya kapsamında yapılan incelemeler sonucunda HATTAT ın gerçekleştirdiği eylemlerin münhasırlık tesis edilmemesine rağmen bayilerin aktif satışlarının 3 Koyu renkli ifadeler değişiklik sonrasında sözleşmeye eklenen ifadelere karşılık gelmektedir. 23-50/959 -344 12/15 kısıtlanması, bayilerin aktif ve pasif satışlarının kısıtlanması, bayilere rekabet etmeme yükümlülüğü ge tirilmesi ve seçici dağıtım sistemi uygulanmamasına rağmen yetkisiz dağıtıcıya yapılacak satışların kısıtlanması niteliğinde olabileceği değerlendirilmiştir. Bu çerçevede dosya konusu iddiaların 2021/2 sayılı Tebliğ in 4. maddesinde sayılan açık ve ağır ihlal kapsamına girmediği, dolayısıyla HATTAT ın taahhüt sunmasının mümkün olduğu değerlendirilm iştir4. (38) Diğer yandan , taahhüt müessesesinin işlerliği bakımından 2021/2 sayılı Tebliğ, taahhüt sunma taleplerinin Kuruma iletilebileceği süreyi sınırlamaktadır . 2021/2 sayılı Tebliğ in Taahhüt Sürecinin Başlatılması başlıklı 5. maddesi; (1) Haklarında yürütülen bir incelemeye taahhütle son verilmesini isteyen taraflar, önaraştırma veya soruşturma sürecinde taahhüt sunma talebinde bulunabilirler. Soruşturma sürecindeki taahhüt sunma talepleri Kanunun 43 üncü maddesinin ikinci fıkrası kapsamında yapılan soruşturma bildiriminin tebliğinden itibaren üç ay içinde Kuruma iletilir. Bu süre geçtikten sonra Kuruma iletilen taahhüt sunma talepleri dikkate alınmaz. (2) Taraflar, taahhüt sunma taleplerini yazılı şekilde Kuruma ileterek taahhüt sürecini başlatır. hükmünü içermektedir. (39) Soruşturma Bildiriminin HATTAT tarafından 19.01.2023 tarihinde tebellüğ edildiği, HATTAT tarafından yapılan taahhüt başvurusunun ise 13.03 .2023 tarihinde Kurum kayıtlar ına intikal ettiği görülmektedir. Bu kapsamda 2021/2 sayılı Tebliğ in 5. maddesine istinaden, teşebbüsün taahhüt başvurusunu süresi içinde yaptığı değerlendirilmektedir. (40) 2021/2 sayılı Tebliğ in Taahhüdün niteliği başlıklı 9. maddesinin ikinci fıkrası sunulan taahhüdün değerlendirilmesi bakımından yol göstericidir: Taahhüt rekabet sorunlarıyla orantılı, bu sorunları gidermeye elverişli, kısa sürede yerine getirilebilir ve etkili şekilde uygulanabilir olmalıdır (41) HATTAT ın ta ahhüt metninin 1. maddesi; Bayilik Sözleşmesi nde yer alan aktif ve pasif satış yasağına ilişkin tüm maddelerin sözleşmeden çıkarılmasını içermektedir. Bayilik Sözleşmesi ndeki değişikliklerin Kurulun taahhütleri kabul ettiğine dair kısa kararının HATTAT a tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içinde gerçekleştirileceği ve tadil protokollerin in imzalanacağı taahhüt edilmektedir. HATTAT tarafından bayilere doğrudan Bayilik Sözleşmesi ile getirilen ve aktif satış yasağı içeren 4.1. maddesinin, bayinin bölge si dışında aktif ve pasif satış fark etmeksizin satış yapmakta serbest olduğu şeklinde tadil edileceği, yine aktif satış yasağı içeren maddelerin sözleşme metninden çıkarılacağı, 17.2. maddesinin ilk cümlesinin bayilerin internetten satış hakkının saklı ol duğunu belirtecek şekilde değiştirileceği taahhüt edilmektedir. Söz konusu taahhüdün yerine getirilmesiyle, münhasırlık içermeyen Bayilik Sözleşmesi nin 2002/2 sayılı Tebliğ e uygun hale geleceği, HATTAT bayilerinin Türkiye sathında satış ve hizmetlerini g erek çevrim içi kanalda gerekse de fiziki kanalda serbestçe gerçekleştirebileceği, aktif/pasif satışlar konusunda sağlayıcı ile karşı karşıya 4 Bunun yanı sıra HATTAT hakkında öne sürülen, yeniden satış fiyatını n tespiti ile rakip teşebbüsler arası rekabeti kısıtlayıcı anlaşma ve/veya bilgi değişimine ilişkin açık ve ağır ihlal iddiaları dosya kapsamında gerçekleştirilen taahhüt görüşmelerinin konusunu oluşturmamakta, bahsi geçe n iddialar hakkında soruşturma süreci devam etmektedir. 23-50/959 -344 13/15 gelmeyeceği ve herhangi bir cezai yaptırımla karşılaşmayacağını öngörebilmeleri açısından taahhütlerin uygun ve ye terli olduğu değerlendirilmektedir. (42) Bunlara ek olarak Bayilik Sözleşmesi nin 1.1.8. maddesinde bayiye tahsis edilecek yerin faaliyet alanı olarak tanımlanmasından vazgeçilerek bayi yeri olarak değiştirilmesi taahhüt edilmektedir. Zira HATTAT ile bayil eri arasında akdedilen Bayilik Sözleşmesi nde münhasırlık bulunmamasına rağmen söz konusu faaliyet alanı ibaresinin bayinin hareket edebileceği alan olarak yorumlanabileceği, böylece aktif satış serbestisinin olmadığı sonucuna varılabileceği endişesini g idereceği nden dolayı söz konusu taahhüdün yerinde olduğu d eğerlendirilmektedir . (43) Taahhüt metninin 1. maddesi, Yedek Parça Sözleşmesi ve Bayi Sözleşmesi nde yer alan sözleşme süreleri ve rekabet yasağı maddelerinin tadil edileceğini içermektedir. Bayilik Sözleşmesi nin 27.2. maddesinde yer alan ve sözleşme sonrası dönem için bayilere getirilen (...) süreli olan rekabet etmeme yükümlülüğünün süresinin revize edilerek (...) düşürüleceği ve rekabet mevzuatlarına uygun olarak ifadesinin ekleneceği, bunun yanı sıra Bayilik Sözleşmesi nin 3.2.5. maddesinde yer alan rekabet etmeme yükümlülüğüne ilişkin hükmün sözleşmeden çıkarılması taahhüt edilmektedir. Ayrıca Bayilik Sözleşmesi nin 17.2. maddesinin ikinci cümlesinde yer alan yetkisiz dağıtıcılara satışları n kısıtlanmasına yol açan ibarenin sözleşme metninden kaldırılacağı taahhüt edilmektedir. Diğer yandan Yedek Parça Bayi Sözleşmesi nin 14. maddesinde yapılacak değişiklikle, sözleşmenin (...) görülmektedir. Ayrıca Yedek Parça Bayi Sözleşmesi nin 3.2.5. maddesinde yapılacak değişiklikle rekabet etmeme yükümlülüğünün, sözleşmenin sonra ermesini takiben rekabet mevzuatına uygun olarak (...) süreyle devam edeceği şeklinde revize edileceği görülmektedir. Söz konusu taahhütlerin yerine getirilmesiyl e sözleşmelerde yer alan rekabet etmeme yükümlülüklerinin 2002/2 sayılı Tebliğ e uygunluk sağlayacağı, ayrıca yetkisiz satıcılara yapılacak satışlar bakımından Bayilik Sözleşmesi nde yer alan Tebliğ e aykırılıkların giderileceği değerlendirilmekte, dolayıs ıyla da taahhüdün uygun ve yeterli olduğu kanaatine ulaşılmaktadır . (44) İlaveten, yapılacak sözleşme değişikliği kapsamında, dosya mevcudunda yer alan ve yeniden satış fiyatının tespiti şüphesi uyandıran sözleşme maddelerinin revize edileceği taahhüt edilmekte dir. Bu kapsamda Bayilik Sözleşmesi nde yer alan 17.3. numaralı maddenin tamamen kaldırılacağı, 8.1. numaralı maddenin ise HATTAT TRAKTÖR, sözleşme konusu malların BAYİ ye uygulanacak satış fiyatı tavsiyesini BAYİ ye duyurur şeklinde güncelleneceği taahh üt edilmektedir. Bununla beraber, yeniden satış fiyatının belirlenmesine ilişkin iddialar mevcut taahhüt sürecinin konusu olmayıp bu iddialarla ilgili olarak soruşturma süreci devam etmektedir. (45) HATTAT ın taahhüt metninin 2. maddesinde, bayilere sözleşme değişikliklerinin neler olduğu, aktif/pasif satışların tanımları ve sözleşmelerde aktif/pasif satış kısıtlaması olmadığına yönelik bir beyan yazısı gönderileceği taahhüt edilmektedir. Bu kapsamda HATTAT tarafından hazırlanan Beyan Yazısı nda, bayilerin aktif ve pasif satışlar arasındaki farkı anlayabilmeleri için bu terimlerin açıklamalarına ve çeşitli örneklere yer verildiği, bayilerin aktif ve pasif satışlar konusunda serbest olduğu ve herhangi b ir yaptırımla karşılaşmayacaklarının ifade edildiği görülmektedir. Beyan Yazısı nda yer alan tanımlar ve örnekler ile uygulamadaki yanlış anlaşılmaların önüne geçileceği ve hukuki belirliliğin artacağı öngörül mektedir. Dolayısıyla HATTAT tarafından sunulan taahhüdün uygun ve yeterli olduğu değerlendirilmektedir . (46) Taahhüt met ninin 3. maddesinde ise HATTAT çalışanlarına ve bayilerine Kurul kısa kararının tebliğinden itibaren üç ay içerisinde rekabet mevzuatına ilişkin eğitimlerin 23-50/959 -344 14/15 verilmesi taahhüt edilmektedir. Rekabet hukuku eğitiminin hem bayiler hem de HATTAT çalışanları düzeyinde verilecek olmasının rekabet bilincini artıracağı, böylece bilgisizlik kaynaklı rekabeti kısıtlayıcı eylemlerin önüne geçilebileceği, dolayısıyla taahhüdün uygun ve yete rli olduğu d eğerlendirilmektedir . (47) HATTAT yukarıda yer verilen taahhütleri, Kurulun taahhütleri kabul ettiği kısa kararı tebliğ almasından itibaren üç ay içinde uygulamayı ve Kuruma tevsik etmeyi taahhüt etmektedir. (48) Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, HATTAT tarafından sunulan taahhütlerin, dosya kapsamında tespit edilen ilgili rekabet sorunları nı gidereceği, aynı zamanda taahhütlerin uygulamaya konulması için belirlenen sürenin de makul olduğu kanaatine ulaşı lmıştır. I. SONUÇ (49) Rekabet Kurulunun 05.01.2023 tarihli ve 23 -01/17 -M sayılı kararı uyarınca yürütülmekte olan soruşturma kapsamında; Hattat Traktör Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından sunulan ve Kurum kayıtlarına 19.09.2023 tarih ve 42636 sayı ile intikal e den nihai taahhüt metninin, önaraştırma ve soruşturma safhasında tespit edilen rekabet sorunlarını giderebilecek olması nedeniyle kabulüne, Hattat Traktör Sanayi ve Ticaret AŞ nin sunmuş olduğu taahhütlerin, kısa kararın Hattat Traktör Sanayi ve Ticaret AŞ ye tebliğini takiben 3 (üç) ay içinde Kuruma tevsik edilmesine, Dolayısıyla nihai taahhüt metninin teşebbüs açısından bağlayıcı hale getirilerek; bayilerin aktif ve pasif satışlarının kısıtlanması, bayilere rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmesi ve seçici dağıtım sistemi uygulanmamasına rağmen yetkisiz dağıtıcıya yapılacak satışların kısıtlanması iddiaları bakımından soruşturma sürecinin son landırılmasına Taahhüde konu edilmeyen dosya konusu diğer iddialar bakımından ise mevcut soruşturma sürecine devam edilmesine gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.