Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2003 -4-198 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 04 -38/428 -108 Karar Tarihi : 26.5.2004 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B. RAPORTÖRLER : Metin HASSU, Mehmet ÖZDEN C. ŞİKAYET EDEN : Sabri ÖLÇER Burç Mah. Başarır Apt. No:2/C Burdur D. HAKKINDA ÖNARAŞT
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2003 -4-198 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 04 -38/428 -108 Karar Tarihi : 26.5.2004 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B. RAPORTÖRLER : Metin HASSU, Mehmet ÖZDEN C. ŞİKAYET EDEN : Sabri ÖLÇER Burç Mah. Başarır Apt. No:2/C Burdur D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR : - Makina Mühendisleri Odası Burdur Temsilciliği Burç Mh. Cumhuriyet Cd. No:48/3 Burdur - Elektrik Mühendisleri Odası Burdur Temsilciliği Açıkpazar Yanı, Belediye Dükkanları No:45 Burdur E. DOS YA KONUSU : Elektrik Mühendisleri Odası Burdur Temsilciliği (EMO Burdur Temsilciliği) ve Makina Mühendisleri Odası Burdur Temsilciliği (MMO Burdur Temsilciliği) ile üyelerinin bazı eylemleri sonucunda rekabeti sınırlandırdıkları iddiası. F. İDDİALARIN ÖZE Tİ: Elektronik posta yoluyla yapılan şikayet başvurusunda, EMO ve MMO Burdur İl temsilciliklerinin ve bunların üyesi olan mühendislerin havuz oluşturarak sundukları hizmetler için aşırı yüksek fiyat talep ettikleri ve ayrıca EMO Burdur Temsilciliği'nin yen i açılacak bir elektrik mühendisliği bürosunun pazara girişini zorlaştırdığı iddiaları yer almaktadır. G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.10.2003 tarih, 5146 sayı ile giren başvuru üzerine hazırlanan 18.11.2003 tarih, 2003 -4-198/BN -03-MH sayılı Bilgi Notu, 4.12.2003 tarih, 03 -76 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline ilişkin soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un 40/1. maddesi uyarı nca önaraştırma yapılmasına 03 -76/931 -M sayı ile karar verilmiştir. 04-38/428 -108 2 İlgili karar uyarınca düzenlenen 18.5.2004 tarih, 2003 -4-198/Ö.A. -04-M.H sayılı Önaraştırma Raporu 21.5.2004 tarih, REK.0.08.00.00/121 sayılı Başkanlık önergesi ile 04 -38 sayılı Kurul topl antısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; - Başvuru konusu iddiaların gerçeği yansıtmadığı şikayetçi tarafından kabul edildiğinden ve iddialara ilişkin hiçbir bulguya rastlanmadığından, 4054 sayılı Kanun un 40. maddes i gereğince soruşturma açılmasına yer olmadığı, - MMO Burdur Temsilciliği tarafından asgari ücret uygulaması yapıldığına ilişkin tespitler bulunmakla birlikte, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği ve bu teşebbüs birliğine bağlı odalar tarafından asgari ü cretlerin belirlenmesinin 4054 sayılı Kanun a aykırı olduğu yönündeki 22.1.2002 tarih ve 02 -04/40 -21 sayılı Rekabet Kurulu Kararı'nın yürütülmesinin, Danıştay Onuncu Dairesi nin 17.11.2003 tarih ve 2003/2564, 2003/2705 sayılı kararlarıyla durdurulmuş olmas ı nedeniyle, bu aşamada herhangi bir işlem tesisinin hukuken mümkün bulunmadığı görüşlerine yer verilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. İlgili Pazar I.1.1. İlgili Ürün Pazarı İncelemeye konu dosyanın içeriği ve yapılan şikayetin elektrik ve makine mühendisleri odalarının uygulamalarına yönelik olması sebebiyle, ilgili ürün pazarları "elektrik mühendisliği hizmetleri pazarı" ve "makine mühendisliği hizmetleri pazarı" olarak belirlenmiştir. I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar İnceleme konusu bakımından coğra fi pazar; söz konusu hizmetlerin il bazında sunuluyor olması ve mühendislerin il bazında örgütlenmiş olmaları dolayısıyla, Burdur İli sınırları olarak belirlenmiştir. I.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Dayanak Şikayetin konusu, EMO ve MMO Burdur İl temsilc iliklerinin ve bunların üyesi olan mühendislerin havuz oluştururarak sundukları hizmetler için aşırı yüksek fiyat talep ettikleri ve ayrıca EMO Burdur Temsilciliği'nin yeni açılacak bir elektrik mühendisliği bürosunun pazara girişini zorlaştırdığı iddialar ından ibarettir. Raportörlerce; anılan teşebbüs birlikleri tarafından havuz oluşturularak ücretlerin fahiş düzeylere yükseltilmesi iddialarına yönelik olarak proje defterleri üzerinde yapılan incelemeler neticesinde, MMO ya üye makine mühendislerinin asgar i 04-38/428 -108 3 ücret tarifesine uydukları, EMO ya üye mühendislerin ise asgari ücret tarifelerinden daha düşük ücretlerle proje çizdikleri belirlenmiştir. İki oda üyeleri arasındaki bu fark, EMO nun Rekabet Kurulu nun konuya ilişkin kararından sonra, Danıştay ın yürütm enin durdurulması kararına rağmen, üyelerini ücretler konusunda serbest bırakmış olmasından kaynaklanmaktadır. Diğer yandan, raportörlerin şikayetçi ile yaptığı görüşmede bu durum şikayetçi tarafından da kabul edilerek, asgari ücret tarifelerinin aşılmadığ ı ifade edilmiştir. Havuz uygulamasına ilişkin olarak ise, MMO ve EMO İl temsilcileri ( Osman KISAOĞLU ve Mehmet ŞAHİN) ile bu Odalara üye mühendislerin ( M.Kazım SAVRAN ve Faruk ŞEN ) bilgilerine başvurulmuş, ayrıca her iki temsilcilikte bu hususa ilişkin i nceleme yapılmıştır. Bu çerçevede, vize almak amacıyla temsilciliklere sunulan projelerin kayıtları incelendiğinde, mühendisler arasındaki iş dağılımının benzerlik göstermediği belirlenmiştir. Ayrıca, proje müşterilerinin, çeşitli mühendislik bürolarıyla g örüşüp fiyat aldıkları, kendilerine uygun gördükleri mühendisle anlaşarak projelerini çizdirmekte oldukları, uygulamada söz konusu hizmetlerin farkı mühendislik bürolarından farklı fiyatlara satın alınabildiği gerek İl temsilcileri gerekse mühendisler tara fından ifade edilmiştir. Özetle, gerek EMO gerekse MMO Burdur İl temsilciliklerinde yapılan yerinde incelemelerde havuz iddialarını destekleyecek bilgi ve belgeye rastlanmamıştır. Öte yandan, şikayetçi başvurusunda, Burdur da açılmak istenilen bir serbest mühendislik bürosunun bu girişiminin EMO Burdur Temsilciliği tarafından engellendiğini iddia etmiştir. Yerinde inceleme sırasında ise; şikayetçi, mühendislik bürosunun tescili için gerekli yasal prosedürün tamamlanmamış olması sebebiyle Temsilciliğin eksik liklerin tamamlanmasını talep ettiğini, bu eksikliklerin tamamlanmasını takiben söz konusu büronun sorunsuz olarak açıldığını ifade etmiştir. Yukarıda yer verilen tespitler çerçevesinde, önaraştırma açılmasına dayanak oluşturan elektronik posta mesajında yer alan iddiaların gerçeği yansıtmadığı, 4054 sayılı Kanun a aykırı herhangi bir uygulamanın bulunmadığı kanaatine varılmıştır. J. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 1) Makina Mühendisleri Odası Burdur İl Temsilciliği ile Elektrik Mühendisleri Odası Burdur İl Temsilciliği ne bağlı mühendislerin havuz sistemi oluşturarak rekabeti engellediklerine, mühendislik ücretlerini fahiş seviyeye yükselttiklerine ve serbest mühendislik bürosu açmak isteyen bir elektrik mühendisine EMO Burdur Temsilciliği tarafından pazara giriş engeli yaratıldığına dair iddiaların gerçeği yansıtmadığı gerek şikayetçi tarafından kabul edildiğinden ve gerekse iddialara ilişkin hiçbir bulguya rastlanmadığından, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 40. maddesi gereğince soruşturma açılmasına yer olmadığına; 04-38/428 -108 4 2) Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği ve bu teşebbüs birliğine bağlı odalar tarafından asgari ücretlerin belirlenmesinin 4054 sayılı Kanun a aykırı olduğu yönündeki 22.1.2002 tarih ve 02 -04/40 -21 sayılı Rekabet Kurulu kararının yürütülmesinin Danıştay Onuncu Dairesi nin 17.11.2003 tarih ve 2003/2564, 2003/2705 sayılı kararlarıyla durdurulmuş olması sebebiyle, asgari ücret uygulamalarına yönelik olarak Burdur da yapılan tespitler bakımından bu aşama da herhangi bir işlem tesisinin hukuken mümkün bulunmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.