Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008-1-8 (Devralma) Karar Sayısı : 08-12/122-39 Karar Tarihi : 7.2.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN , Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER: İsmail Yücel ARDIÇ , Özgür BAL C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Lanxess Deutschland GmbH Temsilcisi: Av. Hakkı Gedik Hergüner Bilgen Özeke Hukuk Bürosu, Süley man Seba Caddesi, 20 Sı
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008-1-8 (Devralma) Karar Sayısı : 08-12/122-39 Karar Tarihi : 7.2.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN , Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER: İsmail Yücel ARDIÇ , Özgür BAL C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Lanxess Deutschland GmbH Temsilcisi: Av. Hakkı Gedik Hergüner Bilgen Özeke Hukuk Bürosu, Süley man Seba Caddesi, 20 Sıraevler 55 Akaretler 34357 Beşiktaş İstanbul D. TARAFLAR : - Lanxess Deutschland GmbH Building K 10 51369 Leverkusen, ALMANYA - Braskem S.A. Rua Eteno, 1561 Pólo Petroquímico de Camaçari 42810 -000 Camaçari BA BREZİLYA - Unipar União de Indústrias Petroquímicas S.A. Rua Araújo Porto Alegre, No.36, 4th floor, city of Rio de Janeiro, State of Rio de Janeiro, BREZİLYA 30 - Fundação Filantrópica Arymax - Bizma Investments LLC - Betty Vaidergorn Feffer - Suzano Papel e Celulose S.A. - Daniel Feffer - David Feffer - Ruben Feffer - Jorge Feffer - Unipar Comercial e Distribuidora S.A. 40 E. DOSYA KONUSU: Petroflex Comércio e Indústria S.A. nın %69,68 hissesinin Lanxess Deutschland GmbH tarafından devralınması işlemine menfi tespit belgesi verilmesi talebi . F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21.1.2008 tarih, 455 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar H akkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 31.1.2008 tarih, 2008 1 8/Öİ 08-İYA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 1.2 .2008 tarih, 08-12/122 -39 2 REK.0.05.00.00 -120/18 sayılı Başkanlık önergesi ile 08-12 sayılı Kurul toplantısında 50 görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Petroflex Comércio e Indústria S.A. nın %69,68 hissesinin Lanxess Deutschland GmbH tarafından devralınması işleminin, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi ol madığı ; anılan devi r işlemi için talep edilen menfi tespit belgesinin verilmesi gerektiği ifade edilmektedir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar H.1.1. Lanxess Deutschland GmbH (Lanxess) 60 Lanxess uluslararası alan da faaliyet gösteren ve portföyü temel, özel ve katı şıksız kimyasallardan polimerlere uzanan bir teşebbüstür. Lanxess küresel ölçekte piyasaya sentetik kauçuklar, organik olmayan renklendiriciler, teknik plastikler, madde koruyucular, temel kimyasal ürünler, aktif katkı malzemeleri, işlevsel kimyasallar, kauçuk kimyasalları ve iyonik değişim reçinesi sunmaktadır. Lanxess in hisselerin %100 ü bir holding şirketi olan ve hisseleri Alman Borsası nda kote edilmiş bulunan Lanxess AG ye aittir. Aralık 2007 itibarıyla Lanxess AG de %5 den daha fazla oy hakkına sa hip olan hissedarlar; (i) %10,25 pay ile Dogde&Cox, 70 (ii) %5,12 pay ile TPG Axon ve (iii) %5,11 ile Barclays dir. Lanxess in içinde bulunduğu grubun faaliyetleri dört ana kola ayrılmaktadır: (i) performans kauçukları, (ii) teknik plastikler, (iii) kimyasal ara ürünler ve (iv) performans kimyasalları. Lanxess in Türkiye de faaliyet gösteren hiçbir şirkette hissedarlığı bulunmamaktadır. H.1.2. Petroflex Comércio e Indústria S.A. (Petroflex) Petroflex merkezi Brezilya da bulunan ve sentetik kauçuk ve termop lastik elastomerler üretimi ile iştigal eden bir şirkettir. Petroflex in hisseleri Brezilya Borsası Bovespa da 80 kote edilmiştir. Petroflex ekonomik bir gruba bağlı değildir. Petroflex in kontrol ettiği iştirakler, Petroflex Trading S.A. (Uruguay), Petrof lex International Ltd. (BVI) ve Petroflex America Inc. (USA) adlı şirketlerden oluşmaktadır. Petroflex in Türkiye de faaliyet gösteren hiçbir şirkette hissedarlığı bulunmamaktadır. H.2. İlgili Pazar H.2.1. İlgili Ürün Pazarı Bildirim formunda söz konu su işlemin, Petroflex in başlıca ürünleri arasında bulunan ve 90 Lanxess in de geniş ürün portföyünde bulunan sentetik kauçuk endüstrisine ilişkin olduğu; tarafların sentetik kauçuk pazarında faaliyeti bulunmasından ötürü işlemin bu sektörde bazı yatay örtüşm elere sebep olacağı ve sözü geçen sektördeki örtüşmelerin dünya çapında: (i) sentetik kauçuğun PBR ve S -SBR tiplerini kapsayan Butadien Bazlı Solüsyon Kauçuklar (PBR+S -SBR) ve (ii) sentetik kauçuğun E -SBR ve NBR tiplerini kapsayan Halojensiz Butadien Ba zlı Emülsiyon Kauçuklar (E -SBR+NBR) pazarlarında gerçekleşeceği belirtilmiştir. Buna karşın tarafların Türkiye de faaliyetleri sadece E -SBR+NBR pazarında örtüşmektedir. Zira Petroflex S -SBR+PBR ürünlerini 08-12/122 -39 3 Türkiye ye ihraç etmemektedir. Bu bakımdan ilgili ürün pazarı değerlendirmesi sadece E-SBR+NBR pazarı bakımından yapılacaktır. 100 Halojensiz Butadien Bazlı Emülsiyon Kauçuklar (E -SBR+NBR) pazarı: Bu sentetikler halojensiz emülsiyon polimerizasyon işlemi ile üretilmektedir. Bu gruba giren sentetikler (i) Em ülsiyon Stiren -Butadien Kauçuk (E -SBR) ve (ii) Akrilonitril -Butadien Kauçuk (NBR) tur. Emülsiyon Stiren -Bütadien Kauçuk (E -SBR): E-SBR yüksek işlenebilirlik özelliğine sahip olan ve aşınmalara, ısıya, yıpranmaya, polar çözeltilere, seyreltilmiş asitlere v e seyreltilmiş bazlara karşı dayanıklılık gibi özellikleri üstün şekilde barındıran bir sentetik kauçuk türüdür. Çoğunlukla araba imalatında ve hafif kamyon lastiklerinin imalatında ve kamyon (retread) bileşimlerinde kullanılır. E -SBR nin diğer yaygın kullanım alanları arasında; mutfakta kullanılan ev eşyaları altlıkları, süzme tahtası 110 tablaları, ayakkabı tabanları ve topukları, konveyör kayışları, sünger nesneler, yapıştırıcılar, otomobil paspasları, frenler ve debriyaj pedalları, hortumlar, V kayışları, yer döşemeciliği, askeri tank paletleri, sert kauçuktan pil kutusu kılıfları, haddelenmiş contalar, kauçuk oyuncaklar, dökme kauçuk ürünler, yemek paketleme, ayakkabı tabanlıkları, kablo yalıtım ürünleri ve kılıfları mevcuttur. Akrilonitril -Butadien Kauçuk (NBR): NBR da bir tür sentetik kauçuktur ve yaygın olarak endüstriyel ve otomotiv kauçuk ürünleri endüstrilerinin en işlevsel maddesi olarak bilinir. NBR, aslında, doymamış akrilonitril ve butadien copolimerlerinin karmaşık bileşimidir. Fiziksel ve kimyasa l özellikleri polimerin bileşimindeki akrilonitril yapısına göre değişiklik göstermekle birlikte (polimerin bileşimindeki akrilonitril arttıkça, yağlara 120 karşı dayanıklılık artmakta ancak maddenin esnekliği azalmaktadır), sentetik kauçuğun bu türü genelde y ağa, benzine ve diğer kimyasallara karşı dayanıklıdır ve yağa, benzine ve diğer kimyasallara karşı dayanıklılık gerektiren geniş kullanım alanlarında kullanılmaktadır. Otomotiv sanayinde , yağ ve benzin için kullanılan hortumlarda ve mühürlerde kullanılmakt adır. NBR ın -40 dereceden +120 dereceye kadar dayanabilen yapısı, onu olağandışı otomotiv uygulamaları için ideal materyal haline getirmektedir. NBR ayrıca, dökme kauçuk ürün, ayakkabı, yapıştırıcı, sünger, genişletilmiş köpük ve yer paspasları üretiminde de kullanılmaktadır. Yukarıda açıklandığı şekilde, E -SBR ve NBR farklı özelliklere sahiptir ve farklı uygulama alanları vardır. Farklı amaçlar için üretilmekte ve bu nedenle talep yönünden 130 birbirleri ile ikame edilememektedirler. Buna karşın, aynı üretim tesislerinde üretilmeleri ve üretim işlemlerinin her iki sentetik kauçuk türü için de aynı olması nedeniyle, E -SBR ve NBR nin aynı pazara ait olduğu düşünülmektedir. Esasında, aralarındaki kimyasal farklılık akronitrilin (NBR de) stirin (S-SBR de) ile değ iştirilmesinden kaynaklanmaktadır. Diğer bir deyişle, E -SBR ve NBR nin her ikisi de emülsiyon polimerizasyon işlemi ile aynı tesiste üretildiklerinden arz yönünden bu iki ürün birbirleri ile ikame edilebilir niteliktedir. Örneğin, hem Lanxess hem de Petrof lex her iki ürünün de üretimini aynı tesislerde yapabilmektedir. Yukarıda sayılan gerekçelere dayanarak, arz yönünden E -SBR ve NBR ın birbirlerinin ikamesi oldukları ve bu nedenle aynı ürün pazarına ait oldukları kanaatine ulaşılmıştır. 140 H.2.2. İlgili Coğ rafi Pazar Dosya kapsamında İlgili coğrafi pazar, Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak kabul edilmiştir. 08-12/122 -39 4 H.3. Değerlendirme Dosya konusu devralma işlemi, taraflar arasında 13.12.2007 tarihinde imzalanan 150 Hisse Alım Sözleşmesi (Sözleşme) tarafından düzenlenme ktedir. Öngörülen işlem in tamamlanması sonucunda, Lanxess Petroflex te %69,68 oranında hisseye ve Petroflex in kontrolüne sahip olacaktır. Aşağıdaki tabloda Petroflex in devir öncesindeki hissedarlık yapısı yer almaktadır: Tablo -1 Petroflex in Hissedarlık Yapısı Hissedar Adı Hisse Oranı (%) Braskem S.A. 33,53 Unipar União de Indústrias Petroquímicas S.A. 16,60 Fundação Filantrópica Arymax 7,87 Bizma Investments LLC 3,90 Betty Vaidergorn Feffer 2,34 Suzano Papel e Celulose S.A. 2,02 Daniel Feffer 0,95 David Feffer 0,80 Ruben Feffer 0,74 Jorge Feffer 0,74 Unipar Comercial e Distribuidora S.A. 0,17 Diğerleri 30,32 İşlemin tamamlanması neticesinde Petroflex in hissedarlık yapısı aşağıdaki gibi olacaktır: Tablo -2 Petroflex in Devir Sonras ı Öngörülen Hissedarlık Yapısı Hissedar Adı Hisse Oranı (%) Lanxess 69,68 Diğerleri 30,32 160 Yukarıdaki tablodan da anlaşılacağı üzere, Petroflex in kontrolü Lanxess e geçeceğinden söz konusu işlemin 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesi anlamında bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır. Aşağıdaki tabloda taraflar ile rakiplerinin ilgili ürün pazarındaki pazar payları gösterilmiştir : Tablo -3 Tarafların ve Rakiplerinin İlgili Ürün Pazarındaki Pazar Payları 2006 2006 (%) 2007 2007 (%) Toplam Talep E -SBR+NBR (ton) ( .) ( .) Lanxess ( .) ( ) ( .) ( ) Petroflex ( .) ( ) ( .) ( ) Tüpras ( .) ( ) ( .) ( ) Polimeri ( .) ( ) ( .) ( ) Kumho ( .) ( ) ( .) ( ) Diğer ( .) ( ) ( .) ( ) Lanxess ve Petroflex ın ilgili ürün pazarındaki ciroları ise sırasıyla ( ) YTL ve 170 ( ..) YTL dir. Bu çerçevede, tarafların toplam ciro ve pazar payları 1997/1 sayılı Tebliğ de öngörülen eşikleri aşmamaktadır. Dolayısıyla söz konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olmayan bir işlem niteliğindedir. Sözleşmenin 13. maddesi ile satıcılara 3 yıl süreyle devredilen şirketin ticari faaliyetleri ile ilgili olarak rekabet etme yasağı ve 14. maddesi ile de 12 ay boyunca devredilen 08-12/122 -39 5 şirketin personelini istihdam etme yas ağı getirilmiştir. İlgili işlem ile birlikte ticari itibar ve know -how devride gerçekleşeceğinden 3 yıllık rekabet yasağı ile 1 yıllık istihdam etme yasağı, işlem ile doğrudan ilgili ve işlemin yürütülmesi için gerekli olan yan sınırlama niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır . 180 Yukarıdaki bilgi ve değerlendirmeler ışığında; devir işleminin tarafları olan Lanxess ve Petroflex in ilgili ürün pazarındaki toplam pazar payları ve cirolarının, 1998/2 sayılı tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı tebliğin 4 . maddesinde öng örülen eşiklerin altında kalması nedeniyle, bildirime konu iş lemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devir işlemi olmadığı; 4054 sayılı Kanun un 8. maddesi uyarınca, talep edilen menfi tes pit belgesinin verilmesinin uygun olacağı kanaatine ulaşılmıştır. I. SONUÇ 190 Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında olduğuna; ancak tarafların toplam pazar payları ve cirolarının aynı Tebliğ de öngörülen eşikleri aşmaması nedeniyle izne tabi olmadığına, 2. İşlem e 4054 sayılı Kanun un 8. maddesi uyar ınca menfi tespit belgesi verilmesine OYBİRLİGİ ile karar verilmiştir. 200