Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -3-250 (İlk İnceleme) Karar Sayısı : 05-29/368 -101 Karar Tarihi : 4.5.2005 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler :Tuncay SONGÖR, Mu rat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN. B. RAPORTÖRLER: Şahin YAVUZ, Osman Tan ÇATALCALI C. ŞİKAYET EDEN : Ünallar Endüstri ve Tarım Ürünleri Dağıtım Pazarlama adına Metin ÜNAL 20 Yeniküçük Sanayi Sit
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -3-250 (İlk İnceleme) Karar Sayısı : 05-29/368 -101 Karar Tarihi : 4.5.2005 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler :Tuncay SONGÖR, Mu rat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN. B. RAPORTÖRLER: Şahin YAVUZ, Osman Tan ÇATALCALI C. ŞİKAYET EDEN : Ünallar Endüstri ve Tarım Ürünleri Dağıtım Pazarlama adına Metin ÜNAL 20 Yeniküçük Sanayi Sitesi, 8 Ada, B Blok No:6 Kastamonu D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN: Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Mithatpaşa Cad. No:14 06100 Yenişehir/Ankara E. DOSYA KONUSU: Türkiye Şeker Fabrikalar ı A.Ş. nin eşit durumdaki alıcılara farklı şartlar ileri sürerek hakim durumunu kötüye kullandığı iddiası. 30 F. İDDİALARIN ÖZETİ: Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. nin eşit duru mdaki alıcılara farklı şartlar ileri sürerek 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 6. maddesi uyarınca hakim durumunu kötüye kullandığı iddiası. G. DOSYA EVRELER İ: Kurum kayıtlarına 19.4.2005 tarih, 2486 sayı ile intikal intikal eden başvuru üzerine düzenlenen 28.4.2005 tarih ve 2005 -3-50/İ.İ. -05- Ş.YA sayılı ilk inceleme raporu 29.4.2005 tarih ve REK.0.07.00.00/69 sayılı Başkanlık Önergesi ile 05 -29 sayılı Kurul t oplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 40 H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; - Şikayet dilekçesinde ileri sürülen Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. nin eşit durumdaki alıcılara farklı şartlar ileri sürerek hakim durumunu kötüye kullandığı ve böyl ece 4054 sayılı Kanun un 6. maddesini ihlal ettiği iddiasının, alıcıların eşit konumda olmaması nedeniyle kabul edilemeyeceği ve bu nedenle şikayetin reddedilmesi gerektiği ifade edilmektedir. 50 05-29/368 -101 2 I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. Taraflar I.1.1. Ünallar Endüstri ve Tarım Ürünleri Dağıtım Pazarlama Ünallar Endüstri ve Tarım Ürünleri Dağıtım Pazarlama ş irketi şeker alım - satımı faaliyeti ile iştigal eden bir şirkettir. I.1.2. Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. 60 Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. ülkemizde 1926 dan beri şeker pancarı tohumunun işlenmesi, şeker üretimi ve satışı işi ile iştigal etmektedir. Şirketin 2003 yılı net satışları 1.861.908.479.100.000 TL olarak gerçekleşmiştir. 2003 yılı itibarı ile Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. ye bağlı 25 şeker fabrika sı bulunmaktadır. I.2.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 4054 sayılı Kanun un 2. maddesinde Kanun un kapsamı ile ilgili olarak 70 mal veya hizmet piyasalarında faaliyet gösteren ya da bu piyasaları etkileyen her türlü teşebbüsün aralarında yaptı ğı rekabeti engelleyici, bozucu kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve kararlar ile piyasaya hakim olan teşebbüslerin bu hakimiyetlerini kötüye kullanmaları rekabetin korunmasına yönelik tedbir, tespit, düzenleme ve denetlemeye ilişkin işlemler bu Kanun kapsam ına girer denilmektedir. Bilindiği üzere Kanun un kapsam maddesinde belirtilen rekabetin korunması kavramı ile hedeflenen, doğrudan bu süreci oluşturan kişilerin ya da rakiplerin menfaatinin korunması değil, rekabetin kendisinin korunmasıdır. Bu nedenden 80 dolayı hakim durumda bulunan bir teşebbüsün her eyleminin piyasadaki aktörleri olumsuz şekilde etkilese de - 4054 sayılı Kanun kapsamında bir ihlal olarak değerlendirilemeyeceği açıktır. Söz konusu başvuruda, Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. nin Kanun u i hlal ettiğine yönelik temel iddia, Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. nin piyasada hakim durumda olmasına rağmen kendisinden şeker alımı gerçekleştiren teşebbüslere farklı koşullar ileri sürmesi, diğer bir deyişle eşit durumdaki alıcılara farklı koşullar ileri sürüyor olmasıdır. Şikayetçi tarafından söz konusu duruma örnek olarak, kendisiyle 8.12.2004 tarihinde imzalanan şeker alım 90 sözleşmesi sona ermeden Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. nin 27.1.2005 tarihinden itibaren şeker temin edecek başka teşebbüslere daha iyi şartlar içeren bir sözleşme önermesini ve kendisinin taraf olduğu mevcut sözleşmenin de bu yönde değiştirilmesi yönündeki talebine Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. nin olumlu yanıt vermemesini göstermiştir. Diğer bir deyişle, Türkiye Şeker Fabrikaları A .Ş., 27.1.2005 tarihinden itibaren şeker alımı yapacak teşebbüslere tanıdığı daha iyi sözleşme koşullarını var olan sözleşmelere tanımamaktadır. 05-29/368 -101 3 Hakim durumdaki bir teşebbüsün eşit durumdaki alıcılara farklı koşullar ileri 100 sürerek hakim durumunu kötüye ku llandığını ileri sürebilmek için alıcıların en azından eşit durumda olması gerekmektedir. Şikayetçi tarafından yapılan başvuru Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. nin ilgili pazarda hakim durumda olup olmadığından bağımsız olarak değerlendirildiğinde, Türkiye Ş eker Fabrikaları A.Ş. nin eşit durumdaki alıcılara doğrudan ya da dolaylı olarak farklı koşullar ileri sürmek suretiyle bir ayrımcılık yaptığından söz edilemez. Şöyle ki; Kanun un 6. maddesinde öngörülen eşit durumdaki alıcılar şartının, anlaşmasını daha ö nce yapmış teşebbüsler ile değişen pazar koşulları çerçevesinde değiştirilerek yeniden hazırlanan sözleşmelere taraf olan/olacak teşebbüsler bakımından gerçekleştiği ileri sürülemez. Kaldı ki, uyuşmazlık 110 konusu anlaşmanın 3. maddesinde yer alan ve Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. nin vade ve teslimat süresini tek taraflı olarak değiştirebileceği hükmüne rağmen Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. sözleşmenin şartlarını kısmi olmakla birlikte şikayetçi lehine değiştirmiştir . I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; - Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. nin eşit durumdaki alıcılara farklı şartlar ileri 120 sürerek hakim durumunu kötüye kullandığı ve böylece 4054 sayılı Kanun un 6. maddesini ihlal ettiği iddiasına ilişkin olarak önaraştırma yapılmasına v eya soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.