Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2011 -2-337 (Önaraştırma ) Karar Sayısı : 11-52/1315 -466 Karar Tarihi : 13.10.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK 10 B. RAPORTÖRLER : Hüseyin ORMAN, Necla SÜMER C. BAŞVURUDA BULUNAN : Gizlilik talebi bulunmaktadır. D. HAKK INDA İNCELEME YAPILAN : - Kültür ve Turizm Baka
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2011 -2-337 (Önaraştırma ) Karar Sayısı : 11-52/1315 -466 Karar Tarihi : 13.10.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK 10 B. RAPORTÖRLER : Hüseyin ORMAN, Necla SÜMER C. BAŞVURUDA BULUNAN : Gizlilik talebi bulunmaktadır. D. HAKK INDA İNCELEME YAPILAN : - Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdür lüğü Beyazıt Devlet Kütüphanesi Müdürlüğü Turan Emeksiz Sok.No:2/4 PK:34450 Beyaz ıt/İstanbul E. DOSYA KONUSU: Beyazıt Devlet Kütüphanesi nde kullanıcılara ödünç kitap verilmemesi ve kütüphanede yalnız bir fotokopi servisi bulunması nedeniyle 20 kullanıcılar a tek alternatif olan fotokopi servisi tarafından aşırı fiyat uygulandığı iddiası . F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuru da özetle; - Beyazıt Devlet Kütüphanesinde kullanıcılara ödünç kitap verilmediği için kullanıcılar tarafından fotokopi hizmetine ihtiyaç duyulduğu, - Kütüphanede yalnız bir fotokopi servisinin bulunduğu ve kütüphane dışına kita p çıkarılmadığı için bu servisin tekel niteliğinde olduğu, - Söz konusu fotokopi servisinin emsalleri 5 Kuruşa hizmet verirken yüzde yüz daha yüksek fiyata hizmet sağladığı, dolayısıyla kullanıcıların mağduriyetine yol açtığı iddia edilmiştir. 30 G. DOSYA EV RELERİ: Kurum kayıtlarına 25.07.2011 tarih ve 5385 sayı ile intikal eden başvuru üzerine yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 08.08.2011 tarih ve 2011 -2-337/ İİ-11-423.NS sayılı İlk İnceleme Raporu , Kurul un 17.8.2011 tarihli toplantısında değerlendirilmi ş ve konu hakkında önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca y apılan inceleme sonucunda hazırlanan 04.10.2011 tarih ve 2011 -2-337/ÖA -11- 380.HO sayılı Önaraştırma Raporu , 07.10.2011 tarih ve REK.0.16.00.00 -110.01.03/570 sayılı Başkanl ık Önergesi ile 11-52 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Beyazıt Devlet Kütüphanesi Müdürlüğü hakkında, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 41. maddesi uyarınca 40 soruşturma açı lmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME Dosya mevcutlarına dayalı olarak, söz konusu kütüphaneye ilişkin olarak aşağıdaki bilgiler edinilmiştir: 11-52/1315 -466 2- Kütüphanenin hukuki statüsünün T.C.Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Gene l Müdürlüğü'ne bağlı Müdürlük olduğu, - Görevi nin 2/7/1934 tarih ve 2527 sayılı Basma Yazı ve Resimleri Derleme Kanunu" gereğince Türkiye'de her türlü baskı usulleriyle basılıp neşredilen gazeteler, ajans tebliğleri, mecmualar, kitaplar, ris aleler, tezler, atlaslar, şirket raporları, tak vimler, yıllıklar, notalar vb. nüshasını teslim almak, tasnif ve kayıt etmek, kataloglarını düzenlemek, 50 okuyucu hizmetine sunmak ve gelecek kuşaklara aktarılmak üzere muhafaza etmek, ayrıca resmi kurumlardan g elen ve şahıslardan bağışlanan yayınlardan seçilerek koleksiyona dâhil edilen tüm yayın ve basılı malzemeyi de aynı şekilde okuyucu hiz metine sunmak ve muhafaza etmek olduğu, - Yetkileri nin yasalar ve yönetmelikler çerçevesinde, kütüp hane hizmetlerinin yür ütülmesini ve görevli personelin idaresini sağlamak olduğu, - Kütüphanede ödünç kitap verilmediği, - Fotokopi hizmetini kütüphane müdürlüğü ile birlikte kopya başı kiralık servis anlaşması yolu ile belirlenen özel teşebbüsün sağla dığı, - Fotokopi ücreti nin Bakanlık a bağlı diğer halk kütüphanelerinde alınan fotokopi ücretleri 60 baz alınarak kütüphane müdürlüğü müdahalesiyle belirlendiği, - Sayfa başına fotokopi hizmeti maliyeti nin yaklaşık olarak ( ..) kuruş, sayfa başı gelirin ise 10 kuruş olduğu, - Fotok opi hizmeti maliyet kalemleri nin; 1- Fotokopi makinası, (Özel teşebbüse ait) 2- Eleman giderleri, 3- Elektrik giderleri, 4- Sarf malzemesi giderleri( kâğıt ) 5- Yedek parça giderleri ( toner dâhil ), (Özel teşebbüse ait) , 6- Bakım gi derleri ( Özel teşebbüs e ait ) olduğu, 70 - Elde edilen gelir in önc elikle elemanın aylık giderinde ve kütüphanenin değişik ihtiyaçla rının karşılanmasında (temsil giderleri, binanın küçük bakım -onarım ve ihtiyaçlarının giderilmesi vb.) kullanıldığı, ç ekilen sayfa başına ( ..) kuruş tutarındaki bedel in ise söz konusu özel teşebbüse ödendiği, - Özel teşebbüs ün, sayfa başına aldığı ( ..) kuruş ücret karşılığında fotokopi makinesinin servis, bakım ve yedek parça giderler ini (toner dâhil) üstlendiği, - İstanbul Orhan Kemal İl Halk Kütüp hanesi nde fotokopi ücreti nin 10 kuruş, İstanbul Bakırköy Rıfat I lgaz İlçe Halk Kütüphanesi nde 20 kuruş, kütüphane yakının da bulunan Sahaflar Çarşısı nda 10 kuruş olduğu. 4054 sayılı Kanun un 4 . ve 6. maddelerinde teşebbüs ve teşebbüs birliklerinin rekabeti 80 sınırlayıcı anlaşma ve eylemleri yasaklanmaktadır. Kanun a aykırılığın oluşması için öncelikle, anılan anlaşma veya eylemleri gerçekleştirenin Kanun un 3. maddesi anlamında bir teşebbüs (ya da teşebbüsler) veya teşebbüs birliği olması gerekmektedir. Bu bağlamda başvurunun, Beyazıt Devlet Kütüphanesinde fotokopi hizmetini sağlayan servisin teşebbüs niteliğini haiz olup olmadığı, teşebbüs niteliğini haiz ise hâkim durumda olup olmadığı ve hâkim durumda ise teşebbüsün faaliyetlerinin aşırı fiyat uygulaması ile Kanun un 6. maddesi kapsamında ihlal niteliği taşıyıp taşımadığının incelenmesi gerekmiştir. Yukarıda açıklandığı üzere, hakkında önaraştırma yapılan kütüphane, Kültür ve Turizm Bakanlığı na bağlı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü ne bağlı olarak, koleksiyona 90 11-52/1315 -466 3dâhil edilen tüm yayın ve basılı malzemeyi de aynı şekilde okuyucu hiz metine sunmak ve muhafaza etmektir. Eserlerin görevli kişiler haricinde kütüphane dışına çıkarılması ilgili e ser ve yazmaların çalınma ve zarar görme riskini de beraberinde getirmektedir. Bu yükümlülük gereği eserlerin muhafazası açısından kütüphane koleksiyonunda bulunan eserlerin kütüphane dışına çıkarılmasının bağlı üst makamlar hariç olmak üzere mümkün olmadı ğı belirtilmektedir. Ancak bazı okuyucuların söz konusu eser ve yazmalardan geniş zamanlı faydalanmak isteyeceği muhakkaktır. Bu nedenle, söz konusu eserlerden kütüphane dışında da yararlanmak isteyen okuyucular için kütüphane içinde fotokopi hizmeti sağla nmaktadır. Söz konusu riskler nedeniyle, kütüphane hizmeti ile fotokopi hizmeti çoğu 100 zaman birbirini tamamlayıcı bir nitelik arz etmektedir. Bu unsurlar dikkate alındığında , Beyazıt Devlet Kütüphanesin deki uygulama ya ilişkin başvurunun 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Nitekim Rekabet Kurulu nun 19.6.2003 tarih, 03 -44/501 -221 sayılı Kararı nda Emekli Sandığı nın sigorta hizmetlerinin, sosyal güvenlik sistemine katılımın zorunlu olması, ilgili faaliyetlerin bütünüyle sosyal nitelikli olması, sigortalıya sunulan hizmetlerin kendisi için ödenen primle orantılı olmaması koşullarının tümünün varlığı nedeniyle ekonomik faaliyet sayılamayacağı dolayısıyla sigortacılık bağlamında ekonomik faaliyette bulunmayan Emekli San dığının takdirleriyle gerçekleştiğinden, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında bir teşebbüs davranışı olmadığı belirtilmiştir. 110 Başvuruya konu tarafın anılan uygulamasının bir teşebbüs davranışı olduğu, dolayısıyla 4054 sayılı Kanun ka psamında olduğu varsayımında ise anılan uygulamanın 4054 sayılı Kanun un 6. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerek ecektir . Bu maddede, piyasada tek bir teşebbüs olarak faaliyet gösterme k veya hâkim durumda bulunma k değil, hâkim durumun kötüye kullan ılması yasakla nmıştır. Bu çerçevede başvuruya konu olan tarafın 10 kuruş olarak uyguladığı fotokopi ücretinin yüksek (fahiş) olup olmadığı değerlendirilmesi gerek ecektir. Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden anlaşıldığı üzere, sayfa başına fotokopi maliyeti ( ..) kuruş olup kütüphanenin belirlemiş olduğu fotokopi ücreti 10 kuruştur. Fotokopi hizmeti veren benzer kütüphanelerden İstanbul Orhan Kemal Kütüphanesinde fotokopi ücreti 10 120 kuruş, İstanbul Bakırköy Rıfat Ilgaz İlçe Kütüphanesinde fotokopi hizmeti 20 kuruş, hakkında önaraştırma yapılan kütüphanen yakınlarında bulunan Sahaflar Çarşısı nda 10 kuruş tur. Söz konusu 10 kuruşluk fotokopi ücretinin, gerek ( ..) kuruş olan fotokopi maliyetiyle gerekse diğer kütüphanelerde ve başvuruya konu kütüphaneye yakın bölgede fotokopi hizmeti veren birimlerde uygulanan ücretlerle karşılaştırılması sonucunda fahiş bir fiyat olmadığı sonucuna varılmıştır. Yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda incelenmesi gereken taraf olduğu kanaatine ulaşılan Beyazıt Devlet Küt üphanesi Müdürlüğü nün teşebbüs niteliği taşımadığı, teşebbüs olduğu varsayımı altında ise Beyazıt De vlet Kütüphanesi Müdürlüğü 130 tarafından 10 Kuruş olarak uygulanan fotokopi ücretinin hâkim durumun kötüye kullanıldığını düşündürecek ölçüde bir fahiş fiyat uygulaması olmadığı kanısına varılmıştır . J. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre , dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek 11-52/1315 -466 4olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞ İ ile karar verilmiştir. 140