Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2017 -5-31 (Devralma ) Karar Sayısı : 17-35/564 -247 Karar Tarihi : 26.10.2017 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN B. RAPORTÖRLER : A. Özlem UZUN, A. Ogün KARAGÜLLE, Merve BİROĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Tek-Art Kalamış ve Fenerbahçe Marmara Turizm Tesisleri A.Ş. Münir Nurettin Selçuk Cad. Kalamış Yat Limanı No: 17/2 Kalamış, Kadıköy, İstanbu
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2017 -5-31 (Devralma ) Karar Sayısı : 17-35/564 -247 Karar Tarihi : 26.10.2017 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN, Adem BİRCAN, Şükran KODALAK, Mehmet AYAN B. RAPORTÖRLER : A. Özlem UZUN, A. Ogün KARAGÜLLE, Merve BİROĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Tek-Art Kalamış ve Fenerbahçe Marmara Turizm Tesisleri A.Ş. Münir Nurettin Selçuk Cad. Kalamış Yat Limanı No: 17/2 Kalamış, Kadıköy, İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Milta Turizm İşletmeleri A.Ş. nin paylarının tamamının Tek -Art Kalamış ve Fenerbahçe Marmara Turizm Tesisleri A.Ş. tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu ( Kurum) kayıtlarına 28.07.2017 tarih ve 5441 sayı ile giren ve eksiklikleri 15.08.2017 tarih ve 5882 sayı lı, 19.09.2017 tarih ve 6661 sayılı, 17.10.2017 tarih ve 7469 sayı lı yazılar ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 23.10.2017 tarih ve 2017 -5-31/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu gö rüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir . G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Dosya konusu başvuruda, Doğan Şirketler Grubu Holding A.Ş. nin (DOĞAN HOLDİNG) kontrolünde bulunan Milta Turizm İşletmeleri A.Ş. nin (MİLTA TURİZM) paylarının ve tam kontrolünün Tek -Art Kalamış ve Fenerbahçe Marmara Turizm Tesisleri A.Ş. (TEK -ART) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmektedir. G.1. İşlem Taraflar ı G.1.1. Devralan: TEK -ART (5) Devralma işlemini ge rçekleştirecek olan TEK -ART, Koç Holding A.Ş. (KOÇ GRUBU) şirketidir. TEK -ART ın hissedarlık yapısına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir. Tablo 1 : TEK -ART ın Hissedarlık Oranları Hissedar Pay Oranı (%) Koç Holding A.Ş. 75,9 Temel Ticaret ve Yatırım A.Ş. 24,1 Toplam 100,0 Kaynak: Bildirim Formu 17-35/564 -247 2/14 (6) 1987 yılından bu yana marinacılık sektöründe faaliyet göstermekte olan TEK -ART ın ana faaliyet konuları arasında yurtiçinde ve yurtdışında turizme elverişli tesisler, otel, motel, kamp alanı, tatil köyü, konaklama tesisleri, mokamp alanı, marina işletmecil iği vb. gibi eğlence ve dinlenmeye yönelik turistik nitelikteki yerler, spor, sağlık ve sosyal hizmet tesisleri, turizm tesisleri kurmak, tamamen veya kısmen satın almak, işletmek, işlettirmek ve kiralamak yer almaktadır. (7) TEK-ART, Netsel Marmaris Marina v e Makmarin Kaş Marina yı ortak kontrol vasıtası ile ve Gökova Ören Marina yı işletme sözleşmesi aracılığıyla işletmektedir. Netsel Marmaris Marina da TEK -ART ın hisse oranı % ( ..) olsa da, marina Netsel Turizm Yatırımları A.Ş. ile ortak kontrol edilmektedir. Makmarin Kaş Marina da TEK -ART ın hisse oranı % ( ..) dir ve marina Makmarin Kaş Marina İşletmeciliği Turizm ve Ticaret A.Ş. ile ortak kontrol edilmektedir. Gökova Ören Marina i se aslen Gökova Ören Marina Turizm İnş. ve Tic. A.Ş. tarafından kontrol edilmektedir. İlgili teşebbüsün işletmeciliğe ilişkin know -how ve marka ismi ihtiyacı doğrultusunda, bu teşebbüs ile TEK -ART arasında 12.02.2015 tarihinde bir İşletme Sözleşmesi ve Ma rka Kullanma/Lisans Sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşmen in bitim tarihi ( ..) tir. Bununla birlikte, TEK ART ın marinada kontrol hakkı bulunmamaktadır. Bunlar dışında TEK -ART tarafından işletilen Fenerbahçe -Kalamış Marina bulunmaktadır. 12.05.2014 tarihind e yapılan Fenerbahçe Kalamış Marina nın özelleştirilmesi ihalesini TEK -ART kazanmıştır. Bununla birlikte, ihaleye konu imar planına ilişkin olarak Danıştay tarafından verilen yürütmeyi durdurma kararı nedeniyle şirket, 19.03.20105 tarihinde ihaleden çekilm iş, sıradaki talipliler tarafından da sözleşme imzalanması reddedilince ihale iptal edilmiştir. TEK -ART, hâlihazırda Hazine ye ecri misil ödeme yoluyla faaliyetlerine devam etmektedir. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, yürütmeyi durdurma kararı na konu imar planı yerine yeni bir plan sunmuş, ancak, bu plana karşı da dava açılmış ve dava kapsamında Danıştay yürütmeyi durdurma kararı vermiştir. Taraflar, Özelleştirme İdaresi Başkanlığının yürütmeyi durdurma kararına neden olan hususlarda imar plan değişiklikler i üzerinde çalışmakta olduğu ve planda tadilat tamamlandıktan sonra yeni bir ihaleye çıkılabileceği yönünde duyuml ar aldıklarını beyan etmektedir. Bunun dışında KOÇ GRUBU tarafından işletilen diğer marinalarda TEK-ART ın pay veya kontrol sahipliği bulunmak tadır. (8) KOÇ GRUBU nun ana faaliyet alanlarını ise otomotiv, enerji , finans ve dayanaklı tüketim malları oluşturmaktadır. Bunun yanı sıra, KOÇ GRUBU nun Setur Marinaları (SETUR) markası adı altında Setur Marinaları Marina ve Yat İşletmeciliği aracılığıyla marina işletmeciliği, Setur Servis Turistik A.Ş. aracılığıyla turistik seyahat acenteciliği, Setair Hava Taşımacılığı ve Hizm. A.Ş. aracılığıyla özel havayolu taşımacılığı ve RMK Marine Gemi Yapım San. Deniz Taş. İşl. A.Ş. şirketi aracılığıyla yat üretimi faaliyetleri de bulunmaktadır. (9) KOÇ GR UBU; pay sahipliği, işletme hakkı sahipliği ve ortak kontrol aracılığıyla ikisi Marmara Denizi, sekizi Ege-Akdeniz Bölgesi olmak üzere Türkiye de toplam 10 adet marinayı işletmektedir. Bu marinaların kontrol yapısı ve bulunduğu bölge aşağıdaki tabloda veri lmiştir. 17-35/564 -247 3/14 Tablo 2 : KOÇ GRUBU nun Kontrolündeki Marinalar Marina Lokasyon Kontrol Fenerbahçe -Kalamış Marina İstanbul (TEK -ART) Koç Grubu Yalova Marina Yalova (SETUR) Koç Grubu Ayvalık Marina Balıkesir (SETUR) Koç Grubu Çeşme Marina İzmir (SETUR) Koç Grubu Kuşadası Marina Aydın (SETUR) Koç Grubu Finike Marina Antalya (SETUR) Koç Grubu Antalya Marina Antalya (SETUR) Koç Grubu Netsel Marmaris Marina Muğla (TEK -ART) Ortak Kontrol Makmarin Kaş Marina Antalya (TEK -ART) Ortak Kontrol Gökova Ören Marina Muğla (TEK -ART) İşletme Sözleşmesi Kaynak: Bildirim Formu G.1.2. Devralınan: MİLTA TURİZM (10) Milta Bodrum Marina (Milta Marina) , 1976 1988 yılları arasında T.C. Turizm Bankası A.Ş.'ye bağlı olarak 125 yat kapasitesiyle "Turban Bodrum Marina İşletmesi" olarak hizmet vermiştir. Bu tarihten sonra banka yeniden yapılandırılarak Turban Turizm A.Ş. "Turban Bodrum Marina" adı altında çalışmaya devam etmiştir. 1992 yılında kapasitesi, 2 adet yüzer iskele ilave edilerek, kapasite 275'e çıkarılmıştır. (11) 1996 yılınd a özelleştirilerek Karada Turizm İşletmeleri A.Ş. tarafından 49 yıllığına kiralanmış ve kapasitesi 375'e çıkartılmıştır. Karada Turizm İşletmeleri A.Ş. Kasım 1997 de DOĞAN GRUBU tarafından satın alınmış ve 2001 yılında MİLTA TURİZM ile birleştirilmiştir. B ugün 425 kapasite ile MİLTA TURİZM adı altında faaliyetini sürdürmektedir. G.2. İlgili Pazarlar G.2.1. Sektör Hakkında Bilgiler1 (12) Başvuru konusu devralma işlemi, marina işletmeciliği pazarında gerçekleşecektir. Yukarıda değinildiği üzere KOÇ GRUBU hali hazırda 10 adet marinayı işlet mektedir. DOĞAN GRUBU nun ise Mİ LTA TURİZM den başka işlettiği marina bulunmamaktadır. (13) Ülkemizde yatçılık ve yat turizmi alanındaki ilk düzenlemeler 1982 yılında 2634 Sayılı Turizmi Teşvik Kanunu nun yürürlüğe girmesiyle yapıl mıştır. Yat limanı/marina yatırım ve işletmeciliğine ilişkin düzenlemeler ise bu Kanuna bağlı olarak 1983 yılında yayımlanan Yat Turizmi Yönetmeliği ile hayata geçirilmiştir. Yat Turizmi Yönetmeliği 2009 yılında Deniz Turizmi Yönetmeliği olarak yeniden düz enlenmiştir. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığınca yat turizmi açısından öncelikli yatırım alanlarını belirlemek, bu konudaki sorunlara çözüm getirmek ve sektöre yön vermek amacıyla Yat Turizmi Master Planı hazırlatılarak ülkemizin tüm kıyıları elverişlilik a çısından incelenip en uygun konumlar belirlenerek gerek kamu gerekse özel sektörün yat limanlarıyla ilgili yatırımlarını yönlendirecek alanlar elde edilmiştir. 1 Sektör hakkındaki bilgiler Ulaştırma Bakanlığı tarafından hazırlanan Ülkemizde Yat Limanı (Marinacıl ık) adlı çalışmasından ve Deniz Ticareti Odası tarafından hazırlanan Deniz Turizmi Dergisi Nisan 2015 sayısından alınmıştır. 17-35/564 -247 4/14 (14) Dünya yatçılık sektöründe Akdeniz çanağına olan ilgi artmaktadır. Bu sebeple, bölge yatçılık v e yat turizmi için en önemli bölge haline gelmiştir. Genel olarak, Bodrum -Finike arasındaki bölge, tekne trafiğinin en yoğun olduğu, Bodrum dan kuzeyde Kuşadası, Finike den güneyde Antalya ya kadar olan bölge ise aynı yoğunlukta olmamakla beraber, ikinci d erece yoğun bölge olarak öne çıkmaktadır. Ülkemizde yat hareketi bakımından en yoğun liman Marmaris olup, onu sırasıyla Bodrum, Göcek, İstanbul, Fethiye ve Kuşadası limanları izlemektedir. (15) Türkiye de son yıllarda büyüme eğilimi gösteren deniz turizmi, buna bağlı olarak gelişen yat turizmi, yeni marina ihtiyacını da bera berinde getirmiştir. Türkiye, 8 333 km kıyı şeridine sahiptir. Ülkemizde deniz turizmi ağırlıklı olarak Akdeniz ve Ege kıyılarımızda yapılmakta olup, öne çıkan turistik yerlerimizin başında is e Ege bölgesinin güneye bakan kısımları, İzmir, Çeşme, Aydın, Ayvalık, Kuşadası, Bozburun, Datça Marmaris ve Göcek gibi bölgeler, Akdeniz Bölgemizde ise Antalya, Side, Kaş, Kalkan, Mersin Kız Kalesi, Anamur gibi bölgeler gelmektedir. Bildirim Formunda yer verilen bilgilere göre Ege ve Akdeniz kıyılarında faaliyet gösteren marinaların deniz kapasitesi 12.452 ve kara kapasitesi 4.886 adettir. Türkiye çapında ise deniz kapasitesi 17.769 ve kara kapasitesi 5.856 adettir. (16) Ülkemizde devlet tarafından marina tahsi sleri; özelleştirme, yap -işlet-devret, kullanma izni/işletme hakkı devri ve uzun süre kiralama gibi yöntemlerle yapılmaktadır. Tarafların Bildirim Formundaki ifadelerine göre marina yatırımlarının başlangıçta yüklenilen ağır inşaat maliyetleri nedeniyle ge ri dönüşleri 10 yılın üzerinde olup verimliliği diğer sınai yatırımlarına göre daha düşüktür. Son yıllarda marinaların doluluk oranları %7 0 in altına düşmüştür . Marina projelerinin belgelendirme işlemleri zaman alan bür okratik süreçler içermektedir. Buna rağmen, faklı sektörlerde faaliyet gösteren grupların son yıllarda pazara girmek istediği görülmektedir. Marina işletmeci liği, faaliyet konusu itibarıyla hobi, eğlence, dinlence işi olup bu yönüyle gruplara prestij sağlayan bir iş alanı olarak görülmektedi r. (17) Talep yapısı açısı ndan değerlendirildiğinde; Milta Marina nın da yer aldığı Ege ve Akdeniz kıyılarındaki marinalara olan talebin yapısını gezici tipteki yatlar oluşturmaktadır. Yabancı uyruklu yatçılar daha çok Ege ve Akdeniz kıyılarını tercih etmektedi r. G.2.2. İlgili Ürün Pazarı (18) İlgili ürün pazarı belirlenirken, tüketicinin gözünde fiyatları, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından birbiriyle değiştirilebilir veya ikame edilebilir olarak kabul edilen bütü n mal veya hizmetlerden oluşan p azar dikkate alınmaktadır. (19) Başvurudan edinilen bilgilere göre devralan ve devreden şirketlerin İstanbul ve Muğla illeri kıyı bölgelerinde yer alan limanlarda faaliyet gösterdikleri anlaşılmaktadır. Marina olarak bilinen bu limanlar hakkında Deniz Turizm Yönetm eliği ni n Tanımlar Başlıklı 4. maddesinde Deniz turizmi tesisleri: Turizm yatırımı kapsamında bulunan veya turizm işletmesi faaliyetinin yapıldığı, münhasıran deniz turizmi araçlarına güvenli bağlama, karaya çekme, bakım, onarım hizmetleri, bu araçlarla gelen yol culara yeme, içme, dinlenme, eğlence, konaklama gibi hizmetlerden birkaçını veya tamamını sunan kruvaziyer gemi limanı, yat limanı, çekek yeri, rıhtım ve iskele gibi turizm tesislerini, ifadesine yer verilmiştir. Bu doğrultuda devrolunan ve devralan her i ki limanın da Yönetmelik te sayılan liman sınıflarından yat limanı/marina oldukları ve devir işleminin her iki tarafının da yat limanı işletmeciliği yaptıkları anlaşılmaktadır. 17-35/564 -247 5/14 (20) İlgili devralma işlemine benzer şekilde yat liman işletmeciliğinin d evrini konu alan Rekabet Kurulu nun (Kurul) 30.4.2002 tari h ve 02 -26/271 -110 sayılı , 10.1.2005 ta rih ve 05 -03/20 - 10 sayılı , 21.7.2005 tari h ve 05 -48/688 -181 sayılı , 17.8.2005 tari h ve 05 -52/796 -216 sayılı , 4.2.2010 tarih ve 10 -13/152 -63 sayılı kararında ilgili ürü n pazarının marina işletmeciliği pazarı olduğu değerlendirilmiştir. Benzer şekilde 09.07.2015 tarih ve 15 - 29/421 -118 sayılı Setur Servis Turistik A.Ş. nin Beta Marina Liman ve Çekek İşletmesi A.Ş. ve Pendik Turizm Marina Yat ve Çekek İşletmesi A.Ş. yi de vralmasına izin verilmesine ilişkin Nihai İnceleme Kararında devralan ve devre konu tesislerin marina işletmeciliği yaptığı kabul edilmiştir. Aynı kararın 28. ve 29. paragraflarında ilgili ürün pazarı marina işletmeciliği kapsamında sunulan temel hizmetl er deniz hizmetlerinden, kara hizmetlerinden ve kiralama hizmetlerinden oluşmaktadır. Söz konusu üç hizmet grubunun yatların, yat sahiplerinin ve diğer tüketicilerin farklı ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olarak sunulan ayrı hizmetler olduğu, bu hizmetle rin, tüketiciler bakımından birbirine ikame olarak değerlendirilemeyeceği kanaatine varılmıştır. [ ]İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz da yer alan açıklamalardan yola çıkarak, marinalar tarafından sunulan hizmetlerin, kullanım amaçları ve niteli kleri bakımından tüketicilerin gözünde ikame olmaması nedeniyle, ayrı ilgili ürün pazarları teşkil ettiği değerlendirilmektedir. şeklinde ilgili ürün pazarı marina işletmeciliği pazarının alt pazarlarına ayrılmıştır. Bahsi geçen kararda özetle KOÇ GRUBU na ait Setur Servis Turistik A.Ş. nin birisi İstanbul ve diğer ikisi Muğla bölgesinde olmak üzere üç yat limanını devralması işlemi nde ilgili ürün pazarı deniz hizmetleri, kara hizmetleri ve kiralanabilir alan hizmetleri olarak ayrılarak her bir coğr afi pazar özelinde ele alınmıştır. (21) Bu çerçevede mevcut dosya kapsamında da gerek başvurudan edinilen bilgiler, gerek önceki Kurul kararları gere k Deniz Turizmi Birliği Derneği nden (Dernek) elde edilen bilgiye göre yat limanlarının sunduğu hizmetler; yatların denizde bağlaması ve yatçıların günlük ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik bir takım hizmetlerin bütününden oluşan deniz hizmetleri pazarı; yatların çekilmesi, bakım -onarımı, karada bağlanması ve denize bırakılmasını içeren kara hizmetleri pazarı; y at sahiplerinin sosyal ve teknik ihtiyaçlarının giderilmesine yönelik olarak market, restoran ve teknik atölye gibi hizmetlerin sunulduğu kiralama hizmetleri pazarı olarak üç kısımda ele alınmıştır. (22) Dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta marinaların ve de niz turizm tesislerinin yatırımcıları ve işletmecilerinin uyması gereken asgari kuralları belirleyen Deniz Turizmi Yönetmeliği nin getirdiğ i yükümlülüklerdir. Yönetmelik ile deniz turizmi tesisi kapsamına giren tüm tesislerin yerine getirmesi zorunlu olan altyapı ve üst yapı nitelikleri sayılmış, bunun yanında kurvaziyer gemi limanları, yat limanları ve bakım -onarım alanları, çekek yerleri gibi diğer tesisler için sunulması gereken ek hizmetlerin neler olduğu belirtilmiştir. Deniz Turizmi Yönetmeliği nin ya t limanları için öngördüğü asgari hizmetler çerçevesinde, yat limanlarıyla benzer özelliklere sahip bulunan balıkçı barınaklarının ve Yönetmelik te sayılan diğer turizm tesisleri olan çekek yeri, rıhtım ve iskele gibi turizm tesislerinin, bunun yanında Ter sane, Tekne İmal ve Çekek Yerleri Yönetmeliği ile düzenlenen tersaneler ve tekne imal yerlerinin de sundukları asgari hizmetler incelenmiştir. Yat limanlarının, diğer tesislerin ve balıkçı barınaklarının karşılamak zorunda olduğu başlıca asgari gereklilikl eri aşağıdaki tabloda gösterilmektedir. 17-35/564 -247 6/14 Tablo 3: Deniz Turizmi Yönetmeliği nde Sayılan Yat Limanlarının, Diğer Turizm Tesislerinin ve Balıkçı Barınaklarının Asgari Hizmetleri Asgari Nitelikler Balıkçı Barınakları Diğer Turizm Tesisleri 3 Çapalı Yat Limanı 4 Çapalı Yat Limanı 5 Çapalı Yat Limanı Deniz araçlarının yanaşabileceği ve bağlanabileceği rıhtım ve iskeleler Çekek yerleri, çekek teçhizatı Kısmen Kısmen Kullanma suyu ve sıcak su hizmetleri, katı ve sıvı atıkların depolama ve arıtma tesisatı, su, televizyon, internet, elektrik ihtiyacını karşılayan kutular Kısmen Limana giriş çıkışı sağlayan ve kılavuzluk yapan palamar botu, yangın söndürme botu ya da sistemi Kısmen Dinlenme ihtiyaçlarının karşılandığı salon, yeme içme ünitesi, duş ve tuvalet ünitesi, akaryakıt ikmali veren ünite, otopark, spor tesisleri, emanet veya depo üniteleri Kısmen Kısmen Satış üniteleri, çamaşır ve bulaşık yıkama yerleri - Kısmen Dâhili ve harici telefon, internet, diğer haberleşme araçları gibi alıcı ve vericilere dair hizmetler - - Lokanta veya kafeterya, kuru temizleme hizmeti, bakım onarım hizmeti, yat ve çekek alanı vinç sistemi, teniz kortu, yüzme havuzu, sauna, hamam üniteleri - - - Helikopter pisti, sergi, konser, eğlence mekânları, banka hizmetleri, revir, toplantı salonu - - - - Kaynak: Deniz Turizm i Yönetmeliği (23) Yukarıdaki tablodan farklı çapalı yat limanlarının/marinaların sahip olması gereken asgari alt yapı ve üst yapı tesisleri nin büyük oranda örtüştüğü , bununla birlikte limanlarca sahip olunan çapa sayısı arttık ça sunulan hizmetlerin niteliğinin geliştiği ve değiştiği görülmektedir. Bu noktada, balıkçı barınakları ve diğer turizm tesisleri ile çekek yeri, tersane ve tekne imal yerlerinin de yat limanlarıyla benzer alanlarda hizmet verip vermediği incelenmelidir. Balıkçı barınaklarının kurulması ve işleyişini düzenleyen Balıkçı Barınakları Yönetmeliği nin 3. maddesinde Her türlü balıkçı gemilerine hizmet vermek maksadı ile mendireklerle k orunmuş, yeterli havuz ve geri saha ile barınacak gemilerin manevra yapabilecekleri su alanı ve derinliğe sahip, yükleme, boşaltma, bağlama rıhtımları ile suyu, elektriği, ağ kurtarma sahası, satış yeri, idare binası, ön soğutma ve çekek yeri bulunan, büyü klüğüne ve sağladığı imkanlara göre balıkçı limanı, barınma yeri veya çek çek yeri olarak adlandırılan kıyı yapıları, [ ]Su Ürünleri Kooperatif ve Birlikleri ilan edilen süre içinde kiralama talebinde bulunmadığı veya gerekli şartları taşımadıkları takdird e barınak, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu gereğince Maliye Bakanlığı tarafından gerçek ve tüzel kişilere kiralanmak üzere ihale edilir. şeklinde balıkçı barınaklarının ne amaçla kurulduğu ve kimler tarafından işletileceği ifade edilmektedir. Buna ek olar ak İşletme Esasları başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasının h) bendinde maddesinde Barınağın müsait olması halinde, balıkçı gemilerinden başka, kum motorları, nakliye gemileri, yatlar gibi gemilerin, ücret karşılığı balıkçı barınağından geçici olarak yararla nmasına izin verir. ifadesine yer verilmiştir. Bu ifadelerden balıkçı barınaklarının yat limanları/marinalar ile kısmen benz er hizmetleri verdikleri değerlendiril mektedir. Bunun yanında Deniz Turizmi Yönetmeliği nin düzenlediği diğer turizm tesislerinin a sgari altyapı ve üst yapı tesisleri de kısmen yat limanlarının sunduğu hizmetlerle örtüşmektedir. Son olarak tekne imal yerleri ve tersanelerin hizmetleri incelendiğinde ve kuruluş amacı göz önüne alındığında 17-35/564 -247 7/14 sundukları asgari hizmetlerin yat limanlarının sunduğu hizmetlerle örtüşmediği görülmektedir. (24) Arz açısından yapılan değerlendirmede, Kanun ve yönetmeliklerin balıkçı barınakları, rıhtım ve iskeleler, çekek yerleri, tersaneler, tekne imal yerleri için öngördüğü asgari şartlar göz önüne alınarak yat lim anlarının sunduğu deniz hizmetleri, kara hizmetleri ve kiralanabilir alan hizmetlerini ilgili ürün pazarlarıyla ne derece örtüştüğü incelenmiş; balıkçı barınaklarının yalnızca kara hizmetlerine ilişkin gereklilikleri karşıladığı ; çekek yerleri, iskele ve rıhtımların yalnızca kara hizmetlerine ilişkin gereklilikleri karşıladığı; tersane ve tekne ikmal yerlerinin hiçbir gerekliliği karşılamadığı kanaatine varılmıştır. (25) Konuya ilişkin olarak Dernek Genel Sekreteri ile yapılan görüşme de de tekne sahiplerinin yanı sıra marinaların da sigorta yaptırma mecburiyeti olduğu ancak diğer tesisler için sigorta yaptırma mecburiyetinin bulunmadığı, bir yatçının yatını güvenlik sebebiyle balıkçı barınağı gibi belgesiz (yangın, hırsızlık gibi olayl ara karşı sigortasız) tesislere bağlamak istemeyeceği, bu sebeple balıkçı barınaklarının marinalara alternatif olamayacağı ifade edilmiştir. (26) Bu bilgiler ışığında, talep açısından da marinalar ile balıkçı barınağı ve diğer tesislerin birbiriyle tam ikame o lmadığı anlaşılmaktadır. (27) Bu doğrultuda, dosya kapsamında en geniş haliyle yat limanı/ marina işletmeciliği pazarı olarak tanıml anabilecek ilgili ürün pazarı , deniz hizmetleri pazarı , kara hizmetleri pazarı ve kiralama hizmetleri pazarı şekli nde üç alt pazar olarak ele alınmıştır. G.2.3. İlgili Coğrafi Pazar (28) Devralma işlemine konu olan Milta Marina, Bodrum -Muğla da yer almaktadır. Her ne kadar KOÇ GRUBU tarafından Marmara dâhil Türkiye nin farklı noktalarında marina işletmeciliği faaliyeti gerçekleştirilse de dosya konusu devralma işlemi bakımından yoğunlaşmanın hissedileceği bölge, esas olara k Milta Marina nın yakın çevresi olacaktır. Türkiye nin Ege ve Akdeniz kıyılarında yer alan marinaların devrine ilişkin yukarıda zikredilen geçmiş tarihli Kurul kararlarının önemli bir kısmında ilgili coğrafi pazar Ege ve Akdeniz kıyıları olarak belirlen miştir. (29) Bildirim Formunda yer verilen bilgilere göre; Ege ve Akdeniz kıyılarımızda 21 i Muğla da, sekizi Antalya da, yedisi İzmir de, üçü Mersin de, ikisi Aydın da, biri Balıkesir de ve biri Çanakkale de olmak üzere toplam 43 adet marina bulunmaktadır. Bun unla birlikte, marina olarak belirtilen limanlar içinde balıkçı barınağı ve diğer deniz tesislerinin de sayıldığı anlaşılmaktadır. Zira Dernek ten edinilen bilgiler doğrultusunda, Ege -Akdeniz coğrafi bölgesinde faaliyet gösteren marina sayıları; 18 i Muğla da, yedisi İzmir de, beşi Antalya da, ikisi Aydın da olmak üzere toplam 32 adet olarak belirlenmiştir. (30) Kurul un önceki kararlarında da belirtildiği üzere Ege ve Akdeniz kıyılarımızda gezici yatçılık türü hâkim olup bu durum coğrafi pazarın tespitini etkilemektedir. Dernek de gerçekleştirilen görüşmede, bir gezici yatçının fiyattan ziyade lokasyonu (bölgeyi) öncel ikle tasarladığı, marina tercihinde fiyatların ikinci sırada kaldığı zira fiyat politikalarının oldukça esnek olduğu bilgileri edinilmiştir. Dolayısıyla bir marinanın, bir gezici yatçının güzergâhında olması önem taşımaktadır. Söz konusu görüşmede, Bodrum Milta Marina ya alternatif olabilecek yat limanları/marinaların, yine öncelikli olarak Bodrum bölgesindekiler olduğu, bu bölgenin kendine has niteliklerinin ayırt edici unsur olduğu, yat sahibinin sadece fiyatı daha uygun olduğu için yatını bir başka yat limanına/marinaya bağlamayacağı, bu açıdan Milta Marina ya ilk alternatifin Palmarin ve Turgutreis D -Marin marinalarının olabileceği, bu iki marinanın kapasitelerinin Milta Marina dan çok daha fazla olduğu belirtilmiştir. 17-35/564 -247 8/14 (31) Bu bilgiler çerçevesinde devroluna n Milta Marina nın içinde bulunduğu marina işletmeciliğine ilişkin coğrafi pazarın Ege -Akdeniz Kıyıları olarak tanımlanması mümkün olmakla birlikte, bu coğrafi pazar altında yatların yol alma kabiliyeti, deniz hizmetleri alınabilecek tesislerin birbirler ine yakınlığı, mevsimsel değişkenlikler, marinaların çapa sayısı ve sunduğu hizmetler gibi kişisel ve pazara ilişkin kriterler çerçevesinde mikro coğrafi pazarlar da tanımlanması mümkündür. (32) Kara hizmetleri ilgili ürün pazarı çerçevesinde ilgili coğrafi paz ar 09.07.2015 tarih ve 15 - 29/421 -118 sayılı Setur Servis Turistik A.Ş. nin Beta Marina Liman ve Çekek İşletmesi A.Ş. ve Pendik Turizm Marina Yat ve Çekek İşletmesi A.Ş. yi devralmasına izin verilmesine ilişkin Nihai İnceleme Kararında Dosya kapsamında rap ortörlerce yapılan görüşmelerde, yat sahiplerinin özellikle periyodik bakım -onarım işlemleri için öncelikle yatların denize bağlı bulunduğu marinaları tercih ettiği anlaşılmıştır. Bununla birlikte, ihtiyaç duyulan bakım -onarım işleminin niteliği ya da yatı n denize bağlı bulunduğu marinanın çekek alanının bulunmaması ya da altyapısının/ekipmanlarının yetersiz olması gibi nedenlerle yatın başka bir marinada ya da çekek alanında çekek alanı hizmeti alması zorunluluğu ortaya çıkabilmektedir. Bu çerçevede, bakım -onarım hizmetlerini almak amacıyla bağlı bulunduğu marinadan ayrılmayı tercih eden ya da ayrılmak zorunda kalan yatların hangi coğrafi bölgedeki marinaları ya da çekek alanlarını tercih ettikleri değerlendirilmiştir. Bu tercihte belirleyici unsur, yatın b ağlı bulunduğu marinadan karaya çıkarılacağı alana ulaşmak için katlanacağı yakıt masrafı ve ortaya çıkacak zaman kaybı nedeniyle iki alanın coğrafi yakınlığıdır. Sektör temsilcilerinin dosya kapsamında yer alan görüşlerinden hareketle, çekek alanı hizmetl eri bakımından ilgili coğrafi pazarın yatın bağlı bulunduğu il esas alınmak suretiyle bölgesel olarak tanımlanabileceği değerlendirilmektedir. tespitinde bulunulmuştur. Buna ek olarak Dernek yetkililerince marina sahaları etrafında gerek teknik gerekse de günlük malzemelerin bulunabileceği birçok tesisin faaliyet gösterdiği, marinaların ve marina dışı tesislerin bir birine müşteri sağlayacak şekilde örgütlendiği belirtilmiştir. Bu bağlamda önceki Kurul Kararı yla aynı doğrultuda il bazında pazar tanımı yapı labileceği kabul edilmekle birlikte kara hiz metleri ilgili coğrafi pazarı en geniş ölçüde Ege -Akdeniz kıyıları olarak ; bunun yanında kiralama hizm etleri ilgili coğrafi pazarı da Dernek ten edinilen bilgiler ve önceki Kurul kararları göz önüne alındığında Ege -Akdeniz kıyıları olarak belirlenmiştir. G.3. Değerlendirme G.3.1. İşlemin Niteliği (33) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkın da Tebliğ in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin birinci fıkrasında, Kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde; a) İki veya daha fazla teşebbüsün birleşmesi ya da b) Bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir ya da daha fazla kişi tarafından devralınması, Kanunun 7 nci maddesi kapsa mında birleşme veya devralma işlemi sayılır. denilmektedir. (34) Bildirim Formunda belirtildiği üzere işlemin konusu, MİLTA TURİZM in şirket sermayesini temsil eden paylarının tümünün ve tek kontrolünün TEK -ART tarafından devralınmasıdır. Bu kapsamda 25.07.2017 tarihinde Doğan Holding A.Ş. ile TEK -ART arasında Pay Alım ve Satım Sözleşmesi imzalanmış, sözleşmenin Kapanış Koşulları baş lıklı 5. maddesinde geçerlilik şartı olarak Rekabet Kurulu ndan verilmesi gereken izin hiçbir şart ve koşula tabi olmadan verilmiş olacaktır. hükmü konulmuştur. Açıklamalar çerçevesinde bildirim konusu işlemin, devre konu şirketin kontrol ünde kalıcı deği şiklik meydana geleceğinden , 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesi çerçevesinde bir devralma işlemi olduğu anlaşılmaktadır. 17-35/564 -247 9/14 G.3.2. Eşikler Yönünden Yapılan Değerlendirme (35) Dosya mevcudu bilgilerden i şlem taraflarının 2016 yılına ait ciroların ın 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. maddesi nin birinci fıkrasında öngörülen eşikleri aştığı ve dolayısıyla işlemin izne tabi olduğu görülmektedir. G.3.3. Etkilenen Pazarlar Açısından Değerlendirme (36) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un (4054 sayılı Kanun) 7. maddesinde hakim durum yaratan veya güçlendiren ve böylece rekabeti önemli ölçüde azaltan yoğunlaşmalar yasaklanmaktadır. Hâkim durum kavramı ise, Kanun un 3. maddesinde, Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rak ipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücü olarak tanımlanmaktadır. (37) Bu kapsamda işlem tarafı KOÇ GRUBU nun devralma işlemi sonrasında hâkim duruma gelip gelmeyece ğinin ya da mevcut hâkim durumunu güçlendirip güçlendirmeyeceğinin deniz hizmetleri , kara hizmetleri ve kiralama hizmetleri olmak üzere her bir ilgili ürün pazarında ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekmektedir. Yine bu doğrultuda Ege -Akdeniz coğrafi pa zarında hâkim durum yaratabilecek olası her mikro coğrafi pazarın da değerlendir ilmesi uygun olacaktır. a) Deniz Hizmetleri Pazarı (38) Ege-Akdeniz coğrafi pazarında öncelikle deniz hizmetleri ilgili ürün pazarı değerlendirilecektir. İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz un 42. paragrafında Pazar paylarının belirlenmesindeki referans noktası çoğunlukla satış rakamları olsa da, ilgili ürün v eya endüstrinin özelliklerine bağlı başta kapasite, ...gibi başka göstergeler de yararlı bilgiler sağlayabilmektedir. ifadeleri yer almaktadır . Bu kapsamda Ege -Akdeniz ilgili coğrafi pazarında faaliyet gösteren marinalardan ve Dernek ten edinilen bilgi ve belgeler doğrultusunda Milta Marina dan deniz hizmeti almayan bir yatın gidebileceği makul mesafeler göz önüne alınarak hâkim durum yaratılabilecek her bir mikro coğrafi pazara ilişkin 2016 yılı bağlama alanı kapasiteleri ve ciro bazlı pazar payları hesap lanmıştır. (39) Sektör oyuncuları ve Dernek ten elde edilen bilgiye göre denizde bağlama hizmetlerinin marinaların gelirlerinin en büyük kısmını oluşturduğu (yaklaşık % ( ..) ), kara hizmetleri ve tamirin ek gelir olduğu, karada hizmet veren yerlerin ancak denizd e bağlama sözleşmesi yapılması şartı ile gelir elde edebileceği anlaşılmıştır. Bu sebeple, deniz bağlama kapasitelerinin pazar paylarının hesaplanmasında uygun bir ölçüt olabileceği değerlendirilmiştir. Bu çerçevede devralma işleminin gerçekleşmesi halind e KOÇ GRUBU nun Ege -Akdeniz ilgili coğrafi pazarında deniz bağlama alanı kapasitelerine göre pazar payı ( ..) den % ( ..) a çıkacaktır. Tablo 4 : 2016 Yılı Ege-Akdeniz Bölgesinde Faaliyet Gösteren Büyük Gruplar ve Deniz Hizmetleri Kapasite Pazar Payları (%) Devralma Öncesi Devralma Sonrası Koç Grubu ( ..) ( ..) Doğuş Grubu ( ..) Palmali Grubu ( ..) Marmaris Yat Marin ( ..) Egesu Grubu ( ..) Beta Grubu ( ..) Diğer ( ..) Kaynak: Bildirim Formu 17-35/564 -247 10/14 (40) Ege-Akdeniz coğrafi bölgesinde faaliyet gös teren marinalardan gelen cevaplar ve Dernek ten edinile n bilgi doğrultusunda Ege-Akdeniz coğrafi pazarında marinaların birbirine uzaklıkları ve yatların gün içinde kat edebileceği deniz mili çerçevesinde çeşitli coğrafi pazarlar tanımlanabileceği anlaşılmıştır. Aşağıdaki tabloda devralma işleminin gerçekleşeceği Milta Marina ya 0-20 deniz mili (Bodrum Yarımadası) uzaklıktaki marinaların kapasiteleri ve deniz hizmetlerinden elde edilen gelirlerine dayalı pazar payları verilmiştir. Tablo 5 : 2016 Yılı Milta Marina 0 -20 Deniz Mili Mesafedeki Marinalar Deniz Hizmetleri Pazar Payları Pazar Payları Kapasite (%) Ciro (%) Milta Marina ( ..) ( ..) Doğuş Grubu ( ..) ( ..) Palmali Grubu ( ..) ( ..) Kaynak: Bildirim Formu ve Ege -Akdeniz Bölgesinde bulunan marinalardan elde edilen bilgiler (41) İlgili devralman ın gerçekleşmesi halinde Milta Marina nın 20 -45 deniz mili mesafede faaliyet gösteren marinaların kapasiteleri ve bağlama hizmetlerinden elde edilen satış rakamlarına dayalı pazar payları aşağıdaki tabloda verilmiştir. Devralma öncesi Milta Marina nın denizde bağlama kapasitesi pazar payı % ( ..) ve ciro bazlı deniz hizmetleri pazar payı % ( ..) , KOÇ GRUBU nun denizde bağlama kapasitesi pazar payı % ( ..) ve ciro bazlı deniz hizmetleri pazar payı % ( ..) tür. Tablo 6: 2016 Yılı Milta Marina ya 20 -45 Deniz Mili Mesafedeki Marinalar Deniz Hizmetl eri Pazar Payları Birleşme Sonrası Kapasite (%) Ciro (%) Koç Grubu ( ..) ( ..) Doğuş Grubu ( ..) ( ..) Palmali Grubu ( ..) ( ..) Egesu Grubu ( ..) ( ..) Kaynak: Bildirim Formu ve Ege -Akdeniz Bölgesinde bulunan marinalardan elde edilen bilgiler (42) Marinalar ve Dernek ten ede edilen bilgiler doğrultusunda Ege -Akdeniz coğrafi pazarında yer alan alternatif bir diğer coğrafi pazar Milta Marina ya 45 -90 deniz mili mesafedeki marinaların pazar paylarının yer aldığı tablo aşağıda verilmiştir. Devralma öncesi Milta Marina nın denizde bağlama kapasitesi pazar payı % ( ..) ve ciro bazlı deniz hizmetleri pazar payı % ( ..) , KOÇ GRUBU nun denizde bağlama kapasitesi pazar payı % ( ..) ve ciro bazlı deniz hizmetleri pazar payı % ( ..) tür. Tablo 7: 2016 Y ılı MİLTA Marina ya 45 -90 Deniz Mili Mesafedeki Marinalar Deniz Hizmetleri Pazar Payları Birleşme Sonrası Kapasite (%) Ciro (%) Koç Grubu ( ..) ( ..) Doğuş Grubu ( ..) ( ..) Palmali Grubu ( ..) ( ..) Egesu Grubu ( ..) ( ..) Marmaris Yacht Marin ( ..) ( ..) Martı Marina ( ..) ( ..) Kaynak: Bildirim Formu ve Ege -Akdeniz Bölgesinde bulunan marinalardan elde edilen bilgiler 17-35/564 -247 11/14 (43) Deniz hizmetleri ilgili ürün pazarı için devralma sonrası alternatif coğrafi pazarlarda KOÇ GRUBU nun pazar payları; Ege -Akdeniz coğrafi pazarında bağlama kapasitesi pazar payı %( ..) ; Milta Marina ya 0-20 deniz mili uzaklıktaki marinalar için bağlama kapasitesi pazar payı % ( ..) , deniz hizmetleri satış ciroları baz alındığında pazar payı % ( ..) ; Milta Marina ya 20-45 deniz mili uzaklıktaki marinalar için bağlama kapasitesi pazar payı %( ..) , deniz hizmetler i satış ciroları baz alındığında pazar payları % ( ..) ; Milta Marina ya 45-90 deniz mili uzaklıktaki marinalar için bağlama hizmetleri pazar payı %( ..) , deniz hizmetleri satış ciroları baz alındığında pazar payları % ( ..) olarak hesaplanmıştır. Devralma işleminin yoğunlaşma seviyeleri dikkate alındığında KOÇ GRUBU nun Ege -Akdeniz ilgili coğrafi pazarı ve bu pazar içinde yer alan mikro pazarların hiçbirinde %40 pazar payını aşmadığı gözlemlenmiştir. (44) Bunun yanında her düzeyd eki ilgili coğrafi pazar tanımları içerisinde belediyelere ait bağlama hizmeti veren limanlara değinmek ger ekmektedir. Dernek ten edinilen bilgilere göre belediyelere ait limanlar yat limanlarının sağladıkları güvenlik, sigorta gibi hizmetleri karşılayamam akta, buna karşılık her türlü yata düşük fiyatlarla deniz bağlama hizmeti sunmaktadır. Buna ek olarak Dernek yetkililerinden rıhtım ve iskele, çekek yerleri ve tekne imal yerleri gibi tesislerden geçici bağlama hizmeti sunabileceği bilgisi edinilmiştir. B u açılardan değerlendirildiğinde söz konusu yerlerin, Bodrum Milta Marina nın müşterileri olan özellikle yabancı yatlar, yerli lüks ve/veya kurumsal yatlar açısından Milta Marina ya tam olarak ikame olamayacağı değerlendiri lmektedir. b) Kara Hizmetleri Pazarı (45) Kara hizmetleri pazarı devralma işleminden etkilenen bir diğer pazardır. Ege -Akdeniz bölgesinde faaliyet gösteren yat limanları açısından geçmiş Kurul kararları da göz önüne alınarak balıkçı barınakları, çekek yerleri, diğer turizm tesisleri gibi çekek hi zmeti veren başkaca tesisler bulunmakla birlikte yalnızca yat limanları arasında yapılan değerlendirmede Ege -Akdeniz coğrafi bölgesinde KOÇ GRUBU nun kara hizmetleri ilgili ürün pazarı kapasite pazar payı % ( ..) dir. Deniz hizmetleri ilgili ürün pazarında olduğu gibi kara hizmetleri pazarında da Ege -Akdeniz coğrafi pazarı içinde yer alan alternatif pazarlar oluşturabilmesi mümkündür. Bu kapsamda devralma işleminin gerçekleşmesi halinde toplulaştırılmış pazar payları aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo 8: 2016 Y ılı Milta Marina nın Çeşitli Mesafedeki Marinalara Uzaklığına Dayalı Kara Hizmetleri Pazar Payları 0-20 Deniz Mili 20-45 Deniz Mili 45-90 Deniz Mili Kapasite (%) Ciro (%) Kapasite (%) Ciro (%) Kapasite (%) Ciro (%) Koç Grubu ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Doğuş Grubu ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Palmali Grubu ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Diğer ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Kaynak: Bildirim Formu ve Ege-Akdeniz Bölgesinde bulunan marinalardan elde edilen bilgiler (46) Tablolardan KOÇ GRUBU nun pazar payı nın Ege-Akdeniz coğrafi bölgesinde ve bu bölge içinde yer alan alternatif pazarlar içinde en fazla en geniş coğrafya olan Ege -Akdeniz de %( ..) e ulaştığı görülmektedir. Bunun yanında kara hizmetlerinin yapısı gereği kimi zaman balıkçı barınakları ve çekek alanı hizmeti veren kurumlarca da çekek hizmeti verilebilmektedir. Bu alanların sayısı tam bilinmemekle birlikte Ege -Akdeniz bölgesine yayılı bir şekilde çekek alanı kapasitesinin 1000 olduğu tahmin edilmektedir. Ege -Akdeniz coğrafi bölgesinde marinalar, kara hizmeti veren kurumlar ve balıkçı barınaklarının eklenmesiyle oluşacak pazar içinde KOÇ GRUBU nun % ( ..) in olan pazar payının daha da düşece ği beklenmektedir. 17-35/564 -247 12/14 (47) Belirtilmesi gereken bir diğer nokta kara hizmetlerinin ikincil bir hizmet alanı olduğudur. Kendisinden bilgi belge talebinde bulunulmuş olan marinaların kara hizmetlerinden elde ettiği gelir in, deniz hizmetlerinden elde ettiği gelirin o ldukça gerisinde kaldığı görülmektedir. Bunun yanında Ege -Akdeniz bölgesinde hiç çekek yeri bulunmayan ya da çok küçük bir kara sahası bulunan marinalar olduğu da bilinmektedir. Dernek yetkililerince yat limanı işletmecilerinin tümünün deniz hizmetlerini k endilerinin verdiği ancak bazıların kara hizmetlerini bizzat kendilerini tarafından karşılandığı belirtilmiştir. Kara hizmetleri pazarındaki bu iki durum birlikte değerlendirildiğinde kara hizmetleri ilgili ürün pazarının deniz hizmetleri ilgil i ürün pazar ına göre ikincil önem taşıdığı değerlendiri lmektedir . c) Kiralama Hizmetleri Pazarı (48) Kiralama hizmetleri devralma işleminden etkilenen bir diğer pazarı oluşturmaktadır. KOÇ GRUBU nun kontrolünde bulunan marinaların kiralama hizmetleri acente, teknik atölye, mağaza, market, restoran -cafe, kozmetik -kuaför, depo gibi çeşitli sektörlerde faaliyet göstermektedir. B u kapsamda Dernek ten alınan bilgiye göre Ege -Akdeniz bölgesinde yer alan marinaların kiralama hizmetlerinden faydalanmayacak bir yatçının marinalar etrafında bulunan benzer hizmetleri alması mümkün olmaktadır. (49) İlgili pazar paylarının belirlenmesinde yalnızca marinalarda yer alan kiralanabilir alanların pazara dâhil edilmesiyle doğru sonuçlara ulaşılamayacağı değerlendiri lmektedir. Bunun nedeni, marinalar ın kiralanabilir alan hizmetlerinden yalnızca marina nın deniz ve kara hizmetlerinden faydalananların değil, marina dışından gelecek müşterilerin de faydalanabilecek olmasıdır. Bu durum ise marinaların kiralama hizmetlerinden ne ölçüde yat sahiplerinin ne ö lçüde marina dışı müşterilerin faydalandığının tespit edilmesini imkânsız hale getirmektedir. Bu çerçevede kiralanabilir alan hizmetleri pazarının Ege - Akdeniz kıyıları olarak belirlenmesinin uygun olacağı, bu bölgede bulunan çok sayıdaki AVM ve alternati f mağazalar sebebiyle marinaların kiralık alanlarında sağlanan hizmet ve markalı ürünler açısından hâkim durum yaratılmasından bahsedilemeyeceği kanaatine varılmıştır. G.4. Hâkim Durum Değerlendirmesi (50) Hâkim Durumdaki Teşebbüslerin Dışlayıcı Kötüye Kullanma Niteliğindeki Davranışlarının Değerlendirilmesine İlişkin Kılavuz da (10)... Hâkim durum değerlendirmesinde göz önünde bulundurulan temel unsurlar; incelenen teşebbüsün ve rakiplerinin ilgili pazarda ki konumu, pazara giriş ve pazardaki büyüme engelleri, alıcıların pazarlık gücü olarak sınıflandırılabilir. şeklinde hâkim durum değerlendirmesinde nelerin göz önünde bulundurulacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda rakiplerin pazardaki konumu, pazara giriş engelleri ve alıcıların gücünü ölçmeye yönelik olarak sektördeki oyuncu lardan ve Dernek ten bilgi talep edilmiştir. 17-35/564 -247 13/14 (51) Ege-Akdeniz coğrafi bölgesinde faaliyet gösteren oyunculardan; Çanakkale ilinde faaliyet gösteren 1, İzmir ilinde faaliyet gösteren 7, Aydın ilinde faaliyet gösteren 2, Muğla ilinde faaliyet gösteren 16, Antalya ilinde faaliyet gösteren 6, Mersin ilinde faaliyet gösteren 2 limandan bilgi talebinde bulunulmuş, bu limanlardan inceleme süresi boyunca cevaplar alınmıştır. Alınan cevaplarda özetle; - Ellerinde ilgili devralmanın pazardaki rekabetçi yapıya etkisini gösteren bir çalışma bulunmadığı, - Devralmanın rekabetçi yapıyı bozmayacağı, - Devralınan marinanın halihazırda faaliyet gösterdiğinden el değiştirmesinin rekabete etkisi olmayacağı, - Rekabetçi yapının bölgesel değerlendirmesinin doğru olacağı ifadeleri yer almaktadır. Buna ek olarak Milta Marina ya giriş yapmayan bir yatın gidebileceği muhtemel limanlar olarak başlıca Bodrum Belediye Marinası, D -Marin Turgutreis Marinası, Yalıkavak Palmarin Marinası, Gökova Ören Marinası, Port İasos Marinası, Güllük Ören Marinası ve çeşitli uzaklıktaki birç ok liman sayılmaktadır. (52) Bunun yanında ilgili devralma işlemine izin verilmesi halinde oluşacak yeni pazarın rekabetçi gücünün azalacağı ve birden fazla marinası bulunan grupların yatları birbirine yönlendirmesi vasıtasıyla rekabet güçlerini arttıracakları nı belirten cevaplar verilmiştir. Bu marinalarla telefon yoluyla il etişime geçilerek konunun daha açıkça ifade edilmesi adına duruma örnek olabilecek herhangi bir tecrübelerinin olup olmadığı sorulmuş, ifadelerini destekleyecek herhangi bir somut durum ya da verinin paylaşılması talep edilmiştir. Ancak marinalardan talep doğrultusunda başka bir açıklama gelmemiştir. (53) Marinalardan ve Dernek ten elde edilen bilgiler doğrultusunda bölgeselliğin değerlendirilmesinde fayda bulunmaktadır. Deniz yolu ulaşımının kar a ve hava yolu ulaşımında n farklı dinamikleri bulunmakla birlikte her taşıtta olduğu gibi yatların da belirli bir yakıt ve motor gücü kapasitesi bulunmaktadır. Bu kapsamda bir yatın bir bölgeden bir başka bölgeye ulaşımında asgari gereksinimlerini karşılam ası gerekmektedir. Bu nedenle yalnızca ulaşım ihtiyaçlarının karşılanması söz konusu olduğunda dahi yat limanları arasında rekabetçi bir pazar bulunmaktadır. Bunun yanında Ege -Akdeniz bölgesinde yaygın olarak görülen gezici yatçılığı turistik bir uğraş ola rak kabul ederek, yat limanları arasında turizm sektörüne yönelik verilmesi gereken hizmetler için de rekabet edildiği kabul edilmektedir. (54) Bunun yanında bölgeselliğe dair değerlendirilmesi gereken bir başka husus Ege -Akdeniz bölgesinde yer alan yat limanl arının önemli bir kısmının Muğla ilinde yer almasıdır. Dernek ten edinilen bilgiye göre Muğla ili Türkiye marinaları bağlama kapasitesinin %38 ine sahip durumda bulunmaktadır. Bunun yanında marinalardan elde edilen bilgiye göre Muğla ili Bodrum Yarımadası nda faaliyet gösteren üç marinanın , Milta Marina ya 90 deniz mili mesafede faaliyet gösteren marinalar içinde , bağlama hizmetleri kapasite pazar payları % ( ..) iken ciro bazlı deniz hizmetleri pazar payları % ( ..) düzeyindedir. Bu durum Ege -Akdeniz Bölgesinin içinde Muğla ili ve Bodrum Yarımadası gibi mikro pazarlar ortaya çıkabileceğin e işaret etmektedir. Nitekim sektörde faaliyet gösteren marinalar da kendilerine sorulan so ruya cevaben %95 oranında Bodrum Yarımadası nda faaliyet gösteren marinaları Milta Marina ya alternatif olarak göstermiş tir. Bu kapsamda ilgili devralma işlemi sonunda Bodrum Yarımadası ilgili coğrafi pazar olarak kabul edilse dahi KOÇ GRUBU nun pazara yeni giriş yapacağı ve hem bağlama kapasitesi pazar payının hem de ciro bazlı d eniz hizmetleri pazar payının % ( ..) aşmadığı görülmektedir. 17-35/564 -247 14/14 (55) Son olarak ifade edilmesi gereken nokta Türkiye karasularının yabancı ülke yatçılarına açık olması ve Türkiye bayraklı botların yurtdışı çıkışının mümkün olmasıdır. Bu durum Ege-Akdeniz bölgesinde faaliyet gösteren birçok yat limanının rakip ülkeler ile de rekabet halinde olmasına neden olmaktadır. Dernek te yapılan görüşmede Yunanistan ın Rodos ve Simi adalarının Milta Marina ya rakip olabileceği belirtilmiştir. (56) Bu bilgiler ışığında , başvuru konusu devralma işlemi sonucunda , hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde az altılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (57) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcu t hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.