Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007 -2-218 (Devralma) Karar Sayısı : 08-19/204-70 Karar Tarihi : 28.2.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Tuncay SONGÖR, M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Ilgaz SARIOĞLU, Ayşe Özlem UZUN C. BİLDİRİMDE : -Itema Holding S.p.A. BULUNAN Temsilcisi : Av. Bahar Selma VİCDAN Barbaros Blv. Morbasan Sokak, Cer rahoğlu
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007 -2-218 (Devralma) Karar Sayısı : 08-19/204-70 Karar Tarihi : 28.2.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Tuncay SONGÖR, M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Ilgaz SARIOĞLU, Ayşe Özlem UZUN C. BİLDİRİMDE : -Itema Holding S.p.A. BULUNAN Temsilcisi : Av. Bahar Selma VİCDAN Barbaros Blv. Morbasan Sokak, Cer rahoğlu Binası, 20 Balmumcu, 34349 Beşiktaş -İstanbul D. TARAFLAR : -Itema Holding S.p.A. Via Case Sparse n. 4, Colzate, Bergamo, İTALY A - Barco Holding BV Kastellstrasse 10 8623 Wetzikon İSVİÇRE E. DOSYA KONUSU : Itema Holding S.p.A. nın Gebrüder Loepfe AG (Barco Vision) hisselerinin tamamını devralması işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 13.12.2007 tarih ve 8 228 sayı ile intikal eden ve dosyadaki eksiklikleri en son 20.2.200 8 tarih ve 1128 sayı ile tamamlanan 30 bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 19 97/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 22.2.2008 tarih ve 2007 -2-218/Öİ-08-IS sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 2 5.2.2008 tarih ve REK. 0.06.00.00 -120/69 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08 -19 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Devralma Raporu nda; Itema Holding S.p.A. nın Barco Holding BV ye ait Gebrüder Loepfe AG hisselerinin tamamını devralması işleminin eğirme makineleri sensörleri pazarı bakımından 4054 sayılı Kanun ve bu Kanun a dayanılarak çıkar ılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması 40 Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında yer aldığı, söz konusu işlemin hakim durum yaratan ve /veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bu vesileyle ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azalmasına yol açan bir devir işlemi niteliği taşımadığı, dolayısıyla 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi bakımından söz konusu devralm a işlemine izin verilmesinde herhangi bir sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. 08-19/204 -70 2 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 50 H.1. Taraflar H.1.1. Itema Holding S.p.A (Itema) Itema, sınai tekstil makineleri sektöründe faaliyet göstermekte olan Itema Grubu nun holding ş irketidir. Itema, uluslar arası pazarlarda faaliyet gösteren bir İtalyan şirketidir. Itema, Sit -fin S.p.A. ile Societa Elettrica Radici S.p.A. nın %50 şer hisse sahibi olduğu Radici Holding Meccanotessile S.p.A. tarafından (hisselerin %75 i ile) kontrol edilmektedir. Itema Grubu nun faaliyetleri 4 başlık altında toplanmaktadır: Dokuma: Itema, bu faaliyet alanı kapsamında Somet ile Vamatex markalı meç tezgahları, hava jet tezgahları ve Sulzer Textil markası altında itici dokuma tezgahları, 60 meç dokuma tezga hları ve hava jet dokuma tezgahları üretip satmaktadır. Bunun yanı sıra dokuma makinelerinin yedek parça ve aksesuarlarını da temin etmektedir. Eğirme: Savio, Orion, Geminis, Geminis S, Espero Volufil ve FlexiRotorS 3000 markaları altında çıkrık (bükme) v e çeşitli eğirme makinelerinin tasarımı, üretimi ve satışı alanlarında faaliyet göstermekte, bu alanlarda yedek parça ve teknik destek hizmetleri vermektedir. Ayrıca, taşıyıcı ve dokuma paketleri için çıkrıkları bilgisayarlar ve otomatik sistemler yoluyla izleyen ve kontrol eden merkezileşmiş veri toplama sistemlerinin tasarımı ve uygulamasını da yapmaktadır. Örgü: Bu kapsamda, düz örgü makineleri üretilip satılmakta ve örgü sektöründeki özel uygulamalar için Model ve Netcontrol markaları altında yazılım 70 satılmaktadır. Elektronik: İletişim, enerji tasarrufu ve gömülü elektronikler de dahil elektronik sistemlerinin tasarımı, projelendirilmesi ve üretimi yoluyla profesyonel elektronik sektöründe ileri teknoloji çözümler i sunulmaktadır. Dosyadaki belgelere göre Itema nın ürünlerini Türkiye de satan acenteleri aşağıdaki şirketlerdir: -Dokuma işi için; Cenger Mümessillik Ltd. Şti., Bilol Limited, Alfredo Modiano & Fils -Eğirme işi için; Motex -Milano, A. Modiano ve Oğlu Şti. -Örgü işi için; Alfredo Modiano ve Oğl u Koll. Şti. H.1.2. Gebrüder Loepfe AG (Loepfe / Barco Vision) 80 Devir işlemine konu olan Barco Vision, profesyonel pazarlar için görüntüleme ürünleri tasarımlayan ve geliştiren uluslararası teknoloji holdingi olan Barco NV (Barco) nin bir bölümüne verilen a dı ifade etmektedir. Barco, Brüksel Borsası nda işlem görmektedir. Barco Vision ın faaliyet alanı üç kategoriye ayrılmaktadır: 1) Sınai tekstil makineleri için sensörler Çıkrıklar (bükme) için sensörler (çıkrıklar için iplik temizleyici olarak da adland ırılmaktadır): iplikte yer alan kalın ve ince düzensizlikleri bulur, giderir. Açık uçlu ( AU) eğirme makineleri için sensörler Dokuma makineleri için sensörler: he def, dokuma tezhahına atkının ( weft) eklenmesinin kontrol edilmesidir. Atkı uygun bir şeki lde eklenmez veya kırılır ise 90 08-19/204 -70 3 sensör dokuma makinesini durdurur. Eklenen atkıyı, eklendikten kısa bir süre sonra keserek ayırma işi için, atkının gerilimini, frenini ve ekleme iticisini kontrol etmek için de sensörler bulunmaktadır. 2) Tekstil üretiminde ü retimin t akibi için yazılım sistemleri ( ÜİS) Bunlar, fabrikalarda mevcut olan tüm makinelerin üretimini izleyen bilgisayar temelli sistemlerdir. Bilgiler, bir veri tabanında toplanmaktadır. Üretim, planlama ve malzeme ihtiyacını gösterir aletler, verimlili ği ve kaliteyi arttırmak amacıyla yönetime yardımcı olmak için bulunmaktadır. 3) Boyahane makineleri için kontrolörler Özellikle tekstil boyahanesi için inşa edilen programlanabilir bir mantık kontrolörleri 100 çeşididir. İşlevi, boyama işleminin zamanını, ısı sını kontrol etmek ve gereken kimyasalların, boya eczasının doğru zamanda ve ısıda eklenmesini sağlamaktır. Yukarıda açıklanan üç kategori haricinde, Barco Vision aynı zamanda, üretim ikmal sistemleri alanında plastik ve eczacılık sanayileri ile ilgili ola rak da faaliyet göstermektedir. Dosya mevcuduna göre , bu alandaki pazar payı %1 den azdır, bu sebeple ilgili pazara bu ürünler dahil edilmemiştir. Bunun gibi, burma makineleri için sensörler, tekstil makineleri ile bütünleşen veya ayrı bir ürün olarak sat ılan diğer özel sensörlerin satışından elde edilen gelirin şirketin toplam cirosu içindeki payı da %2 den azdır. Bu sebeple bu ürünler de ilgili pazara dahil edilmemiştir. Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde Barco nun doğrudan veya bağlı şirketleri 110 aracılığıyla herhangi bir faaliyeti bulunmamakta, sadece İstanbul da bir temsilciliği bulunmaktadır. Barco, bükme makinesi sensörleri ile ilgili satışlarını acentası olan INTA Makine ve Kimya Temsilcilik Tic. Ltd. Şti. , açık uç sensörleri ile ilgili satışlar ını ise acentası TYT Tekstil Mak. Mum. Ltd. Şti. vasıtasıyla yapmaktadır. H.2. İlgili Pazar H.2.1 . İlgili Ürün Pazarı Devralma işlemine konu olan Barco Vision, esas olarak tekstil sektöründe kullanılan makinelere yönelik sensörler, kontrolörler ve yazılım sistemleri üretmektedir. Türkiye de, Barco Vision bükme, dokuma ve açık uç eğirme makineleri sensörleri ile boya makineleri kontrolörleri alanında faaliyet göstermesi sebebiyle ilgili ürün pazarları 120 bükme makineleri sensörleri pazarı , dokuma makineleri sensörleri pazarı ve açık uç eğirme makineleri sensörleri pazarı ve boya makineleri kontrolörleri pazarı olarak belirlenmiştir. H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar Devralma işlemine taraf olan şirketlerin Türkiye de bizzat veya iştirakleri aracılığıyla faaliyeti bulunmamaktadır. Bununla birlikte söz konusu şirketlere ait ürünler, acenteleri vasıtasıyla Türkiye de satılmakta ve bu yolla Türkiye de ilgili ürün pazarlarına etkide bulunulması söz konusu olmaktadır. Türkiye sınırları içerisinde ilgili ürünler bak ımından rekabet şartlarının farklılaşmasına neden olacak bir unsur bulunmaması nedeniyle, ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak b elirlenmiştir. 130 H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme H.3.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesinin (b) bendine göre herhangi bir teşebbüs ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir 08-19/204 -70 4 kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetki si veren araçları devralması veya kontrol etmesi birleşme ve devralma sayılan hallerden sayılmaktadır. Dosya konusu işlemde Itema, Barco Vision hisselerinin ve kontrolünün tamamını devralacaktır. Bu sebeple söz konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. m addesinin ( b) bendi kapsamında kontrol yapısının değiştiği bir devralma işlemi olduğu kanaatine ulaşılmıştır. 140 H.3.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme Söz konusu devralma işleminin aynı Tebliğ in, İzne Tabi Birleşme veya De vralmalar başlığı altındaki 4. maddesinin Bu Tebliğ in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylar ının, piyasanın % 25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş milyon YTL yi (yirmi beş trilyon Türk Lirasını) aşması halinde Rekabet Kurulu ndan izin almaları zorunludur. hükmü uyarınca, Tebliğ de belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerini aşıp aşmadığının incelenmesi gerekmektedir. Dosya konusu işlemde taraflar birbirlerinden farklı pazarlarda faaliyet göstermektedir. 150 Bu sebeple, devralan taraf olan Itema nın ilgili ürün pazarında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Öte yandan, Barco Vision ın Türkiye ye bükme, dokuma ve açık uç eğirme makineleri sensörleri ile boya makineleri kontrolörleri satışlarından 2007 yılında elde ettiği cirolar ve bu pazarlardaki payları aşağıdaki gibidir. Tablo 1: 2007 Yılı Barco Vision ın Türkiye ye Satışları ve Türkiye deki Pazar Payı Barco Vision Ciro (YTL) Pazar Payı (%) Eğirme (Bükme) Makineleri Sensörleri ( ) ( ) Dokuma Makineleri Sensörleri ( ) ( )-( ) Açık Uç Eğirme Makineleri Sensörleri ( ) ( ) Boya Makineleri Kon trolörleri ( ) ( )-( ) Tablodan da görüldüğü üzere, Barco Vision ın Türkiye de sadece bükme makineleri sensörleri pazarındaki payı Tebliğ de öngörülen eşikleri aşmaktadır. Bu sebeple, bildirim konusu işlemin, bükme makineleri sensörleri pazarı bakımında n Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma işlemi olduğu sonucuna varılmıştır. 160 H.3.3 . Devralma İşleminin 4054 sayılı Kanun un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi uyarınca, hakim durum yaratan ya da mevcut bir hakim durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltan birleşme ve devralmalar yasaktır. Itema ile Barco arasındaki devralma işlemi, birbirinden farklı ancak birbirini tamamlayan pazarlarda faaliyet gösteren şirketler arasında gerçekleşmektedir. Dolayısıyla, bildirime tabi olan bükme makineleri pazarında Itema n ın herhangi bir pazar payının olmaması nedeniyle, devralma işleminin pazarda hakim durum yaratılması ya da mevcut hakim durumun güçlendirilmesi sonucunu doğurmayacağı 170 kanaatine ulaşılmıştır . 08-19/204 -70 5 Diğer taraftan Barco Vision ile Itema arasında bulunan dikey ilişki, ilgili devralma işleminin dikey yoğunlaşma açısından da değerlendirilmesini gerektirmektedir. Nitekim, bükme makineleri pazarında faaliyet gösteren Itema bu işlem ile üst pazarda faaliyet gösteren ve kendisine girdi sağlayan Barco Vision ı devralmaktadır. Bükme makineleri pazarında faaliyet gösteren Itema nın sensör pazarındaki pozisyonu, Itema nın tekstil makineleri üretimi ve pazarlaması alanındaki faaliyetlerini kolaylaştıracak ve bu pazardaki gücünü arttıracaktır. Ancak, bu durumun, Itema nın ilgili pazarlarda hakim duruma gelmesine yol açacak bir nitelik arz etmediği kanaatine ulaşılmıştır . Nitekim, her iki pazarda da tarafların sahip oldukları mevcut pazar gücü, müşteriye ya da 180 hamma ddeye erişimin engellenmesi, dolayısıyla alt ve üst pazarların kapatılması sonucunu doğurmayacaktır. Barco Vision ın 2007 yılında % ( ) pazar payına sahip bir rakibi bulunmaktadır. Itema ise 2007 yılı itibariyle bükme makineleri pazarında % ( ) lık bir paya sahiptir. Tarafların Türkiye de üretim faaliyetinin bulunmaması ve Türkiye pazarının ilgili devralma işleminden dolaylı olarak etkileneceği de göz önünde bulundurulduğunda, tarafların mevcut güçlerinin söz konusu devralma işleminin dikey bütünleşme yaratm ası ve bu vesileyle bir pazardaki hakim konumun bir diğer pazarda rekabetin kısıtlanması amacıyla kullanılması sonucunu doğurmayacağı kanaatine varılmıştır. H.3.4. Sözleşmede Yer Alan Rekabet Yasağı 190 Itema ile Barco arasında yapılan ve garantör olarak Barc o NV nin bulunduğu Hisse Satış ve Alım Sözleşmesi nin 15.13 . maddesi, taraflar arasındaki rekabet yasağını ve çalışanları ayartmama yükümlülüğünü düzenlemektedir. Buna göre; Garantör, kapanış tarihini müteakip üçüncü yılın bitimine değin kendisinin veya h erhangi bir iştirakinin, ortak girişim ortağı da dahil olmak üzere hangi sıfatla olursa olsun münferiden veya başka bir şahısla birlikte, doğrudan veya iştiraki vesilesiyle hareket ederek, Barco Vision ın satışta bulunduğu herhangi bir ülkede Barco Vision ın şu anda yürütmekte olduğu şekliyle yürüteceği ticari faaliyetiyle rekabet edecek herhangi bir işlem veya ticari faaliyette bulunmayacağını Alıcıya taahhüt eder .Kapanış tarihini takiben üçüncü yılın bitimine kadar Garantör, kendisinin veya herhangi bir iştirakinin 200 Barco Vision ın herhangi bir çalışanını, kendisine veya iştiraklerinin herhangi bir tanesine çalışan, danışman veya sair bir sıfatla hizmet vermesi için teklif götürmemeyi, ayartmaya çalışmamayı veya Barco Vision dan ayrılması yönünde girişimle rde bulunmamayı taahhüt eder.. . Rekabet hukukunda rekabet yasakları, alıcıların yaptıkları yatırımların karşılıklarını tam olarak almalarının bir aracı olarak ve devam etmekte olan bir işbirliği süresi içinde teşebbüslerin birbirlerinden öğrendikleri tekn ik bilgileri n rakiplerle paylaşılmalarının önüne geçmek amacıyla getirilmektedir. Genel olarak, rekabet yasaklarının yan sınırlama olarak değerlendirilebilmesi için yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma , sadece taraflar açısından kısıtlayıcı ol ma ve orantılılık kriterlerini sağlaması 210 gerekmektedir. Sözleşmede Garantör Barco NV ye getirilen, 3 yıl boyunca Barco Vision ın satışta bulunduğu bölgelerde Barco Vision ın faaliyetlerine rakip olacak işlemler veya faaliyetler icra etmeme yükümlülüğü, bu kriterler çerçevesinde değerlendirildiğinde, sadece Barco NV yi ve iştiraklerini Barco Vision ın faaliyetleri ne rakip faaliyetler ile sınırlı olarak kısıtladığı, rekabet hukuku uygulamalarında rekabet yasakları açısından makul sayılan 3 yıl gibi bir sür e için öngörüldüğü, Itema nın yapmış olduğu yatırımı geri alabilmesi ve Barco Vision ın faaliyetleri hakkında sahip olduğu ticari ve teknik bilgiyi rakip üçüncü taraflardan koruyabilmesi için böyle bir yasağın getirilmesinin gerekli olduğu kanaatine ulaşıl mıştı r. Bunun gibi, Barco NV ye getirilen 3 yıl için Barco Vision ın çalışanlarını ayartmama yükümlülüğünün de devir işlemi 220 kapsamında söz konusu olan ticari ve gizli bilginin korunabilmesi, Itema nın ilgili 08-19/204 -70 6 pazarda yer edinebilmesi ve yatırımının karşılığ ını alabilmesi açısında gerekli olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İ zin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim 230 durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabe tin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.