2023/66701 İhale Kayıt Numaralı "İrşad İmam Hatip Ortaokulu Müdürlüğüne 13 Araç İle Öğrenci Taşıma Hizmeti" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Bahattin Çalışkan Turizm Oto Alım Satımı İnş. Gıda Hava Kara Deniz Taşımacılığı Mad. Petr. San. Tic. Ltd. Şti. , İHALEYİ YAPAN İDARE: Erciş İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2023/66701 İhale Kayıt Numaralı “ İrşad İmam Hatip Ortaokulu Müdürlüğüne 13 Araç ile Öğrenci Taşıma Hizmeti ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Erciş İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 20.01.2023 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “ İrşad İmam Hatip Ortaokulu Müdürlüğüne 13 Araç ile Öğrenci Taşıma Hizmeti ” ihalesine ilişkin olarak Bahattin Çalışkan Turizm Oto Alım Satımı İnş. Gıda Hava Kara Deniz Taşımacılığı Mad. Petr. San. Tic. Ltd. Şti.nin 30.01.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.02.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.02.2023 tarih ve 78256 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.02.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2023/255 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) İhale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının alınan fiyat tekliflerinin, amortisman açıklamalarının, sigorta maliyeti, akaryakıt giderine ilişkin açıklamaların, bakım ve onarım maliyetlerine ilişkin açıklamaların, lastik maliyetlerine ilişkin açıklamaların, muayene ve egzoz emisyon maliyetlerine ilişkin açıklamaların, işçilik giderlerine ilişkin açıklamaların ve araç takip sistemi maliyetine ilişkin açıklamaların ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığı, 2) İhale üzerinde kalan istekli tarafından özel sektörde gerçekleştirilen bir işe ilişkin iş deneyimini gösterir belgelerin sunulduğu ancak söz konusu belgeye ek olarak sunulması gereken belgelerin sunulmadığı, bu belgelere ilişkin olarak idare tarafından kontrol yapılmadığı iddialarına yer verilmiştir. A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: … 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: … 79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: … 79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: … 79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: … 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: … 79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: … 79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. 79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür…” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 2022/2023 Eğitim Öğretim Yılı İrşad İho 13 Araçla 106 Gün Öğrenci Taşıma İşi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır. d) Kodu: e) Miktarı: 2022/2023 Eğitim Öğretim Yılı İrşad İho 13 Araçla 106 Gün Öğrenci Taşıma İşi Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Taşıma Merkezi Okul” düzenlemesi, “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.3.1. Taşıma işinde çalıştırılacak araçlara ilişkin; sürücülere ödenecek her türlü ücret, sigorta giderleri, tazminatlar, akaryakıt, araçların bakım, onarım, yağ, yağlama, yedek parça, lastik HGS etiketi, tüm vergi, sigorta, kasko vb. giderleri, ilgili kurumlardan alınacak uygunluk, güzergâh, ruhsat, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi, karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası poliçesi, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleri çerçevesinde yüklenicinin yerine getirmek zorunda olduğu yükümlüklerle ilgili her türlü gider vb. giderler sözleşme teklif fiyatına dâhildir. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Şartname’nin ek bölümünde aşağıdaki tablo yer almaktadır. S. Açıklama Birimi Miktarı 1 Van Erciş Merkez Yukarı Işıklı Toki Mevki 3 Km 3(Üç) araç ile 106 gün öğrenci taşınması işi adet 3 2 Van Erciş Merkez Patnos Yolu Mevki 3.5 Km 2(İki) araç ile 106 gün öğrenci taşınması işi adet 2 3 Van Erciş Merkez Kanal Yolu-Patnos Yolu Mevkii 6 Km 1(Bir) araç ile 106 gün öğrenci taşınması işi adet 1 4 Van Erciş Merkez Oyalı Mahallesi 8 Km 2(İki) araç ile 106 gün öğrenci taşınması işi adet 2 5 Van Erciş Merkez Ilıca Yolu Mevkii 5 Km 4(Dört) araç ile 106 gün öğrenci taşınması işi adet 4 6 Van Erciş Merkez Alabalık Tesisi Mevkii 2.5 Km 1(Bir) araç ile 106 gün öğrenci taşınması işi adet 1 İtirazen şikayete konu ihalenin Erciş İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “2022/2023 Eğitim Öğretim Yılı İrşad İHO 13 Araçla 106 Gün Öğrenci Taşıma İşi” olduğu, ihalenin Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin f bendi uyarınca pazarlık usulünde yapıldığı, yaklaşık maliyetin 457.979,91 TL olduğu, idare tarafından sınır değer tutarının alında teklif verdiği belirlenen iki istekliden aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, isteklilerin teklif açıklamalarını idareye sunduğu, ihale komisyonu kararında Ekrem Nadiroğlu tarafından sunulan açıklamanın uygun bulunduğunun belirtildiği ve ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, sorgulamaya tabi tutulan diğer istekli olan Naim Turizm Taşımacılık İnşaat Gıda Tic. San. ve Ltd. Şti. tarafından sunulan teklif açıklamasına ilişkin olarak, ihale komisyonu kararında bir değerlendirme yapılmadığı ancak söz konusu isteklinin e konomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği ve ihalenin neticelendirildiği görülmüştür. Aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilere gönderilen, 20.01.2023 tarihli yazılarda, isteklilerden, yakıt, lastik, araç sigorta, araç personel ve araç amortisman giderlerine ilişkin açıklama yapılmasının istendiği, ihale üzerinde kalan istekli tarafından 25.01.2023 tarihinde sunulan teklif açıklamasında, işin ne şekilde gerçekleştirileceğine ilişkin bir açıklama yazısı ve yazının ekinde sadece ihale konusu işte kullanılacak 13 araca ilişkin motorlu araç kiralama sözleşmelerinin sunulduğu, söz konusu kiralama sözleşmelerinde sorgulama yazısında belirtilen maliyet bileşenlerine ilişkin ayrı ayrı bedellerin belirtilmemiş olduğu görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde, hizmet alımı ihalelerinde, isteklilerin aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini açıklama yöntemlerinin sıralandığı, belirtilen yöntemler arasında kiralama sözleşmelerinin yer almadığı anlaşılmıştır. Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, açıklama yazısı ile birlikte, sadece ihale konusu işte kullanılacak araçlara ilişkin kiralama sözleşmelerinin yer aldığı, söz konusu sözleşmelerde araçlara ilişkin tüm giderlerin ve personel maliyetlerinin aracı kiraya veren şahsa ait olduğunun belirtildiği ancak teklif sorgulama yazısında belirtilen maliyet bileşenlerinin ayrı ayrı gösterilmediği ve bu bedellere ilişkin tevsik edici belgelerin sunulmadığı, yine araç kiralama bedeline ilişkin olarak sunulan araç kiralama sözleşmelerinin ilgili mevzuat hükmünde belirtilen açıklama yöntemleri arasında yer almadığı anlaşıldığından ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının ilgili mevzuat hükümlerine ve ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olmadığı bu sebeple anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin birinci iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin, b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin, … istenilmesi zorunludur. (2) İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre birinci fıkranın (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir. (3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla; a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere, … (4) İlgili mevzuat uyarınca gelecek yıllara yaygın olarak gerçekleştirilecek işlerin, açık ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre ihale edilmesi halinde, iş deneyimine ilişkin oranlar üçüncü fıkranın (a) bendine göre belirlenen oranın, bir yıldan fazla süreli işlerde 4/5’i, iki yıldan fazla süreli işlerde 3/5’i, üç yıldan fazla süreli işlerde 2/5’i alınarak hesaplanır ve bu oranlar yeterlik kriteri olarak öngörülür. Belli istekliler arasında ihale usulüyle ve Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerde ise bu oranlara göre belirlenen parasal tutarlar yeterlik kriteri olarak öngörülür.” hükmü, İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler: 7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak; a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri, sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir. … 7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Kamu ve/veya özel sektörde yapılmış her türlü öğrenci ve personel taşıma işi benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır. İncelemeye konu ihalede, ihaleye katılan isteklilerden teklif ettikleri bedelin % 25'inden az olmayan tutarda, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulmasının istendiği, benzer iş tanımının ise kamu ve/veya özel sektörde yapılmış her türlü öğrenci ve personel taşıma işi şeklinde yapıldığı görülmüştür. İhale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda, EKAP’a kayıtlı 48203-H-DT-1-1 sayılı iş deneyim belgesinin beyan edildiği, söz konusu belgenin Erciş Belediyesi Özel Kalem Müdürlüğü tarafından düzenlenen 27.07.2022 tarihli iş deneyim belgesi olduğu, sunulan iş deneyim belgesinin başvuru sahibinin iddiasının aksine özel sektörde gerçekleştirilen bir işe ilişkin olmadığı, belgeye konu işin benzer iş tanımı ile uyumlu olduğu ve belge tutarının ilgili yeterlik kriterini karşıladığı görüldüğünden başvuru sahibinin ikinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır. Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak, ihalede, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenen Naim Turizm Taşımacılık İnşaat Gıda Tic. San. ve Ltd. Şti. Şti.nin de 20.01.2023 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, anılan yazıda teklifi oluşturan yakıt, lastik, araç sigorta, araç personel ve araç amortisman giderlerine ilişkin açıklama yapılmasının istendiği, istekli tarafından 23.01.2023 tarihinde sunulan teklif açıklamasının iki sayfadan oluştuğu, teklif açıklamasında işin ne şekilde yapılacağına ilişkin açıklama yazısı ve gider bileşenlerinin tutarlarının yer aldığı bir hesaplamanın yer aldığı, söz konusu hesaplamada toplam tutarın 316.975,00 TL olarak açıklandığı ancak anılan isteklinin teklif bedelinin 266.000,00 TL olduğu, sonuç olarak isteklinin teklif açıklamasında öngörülen toplam tutarın teklif tutarının üzerinde olduğu ve öngörülen giderleri tevsik edici herhangi bir belge sunulmadığı görüldüğünden anılan isteklinin teklifinin de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde kalan istekli olan Ekrem Nadiroğlu ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenen Naim Turizm Taşımacılık İnşaat Gıda Tic. San. ve Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, Oybirliği ile karar verildi.