2024/1916682 İhale Kayıt Numaralı "2025 Yılı 12 Adet Araç Kiralama Hizmeti" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Gök-Er Taşımacılık Sınır Ticareti İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Ardahan İl Tarım ve Orman Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2024/1916682 İhale Kayıt Numaralı “ 2025 Yılı 12 Adet Araç Kiralama Hizmeti ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Ardahan İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından 05.02.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 2025 Yılı 12 Adet Araç Kiralama Hizmeti ” ihalesine ilişkin olarak Gök-Er Taşımacılık Sınır Ticareti İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 17.02.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.02.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.02.2025 tarih ve 179125 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.02.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/474 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan İlhami Ay tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki; a- Sigorta giderlerine ilişkin açıklamaların Kamu İhale Genel Tebiği’nin 79.3.4’üncü maddesinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı, zira alınmış fiyat teklifinin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmediği ve yazının yetkili kişilerin imzasını taşımadığı, zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ve sürücü kusuru aranmaksızın ölüm ve sakatlanmayla sona eren kazalarda, kazada ölenlerin varisleri ile sakat kalanlara (üçüncü şahıslara gelebilecek her türlü zarar ve ziyan dahil) rizikosunu da içeren full kasko sigortası giderlerini açıklamak için alınmış olan fiyat teklifinin; ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak ve ihale dokümanında model yılı en az 2020 ve özellikleri belirtilmiş her bir araç ( 4x4, 4x2 arazi binek, panel, binek) ve her bir sigorta türünün ayrı ayrı tanımlanmak suretiyle ve işin 11 aylık süresini de kapsayacak şekilde alınmadığı, b- Aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde araç ruhsatlarının da açıklanmasının istendiği, Tebliğ’in 79.2.2’inci maddesinde açıklama yöntemlerinin neler olduğunun sayıldığı, sayılan yöntemler dışında bir bilgi ve belge ile açıklama yapılmasının mümkün olmadığı, dolayısıyla araçların ruhsatları istenerek aşırı düşük teklif açıklaması yapılmasının mümkün olmadığı, araç ruhsatlarının tek başına amortisman değerini ve varlığını ifade etmediği, araçlarla ilgili olarak ya araçların amortismanına ilişkin usul ve esasa uygun belge sunulması ya da fiyat teklifi almak suretiyle açıklama yapılması gerektiği, - Anılan isteklinin, aşırı düşük teklif açıklamalarında, araçlara ait amortisman hesap ve değerini ruhsat ile değil; kendi malı olan araçların ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilerek ve ayrı ayrı hesaplanarak, usulüne uygun şekilde ve aranılan teknik şartlara haiz model, kapasite ve aktif değeri kapsayan bir belgelendirme yapılarak gerçekleştirilmesi gerektiği, dolayısıyla açıklamanın kabul edilmemesi gerektiği, öte yandan amortisman bedelleri, meslek mensubu tarafından düzenlenmiş ve onaylanmış amortisman payı tespit tutanağında ve buna bağlı rapor ile sunulması gerektiği, anılan isteklinin kendine ait olmayan araçlar için fiyat teklifi aldığı, Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesi uyarınca fiyat tekliflerinin üzerinde belirtilmesi gereken beyanın yer almadığı, fiyat teklifinin, meslek mensubunca imzalanması ve kaşelenmesi gerektiği, fiyat teklifinde, araçların Teknik Şartname’de belirtilen model yılı, motor gücü, taşıma kapasitesi ve 11 aylık çalışma zamanı yönünden istenilen kriterlerine ait bilgilere yer verilmediği, - Fiyat teklifinde bakım-onarım, sigorta, MTV ve lastik gibi bazı maliyet bileşenlerinin kiralama maliyetinin içerisine dahil edilmek suretiyle fiyat teklifi alınmış olmasının mevzuata aykırı olduğu, sayılan bileşenlerin her birinin ayrı bir maliyet kalemi oluşturduğu, dolayısıyla bu fiyat tekliflerinin ilgili alanda faaliyet gösteren firmalardan ayrı ayrı alınması gerektiği, - Ayrıca araçların kiralama yoluyla temin edilmesi halinde, teklif veren firmanın kiralama faaliyet alanında olması, teklif veren firmanın verdiği araçların Teknik Şartnamede ki kriterleri sağlaması, söz konusu araçların teklif veren firmanın aktifinde kayıtlı araç olması ve yetkili kişilerce imzalanmış olması gerektiği, teklif verenin teklife konu işi yaptığına dair bir önceki beyanname döneminde beyanda bulunması ve yine verilen fiyat teklifindeki birim fiyatların beyan edilen fatura birim fiyatıyla uyumlu olması gerektiği, (Ek-O.6) satış tespit tutanağının, teklifi veren firma ile defterlerini tutmakta olan meslek mensubunca kaşelenip imzalanması ve açıklama ile birlikte dayanak olarak sunulmasının gerektiği, fiyat teklifinde beyan edilen birim fiyatın Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddelerine belirtilen %80 maliyetin altında olmaması gerektiği, c- İşletme bakım ve lastik giderlerine ilişkin açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı, araçların lastik, işletme ve bakım giderleri için fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapılması gerektiği, alınan fiyat teklifinde, araçların özelliklerinin (marka-model-kapasite) ve bakım onarım sayılarına tam olarak yer verilmediği, işin gerçekleştirileceği araçlar ile işletme bakım onarımı yapılacak araçların farklı olduğu ve bakım onarım maliyetlerinin tevsik edilmediği, açıklamada, 11 ay süreyle çalıştırılacak araçlara ilişkin periyodik bakım onarım aralığını tevsik eden hiçbir belgenin yer almadığı, söz konusu belgenin yetkili servis ya da satıcılarından alınması gerektiği, araçların kaç kilometrede/kaç saatte bir bakıma gireceklerine ilişkin hiçbir yetkili servis yazısının açıklamaya eklenmediği, dolayısıyla işletme bakım ve onarımlarının herhangi bir veriye dayanmadan eksik bir şekilde hesaplandığı, işletme bakım-onarım ve lastik giderine ilişkin fiyat teklifleri bu alanlarda faaliyet gösteren firmalardan alınması gerektiği halde, iştigal konusu farklı firmalardan alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapıldığı, - Bakım onarım fiyat teklifine ilişkin olarak Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesine uygun şekilde bir beyana yer verilmediği, fiyat tekliflerinin meslek mensubunca imzalanıp kaşelenmediği ve EK-0.6 tutanağı ve tutanakta yer verilen fatura bilgileri tablosunun usulüne uygun şekilde doldurulup açıklamaya eklenmediği, fiyat teklifinde bakım, onarım, yedek parça, yağ ve işçilik maliyet kalemlerine tek bir satırda birlikte yer verildiği, her bir girdi kalemine yönelik ayrıştırma yapılarak ayrı ayrı fiyatlandırma yapılmadığı, açıklamada bakım giderlerine ilişkin olarak araç cinsleri ve belirtilen sayısal değerler doğrultusunda bilgi ve belgelere yer verilmediği, - Lastik giderlerine ilişkin olarak, araçlarda kış lastiği takma zorunluluğu bulunması, işin süresinin 11 ay olması ve mevzuatı gereği her bir araç için yazlık kışlık lastik kullanılması zorunluluğu karşısında yazlık ve kışlık olmak üzere bir araç için 4 adet lastik bedeli ve 2 defa lastik sökme takma maliyeti fiyat teklifine dâhil edilmediği, yapılan açıklamalarda fiyat tekliflerindeki lastik fiyatlarının, tiplerinin ve ebatlarının Şartname’de belirtilen binek, arazi binek ve panel tipi araçlar ile uygunluğunun kontrol edilmesi gerektiği, dolayısıyla açıklamada süre, şekil ve araç tiplerine ait lastik ebat bilgileri olmadığı ve gerekli sayıda belirleme yapılmadığı, d- İhale üzerinde bırakılan isteklinin 6 adet 4x4 arazi binek, 1 adet 4x2 arazi binek, 4 adet T9 panel araç, 1 adet T2 binek araca ait motorlu taşıtlar vergisi, giderlerine dönük açıklamaların mevzuata uygun olmadığı, Tebliğ’in 79.3.6’ncı maddesinde yer alan açıklama dikkate alındığında, ihale tarihi 2025 ve 11 ay süreli olan işte, 2025 yılı için alınan MTV giderlerinin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış değerler bağlamında yapılmadığı, bu nedenle, ihale konusu işte çalıştırılacak olan araçların motorlu taşıtlar vergisi giderlerine yönelik yapılan açıklamaların işin yürütüleceği yıl itibariyle ihale konusu işin süresini kapsayacak şekilde, araçların model yılı, motor hacmi ve istiap haddi dikkate alınarak yapılmadığı, e- İhale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama kapsamında aldığı tüm fiyat tekliflerinin Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı, fiyat tekliflerinin ekinde satış tutarı tespit tutanağının sunulmadığı, sunulan tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyuşmadığı, tespit tutanağı ekinde imza sirkülerinin aslı ya da sureti ve faaliyet belgesinin “aslı gibidir” yapılmış suretinin bulunması gerektiği halde bu belgelerin fotokopilerinin tespit tutanağına eklendiği, tespit tutanağında yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verilmediği, Fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının, fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalandığı, müşterek imza ile şirketin temsil edildiği durumlarda tek imza ile verilen mevcut fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının uygun olmadığı, isteklinin yetkilisi tarafından imzalanması gereken kısmın vekil tarafından imzalandığı, fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarında ekte sunulan vekaletnamelerde teklif sunmaya yetki bulunmadığı gibi vekaletnamesi sunulan vekillerin imza beyannamelerine de yer verilmediği, tespit tutanağı ekinde sunulan Ticaret Sicil Gazetesinin şirket yetkilisini göstermediği, tespit tutanağı içerisinde ihale tarihine göre son geçici vergi beyanname dönemi olarak 2024/4. dönem ya da 2024/3. dönem kayıtları üzerinden belgenin düzenlenmiş olması gerektiği halde, geçmiş dönemler belirtilmek suretiyle tespit tutanağının hazırlandığı, tespit tutanakları standart formu dikkate alınmaksızın “fatura bilgileri tablosunu” içermeyen eski tutanaklar üzerinden verildiği, Tutanağa konu edilen ürünlerin ortalamasının hesaplandığı toplam mal ve toplam miktar bilgileri ile tutanağın son kısmında yer alan “Fatura Bilgileri Tablosunda” yer alan tutar ve miktar toplamları uyuşmadığı, bu durumun aritmetik ortalamaların hatalı hesaplanmasına yol açtığı, fiyat teklifleri tespit tutanaklarında, hesaplanan ortalama tutarlarının %80’inden daha düşük değerde fiyatlar teklif edildiği, fiyat teklifi ekinde yer alan tespit tutanaklarında “Fatura Bilgileri Tablosu” içerisinde yer verilen ortalamaya esas fatura tarihlerinin tespit tutanağının 3 numaralı kısmında belirtilen “Geçici Vergi Beyanname Dönemi” ile uyuşmadığı, tespit tutanağı içerisinde yer alan “Fatura Bilgileri Tablosunda” belirtilen faturanın konusunu oluşturan malın/hizmetin, fiyat teklifi içerisinde teklif edilen mal ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin içeriğinde yer alan mal/hizmet ile aynı olması gerektiği halde yapılan belgelendirmelerde bu uyumun bulunmadığı, - Fiyat teklifleri, tespit tutanağı ve tespit tutanağına esas teşkil edecek faturaların konusunu oluşturması gereken araç, bakım onarım, yazlık ve kışlık lastik, ön ve arka lastik maliyetlerinin olması gerektiği, dolayısıyla araçların minibüs olduğunu göstermeyen faturalar üzerinden oluşturulan fatura bilgileri tablosunun maliyeti tevsik etme niteliği bulunmadığı, aynı şekilde lastik ebatlarını göstermeyen belgelerin de hiçbir geçerliliğinin olmadığı, İstekli tarafından idareye savunma kapsamında sunulan tespit tutanaklarında bulunan fatura bilgileri tabloları, sorgulamaya konu edilen ve aktarılan iş kalemleri aktarılan mal/hizmetlerin adının - nevinin, araç marka modelinin, bakım onarımın, yedek parça - yağ adının, yazlık lastik ve kışlık lastik ebatlarının, ön lastik ve arka lastik ebatlarının, fiyat ve miktarını ortaya koymadığından açıklamaların bu haliyle kabul edilmesinin mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. ihale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ..” hükmü, Hizmet Alımı ihaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. .. .” hükmü yer almaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “... 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir...” açıklaması bulunmaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: YOK b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır. d) Kodu: e) Miktarı: 12 Adet Araç 4*4 Arazi Binek 6 Adet 11 ay 4*2 Arazi Binek 1 Adet 11 ay T-9 Panel Araç 4 Adet 11 ay T-2 Binek 1 Adet 11 ay Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Ardahan İl Tarım ve Orman Müdürlüğü” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Vergi Harç Pul Sigorta Kasko Nakliye İndirme Bindirme (KDV HARİÇ) 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, Bahse konu Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Başvuruya konu ihalenin Ardahan İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025 Yılı 12 Adet Araç Kiralama Hizmeti” ihalesi olduğu, 05.02.2025 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 8 isteklinin katıldığı, idare tarafından sınır değer altında kalan İlhami Ay ile Mesut Dursun’a 07.02.2025 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen yazıda “2024/1916682 İKN'li "2025 Yılı Araç Kiralama İhalesi"ne katılım sağlamış bulunmaktasınız söz konusu ihaleye aşırı düşük teklif sunduğunuz görülmektedir. Buna bağlı olarak ihale ilan metninde yer alan ve ayrıca Kamu İhale Kanunu madde 38 göz önünde bulundurularak; “Madde 15. Diğer Hususlar: Aşırı Düşük Teklif Değerlendirme Yöntemi: Teklifi Sınır Değerin Altında Kalan İsteklilerden Kanunun 38. Maddesine Göre Açıklama İstenecektir.” hükmü gereğince aşağıda belirtilen belgeleri sunarak yazılı açıklama yapmanızı talep etmekteyiz. İstenen Belgeler ve Hususlar: 1.Teklif Dâhilinde Sunacağınız Araçların Teknik Şartnameye Uygun Olduğunu Gösteren Belgeler 2.Araçlar Kendinize Aitse Ruhsat Bilgilerini Sunmanız; Araçlar Kiralık İse Kira Sözleşme Bilgilerini Sunmanız 3.Taşıtların Bakım, Onarım, Sigorta, Kasko, Lastik Giderlerinin Fiyat Teklifine Beyan Edilip Edilmediği Söz konusu atıfta önemli bileşenler üstte mevcut maddelerin tarafınızca kabul edilip edilmeyeceğine dair 3 iş günü içinde tarafımıza yazılı açıklamada bulunmanız gerekmektedir. Gönderdiğiniz yazılı açıklama ve belgeler komisyonumuzca incelenerek karara bağlanacaktır. Not: Söz konusu ihaleyle ilgili olarak yukarıda belirtilen maddelerle 3 iş günü içinde yazılı açıklama yapılmadığı takdirde komisyonumuz tarafından ihaleden değerlendirme dışı bırakılacağınızı beyan ederiz.” ifadelerine yer verildiği, Söz konusu yazıya istinaden 13.02.2025 tarihli ihale komisyonu kararında; Mesut Dursun tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarında bulunulmadığı gerekçesiyle teklifinin reddedildiği, İlhami Ay tarafından 10.02.2025 tarihinde sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülerek ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür. Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; inceleme konusu hizmet alımı ihalesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili aşırı düşük teklif açıklaması talep edileceği, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin idarenin takdir yetkisi kapsamında olmak üzere, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde sayılan yöntemler kullanılarak açıklama yapılabileceği anlaşılmaktadır. İdare tarafından hesaplanan sınır değerin altında teklif sunduğu tespit edilen istekliye tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında “Teklif Dâhilinde Sunacağınız Araçların Teknik Şartnameye Uygun Olduğunu Gösteren Belgeler” ifadesinin yer aldığı, ancak ihale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde idarece açıklanması istenilen önemli teklif bileşenlerinin belirsiz olduğu, bu durumun aşırı düşük teklif açıklamasının hazırlanması, değerlendirilmesi ve incelenmesine olanak tanımadığı, dolayısıyla aşırı düşük teklif sorgulamasına konu edilen önemli teklif bileşenlerinin hangi maliyet bileşenlerine ilişkin açıklama istenildiğinin isteklileri tereddüde düşürmeyecek şekilde aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında somut ve net bir şekilde ifade edilerek yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılması gerektiği, Ayrıca idarece teklifi sınır değer altında kalan isteklilere gönderilen 07.02.2025 tarihli yazının içeriğinde; araçların Teknik Şartname’ye uygunluğunu gösteren belgelerin, araçların kendi malı olması durumunda ruhsat bilgilerini, kiralık ise kira sözleşme bilgilerinin sunulması, taşıtların bakım, onarım, sigorta, kasko, lastik giderlerinin fiyat teklifine beyan edilip edilmediği hususlarının önemli teklif bileşeni olarak belirtilmiş olduğu, ilgili yazıda belirlenen önemli teklif bileşenlerinin geniş ve belirsiz olduğu, her ne kadar taşıtların bakım, onarım, sigorta, kasko, lastik giderleri ifadesine yer verilmiş olsa da sayılan bu giderlerin fiyat teklifine beyan edilip edilmediği şeklinde muğlak bir ifadenin kullanıldığı, öte yandan anılan bileşenlerin fiyat teklifi ile açıklanması şeklinde sınırlayıcı bir sorgulamanın yapılamayacağı, diğer taraftan ilgili yazıda yer alan kira sözleşmesinin mevzuat kapsamında bir açıklama yöntemi olmadığı, zira Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde isteklilerin aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini açıklarken kullanabilecekleri yöntemlere yer verildiği ve bunlardan biri, birkaçı seçilerek açıklamada bulanabilecekleri anlaşılmıştır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddelerinden teklifleri aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, dolayısıyla idarenin hangi unsurları teklifte önemli bileşen olarak belirleneceği hususunda takdir yetkisinin bulunduğu, ancak söz konusu yetki kapsamında önemli teklif bileşenlerinin şüpheye mahal vermeksizin açık, net ve sağlıklı bir değerlendirme yapılmasını sağlayacak şekilde belirlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla aşırı düşük sorgu yazısının, söz konusu önemli teklif bileşenlerinin bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde hazırlanması, değerlendirilmesi ve incelenmesine olanak tanımadığı, bu durumda idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin isteklileri tereddüte düşürmeyecek şekilde aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında somut ve net bir şekilde belirtilmesi suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından teklifte önemli olan bileşenlerin açık ve net bir şekilde tespit edilmesi ve bu bileşenlere ilişkin teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, Oybirliği ile karar verildi.