2025/514284 İhale Kayıt Numaralı "24 Aylık Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Ulutaş Yemek. Gıd. Tem. İnş. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. İHALEYİ YAPAN İDARE: Akşehir Devlet Hastanesi, BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/514284 İhale Kayıt Numaralı “ 24 Aylık Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Akşehir Devlet Hastanesi tarafından 09.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 24 Aylık Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası ” ihalesine ilişkin olarak Ulutaş Yemek. Gıd. Tem. İnş. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 23.06.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.06.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.07.2025 tarih ve 187148 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.07.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/1304 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle kesinleşen ihale komisyonu kararında aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığının ifade edildiği, ancak açıklama kapsamında önemli teklif bileşeni olarak belirlenen ana girdilerden kırmızı et dana kemiksiz, tavuk eti but, göğüs ve pet su ürünlerinin ticaret odalarının 12 aylık ortalama birim fiyatları ile Teknik Şartname’de yer alan 2 haftalık örnek menü gramaj tablosundaki birim fiyatlarının aynı olduğu, açıklama kapsamında herhangi eksik bilgi ve belge olmadığı, açıklama kapsamında Türkiye geneli tüm Ticaret ve Borsalar Birliği’nin fiyatlarının eksiksiz bir şekilde yapıldığı, bu kapsamda aşırı düşük teklif açıklamalarının yeniden incelenerek değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kanun’un aşırı düşük tekliflere ilişkin 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ...” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir...” hükmü, “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. … 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. … 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir. İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. … 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur. Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. … 79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir. Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir. Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez. Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2’nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir. Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir…” açıklaması, Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 24 Aylık Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği … e) Miktarı: 28 Kişi ile 24 Aylık Akşehir Devlet Hastanesi Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı İhalesi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Akşehir Devlet Hastanesi ” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. 1-) Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödenecek ihale ve sözleşmeye ilişkin her türlü vergiler(KDV hariç), resim, harç, Kamu İhale Kurumu payı ve sözleşme giderleri, sigorta, ulaşım, Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım Ve Sonrası Hizmetleri için kullanılacak olan tüm malzeme/demirbaş vb. hastaneye nakliye, tahmil, tahliye, depolarına istif giderleri ile teknik şartnamede belirtilen tüm giderler teklif fiyata dahildir. 2-) Yüklenici tarafından sözleşmenin uygulanması sırasında teknik şartnamede belirtilen sayı ve özelliklerde işçi çalıştırılacak olup, Yüklenicinin çalıştıracağı İşçiler için Sosyal Güvenlik Kanunu ve 4857 Sayılı İş Kanunu veya diğer kanunlar gereği yerine getirmesi gereken tüm yasal yükümlülüklere ait giderler yüklenici tarafından karşılanacak olup, teklif fiyata dahildir. 3-) İşin yürütülmesi için gerekli olan ve ayrıntısı teknik şartnamede yazılı olan araç ve gereçler ve demirbaş malzemelere ait giderleri, 4-) Hazırlanacak olan yemekler için her türlü gıda, temizlik ve diğer malzeme giderleri, 5-) İşin yürütülmesi için gerekli olan her türlü sarf malzeme, sigorta, dış hat telefon giderleri yemek pişirmede kullanılacak olan yakıt ve süzme saat, sayaç giderleri, ilaçlama ve dezenfekte giderleri, 6-) Mutfak ve yemekhanelerde kullanılacak elektrik, su, doğalgaz, LPG, CNG miktarları, süzme saat takılarak tespit edilecek ve bedelleri idare tarafından hesaplanarak yüklenicinin hak edişinden kesilecektir. 7-) Çalışacak olan personellere ait giyim giderleri (üniforma, ayakkabı, yaka kartı vb.), kıyafet vb. giderleri; 8-) Gıda kontrol laboratuvar tahlil ücretleri/giderleri; 9-) Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım Ve Sonrası Hizmetin ifası için gerekli olan ve /veya Teknik şartnamede belirlenen tüm giderler teklif fiyata dahildir. 10-)HESAPLANACAK İŞÇİLİK ÜCRETLERİ; 1 Diyetisyen veya Gıda Mühendisi, 1 Aşçı Başı, 2 Aşçı, 1 Diyet Aşçısı, 7 Aşçı Yardımcısı, 11 Garson, 3 Bulaşıkçı, 2 Mutfak Temizlik Görevlisi toplam 28 işçi çalışacaktır. Hesaplanacak işçilik ücretleri; 1 Diyetisyen veya Gıda Mühendisi brüt asgari ücretin %85 fazlası, 1 Aşçı Başı brüt asgari ücretin %80 fazlası, 2 Aşçı brüt asgari ücretin %65 fazlası, 1 Diyet Aşçısı brüt asgari ücretin %50 fazlası, 7 Aşçı Yardımcısı brüt asgari ücretin %45 fazlası, 11 Garson, 3 Bulaşıkçı ve 2 Mutfak Temizlik Görevlisine brüt asgari ücretin %40 fazlası ücret olarak hesaplanacaktır. ULUSAL BAYRAM VE GENEL TATİL GÜNLERİ; Diyetisyen veya Gıda Mühendisi brüt asgari ücretin %85 fazlası: 35,5 gün Aşçı Başı brüt asgari ücretin %80 fazlası: 35,5 gün Aşçı brüt asgari ücretin %65 fazlası: 35,5 gün Diyet Aşçısı brüt asgari ücretin %50 fazlası: 35,5 gün Aşçı Yardımcısı brüt asgari ücretin %45 fazlası: 142 gün Garson asgari ücretin %40 fazlası: 142 gün Bulaşıkçı asgari ücretin %40 fazlası: 71 gün Mutfak Temizlik Görevlisi asgari ücretin %40 fazlası: 35,5 gün Yol Giderleri; İşçiler için aylık 26 gün brüt 56,02 TL üzerinden 26x56,02TL=1456,52 TL yol ücreti verilecek ve teklif fiyata dahil edilecektir. Yemek Giderleri: İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarının karşılanması için sağlık tesisinde çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel ön görmeyeceklerdir. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. Kısa vadeli sigorta prim oranı % 2,25 olarak tespit edilmiştir .” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “İşin konusu” başlıklı 3’üncü maddesinde “ Akşehir Devlet Hastanesi’nde hizmet alan hasta ve refakatçilerle, çalışan hastane personeline, stajyer öğrenciler ve idarenin uygun gördüğü diğer kişilere, 7 (yedi) gün 24 (yirmi dört) saat esasına göre, yüklenici firma tarafından temin edilen malzeme, makine, cihaz, alet ve personelle yemek ve kahvaltıların hazırlanması, dağıtılması ve servis sonrası temizlik hizmetlerini hijyen ve sanitasyon kurallarına, Sağlık Bakanlığı yönetmeliklerine göre uygun şekilde gerçekleştirilmesini sağlamaktır.” düzenlemesi yer almaktadır. İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “ 2025/514284 İhale Kayıt Numaralı 24 Aylık Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası” olarak belirtilmiş olduğu, açık ihale usulü ve e-teklif alınmak suretiyle 09.05.2025 tarihinde ihalenin gerçekleştirildiği, bahse konu ihalede 36 adet ihale dokümanının indirildiği, 11.06.2025 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararında, ihaleye 16 istekli tarafından e-teklif verildiği, 4 isteklinin teklifinin geçici teminatının uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, sınır değerin altında 2 teklifin bulunduğu, bu isteklilerden Elf Yem. Tur. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük açıklaması sunmadığı için teklifinin reddedildiği, başvuru sahibi Ulutaş Yem. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin reddedildiği, ihalenin Emin Tem. Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve Magnum Catering Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde ifade edildiği üzere, ihale komisyonu tarafından, verilen tekliflerin değerlendirilmesinden sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğunu belirlediği tekliflerin reddedilmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca ihale komisyonunca, anılan maddede belirtilen hususlar kapsamında yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınmak suretiyle aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceği belirtilmiş olup bu değerlendirme neticesinde, aşırı düşük teklif açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği belirtilmiştir. Bu çerçevede, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği, bu kapsamda idarece aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verileceği, belirtilen hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi yönünde ayrıntılı açıklamalara yer verildiği anlaşılmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde isteklilerin aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini hangi yöntemleri kullanarak açıklayabileceklerine ilişkin açıklamalara yer verildiği, bu çerçevede, hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif sahibi istekliler tekliflerini; Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, Merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatlar, Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatlar, Ticaret borsası fiyatları, Toptancı hal fiyatları, Özel veya münhasır hak sahibi kuruluşların uyguladığı fiyatlar, İsteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar, İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesiyle oluşan emsal bedel ile açıklayabileceklerinin açıklandığı anlaşılmıştır. Bu doğrultuda anılan Tebliğ’de malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin sunulması ve değerlendirilmesine ilişkin olarak özel açıklamalar bulunmaktadır. Buna göre, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere Teknik Şartname’de asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılması gerektiği öngörülmüş olup bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca söz konusu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek-H.4) hazırlamak suretiyle açıklaması kapsamında sunacağı ortaya konulmuştur. Bu kapsamda yapılan açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’ten çok olmaması gerekmekte olup oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’ten çok olan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği açıklanmıştır. Başvuru konusu ihalede teklifi sınır değerin altında kalan Ulutaş Yem. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.ye EKAP üzerinden 12.05.2025 tarihinde tebliğ edilen “ Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, bahse konu yazıda “ …24 Aylık Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurul ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartname’nin 7.9’uncu maddesine uygun olarak, 16.05.2025 tarihine kadar İdaremize sunmanız, ve aşırı düşük teklif açıklamalarını 16.05.2025 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir. Açıklama İhale komisyonumuzca tekliflerin değerlendirilmesi ve sınır değer hesaplama sonucunda firmanızın teklifinin Sınır Değerin altında olduğundan Aşırı Düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Teklifinizde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili olarak, Kamu İhale Kanunu 38. Maddesi uyarınca yapacağınız açıklamalara dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.1.-79.4.2. ve alt maddelerine uygun olarak yukarıda belirtilen 16.05.2025 tarihine kadar Aşırı Düşük teklif açıklamanızı sunmanızı; Rica ederim. Aşırı düşük teklifin önemli bileşenlerine ilişkin açıklama ekte yer alan belgelerde bulunmaktadır” ifadelerine yer verildiği görülmüştür. Ayrıca öğünlere ihale dokümanı kapsamında, aşırı düşük açıklamalarına esas teşkil edecek olan 14 günlük örnek menülere ve yemeklerin hazırlanmasında ve/veya pişirilmesinde kullanılacak gıda maddelerinin çiğ girdilerine de Teknik Şartname’de yer verildiği, teklifi sınır değerin altında kalan başvuru sahibi tarafından 16.05.2025 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamalarının idareye sunulduğu görülmüştür. Diğer taraftan, 11.06.2025 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararında başvuru sahibinin teklifinin, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ana girdilerden kırmızı et dana kemiksiz, tavuk eti but, göğüs ve pet su ürünlerinin ticaret odalarının 12 aylık ortalama birim fiyatları ile Teknik Şartname’de 2 haftalık örnek menü gramaj tablosundaki birim fiyatlarının farklı olduğu ve aşırı düşük teklif açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi belgelerin eksik olduğu (pet su için Eskişehir Büyükşehir Belediyesi halk ekmek fiyat listesinin sunulan dosyada olmadığı) gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak reddedildiği anlaşılmaktadır . Ayrıca idare tarafından EKAP üzerinden 24.06.2025 tarihinde gönderilen şikâyete cevap yazısında da aynı ifadelere yer vererek başvuru sahibinin iddialarının yerinde görülmediği anlaşılmıştır. Bu kapsamda başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikâyete verdiği cevap üzerine ve şikâyet konusu olan kırmızı et dana kemiksiz, tavuk eti but, göğüs ve pet su ürünlerine ilişkin ihale işlem dosyasında idarece gönderilen belgeler dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde; Anılan istekli tarafından malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde (Ek-H.4) yer alan A) Ana Girdileri kısmında, şikâyet konusu ürünler olan “Dana eti (kemiksiz)” ürününün İzmir Ticaret Borsası Mayıs 2024 bülteni fiyatlarıyla, “bardak su (200 ml)”nin Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Halk Ekmek Fiyat listesiyle, “tavuk eti (but)” ve “Tavuk eti (göğüs)” ürünlerinin Ankara Ticaret Borsası Mayıs 2024 bülteni fiyatlarıyla açıklandığı diğer bir ifadeyle şikâyet konusu ürünlerin anılan tablonun “Açıklama yöntemi” başlıklı sütununda hangi yöntemler ile tevsik edildiğine ilişkin bilgilerin belirtildiği tespit edilmiştir. Dana eti (kemiksiz), tavuk eti (but) ve tavuk eti (göğüs) ürünlerinin ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsikine ilişkin sunulan belgelerde (İzmir Ticaret Borsası Mayıs 2024 bülteni, Ankara Ticaret Borsası Mayıs 2024 bülteni) belirtilen fiyatlar ile malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde ana çiğ girdilere ilişkin öngörülen birim fiyatların uyumlu olduğu anlaşılmıştır. Diğer taraftan, şikâyet konusu “Bardak su (200 ml)” ürününe ilişkin malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde açıklama yönteminin “Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Halk Ekmek fiyat listesi” olarak belirtilmiş olduğu, ancak anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında söz konusu hususu tevsik edecek herhangi bir bilgi veya belgenin yer almadığı görülmüş olup, buna göre başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı anlaşıldığından, anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine, Oybirliği ile karar verildi.