İSTİNAF KARAR TARİHİ: 12/03/2026 Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA: Davacı vekili; müvekkilinin dava dışı .... AŞ'ye ait emtiaların ...İzmir'den İskenderiye/Mısır Limanı'na taşınması işini akdi taşıyan olarak, davalının ise fiili taşıyan olarak üstlendiğini, 724 adet rulo cinsi eşyanın varış yerinde bir kısmının ıslanarak hasara uğradığının tesp…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ ESAS NO: 2023/601 KARAR NO: 2026/454 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 29/12/2022 NUMARASI: 2020/460 Esas - 2022/719 Karar DAVA: Tazminat DAVA TARİHİ : 23/12/2020 İSTİNAF KARAR TARİHİ: 12/03/2026 Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA: Davacı vekili; müvekkilinin dava dışı .... AŞ'ye ait emtiaların ...İzmir'den İskenderiye/Mısır Limanı'na taşınması işini akdi taşıyan olarak, davalının ise fiili taşıyan olarak üstlendiğini, 724 adet rulo cinsi eşyanın varış yerinde bir kısmının ıslanarak hasara uğradığının tespit edildiğini, davalı tarafa bu hasardan doğacak her türlü zarar ziyan için rücu edileceğinin bildirildiğini, ancak davalının herhangi bir girişimde bulunmaması üzerine dava dışı ... firmasının nakliyat abonman sigortacısı olarak ... AŞ'ye başvurduğunu, ekspertiz çalışması sonucunda ... tarafından ... firmasına 67.937,43-TL ödeme yapıldığını, sigorta şirketi tarafından müvekkili aleyhine.... İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyası ile 64.299,01-TL tutarında alacağın tahsili için takip başlatıldığını, kapak borcu olan 76.883,48.TL'nin 16/11/2020 tarihinde müvekkili tarafından ödendiğini, ödenen tutarın tahsili için davalı hakkında İstanbul .... İcra Dairesi'nin ... sayılı takibinin başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek davalının haksız itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili; davacının aktif husumet ehliyetine haiz olması için öncelikle sigortalının müvekkiline karşı bir alacak hakkının olması gerektiğini ve sigorta şirketi ile aralarında geçerli bir sigorta ilişkisi bulunması gerektiğini, müvekkilinin taşıyan sıfatına haiz olmadığını, dava konusu emtianın taşınması işini "... İstanbul" isimli geminin ifa ettiğini, işbu geminin kayıtlı gemi maliki/donatanının ... ... olduğunu, davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, taşıma sözleşmesine konu edilen emtiaların konteynere davacı taşıtan tarafından yüklendiğini, konteynerlerin mühürlü ve hasardan ari olarak taşıyana teslim edildiğini, emtianın konteyner istifinin taşıtan tarafından uygun olmayan dayanaksız bir ambalajla yapıldığını ve emtianın güvertede taşındığı gibi kendine has özelliği sebebi ile hasara uğradığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, davaya konu rulo kumaş olan emtianın; İzmir/... Limanı'ndan İskenderiye/Mısır Limanı'na denizyolu ile taşındığı, yükün yükletenin davacı, alıcının ..... - ....... firması olduğu, .....kaydının bulunduğu, bu kayda göre mühürlü bir konteynerde gemiye yüklenen gönderi türü hakkında ayrıntılı açıklamanın yapıldığı, ....... kaydının bulunduğu, buna göre emtianın yüklenmesi istiflenmesi ve sayımının yükleten tarafından gerçekleştirildiği, 724 kilo kumaş emtiasının ... no.lu konteynere ve 587 kilo kumaş emtiasının ...... nolu konteynere yüklendiği, konteynerlerin 06.03.2020 tarihinde taşımaya alındığı, hasarın sigorta teminatı süresi içerisinde gerçekleştiği, dava dışı sigorta şirketinin 67.934,42-Euro hasar bedelini 21.05.2021 tarihinde sigortalıya ödediği, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu, konişmento üzerinde bulunan ....., ......., ....., .., ......... kayıtları uyarınca taşıma konusu emtianın konteynere yüklenmesi, istifi, emniyete alınması, bağlanması ve sayımı işlemlerinin bizzat yükleten tarafından yapıldığı, hasarlı emtianın bulunduğu söz konusu konteyner içerisine yüklendikten sonra kapıları mühürlenmiş bir halde kapalı olarak davalı taşıyana teslim edildiği, ayrıca dosya içerisinde konteynerin tabanında delinme hasarının denizyolu taşıması sırasında meydana geldiğine dair, gerek yükleme ve tahliye limanında liman ve acente görevlileri tarafından, gerekse gemide kaptan tarafından düzenlenmiş herhangi bir hasar tutanağının bulunmadığı, emtiadaki ıslanmanın deniz suyu kaynaklı olup olmadığını tespit edebilmek adına gümüş nitrat testinin de yapılmadığı böylelikle emtiadaki hasarlanmanın deniz suyu kaynaklı olduğu olgusunun ispatlanamadığı, konteynerin geminden tahliye edilerek konteyner terminalinde istiflendiği, burada ne kadar kaldığının tespit edilemediği, buna karşın 16.03.2020 tarihinde alıcı firma tarafından teslim alındığı, hasarın ilk defa bu aşamada fark edildiği ve taşıyana durumun bildirildiği, fakat alıcının deposunda yapılan survey raporunun bulunmadığı, alıcının deposunda tutulan tutanakta sadece alıcı temsilcilerinin bulunduğu, taşıyanı temsilen kimsenin bulunmadığı, emtiaların gemiden tahliyesi sırasında herhangi bir hasar tutanağının tutulmadığı, dosya içerisinde bulunan alıcının acentesi sayılan ... System adlı firmanın antetini taşıyan tarihsiz belgede gümrük muayenesi sırasında konteynerler açıldığında son sıradaki malların kötü durumda olduğuna yönelik tutanağın düzenlendiği, fakat bu belgede herhangi bir imza ve kaşe bulunmadığı, süresinde yapılan bir ihbar bildiriminin bulunmadığı, süresinde hasar bildirimi yapılmadığı durumlarda zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiğinin kabul olunduğu, davacı tarafından karinenin aksinin ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili; yüklemenin limanda gönderici tarafından yapıldığını ve konteynerlerin mühürlendiğini, konteynerlerin alıcıya teslim edildiği 16/03/2020 tarihine kadar mühürlü beklediğini, emtialaın yükleme sırasında ıslak olması halinde davalının bundan mutlaka haberinin olacağını ve tutanak tutacağını, konşimento üzerinde bulunan kayıtların davalının sorumluluğunu kaldıracak şekilde yorumlanamayacağını, limanda alıcının acentesi tarafından tutanak tutulduğunu ve aynı gün ihbarda bulunulduğunu, mahkemenin 16/03/2022 tarihli hasar bildirimine ilişkin e-postayı dikkate almadan karar verilmesinin isabetli olmadığını, mahkemenin hatalı nitelemesi ile ispat yükünün yer değiştirdiğinden söz edilmesinin hatalı olduğunu, emtiaların konteynerlerle taşındığını, konteynerlerin yüke elverişli olması gerektiğini, konteynerleri su sızdırmamış olması halinde hasarın meydana gelmeyeceğini, konteynerlerle ilgili davalının gereken özeni göstermediğine ilişkin pek çok e-posta yazışması bulunduğunu, meteorolojiden gelen yazı cevabı da dikkate alındığında davalının sorumluluğuna hükmedilmesi gerektiğini, meteorolojiden gelen yazı cevabında Mısır İskenderiye limanında 11/03/2020 - 14/03/2020 tarihleri arasında sağanak yağış olduğunun belirtildiğini, geminin limana 08/03/2020 tarihinde geldiği dikkate alındığında, emtiaların limanda yağmur altında beklediğinin açık olduğunu, 15/03/2020 ve 16/03/2020 tarihlerinde yağış bulunmadığının belirtildiğini, 16/03/2020 tarihinde alıcının adresine teslim için götürülürken 6 saat sürecek iç nakliye sırasında ıslanma hasarının meydana gelmesinin mümkün olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. GEREKÇE: Dava, emtianın deniz yoluyla taşınması sırasında hasarlanması nedeniyle sigortalı taşıtanın zararını tazmin eden dava dışı sigorta şirketine akdi taşıyan tarafından ödenen tutarın davalı fiili taşıyıcıdan tahsili istemine ilişkindir. Dava dışı sigorta şirketi tarafından düzenlenen 26/03/2019 tarihli, nakliyat abonman sigorta poliçesi ile teminat altına alınan kumaş cinsi emtianın dava dışı sigortalı ... ..... ....AŞ tarafından Mısır'da yerleşik ... isimli firmaya CFR teslim şartı ile satıldığı, ödemenin mal mukabili kararlaştırıldığı, taşımayı davacının akdi, davalının ise fiili taşıyan olarak üstlendiği, emtianın içinde bulunduğu ... nolu konteynerin İzmir Limanı'nda 06/03/2020 tarihinde ... isimli gemiye yüklendiği, geminin İskenderiye Limanı'na 08/03/2020 tarihinde vardığı ve terminale istiflendiği, 14/03/2020 tarihinde limandan çıktığı, 15/03/2020 tarihinde fabrikaya vardığı ve 16/03/2020 tarihinde alıcı tarafından teslim alındığı, sigortalı firma tarafından 18/03/2020 tarihli e-posta ile taşıyana hasar ihbarında bulunduğu, malların hasarlı olduğunun tespit edilmesi üzerine dava dışı sigorta şirketi tarafından sigortalı ... ... ...AŞ'ye 16/06/2020 tarihinde 67.937,42-TL hasar ödemesi yapıldığı, temlikname ile alacağın dava dışı sigorta şirketine temlik edildiği, dava dışı sigorta şirketi tarafından davacı akdi taşıyan aleyhine başlatılan.... İcra Dairesi'nin ... sayılı icra takibiyle 61.413,42-TL asıl alacak, 3.155,59-TL avans faizi olmak üzere 64.299,01-TL'nin tahsilini talep ettiği, dosya kapak borcu olan 76.883,48-TL'nin 16/11/2020 tarihinde icra dosyasına ödendiği, davanın TTK'nın 1188. maddesinde düzenlenen 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır. Taşıma konusu emtia sigortalı alıcıya CFR teslim şartı ile satılmış olup bu teslim şekline göre yüke ait her türlü yarar ve hasar, malların geminin küpeştesini aştığı andan itibaren alıcıya ait olup, bu aşamadan sonra satıcının mal üzerinde sigortalanabilir bir menfaati kalmamaktadır. Diğer taraftan satış bedelinin mal mukabili ödenmesi kararlaştırılmıştır. Bu durumda dava dışı satıcı firmanın mal üzerinde menfaati bulunduğu açıktır. Bahsi geçen teslim ve ödeme şekline göre malın alıcının adresinde teslimine kadar hasarı satıcı üstlendiğinden satıcının teslime kadar mal üzerinde menfaati devam etmektedir. Dolayısıyla dava dışı sigorta şirketi tarafından sigortalı satıcıya yapılan ödeme ve temliknamenin düzenlenmesi ile dava dışı sigorta şirketi yönünden akdi ve kanuni halefiyet gerçekleşmiştir. Bu durumda sigortalıya hasar ödemesi yapan dava dışı sigorta şirketine davacı tarafından ödeme yapılmakla, davacının fiili taşıyana rücu için aktif husumeti kazandığı açıktır. Davalı ... tarafından düzenlenen 06/03/2020 tarihli fatura ve 09/03/2020 tarihli konşimento ile davalının taşıyan sıfatına sahip olduğu anlaşılmakla davalının pasif husumeti bulunmaktadır. Uyuşmazlık, emtiadaki hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiği, davalının hasardan sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. TTK m.1185/1 uyarınca, zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. Yükün...... Limanı'na 08/03/2020 tarihinde vardığı ve terminale istiflendiği, 14/03/2020 tarihinde limandan çıktığı, 15/03/2020 tarihinde fabrikaya vardığı ve aynı gün konteynerin açılarak fotoğrafla tespit yapıldığı, 16/03/2020 tarihinde alıcı tarafından tespit hasarın sigortalıya bildirildiği, sigortalı firma tarafından 18/03/2020 tarihli e-posta ile taşıyan firmaya hasar ihbarında bulunulduğu anlaşılmaktadır. Bahsi geçen hasar çıplak gözle tespit edilebilecek nitelikte bir hasar olup hasar ihbarının teslim sırasında yapılması gerekir. ...... ..... antetli tutanakla emtiaların gümrük incelemesi sırasında çok kötü durumda olduğu belirtilmiş ise de tutanakta imza ve tarih yer almadığı dikkate alındığında bahsi geçen tutanağa itibar edilemez. Bu durumda süresinde hasar ihbarı yapılmadığından malların deniz taşıması sırasında hasarlandığı yönündeki karine gerçekleşmemiştir. Ancak hasarın taşıma sırasında, taşıyanın sorumlu olduğu bir nedenden ötürü meydana geldiğinin ispatına engel bulunmamakta, bu husustaki ispat yükü karinenin aksini iddia eden davacının üzerindedir. Deniz taşıması öncesi davalıya hasarlı olduğu bildirilen konteynerlerin yerine başka konteynerler temin edildiği davacının beyanlarından anlaşılmaktadır. Ancak temin edilen konteynerin hasarlı olduğuna dair taşımanın aşamalarında herhangi bir tespit veya tutanak bulunmamaktadır. Emtianın gemiden tahliyesi sırasında herhangi bir hasar tutanağı tutulmamıştır. Gümüş nitrat testi yapılmadığından ıslanmanın deniz suyundan kaynaklanıp kaynaklanmadığı tespit edilememiştir. Konşimentoda bulunan "........" kaydından emtianın konteyner içerisinde yüklenmesi, istiflenmesi, sabitlenmesi ve sayımı işlemlerinin yükleten tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Dava dosyasındaki belgelere göre hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiği tespit edilememiştir. Davalı fiili taşıyan tarafından düzenlenen asıl konşimentoda sadece limandan limana taşıma üstlenilmiştir. Deniz taşıması öncesindeki Bursa - İzmir Limanı arası kara taşıması ile Mısırda deniz taşımasından sonraki iç taşımadan davalı sorumlu değildir. Bu durumda hasarın deniz taşıma sürecinde olabileceği gibi öncesinde veya taşıma sonrası da olabileceği, hasarın neden meydana geldiğinin taşımanın hiç bir evresinde incelenip bir tutanağa bağlanmadığı anlaşılmakla davacı tarafça karinenin aksinin yasal delillerle ispatlanamadığı sonucuna varıldığından davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde olmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 732-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile kalan 552,10-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraflara tebliğine, HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.12/03/2026