T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2025/1648 KARAR NO : 2025/1888 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 29/05/2025 NUMARASI : 2024/21 E.- 2025/436 K. DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit Taraflar arasındaki menfi tespit davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davalı ... Türk AŞ vekili…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2025/1648 KARAR NO : 2025/1888 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 29/05/2025 NUMARASI : 2024/21 E.- 2025/436 K. DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit Taraflar arasındaki menfi tespit davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davalı ... Türk AŞ vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davalı ... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile aralarında plastik ham madde ticareti bulunduğunu, güven ilişkisine dayalı olarak avans mahiyetinde... Bankasının Eryaman Şubesine ait 5741962 no'lu, 10.01.2024 vadeli 500.000 TL, 5741963 no'lu, 20.01.2024 vadeli, 500.000 TL, 5741964 no'lu, 30.01.2024 vadeli, 500.000 TL, 5741966 no'lu, 20.02.2024 vadeli 500.000 TL, 5741967 no'lu, 28.02.2024 vadeli, 500.000 TL, 5745366 no'lu 20.03.2024 vadeli 750.000 TL, 5745367 no'lu, 10.04.2024 vadeli, 750.000 TL, 5745368 no'lu, 20.04.2024 vadeli, 750.000 TL, 5745369 no'lu 30.04.2024 vadeli 750.000 TL bedelli ve toplam 5.500.000,00 TL bedelli 9 adet çek verdiğini, ancak çeklerin karşılığında herhangi bir mal teslimi yapılmadığını, esasen bu şirketin ekonomik krize girdiğini ve aynı şekilde aldığı 200 kadar şirketin çeklerini bu çekler gibi faktoring şirketlerine kırdırdığını, davalı faktoring şirketlerinin de gerekli araştırmaları yapmaksızın söz konusu bu çekleri aldığını, faktoring şirketleri tarafından çekler alınmadan kendileri aransa idi durumun anlaşılacağını ve çeklerin bunlar tarafından alınmayacağını, bu faktoring şirketlerinin gerekli araştırmayı yapmadıklarından dolayı sorumlu olduklarını, çeklerin bedelsiz olduğunu, davacının bu çekler yönünden borçlu olmadığını ileri sürerek, çekler sebebiyle davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.Davalı ... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili, savunmasında özetle; iddiaların doğru olmadığını, söz konusu çeklerin avans çeki olmadığını, bedelsiz olmadıklarını, çekleri gerektirecek kadar emtianın davacı şirkete teslim edildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.Davalı ... AŞ vekili, savunmasında özetle; 10.01.2024 tarihli 5741962 seri numaralı ve 30.01.2024 tarihli, 5741964 seri numaralı çeklerin 02.10.2023 tarihli çek/senet tevdi bordrosu ile ... Faktoring A.Ş'nin davalı müvekkilindeki riskleri nedeniyle davalı ... Faktoring AŞ tarafından 02.10.2023 tarihinde müvekkiline teslim edildiğini, çeklerden 5741962 seri numaralı çekin tahsil için 10.01.2024 tarihinde, 5741964 seri numaralı çekin ise tahsil için 30.01.2024 tarihinde bankanın takas merkezi aracılığı ile sordurulduğunu, sistem sorgulamasında çek bankası olan ...Bankası AŞ'den çek hesabında karşılıksız olmadığına dair gelen bilgi üzerine çeklerin karşılıksızdır işlemi gördüğünü, mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararının dolanılması için tedbir kararından sonra söz konusu çeklerin davalı müvekkiline ciro ve teslim edildiği iddiasının doğru olmadığını, çeklerin müvekkiline teslim tarihinin dava tarihinden önce olduğunu, çeklerin karşılıksız olması nedeniyle muhatap bankaya vekaleten işlem yapıldıktan sonra, çeklerin firmanın risklerine tahsilat sağlayacak nitelikte olmadığı anlaşıldığından bu çeklerin 12.01.2024 ve 02.02.2024 tarihlerinde ... Faktoring AŞ'ye şubeleri tarafından iade edildiğini, davanın konusunun mahiyeti itibariyle müvekkili banka ile alakası bulunmadığını, müvekkilinin çek üzerindeki cirosu ve çek tevdi bordrosu nedeniyle z hamil olarak addedilse dahi keşidecinin iddialarının hiçbirinin çek üzerinden anlaşılabilen defilerden olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı ... Faktoring AŞ vekili, savunmasında özetle; mahkemenin yetkili olmadığını, müvekkilinin faktoring işleminin yasaya uygun olduğunu, gerekli incelemeleri yaptığını, iyiniyetli olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı ... Faktoring AŞ vekili, savunmasında özetle; müvekkilinin iyiniyetli olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı ... Faktoring AŞ vekili, savunmasında özetle; müvekkilinin faktoring işleminin yasaya uygun olduğunu, gerekli incelemeleri yaptığını, iyiniyetli olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Dava, İİK 72 madde gereğince açılan Menfi Tespit davasıdır.Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, çek akıbetleri araştırılmış, Öncelikle davacı tarafın ... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine bu çeklerin avans çeki olarak verildiği, karşılığında herhangi bir mal alınmadığı iddiasının araştırılması için bu iki şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesine geçilmiş,Davalı ... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yapılan ihtarlı tebligata rağmen ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmediği, bu durumda davacı yanın ''iddialarını davalı kayıtları üzerinden ispat hakkı tanımadığı'' nazara alınarak yerleşmiş yargıtay içtihatları ve mevzuat çerçevesinde davacının kayıtlarından ortaya çıkacak durumu kabul etmiş sayılmasına karar verilmiş; davacı kayıtlarına göre de bu iki şirket arasında mal alım satım şeklinde ticari ilişkinin bulunduğu, bir kısım malın gerçekten davalı şirket tarafından davacıya teslim edilmiş olduğu, ancak bu teslimatın çek bedellerinin tamamını karşılamadığı; çek bedellerinin toplamının 5.500.000,00 TL olduğu, 1.426.178,39 TL lik mal tesliminin gerçekleştiği, bu nedenle çeklerin 4.073.821,61 TL lik kısmı yönünden davacı şirketin akdi ilişki kurduğu davalı şirkete borçlu olmadığı mahkememizce tespit edilmiş;4.073.821,61 TL yönünden ... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilirken en yeni tarihli olan çeklerden başlayarak bu miktarı sağlayacak şekilde talebin kabulüne karar verilmiş, mal teslimine isabet eden çekler yönünden ... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi aleyhine açılan davanın da reddine karar verilmiş, Faktoring şirketleri yönünden mahkememizce durum değerlendirilmiş; bu tür şirketlerin faktoring kredisi ile kredi temin ettiği şirketlerin elinde olan 3.şahıslardan alacakları temlik alan şirketler olduğu, yasanın kendilerine yüklediği özen sorumluluğunun bu çekleri gerektirecek şekilde çek sorumluları ile faktoring müşterisi arasındaki ilişkiyi ortaya koyacak belgeleri almakla sınırlı olduğu; davacı şirketle ... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi arasında yukarıda da izah edildiği üzere akdi ilişkinin ve faturaların bulunduğu, faktorign şirketinin de davacı tarafından kesilen faturaları alarak çekleri kabul ettiği nazara alınmak suretiyle faktoring şirketlerinin iş bu davadan sorumlu tutulamayacağı, ... A.Ş'nin de bir banka olarak kendisine tahsil cirosu ile verilen çekleri kabul ettiği, bu nedenle onunda sorumlu olamayacağı nazara alınarak,Davacının ancak 4.073.821,61 TL lik miktarla ilgili çekleri ödemek zorunda kalırsa ... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinden bu bedelleri talep edebileceği değerlendirilerek;Davanın icra takibinden önce açılan menfi tespit davası olması nedeniyle davacının kötü niyetli takip tazminatı isteyemeyeceği, şartların oluşmadığı sebebiyle reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur." gerekçesiyle, davanın davalılardan ... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden kısmen kabulü ile; ... Bankası, Eryaman Şubesi, 53469809 no'lu hesap, 5741966 no'lu 20.02.2024 vadeli 500.000 TL, ... Bankası, Eryaman Şubesi, 53469809 no'lu hesap, 5741967 no'lu 28.02.2024 vadeli 500.000 TL, ... Bankası, Eryaman Şubesi, 53469809 no'lu hesap, 5745366 no'lu 20.03.2024 vadeli 750.000 TL, ... Bankası, Eryaman Şubesi, 53469809 no'lu hesap, 5745367 no'lu 10.04.2024 vadeli 750.000 TL, ... Bankası, Eryaman Şubesi, 53469809 no'lu hesap, 5745368 no'lu 20.04.2024 vadeli 750.000 TL, ... Bankası, Eryaman Şubesi, 53469809 no'lu hesap, 5745369 no'lu 30.04.2024 vadeli 750.000 TL bedelli çeklerden dolayı, ... Bankası, Eryaman Şubesi, 53469809 no'lu hesap, 5741964 no'lu 30.01.2024 vadeli 500.000 TL bedelli çekin ise 73.821,61 TL'lik kısmından dolayı davalı ... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine borçlu olmadığının tespitine, dava konusu olan; ... Bankası, Eryaman Şubesi, 53469809 no'lu hesap, 5741962 no'lu 10.01.2024 vadeli 500.000 TL bedelli çekin 73.821,61 TL'lik kısmı dışında kalan kısım yönünden ve, ... Bankası, Eryaman Şubesi, 53469809 no'lu hesap, 5741963 no'lu 20.01.2024 vadeli 500.000 TL, ... Bankası, Eryaman Şubesi, 53469809 no'lu hesap, 5741964 no'lu 30.01.2024 vadeli 500.000 TL bedelli çekler yönünden davalı ... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden ise; davanın reddine, diğer davalı faktoring şirketleri ve ... yönünden davanın reddine, dava icra takibinden önce açılan menfi tespit davası olması sebebi ile davacının kötü niyetli takip tazminatı taleplerinin şartları oluşmadığından reddine, davacı vekilinin teminatın iadesine ilişkin talebinin verilen kararın niteliği gereğince bu aşamada reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı ... Türk AŞ vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı ... Türk AŞ vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; söz konusu çeklerin tahsil çeki olduğu ifade edilmişse de 500.000 TL tutarlı 10.01.2024 tarihli 5741962 seri numaralı ve 30.01.2024 tarihli 5741964 seri numaralı çeklerin, 02.10.2023 tarihli çek/senet tevdi bordrosu ile ... Faktoring AŞ'nin müvekkiline riskleri nedeniyle ... Faktoring AŞ tarafından verildiğini, müvekkili bankaya teslim edilen çeklerin tahsil çeki olmadığını, bahsi geçen çeklerin karşılıksız olması nedeniyle muhatap bankaya vekaleten işlem yapıldıktan sonra, çeklerin firmanın risklerine tahsilat sağlayacak nitelikte olmadığı anlaşıldığından bu çeklerin 12.01.2024 ve 02.02.2024 tarihlerinde ... Faktoring AŞ'ye iade edildiğini,hükmün vekalet ücreti yönüyle infaz edilebilir olmadığını, tarafların hak ve yükümlülüklerinin duraksamaya mahal vermeyecek şekilde hüküm kısmında gösterilmesi gerektiğini, gerekçeli kararın hüküm kısmında vekalet ücreti ile ilgili kısmının '' Karar tarihindeki AAÜT gereğince 469.905,68 TL nispi vekalet ücretinin davalı ... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, reddedilen kısım yönünden hesaplanan 211.664,97 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine ve kendisini vekille temsil ettiren diğer davalılara bölüştürülmesine; diğer davalılar yönünden reddedilen kısım hesaplanırken (5.500.000,00 TL üzerinden) ... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden reddedilen ve diğer davalılara da bölüştürülmesine karar verilen 211.664,97 TL nin mahsubu ile 339.335,03 TL nin de ... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi dışındaki davalılara bölüştürülmek üzere davacı şirketten alınmasına'' şeklinde olduğunu, ilamların infaz edilecek kısmı hüküm bölümü olduğunu, hükmün içeriğinin aynen infazının zorunlu olduğunu, bu nedenle, vekalet ücretine ilişkin hüküm kısmının infaz edilebilir olması için gerekçeli kararda hüküm kısmında açıkça belirtilmesi gerektiğini, ancak vekalet ücreti yönünden mahkeme tarafından gerekçeli kararda kurulan hükmün açık ve infaz edilebilir olmadığını, tarafların hak ve yükümlülüklerinin duraksamaya mahal vermeyecek şekilde hüküm kısmında gösterilmesi gerektiğini, vekalet ücretinin infaz edilebilir olması için gerekçeli kararda hüküm kısmında taraf lehine açık ve duraksamaya mahal vermeyecek şekilde belirtilmesi gerektiğini, hüküm kısmında vekalet ücretine ilişkin tarafların hak ve yükümlülüklerinin açık bir şekilde belirtilmemesini, hükmün belirsiz olmasının, infazı engelleyeceğini, bu nedenle ilk derece mahkemesince verilen hükmün izah etmiş olduğumuz sebeplerden dolayı düzeltilerek onanmasına karar verilmesi gerektiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın düzeltilmesine karar verilmesini istemiştir. İNCELEME VE GEREKÇE Dava, çekler sebebiyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalı ... Türk AŞ vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı vekilince eldeki dava ile dava konusu edilen 9 adet çek yönünden davacının davalılar ... Plastik Sanayi ve Ticaret AŞ, ... Faktoring AŞ, ... Faktoring AŞ, ... Faktoring AŞ'a borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talep edilmiştir. Davacı vekili daha sonra sunduğu16.01.2024 tarihli dilekçesinde; dava konusu çeklerden 5741962 no'lu, 10.01.2024 vadeli ve 500.000 TL'lik çekin ... T.AŞ'ye temlik edildiğinin mahkemece ... Bankası Eryaman Şubesi'ne yazılan yazı sonrasında öğrendiklerini, bu nedenle HMK'nın 124/3 maddesi uyarınca husumeti davalı ... T.AŞ'ye de yönelttiklerini ve dava dilekçesinin bankaya tebliğini talep ettiklerini belirtmiştir. Bu talep üzerine davalı ... T.AŞ dava dosyasına davalı olarak eklenmiştir. Her ne kadar somut olayda, HMK'nın 124/3 maddesi şartları oluşmadığı ve adı geçen davalının davaya dahil edilmesi doğarı olmamış ise de, kararın bu davalı tarafındna sitinaf edildiği, istinaf eden vekilinin HMK'nın 124/3 maddesi uyarınca müvekkili ... T.AŞ'nin davaya dahil edilmesi kararı yönünden istinaf başvurusu bulunmadığından istinafa konu kararın, davalı ... T.AŞ vekilinin ileri sürdüğü istinaf sebepleri ile sınırlı olarak incelenmesine geçilmiştir. Davacı vekilince sunulan 16.01.2024 tarihli dilekçe içeriğine göre davanın davalı ... AŞ yönünden 5741962 no'lu, 10.01.2024 vadeli, 500.000 TL'lik çek ile sınırlı olduğu, bir diğer ifade ile bu davalı yönünden dava değerinin 500.000 TL olduğu anlaşılmaktadır. Davalı ... AŞ'nin banka olarak kendisine tahsil cirosu ile verilen çeki kabul ettiği ve bu sebeple sorumlu olamayacağı nazara alınarak davanın reddine karar verilmesi yerindedir. Öte yandan, gerekçeli kararın hüküm fıkrasının vekalet ücretine ilişkin kısmının ''Karar tarihindeki AAÜT gereğince 469.905,68 TL nispi vekalet ücretinin davalı ... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, reddedilen kısım yönünden hesaplanan 211.664,97 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine ve kendisini vekille temsil ettiren diğer davalılara bölüştürülmesine; diğer davalılar yönünden reddedilen kısım hesaplanırken (5.500.000,00 TL üzerinden) ... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden reddedilen ve diğer davalılara da bölüştürülmesine karar verilen 211.664,97 TL nin mahsubu ile 339.335,03 TL nin de ... Plastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi dışındaki davalılara bölüştürülmek üzere davacı şirketten alınmasına,'' şeklinde olduğu görülmektedir. Davalı ... T.AŞ vekili, hükmün bu kısmının infaz edilebilir olmadığını, vekalet ücretine ilişkin tarafların hak ve yükümlülüklerinin açık bir şekilde belirtilmediğini istinaf sebebi olarak ileri sürmüş ve hükmün bu kısmının düzeltilmesini talep etmiştir. Dava değerinin 5.500.000 TL olduğu, mahkemece, davalılardan ... Plastik Sanayi ve Ticaret AŞ hakkında açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının bu davalıya 4.073.821,61 TL yönünden borçlu olmadığının tespitine, 1.426.178,39 TL yönünden davanın reddine karar verilmiştir.Davalı Şkerbank T.AŞ vekilince infaz edilebilir olmadığı ileri sürülen yukarıdaki hüküm fıkrasında; reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 211.664,97 TL vekalet ücretinin tüm davalılar arasında bölüştürülmesine; davanın reddine karar verilen davalılar ... Faktoring AŞ, ... Faktoring AŞ, ... Faktoring AŞ ve davalı ... T.AŞ aleyhine reddedilen tüm dava değeri olan 5.500.000.000 TL üzerinden yürürlükteki AAÜT'ne göre hesaplanan 551.000,00 TL vekalet ücreti miktarından zaten hükmedilen ve tüm davalılar arasında paylaştırılmasına karar verilen 211.664,97 TL'nin mahsubu ile kalan 339.335,03 TL'nin davalı Asır ... AŞ dışındaki davalılar olan ... Faktoring AŞ, ... Faktoring AŞ, ... Faktoring AŞ ve ... AŞ arasında bölüştürülmesine karar verilmiş olduğu, bu haliyle hükmün vekalet ücretine ilişkin kısmında tarafların hak ve yükümlülükleri, ne kadar vekalet ücretine hükmedildiği, hükmedilen vekalet ücretini ödeyecek tarafların ve vekalet ücretinin ödeneceği tarafların belirtildiği ve hükmün bu kısmının infaz edilebilir nitelikte olduğu anlaşıdığından aksi yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. Diğer yandan, davalı ... AŞ yönünden davacının talebi esasında 16.01.2024 tarihli dilekçeye göre 5741962 no'lu, 10.01.2024 vadeli ve 500.000 TL'lik çek ile sınırlı olup istinaf eden davalı yönünden dava değeri 500.000 TL'dir. Bu sebeple esasında istinaf eden davalının daha az miktar vekalet ücreti hak ettiği, ancak bu konuda aleyhe istinaf istemi olmadığı nazara alındığında bu husus kaldırma sebebi yapılmamıştır. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararı usul ve yasaya uygun olup davalı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2- Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına,3-Davalı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,5-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.27.11.2025 KANUN YOLU: HMK'nın 362/1.a. maddesi uyarınca, istinaf konusu vekalet ücretinin miktarına göre karar kesindir.