2024/1475409 İhale Kayıt Numaralı "Malzemeli Yemek Pişirme, Servis, Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı ve Hazır Yemek Dağıtım Hizmet Alımı" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Danış Kur. Hiz. Yem. Hiz. Tem. Gıda San. ve Tic. A.Ş., İHALEYİ YAPAN İDARE: Kütahya İl Sağlık Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2024/1475409 İhale Kayıt Numaralı “ Malzemeli Yemek Pişirme, Servis, Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı ve Hazır Yemek Dağıtım Hizmet Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Kütahya İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 18.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Malzemeli Yemek Pişirme, Servis, Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı ve Hazır Yemek Dağıtım Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Danış Kur. Hiz. Yem. Hiz. Tem. Gıda San. ve Tic. A.Ş.nin 03.02.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, i darenin 10.02.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.02.2025 tarih ve 178783 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.02.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/437 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İhalenin 1’inci kısmı uhdesinde bırakılan Palmiye Yem. Üretim Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki; - Malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin (Ek-H.4) standart forma uygun olarak düzenlenmediği, çalıştırılacak personele ait giyim giderlerinin “yardımcı girdiler” başlığı altında değerlendirmesi gerekirken, işçilik giderleri kısmına dahil edildiği, toplam ana girdi tutarı ve hesaplanan toplam işçilik tutarının toplanarak toplam teklif tutarına bölünmesi gerektiği, oysa yapılan hesaplamalarda her öğün için birim ana girdi ve işçilik birim maliyetinin toplandığı ve teklif birim fiyatına bölünerek oran hesaplandığı, örnek menüde bulunan her öğün yemeğin birim maliyetleri hesaplanması gerekirken toplam tutar ve toplam maliyetler üzerinden açıklama yapıldığı, ortalama menü maliyetlerinin hatalı hesaplandığı, ana girdi tablosunda bulunan malzemelerin birim fiyatlarının hatalı olarak Ek-H.4 Cetveline yansıtıldığı, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen fiyatlar kullanılarak açıklama yapıldığı, ayrıca anılan ürünlere, Teknik Şartname’deki yemek reçetelerinde yer verilmesine rağmen, Ana Girdiler Tablosunda adı geçen ürünlerin bulunmadığı, - Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.2’nci maddesi gereğince üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak açıklanamayacak ana çiğ girdi maliyetlerinin fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklandığı, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanan birim fiyatların kullanılabileceği söz konusu girdiler için fiyat teklifi ile açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, gıda malzemelerinde neden fiyat teklifi sunularak açıklama yapıldığına dair hiçbir hukuki gerekçe sunulmadığı, fiyat teklifi alınarak yapılan açıklamalarda TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı, teklif ekinde ilgili tutanakların, imza beyannamelerinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgelerinin sunulmadığı, - Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen birim fiyatların ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasındaki fiyatlar olmadığı, - İdareye açıklama ekinde sunulan borsa bültenlerinin, ihale tarihinden bir yıl öncesine ait tarihte olması gerektiği, açıklamada ortalama fiyatların değil, ilgili mala ilişkin en düşük fiyatların kullanıldığı, - Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.5’inci maddesi gereğince toptancı hali fiyatları kullanılarak yapılan açıklamalarda, ihale tarihinden önceki son 12 ayda belirlenen fiyatların kullanılmadığı, - Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7’nci maddesinde yer alan açıklama uyarınca, sunulan Ek-O.7 belgelerinde isteklinin ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerektiği ancak sadece kişi başına düşen gramajlar üzerinden hesaplama yapılarak söz konusu belgenin hatalı tanzim edildiği, ilgili tutanakta tarih ve sayı bilgisinin yer almadığı, söz konusu belgenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 8.4’üncü maddesine uygun hazırlanmadığı ve ilgili meslek mensubu tarafından da her sayfasının kaşelenip imzalanmadığı, ilgili tutanağın birinci sayfasında yer alan SMMM bilgileri ile ilgili meslek mensubunun kaşe bilgilerinin birbirinden farklı olduğu, adı geçen tutanağın ekinde ilgili meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulmadığı, sunulmuş olsa dahi anılan belgenin geçerlilik süresinin dolduğu, ana girdi listesine bir bütün olarak yer verilmediği, söz konusu malın imalatlarında kullanıyor olması durumuna göre 150-ilk madde ve malzeme, 151-yarı mamuller-üretim hesaplarında veya 153-ticari mallar hesabında olup olmadığına ilişkin tablo halinde sınıflandırma yapılmadığı, tutanağı sunan isteklinin ana girdi listesindeki hangi ürünlerin üreticisi, hangi ürünlerin satıcısı olduğunun ayrı tablolar halinde belirtilmediği, ilgili tutanakta yer alan her bir ana girdi için ayrı ayrı satır açılması gerekirken, bütün ana girdilere tek bir tabloda yer verildiği, açıklamaya konu malların toplam alış tutarlarının toplam miktara bölünmesi sonucunda bulunan ortalama birim maliyetlerin yanlış hesaplandığı, tutanağın standart forma uygun olarak hazırlanmadığı, tutanağın 7'nci maddesinde bulunan fatura bilgileri tablosunda, 5’inci ve 6'ncı maddelerde bulunan malzemelere ilişkin alım/satım yapılan firmalara ve fatura bilgilerine yer verilmediği, fatura ve firmalara ilişkin bulunan bilgilerin gerçekle ilgisi olmadığı ve ilgili firmalardan beyan edilen faturaların istenerek teyit edilmesinin önem arz ettiği, Ek-O.7 tutanağında hesaplamaların hangi dönemi kapsadığına ilişkin belirleme yapılmadığı, söz konusu tutanak kullanılarak ekmeklere ilişkin açıklama yapılmasının mümkün olmadığı, zira hesaplanan toplam poşetli ekmeklerin 3 aylık dönem içerisinde en az yarısı kadar alış/satış yapma imkanı olmadığı, poşetli roll ekmeklerin Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Ek-O.7) ile tevsik ederek fiyatlandırmış ise sunduğu belgelerin doğruluğunun; geçici beyanname dönemi, ilk madde ve malzeme/yarı mamuller - üretim veya ticari mallar hesabında kayıtlı olan mamul/mala ilişkin toplam tutar, toplam miktar, malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti ve yevmiye defteri kayıt adedi kadar faturaların meslek mensubundan istenilerek tek tek teyit edilmesinin önem arz ettiği, sunulan söz konusu tutanağın standart forma uygun olmadığı, tutanağın 7'nci maddesinde bulunan fatura bilgileri tablosunda bulunan poşetli 50 gramlık roll ekmeğe ilişkin alım/satım yapılan firmalara ve fatura bilgilerine yer verilmediği, fatura ve firmalara ilişkin bulunan bilgilerin gerçekle ilgisi olmadığı, ilgili firmalardan beyan edilen faturaların istenerek teyit edilmesi gerektiği, anılan tutanak ile ambalajlı sulara ilişkin açıklama yapılmasının mümkün olmadığı zira ilgili firmaların mevzuat gereği 3 aylık dönem içerisinde ambalajlı su miktarının yarısı kadar alış/satış yapmış olmalarının mümkün olmadığı, 7’nci maddede bulunan fatura bilgileri tablosunda ambalajlı suya ilişkin alım/satım yapılan firmalara ve fatura bilgilerine yer verilmediği ve fatura ve firmalara ilişkin bilgilerin gerçekle ilgisi olmadığı, ilgili firmalardan beyan edilen faturaların istenerek teyit edilmesi gerektiği, tutanak ekinde ve açıklama dosyası içeriğinde, açıklamaya konu gıda maddelerinin alış ve satışı ile iştigal ettiğine ilişkin belge sunulmadığı, - Ekmek, ayran, süt, yoğurt, bardak su gibi ürünler için kamu kurumu niteliğine haiz kuruluşların fiyat listelerinin kullanıldığı, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.3'üncü maddesinde yer alan açıklama uyarınca sunulan fiyat listelerinin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) olması gerekirken, ilan/davet tarihinden önceki tarihli fiyat listeleri ile açıklama yapıldığı ve kullanılan ürünlerin şartnamede belirtilen gramajlara uygun olmadığı, - Açıklamaya konu edilen girdilerin, Teknik Şartname’de istenen ürün niteliklerini haiz olmadığı, - İşçilik ücretlerinin yanlış hesaplandığı, - Birim Fiyat Tekliflerini tevsik etmek üzere oluşturulan maliyet hesaplamaları kapsamında kullanılan ürünlerin birim fiyatlarının gerçeği yansıtmadığı, adet olarak tevsik edilmesi gereken ürünlerin, kilogram fiyatları üzerinden, kilogram olarak tevsik edilmesi gereken ürünlerin ise adet fiyatları üzerinden hesaplandığı, - Ayçiçek yağı, zeytinyağı ve salça ürünlerinin piyasada farklı ambalajlarının bulunduğu, bu ürünlerin fiyatlarının litre veya kilogram olarak tevsik edilmesi gerekirken 0,5 litre veya 0,5 kilogram olarak açıklandığı, - Sözleşme giderlerine ilişkin her hangi bir açıklama yapılmadığı ve toplam teklif fiyatı üzerinden ilgili oranlara göre açıklanması gereken giderlere yer verilmediği iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ...” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir. İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır. Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür. … 79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir. Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir. Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur.Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez. … Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir. … 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. …” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Malzemeli Yemek Pişirme, Servis, Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı ve Hazır Yemek Dağıtım Hizmet Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği … e) Miktarı: 6 Kısım Malzemeli Yemek Pişirme, Servis, Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı ve 6 Kısım Hazır Yemek Dağıtım Hizmet Alımı Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Tavşanlı Doç. Dr. Mustafa Kalemli Devlet Hastanesi, Simav Doç. Dr. İsmail Karakuyu Devlet Hastanesi, Gediz Devlet Hastanesi, Yoncalı Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi, Emet Dr. Fazıl Doğan Devlet Hastanesi, Altıntaş İlçe Devlet Hastanesi, Domaniç İlçe Devlet Hastanesi, Aslanapa İlçe Devlet Hastanesi, Hisarcık İlçe Devlet Hastanesi, Şaphane İlçe Devlet Hastanesi, Çavdarhisar İlçe Devlet Hastanesi.” düzenlemesi, “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir. 20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 12’dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir; Söz konusu ihale 12 Kısımdan oluşmaktadır. Kısmi teklif verilebilecek kısımların listesi ekte belirtilmiştir. İstekli firmalar gruplar içerisindeki her kaleme teklif vermek zorundadır. İstekliler birden fazla gruba teklif verebilirler.” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır. İdare tarafından 19.12.204 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile ihalenin 1’inci kısmında teklifi sınır değerin altında kalan Palmiye Yem. Üretim Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.den Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79'uncu maddesinde belirtildiği şekilde aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmasının istenildiği, anılan istekli tarafından sunulan açıklamaların uygun bulunduğu ve ihalenin bahse konu kısmının söz konusu istekli uhdesinde bırakıldığı anlaşılmıştır. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere Teknik Şartname’de asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılacağı ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtileceği, Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan isteklinin öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklama kapsamında sunacağı, açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’ten çok olmaması gerektiği, oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’ten çok olan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmaktadır. İhalenin 1’inci kısmı uhdesinde bırakılan Palmiye Yem. Üretim Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; Açıklamaların Ticaret Borsası Fiyatları ve İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar kapsamında Maliyet Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Ek.O-7) kullanılarak yapıldığı, Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.3’üncü ve 79.2.2.5’inci maddeleri çerçevesinde açıklama sunulmadığı, Açıklama kapsamında kullanılan ticaret odası bültenlerinin ayrı ayrı sunulduğu, söz konusu belgelerin ilgili internet adresleri üzerinden ortalama fiyatlarının teyidi yapılabilmesi mümkün olan belgeler olduğu ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatların kullanıldığı, Sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, personel maliyetlerinin KİK İşçilik Hesaplama Modülü verileri uyarınca hesaplandığı, ortalama maliyetlerin doğru hesaplandığı, açıklamanın mevzuatta öngörülen oranlar içerisinde olduğu, Sözleşme giderleri yardımcı unsurlar kapsamında yer aldığından herhangi bir açıklama sunulmasına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır. Aktarılan hususlara ilişkin olarak başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Öte yandan anılan istekli tarafından Maliyet Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Ek.O-7) ile meslek mensubuna ait imza beyannamesi ile faaliyet belgesinin sunulduğu, tutanakta SMMM TURMOB kaşesi, imza ve iletişim bilgileri ile sayı ve tarih bilgilerinin yer aldığı, tutanakta tespit yapılan süreye ait yasal defter tasdik bilgilerine yer verildiği ve satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda doldurulması gereken ağırlık ortalama birim satış tutarı kısmının doldurulduğu görülmekle birlikte tutanağın 7’nci bölümünde yalnızca faturaya konu malın veya işin nevi ile miktar, birim fiyat ve fatura tutarı bilgilerine yer verildiği ancak söz konusu maliyet bileşenlerinin dayanağı faturalara ait tarih, fatura seri ve sıra no ile faturayı düzenleyene veya alıcıya ait bilgilere yer verilmediği, idareye harici olarak herhangi bir fatura da sunulmadığı anlaşılmıştır. Yapılan inceleme neticesinde; ihalenin 1’inci kısmı uhdesinde bırakılan Palmiye Yem. Üretim Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.4’üncü maddesine istinaden Ticaret Borsası Fiyatları ve anılan Tebliğ’in 79.2.2.7’nci maddesine istinaden İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar kapsamında Maliyet Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Ek.O-7) kullanılarak yapıldığı, bu kapsamda sunulan Maliyet Satış Tutarı Tespit Tutanağında (Ek.O-7), fatura bilgileri tablosunun mevzuata uygun olarak doldurulmadığı, faturalara ait tarih, fatura seri ve sıra no ile faturayı düzenleyene veya alıcıya ait bilgilere yer verilmediği, ilgili yerlerin boş bırakıldığı, idareye harici olarak herhangi bir fatura da sunulmadığı, bu kapsamda açıklamaya konu edilen maliyet unsurlarının Ek-H.4 cetvelinde belirtilen ana girdiler olduğu, dolayısıyla bu hususa ilişkin olarak ileri sürülen iddiaların mevzuata uygun tevsik işlevini taşımayan belgeler üzerinden yapılamayacağı, netice itibariyle söz konusu istekli tarafından mevzuata uygun aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı anlaşıldığından anılan isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin tamamının iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. Ancak, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “… Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması yer almaktadır. İnceleme konusu ihalenin kısmi teklife açık olduğu ve 12 kısımdan oluştuğu, ihale konusu işin yaklaşık maliyetinin toplam 393.726.339,50 TL olduğu, ihalenin itirazen şikâyete konu 1’inci kısmına ilişkin yaklaşık maliyet (158.596.900,00 TL) dikkate alındığında, ilgili kısma ilişkin başvuru bedelinin 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca 152.021,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Başvuru sahibi tarafından yatırılan başvuru bedelinin 202.718,00 TL olduğu göz önünde bulundurulduğunda, fazla yatırılan 50.697,00 TL başvuru bedelinin, başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin itirazen şikayete konu edilen 1’inci kısmında Palmiye Yem. Üretim Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, 2) Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.