2022/1181882 İhale Kayıt Numaralı "Eyüpsultan Ağız Ve Diş Sağlığı Merkezimizin İhtiyacı Olan 12 Aylık Bakım-Onarım Ve Periyodik Muayene Hizmeti Alımı İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Meysa Teknik Taahhüt Mühendislik Proje İnşaat Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Limited Şirketi , İHALEYİ YAPAN İDARE: Eyüpsultan Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2022/1181882 İhale Kayıt Numaralı “ Eyüpsultan Ağız ve Diş Sağlığı Merkezimizin İhtiyacı Olan 12 Aylık Bakım-Onarım ve Periyodik Muayene Hizmeti Alımı İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Eyüpsultan Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi tarafından 30.11.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Eyüpsultan Ağız ve Diş Sağlığı Merkezimizin İhtiyacı Olan 12 Aylık Bakım-Onarım ve Periyodik Muayene Hizmeti Alımı İşi ” ihalesine ilişkin olarak Meysa Teknik Taahhüt Mühendislik Proje İnşaat Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Limited Şirketi nin 23.12.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.12.202 2 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.01.2023 tarih ve 71081 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.01.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2023/7 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1 ) İdare tarafından 01.12.2022 tarihinde başvuru sahibi istekliye gönderilen aşırı düşük teklifin açıklanması talebine yönelik yazıda önemli teklif bileşenlerinin açıkça belirtilmediği bu hususun esasa etkili bir aykırılık oluşturduğu, 2) 2021 ile 2022 yıllarında yapılan aynı idareye ait aynı ihale için işçilik maliyetleri ile kendileri tarafından verilen tekliflerin güncellenmesi ve yaklaşık maliyet tespiti için taraflarınca verilen fiyat tekliflerinin mukayese edilerek, ihalede verilen teklifin düşük olarak tespit edilmesi sonucu tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının soyut ve mevzuata aykırı olduğu, 3) İdare tarafından değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak 4, 5, 6, 19, 20, 21, 22, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 44, 45, 51, 53 ve 54 sıra nolu kalemleri için düzenlenen Ek-O.5 formunun eksik doldurulması nedeniyle maliyete konu bileşenlerin giderlerinin anlaşılamamasının ve 22, 29, 30, 31, 32 ve 33 sıra nolu kalemlerin maliyetleri için de kanıtlayıcı belgelerinin sunulmamasının gösterildiği, ancak formda yer alan işçilik maliyeti ve diğer birim maliyetler kısımlarının doldurulma zorunluluğunun bulunmadığı, ayrıca önemli maliyet bileşenlerini belirtmeyen idarenin 22, 29, 30, 31, 32 ve 33 sıra nolu kalemler için açıklama sunulmamasının, sorgulanmaması gereken bir husus olduğu iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar…” hükmü, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. (2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. (3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; … c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini, d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, izleyen günden itibaren başlar. (2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1 İhale konusu işin/alımın; 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Eyüpsultan Ağız ve Diş Sağlığı Merkezimizin ihtiyacı olan 12 Aylık Bakım-Onarım ve Periyodik Muayene Hizmeti Alımı işi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır. d) Kodu: e) Miktarı: 18 Kısım 12 Aylık Bakım-Onarım ve Periyodik Muayene Hizmeti Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Eyüpsultan Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi ve Bağlı Bulunan Nevbahar Doyuran Diş Tedavi ve Protez Merkezi” düzenlemesi yer almaktadır. İdare tarafından 30.11.2022 tarihinde açık ihale usulü ve e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede 11 adet ihale dokümanı indirildiği, ihaleye 7 isteklinin teklif verdiği, teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu tespit edilen 7 isteklinin teklif tutarları üzerinden sınır değerin 612.568,13 TL olarak hesaplandığı ve söz konusu tutarın altında geçerli teklif sunan Meysa Teknik Taah. Mühendislik Proje İnş. Eğitim ve Öğretim Hiz. Ltd. Şti.nin teklifine ilişkin açıklama talep edildiği, 16.12.2022 tarihli komisyon kararına göre aşırı düşük teklif incelemesinin sonucunda isteklinin yapmış olduğu açıklamalar uygun bulunmayarak ihalenin geçerli en düşük teklifi sunan Res Mühendislik ve Çevre Teknolojileri Limited Şirketi- Alfatek Bakım Yönetim Hizmetleri İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, Furkan Mehmet Bağcı’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür. İtirazen şikâyete konu ihalede idare tarafından başvuru sahibi Meysa Teknik Taah. Mühendislik Proje İnş. Eğitim ve Öğretim Hiz. Ltd. Şti.ye “Aşırı düşük teklif açıklaması” konulu yazının 01.12.2022 tarihinde EKAP aracılığıyla tebliğ edildiği, dolayısıyla başvuru sahibinin bahse konu iddiasına yönelik olarak 01.12.2022 tarihini izleyen on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken bu süre geçtikten sonra 23.12.2022 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, 4734 sayılı Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirâzen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, idareye şikâyet süresinin ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı ve bu sürenin 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda bahse konu 01.12.2022 tarihli tebligatın ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemlerin farkına varılmış olması gereken tarih olarak esas alınması gerektiği, ancak başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklama talebine yönelik idarenin 01.12.2022 tarihli tebligatının kendisine tebliğ edilmesini izleyen on gün içinde bir şikâyet başvurusu yapılmadığı ve bu süreler geçtikten sonra 23.12.2022 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu görüldüğünden anılan iddianın süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır. ” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü, İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır. İhale işlem dosyası kapsamında yapılan incelemede, idarenin sınır değerin altında teklif sunan Meysa Teknik Taah. Mühendislik Proje İnş. Eğitim ve Öğretim Hiz. Ltd. Şti.ye 01.12.2022 tarihinde tebliğ etmiş olduğu “Aşırı düşük teklif açıklaması” konulu yazıda “Eyüpsultan Ağız ve Diş Sağlığı Merkezimizce 30/11/2022 tarihinde 2022/1181882 ihale kayıt numarası ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 19 uncu maddesi (açık ihale (e-ihale)) kapsamında ihale edilen Eyüpsultan Ağız ve Diş Sağlığı Merkezimizin ihtiyacı olan 12 Aylık Bakım-Onarım ve Periyodik Muayene Hizmeti Alımı işi ihalesine teklif ettiğiniz tutar İdari Şartnamenin 33 üncü maddesine istinaden Komisyonumuzca verilen diğer tekliflere ve yaklaşık maliyete bakılarak aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmiştir. Bu nedenle aşırı düşük teklif açıklamanızı ihale dokümanı dikkate alınarak dayanakları ile birlikte yazımızın tebliğ tarihinden itibaren 3 (üç) iş günü içerisinde yazılı olarak İdaremize bildirilmesi gerekmektedir. Aksi halde teklifinizin değerlendirilme dışı bırakılacağı hususunu; Bilgilerinize rica ederim.” ifadelerine yer verdiği görülmüştür. Başvuru sahibi tarafından 05.12.2022 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamasının idareye sunulduğu, açıklamada maliyet bileşenleri cetveline, yapılacak hizmetlere ait proforma faturalara, maliyet tespit ve maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarına, imza sirküsüne ve TSE Hizmet Yeterlik ve Kalite Belgelerine yer verildiği görülmüştür. 16.12.2022 tarihli ihale komisyonu kararında “ 2021 yılında yapılan "Eyüpsultan Ağız ve Diş Sağlığı Merkezimizin ihtiyacı olan 12 Aylık Bakım-Onarım ve Periyodik Muayene Hizmeti Alımı" işi (İKN:2021/760614) ihalesinin yapıldığı 13.12.2021 tarihinde bir işçinin asgari işçilik maliyeti 4.382,44 TL iken, 2022 yılında yapılan Eyüpsultan Ağız ve Diş Sağlığı Merkezimizin ihtiyacı olan 12 Aylık Bakım-Onarım ve Periyodik Muayene Hizmeti Alımı işi (İKT4:2022/l 181882) ihalesinin yapıldığı 30.11.2022 tarihinde işçinin asgari işçilik maliyeti 7.926,98 TL olmuş ve yaklaşık %80 oranında işçilik maliyeti artış göstermiştir. Ancak; 2021 yılında yapılan ve 2022 yılı için geçerli olan "Eyüpsultan Ağız ve Diş Sağlığı Merkezimizin ihtiyacı olan 12 Aylık Bakım-Onarım ve Periyodik Muayene Hizmeti Alımı" işi (İKN:202l/760614) için Meysa Teknik Taahhüt Mühendislik Proje İnşaat Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Limited Şirketi tarafından verilen teklif bedel KDV Hariç 386.095,00 TL (üçyüzseksenaltı bin doksanbeş lira), güncellenmiş hali (2022 yılı ihale tarihi itibari ile) KDV Hariç 765.232,93 TL (ycdiyüzaltmışbeş bin ikiyüzotuziki lira doksanüç kuruş) olup, 2023 yılı için geçerli olacak olan 2022 yılı Bakım-Onarım ve Periyodik Muayene Hizmeti Alımı için Meysa Teknik Taahhüt Mühendislik Proje İnşaat Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Limited Şirketi tarafından verilen fiyat teklifi (Hidrofor, Yangın Suyu Hidroforu Kullanım Suyu Hidroforu, Devirdaim ve Dalgıç Pompaları Bakım ve Onanım Kısmı eklendiği halde) 527.864,00 TL olup, 2021 yılında Meysa Teknik Taahhüt Mühendislik Proje İnşaat Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Limited Şirketi’nin vermiş olduğu teklifin güncellenmiş tutarının bile 237.368,93 TL altında olduğu görülmektedir. "Eyüpsultan Ağız ve Diş Sağlığı Merkezimizin ihtiyacı olan 12 Aylık Bakım-Onarım ve Periyodik Muayene Hizmeti Alımı" işi (İKN: 2021/760614) için Meysa Teknik Taahhüt Mühendislik Proje İnşaat Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Limited Şirketi tarafından verilen Yaklaşık maliyet teklifi 541.643,00 TL iken 2022 yılında yapılan ve 2023 yılı için planlanan Eyüpsultan Ağız ve Diş Sağlığı Merkezimizin ihtiyacı olan 12 Aylık Bakım-Onarım ve Periyodik Muayene Hizmeti Alımı işi (İKN:2022/l 181882) için Meysa Teknik Taahhüt Mühendislik Proje İnşaat Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Limited Şirketi tarafından verilen yaklaşık maliyet teklifi 1.492,985,00 TL’dir. Eyüpsultan Ağız ve Diş Sağlığı Merkezimizin ihtiyacı olan 12 Aylık Bakım-Onarım ve Periyodik Muayene Hizmeti Alımı işi (İKN:2022/l 181882) için 29.11.2022 tarihinde Meysa Teknik Taahhüt Mühendislik Proje İnşaat Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Limited Şirketi’nin vermiş olduğu 527.864,00 TL tutarındaki teklif aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmiş, İdari Şartnamenin Madde 33 Aşırı düşük teklifler başlıklı 33.1… Hükmü gereği verilen açıklamanın yeterli görülmeyerek; 12 ay süreli geçerli olacak olan ve ek fiyat farkına tabi olmayan söz konusu hizmet alımında, mevcut piyasa şartlarının altında verilen teklif bedeli ile işin layıkıyla yapılamayacağı anlaşılmış olup, bu durumun, halka kesintisiz sağlık hizmet vermesi gereken sağlık tesisimizde hizmet aksaklıklarına sebebiyet vereceği düşünüldüğünden Meysa Teknik Taahhüt Mühendislik ve İnşaat Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Limited Şirketi’nin aşırı düşük açıklaması kabule şayan görülmemiş ve teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmiştir. ” ifadelerine yer verildiği görülmüştür. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili açıklamaların yazılı olarak isteneceği, ihale komisyonun aşırı düşük teklifleri verilen hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmetin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak değerlendireceği, teklif edilen tutarın idare tarafından daha önce gerçekleştirilen benzer ihaledeki teklif tutarlarını ya da yaklaşık maliyetin tespitinde kullanılan fiyat tekliflerini dikkate alınması suretiyle fiyatların mukayese edilerek ihale konusu işin gerçekleştirilemeyeceği belirtilerek teklifin değerlendirme dışı bırakılması gibi bir uygulamanın mevzuatta yer almadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. 3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır. ” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir. İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır. Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür. 79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir. … 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. “ açıklaması, İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır. İhale işlem dosyası kapsamında yapılan incelemede, idarenin sınır değerin altında teklif sunan Meysa Teknik Taah. Mühendislik Proje İnş. Eğitim ve Öğretim Hiz. Ltd. Şti.ye 01.12.2022 tarihinde tebliğ etmiş olduğu “Aşırı düşük teklif açıklaması” konulu yazıda “Eyüpsultan Ağız ve Diş Sağlığı Merkezimizce 30/11/2022 tarihinde 2022/1181882 ihale kayıt numarası ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 19 uncu maddesi (açık ihale (e-ihale)) kapsamında ihale edilen Eyüpsultan Ağız ve Diş Sağlığı Merkezimizin ihtiyacı olan 12 Aylık Bakım-Onarım ve Periyodik Muayene Hizmeti Alımı işi ihalesine teklif ettiğiniz tutar İdari Şartnamenin 33 üncü maddesine istinaden Komisyonumuzca verilen diğer tekliflere ve yaklaşık maliyete bakılarak aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmiştir. Bu nedenle aşırı düşük teklif açıklamanızı ihale dokümanı dikkate alınarak dayanakları ile birlikte yazımızın tebliğ tarihinden itibaren 3 (üç) iş günü içerisinde yazılı olarak İdaremize bildirilmesi gerekmektedir. Aksi halde teklifinizin değerlendirilme dışı bırakılacağı hususunu; Bilgilerinize rica ederim.” ifadelerine yer verdiği görülmüştür. Bu kapsamda başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük açıklamaları incelendiğinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir: Başvuru sahibi tarafından birim fiyat teklif cetvelinin 1 ve 2 sıra numaralı kalemlerine ilişkin olarak, Maliyet Tespit Tutanağı (Ek-O.5) ve Satış Tutarı Tespit Tutanağının (Ek-O.7) bir arada sunulduğu, fiyat teklifi alınan firmanın “TLS Asansör Yürüyen Merdiven San. ve Tic. Ltd. Şti.” olduğu, sunulan fiyat tekliflerinin meslek mensubu ve firma yetkilisi tarafından onaylandığı, ilgili fiyat tekliflerinde meslek mensubuna ait Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.2.1 maddesi uyarınca belirtilmesi gereken ibareye yer verildiği, fiyat tekliflerinin ekinde satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, tutanakların meslek mensubu ve firma yetkilisi tarafından onaylandığı, ayrıca meslek mensuplarına ait faaliyet belgesine de yer verildiği, fiyat tekliflerine konu olan maliyet kalemi ile satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan iş kalemlerinin aynı giderler olduğu, fiyat tekliflerinde yer alan tutarın, tutanaklarda yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmadığı görülmekle birlikte fatura bilgileri tablosunun boş bırakıldığı ve tutanağa esas alınan faturaların sunulmadığı görülmüştür. Başvuru sahibi tarafından birim fiyat teklif cetvelinin 3 sıra numaralı kalemlerine ilişkin olarak, Maliyet Tespit Tutanağı (Ek-O.5) ve Satış Tutarı Tespit Tutanağının (Ek-O.7) bir arada sunulduğu, fiyat teklifi alınan firmanın “Atılım Yangın Algılama ve Sön. Sis. Proje. Taah. İth. İhr. A.Ş.” olduğu, sunulan fiyat tekliflerinin meslek mensubu ve firma yetkilisi tarafından onaylandığı, ilgili fiyat tekliflerinde meslek mensubuna ait Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.2.1 maddesi uyarınca belirtilmesi gereken ibareye yer verildiği, fiyat tekliflerinin ekinde satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, tutanakların meslek mensubu ve firma yetkilisi tarafından onaylandığı, ayrıca meslek mensuplarına ait faaliyet belgesine de yer verildiği, fiyat tekliflerine konu olan maliyet kalemi ile satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan iş kalemlerinin aynı giderler olduğu, fiyat tekliflerinde yer alan tutarın, tutanaklarda yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmadığı görülmekle birlikte fatura bilgileri tablosunun boş bırakıldığı ve tutanağa esas alınan faturaların sunulmadığı görülmüştür. Birim fiyat teklif cetvelinin 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17 ve 18 sıra numaralı kalemlerine ilişkin olarak, Maliyet Tespit Tutanağı (Ek-O.5) ve Satış Tutarı Tespit Tutanağının (Ek-O.7) bir arada sunulduğu, fiyat teklifi alınan firmanın “Gensa Müh. Jen. San. Tic. Ltd. Şti” olduğu, sunulan fiyat tekliflerinin meslek mensubu ve firma yetkilisi tarafından onaylandığı, ilgili fiyat tekliflerinde meslek mensubuna ait Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.2.1 maddesi uyarınca belirtilmesi gereken ibareye yer verildiği, fiyat tekliflerinin ekinde satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, tutanakların meslek mensubu ve firma yetkilisi tarafından onaylandığı, ayrıca meslek mensuplarına ait faaliyet belgesine de yer verildiği, fiyat tekliflerine konu olan maliyet kalemi ile satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan iş kalemlerinin aynı giderler olduğu, fiyat tekliflerinde yer alan tutarın, tutanaklarda yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmadığı görülmekle birlikte fatura bilgileri tablosunun boş bırakıldığı ve tutanağa esas alınan faturaların sunulmadığı görülmüştür. Birim fiyat teklif cetvelinin 23 ve 24 sıra numaralı kalemlerine ilişkin olarak, Maliyet Tespit Tutanağı (Ek-O.5) ve Satış Tutarı Tespit Tutanağının (Ek-O.7) bir arada sunulduğu, fiyat teklifi alınan firmanın “Beltem Tem. Dez.- Necati Bulut” olduğu, sunulan fiyat tekliflerinin meslek mensubu ve firma yetkilisi tarafından onaylandığı, ilgili fiyat tekliflerinde meslek mensubuna ait Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.2.1 maddesi uyarınca belirtilmesi gereken ibareye yer verildiği, fiyat tekliflerinin ekinde satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, tutanakların meslek mensubu ve firma yetkilisi tarafından onaylandığı, ayrıca meslek mensuplarına ait faaliyet belgesine de yer verildiği, fiyat tekliflerine konu olan maliyet kalemi ile satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan iş kalemlerinin aynı giderler olduğu, fiyat tekliflerinde yer alan tutarın, tutanaklarda yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmadığı görülmekle birlikte fatura bilgileri tablosunun boş bırakıldığı ve tutanağa esas alınan faturaların sunulmadığı görülmüştür. Birim fiyat teklif cetvelinin 25 ve 26 sıra numaralı kalemlerine ilişkin olarak, Maliyet Tespit Tutanağı (Ek-O.5) ve Satış Tutarı Tespit Tutanağının (Ek-O.7) bir arada sunulduğu, fiyat teklifi alınan firmanın “AGS Elektronik San. ve Tic. Ltd. Şti.” olduğu, sunulan fiyat tekliflerinin meslek mensubu ve firma yetkilisi tarafından onaylandığı, ilgili fiyat tekliflerinde meslek mensubuna ait Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.2.1 maddesi uyarınca belirtilmesi gereken ibareye yer verildiği, fiyat tekliflerinin ekinde satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, tutanakların meslek mensubu ve firma yetkilisi tarafından onaylandığı, ayrıca meslek mensuplarına ait faaliyet belgesine de yer verildiği, fiyat tekliflerine konu olan maliyet kalemi ile satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan iş kalemlerinin aynı giderler olduğu, fiyat tekliflerinde yer alan tutarın, tutanaklarda yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmadığı görülmekle birlikte fatura bilgileri tablosunun boş bırakıldığı ve tutanağa esas alınan faturaların sunulmadığı görülmüştür. Birim fiyat teklif cetvelinin 34, 35, 36, 37, 38, 39 sıra numaralı kalemlerine ilişkin olarak, Maliyet Tespit Tutanağı (Ek-O.5) ve Satış Tutarı Tespit Tutanağının (Ek-O.7) bir arada sunulduğu, fiyat teklifi alınan firmanın “Hatice Öntürk” olduğu, sunulan fiyat tekliflerinin meslek mensubu ve firma yetkilisi tarafından onaylandığı, ilgili fiyat tekliflerinde meslek mensubuna ait Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.2.1 maddesi uyarınca belirtilmesi gereken ibareye yer verildiği, fiyat tekliflerinin ekinde satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, tutanakların meslek mensubu ve firma yetkilisi tarafından onaylandığı, ayrıca meslek mensuplarına ait faaliyet belgesine de yer verildiği, fiyat tekliflerine konu olan maliyet kalemi ile satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan iş kalemlerinin aynı giderler olduğu, fiyat tekliflerinde yer alan tutarın, tutanaklarda yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmadığı görülmekle birlikte fatura bilgileri tablosunun boş bırakıldığı ve tutanağa esas alınan faturaların sunulmadığı görülmüştür. Birim fiyat teklif cetvelinin 40,41,42, 43, 46, 47 ve 52 sıra numaralı kalemlerine ilişkin olarak, Maliyet Tespit Tutanağı (Ek-O.5) ve Satış Tutarı Tespit Tutanağının (Ek-O.7) bir arada sunulduğu, fiyat teklifi alınan firmanın “2M Mühendislik Elektrik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.” olduğu, sunulan fiyat tekliflerinin meslek mensubu ve firma yetkilisi tarafından onaylandığı, ilgili fiyat tekliflerinde meslek mensubuna ait Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.2.1 maddesi uyarınca belirtilmesi gereken ibareye yer verildiği, fiyat tekliflerinin ekinde satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, tutanakların meslek mensubu ve firma yetkilisi tarafından onaylandığı, ayrıca meslek mensuplarına ait faaliyet belgesine de yer verildiği, fiyat tekliflerine konu olan maliyet kalemi ile satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan iş kalemlerinin aynı giderler olduğu, fiyat tekliflerinde yer alan tutarın, tutanaklarda yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmadığı görülmekle birlikte fatura bilgileri tablosunun boş bırakıldığı ve tutanağa esas alınan faturaların sunulmadığı görülmüştür. Birim fiyat teklif cetvelinin 48 sıra numaralı kalemine ilişkin olarak, Maliyet Tespit Tutanağı (Ek-O.5) ve Satış Tutarı Tespit Tutanağının (Ek-O.7) bir arada sunulduğu, fiyat teklifi alınan firmanın “Mikro Sistem Teknolojileri Kontrol ve Otomasyon Sistemleri” olduğu, sunulan fiyat tekliflerinin meslek mensubu ve firma yetkilisi tarafından onaylandığı, ilgili fiyat tekliflerinde meslek mensubuna ait Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.2.1 maddesi uyarınca belirtilmesi gereken ibareye yer verildiği, fiyat tekliflerinin ekinde satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, tutanakların meslek mensubu ve firma yetkilisi tarafından onaylandığı, ayrıca meslek mensuplarına ait faaliyet belgesine de yer verildiği, fiyat tekliflerine konu olan maliyet kalemi ile satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan iş kalemlerinin aynı giderler olduğu, fiyat tekliflerinde yer alan tutarın, tutanaklarda yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmadığı görülmekle birlikte fatura bilgileri tablosunun boş bırakıldığı ve tutanağa esas alınan faturaların sunulmadığı görülmüştür. Birim fiyat teklif cetvelinin 49 ve 50 sıra numaralı kalemlerine ilişkin olarak, Maliyet Tespit Tutanağı (Ek-O.5) ve Satış Tutarı Tespit Tutanağının (Ek-O.7) bir arada sunulduğu, fiyat teklifi alınan firmanın “Durmaz Telefon Telekomünikasyon San. Tic. Ltd. Şti.” olduğu, sunulan fiyat tekliflerinin meslek mensubu ve firma yetkilisi tarafından onaylandığı, ilgili fiyat tekliflerinde meslek mensubuna ait Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.2.1 maddesi uyarınca belirtilmesi gereken ibareye yer verildiği, fiyat tekliflerinin ekinde satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, tutanakların meslek mensubu ve firma yetkilisi tarafından onaylandığı, ayrıca meslek mensuplarına ait faaliyet belgesine de yer verildiği, fiyat tekliflerine konu olan maliyet kalemi ile satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan iş kalemlerinin aynı giderler olduğu, fiyat tekliflerinde yer alan tutarın, tutanaklarda yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmadığı görülmekle birlikte fatura bilgileri tablosunun boş bırakıldığı ve tutanağa esas alınan faturaların sunulmadığı görülmüştür. Birim fiyat teklif cetvelinin 4, 5, 6, 19, 20, 21, 22, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 44, 45, 51, 53 ve 54 sıra numaralı iş kalemleri için ise maliyet tespit tutanağı ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağının ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu, sunulan tutanaklarda fatura bilgileri tablosunda herhangi bir beyana yer verilmediği ve tutanağa esas alınan faturaların sunulmadığı görülmüştür. Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamaları ile tespitler bir arada değerlendirildiğinde, başvuru sahibi tarafından idarece gönderilen aşırı düşük açıklama talep yazısında önemli maliyet bileşenlerine yer verilmediği iddia edilmekle birlikte, başvuru sahibince bu yazıya süresi içerisinde herhangi bir itirazın yapılmadığı, dolayısıyla buna ilişkin iddiasının yerinde olmadığı, sunulan aşırı düşük açıklamaları incelendiğinde ise, fiyat teklifi alınan iş kalemlerine ilişkin hem maliyet tespit tutanağı hem de maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulmasının mümkün olmadığı, sunulan tutanaklarda fatura bilgileri tablosunda herhangi bir beyana yer verilmediği, maliyet tespit tutanağı ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmak suretiyle açıklanan 4, 5, 6, 19, 20, 21, 22, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 44, 45, 51, 53 ve 54 sıra numaralı iş kalemlerinde ise benzer şekilde tutanaklarda fatura bilgileri tablosunda bir beyana yer verilmediği anlaşıldığından, yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.