İSTİNAF KARAR TARİHİ: 25/03/2026 İlk derece mahkemesince verilen kararın davacılar vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA : Davacılar vekili, dava dışı işçi ...'un 12/08/2017 tarihinde müvekkillerinin adi ortaklık şeklinde üstlendiği (... Projesi) Yozgat, ... İlçesi, ... Köyündeki konut ve ticaret merkezi inşaatı ile altyapı ve çevre düzenleme işi kapsamında çalışmaktayken sürekl…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2022/2395 KARAR NO : 2026/517 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 20/04/2022 NUMARASI : 2021/196 Esas - 2022/348 Karar DAVA: Tazminat (Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) İSTİNAF KARAR TARİHİ: 25/03/2026 İlk derece mahkemesince verilen kararın davacılar vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA : Davacılar vekili, dava dışı işçi ...'un 12/08/2017 tarihinde müvekkillerinin adi ortaklık şeklinde üstlendiği (... Projesi) Yozgat, ... İlçesi, ... Köyündeki konut ve ticaret merkezi inşaatı ile altyapı ve çevre düzenleme işi kapsamında çalışmaktayken sürekli iş gücü kaybına uğrayacak şekilde iş kazası geçirdiğini, kaza nedeniyle dava dışı işçi ve eşi ...'un Ankara 18. İş Mahkemesi'nin 2017/700 esas sayılı dosyasında müvekkilleri aleyhinde tazminat davası açtığını, davanın sigortacı davalı şirkete 05/06/2018 tarihinde ihbar edildiğini, mahkemenin aldığı bilirkişi raporunda müvekkillerinin %90, işçinin %10 oranında kusurlu bulunduğunun ve kaza nedeniyle %45 oranında çalışma ve meslekte kazanma gücü kaybı olduğunun tespit edildiğini, buna göre aktüerya bilirkişi tarafından işçinin kaza nedeniyle geçici iş göremezlikten dolayı 10.096,96-TL, sürekli iş göremezlikten dolayı 602.635,27-TL maddi tazminat alacağının belirlendiğini, mahkemenin 10/07/2020 tarihli 2020/11 karar sayılı ilamıyla 612.632,23-TL maddi tazminatın 12/08/2017 olay tarihinden itibaren yasal faiziyle müvekkillerinden tahsiline, işçi için 100.000-TL ve eş için de 60.000-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faiziyle müvekkillerinden tahsiline karar verildiğini, peşin alınan harcın mahsubu sonrası alınması gereken 38.894,69-TL karar ve ilam harcının müvekkillerinden tahsiliyle Hazine'ye irad kaydına, maddi tazminat yönünden 47.681,61-TL, işçi için manevi tazminat yönünden 13.450-TL ve eş için manevi tazminat yönünden 8.600-TL avukatlık ücretinin, davanın kabul oranına göre toplam 4.377,30-TL yargılama giderinin müvekkillerinden tahsiline karar verildiğini, karara istinaden işçi, eşi ve müvekkilleri arasında düzenlenmiş 08/08/2020 tarihli "Sulh ve İbra Protokolü"ne göre "612.632,23-TL Maddi Tazminat, 164.957,52-TL İşlemiş Maddi Tazminat Yasal Faizi, 100.000,00-TL Manevi Tazminat, 23.868,49-TL İşlemiş Manevi Tazminat Yasal Faizi, 60.000,00-TL Manevi Tazminat, 14.321,10-TL İşlemiş Manevi Tazminat Yasal Faizi, 69.731,61-TL Maddi Tazminat Mahkeme Vekalet Ücreti, 498,63-TL Maddi Tazminat Mahkeme Vekalet Ücreti İşlemiş Faizi, 4.377,00-TL Yargılama Gideri, 31,30-TL Yargılama Gideri İşlemiş Faizi, 34.780,00-TL İcra Vekalet Ücreti" olmak üzere toplam 1.085.197,88-TL'nin dava dışı işçi ve eşine "250.000,00 TL’sinin 14.08.2020 tarihinde, 285.000,00 TL'sinin 11.09.2020 tarihinde, 200.000,00 TL’sinin 09.10.2020 tarihinde, 200.000,00 TL’sinin 13.11.2020 tarihinde, 150.000,00 TL'sinin 11.12.2020 tarihinde dava dışı işçi ve eşine" ödendiğini; müvekkillerinin üstlendiği işin davalı sigorta şirketi tarafından ...... nolu "İnşaat Tüm Riskler (...) Sigorta Poliçesi" ile sigortalandığını, poliçedeki işveren mali mesuliyet sigorta teminatının bedeni kazalarda kişi başına 500.000-TL sigorta limiti olduğunu, manevi tazminatta da 50.000-TL limit bulunduğunu, bu kapsamda müvekkillerinin dava dışı işçi ve eşine ödemek durumunda kaldığı tazminat, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerini davanın ihbarına ve talep edilmesine rağmen davalının ödemediğini ileri sürerek, 804.547,26-TL rücuen tazminatın 250.000-TL'si için 14/08/2020, 285.000-TL'si için 11/09/2020, 200.000-TL'si için 09/10/2020 ve 69.547,26-TL'si için 13/11/2020 ödeme tarihlerinden itibaren avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı vekili, davalıların poliçede sigortalı değil sigorta ettiren olduğundan aktif husumetin bulunmadığını, olayın davacı şirketin ağır kusuruyla meydana geldiğini ve zararın teminat dışı olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEME KARARI : Mahkemece, zararın poliçe teminatı kapsamında olduğunu, poliçeye göre davalıların sigortalı vasfında olduğunu, kaza sonrasında zarara uğrayan dava dışı işçi ve eşinin davacılara açtığı davada toplamda maddi+manevi tazminat limitinin 772.632,23-TL+faizler olmasına karşın davalı sigorta şirketinin maddi, manevi tazminat rakamı ve faizler açısından poliçe gereği 550.000-TL limitle sorumlu olduğu, poliçe toplam limiti 550.000 TL ile Ankara 18. İş Mahkemesi tarafından hükmolunan toplam tazminat rakamları arasındaki orantısal hesaplamayla sigorta şirketinin sorumluluğunda kalan toplam yargılama giderlerinin 101.367,26-TL ettiği, buna göre davalının toplam sorumluluğunun (550.000+101.367,26=) 651.367,26-TL olduğu, işbu davada davalıların davacıya ödemesi gereken faizlerin davacıların dava dışı işçisine tazminat ödediği tarihler itibariyle hesaplanacak faiz rakamları olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 651.367,26-TL'nin 250.000-TL'sinin 14/08/2020, 285.000-TL'sinin 11/09/2020 ve 116.367,26-TL'sinin 09/10/2020 tarihinden itibaren tahsil tarihine kadar işleyecek 3095 sk 2/2'ye göre avans esasına göre hesaplanan temerrüt faiziyle davalıdan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin 153.180 TL'lik istemin reddine karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacılar vekili, poliçe limiti çerçevesinde belirlenen tazminat miktarına riziko tarihinden itibaren işlemiş yasal faiz dahil edilerek hüküm kurulması gerektiğini, davalının toplam 153.180-TL maddi ve manevi tazminatın işlemiş yasal faizlerinden sorumlu olduğunu ve AAÜT'nin 16. maddesine göre arabuluculuk vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. Davalı vekili, Ankara 18. İş Mahkemesi'ndeki bilirkişi raporunda davacıların gerekli önlemleri almaması sebebiyle %90 oranında kusurlu olduklarının belirlendiğini; mağdur işçinin ifadesinden de görüleceği üzere uzmanlık alanı olmayan işi yaptığı sırada kaza geçirdiğini, mağdura o işle ilgili gerekli eğitim ve ekipmanların verilmediğini, bu hususlara aykırı davranmanın poliçe teminatı dışında olduğunu; mağdurun maluliyet oranını ve bu oranı tespit eden kurumun yetkinliğini kabul etmediklerini belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir. GEREKÇE : Dava, işveren mali sorumluluk teminatını da içeren inşaat all risks sigorta poliçesi kapsamında uğranılan zararın rücuen tahsili istemine ilişkindir. Somut olayda davacıların konsorsiyum şeklinde üstlendikleri inşaat işi kapsamında çalışan dava dışı işçi ... 12/08/2017 tarihinde geçirdiği iş kazasında sürekli iş gücü kaybına uğramıştır. Dava dışı işçi ve eşi ...'un davalılara karşı açtığı Ankara 18. İş Mahkemesi'nin 2017/700 esas, 2020/211 karar sayılı dosyasındaki 10/07/2020 tarihli kararla, bilirkişi raporunda davacı işçinin olayda %10, işveren davalıların %90 oranında kusurlu oldukları, davacı işçinin sağ bacağı diz kapağı altından kesildiğinden %45 oranında malul kaldığının sağlık kurulu raporuyla ve ... kararıyla belirlendiği, davacının 10.096,27-TL geçici iş göremezlik ve 602.635,27-TL sürekli iş göremezlik zararının bulunduğu, genç yaşta başına gelen bu olay nedeniyle davacı işçinin ve davacı eşin manevi tazminata da hak ettiği gerekçesiyle, maddi tazminat isteminin kabulü ile 612.632,23-TL maddi tazminatın 12/08/2017 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile davacı ... için 100.000-TL ve davacı eş için 60.000-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan müteselsilen alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş; karar istinaf edilmediğinden 13/10/2020 tarihinde kesinleşmiştir. 08/08/2020 tarihinde o davada davacıların vekili ile bu davadaki davacıların vekili arasında "sulh ve ibra protokolü" imzalanmış, protokolde maddi tazminat, manevi tazminat, işlemiş yasal faizleri, ilam vekalet ücreti, yargılama gideri, bunların işlemiş faizleri ve icra vekalet ücretini kapsamak üzre toplam 1.085.000-TL'nin 14/08/2020 tarihinde 250.000-TL, 11/09/2020 tarihinde 285.000-TL ve 09/10/2020 tarihinde 550.000-TL banka hesabına ödeneceği ve karşılığında ibra edileceği kararlaştırılmıştır. Söz konusu ödemeler, belirtilen tarihlerde yapılmıştır. Yargılama aşamasında alınmış bilirkişi heyet raporunda, davacıların sigorta ettireni, dava dışı ...'nin sigortalısı, davalıların sigortacısı, geçerlik tarihi 30/03/2017-12/08/2018 olan işveren mali sorumluluk teminatını da içeren inşaat all risks sigorta poliçesinin davalıların yüklendiği inşaat işinin rizikosunun üstlenmesine ilişkin olduğu, iş kazasının riziko adresinde gerçekleştiği, poliçedeki işveren mali sorumluluk ek teminatlar müteahhit ve taşeron klozunda müteahhitlerin de sigortalının faaliyetleri dolayısıyla sorumlu oldukları takdirde sigortalı olarak kabul edileceğinin düzenlendiği, yani davacıların sigortalı olarak davalıdan zarar talebinde bulunabilecekleri, Ankara 18. İş Mahkemesi dosyasında işverenlerin %90 kusur oranına göre hizmet akdiyle çalışan işçinin bedeni hasarı için 612.632,23-TL hesaplandığı, maddi tazminat için bu miktara ve toplam 160.000-TL manevi tazminata karar verildiği, işveren sorumluluk sigortası genel şartlarında sigorta teminatı kapsamının düzenlendiği 1. maddesinde, ödenen tazminatlar, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin sigortacı tarafından ödenmesi gerektiği, davacıların davalı sigortacıya ilk resmi ihbarı 28/02/2018 tarihinde yaptığı, TTK 1427'ye göre alacağın 45 gün sonra muaccel olacağı, ancak davalının sorumlu olduğu tutar poliçe limitini aşamayacağından faizlerden dolayı sorumluluğun artırılamayacağını, poliçede maddi zarar limitinin 500.000-TL, manevi tazminat limitinin 50.000-TL olduğu, Genel Şartlar 1/2'deki tazminat sigorta bedelini geçerse sigortacı, dava masraflarına ancak sigorta bedeli nisbetinde iştirak edeceğinin düzenlendiği, yapılan orantılama uyarınca davalının mahkeme ile icra takip dosyası vekalet ücreti, masraflar ve harçlar açısından 101.367,26-TL sorumluluğunun bulunduğu, yani toplam 550.000-TL+101.367,26-TL=651.367,26-TL maddi-manevi tazminat ve tüm yargılama giderleri için ödeme yapması gerektiği, davacıların dava dışı işçi ve eşine yaptığı ödeme tutar tarihleri itibariyle, ilk 651.367,26-TL'nin 250.000-TL'si için 14/08/2020, 285.000-TL'si için 11/09/2020 ve kalan 116.367,26-TL için 09/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte ödemesi gerektiği görüşü bildirilmiştir. Eldeki davada, davacıların üstlendiği inşaat işinde çalışan dava dışı işçinin yaşadığı iş kazası nedeniyle, davacılara karşı açılan tazminat davası sonucunda ödenmiş maddi-manevi tazminat, işlemiş faizleri, yargılama giderleri ve vekalet ücretleri olmak üzere işçi ve eşine ödenen toplamı 1.085.000-TL'nin, 804.547,26-TL'si talep edilmiştir. Davalının sigortacı olduğu poliçede, davacı işverenlerin hukuki mesuliyeti sigortalamış olup, davaya konu tazminata sebep olan iş kazası davacıların kastıyla gerçekleştiğine dair delil yoktur. Buna göre, davalı vekilinin istinaf dilekçesinde belirttiği davacıların olaya %90 oranında kusurlu olduklarından bahisle, zararın teminat dışında kaldığı savunması kabul edilmemiştir. Yine dava dışı işçinin maluliyet oranı ... ... Güvenlik Merkezi'nin 13/09/2018 tarihli sağlık kurulu kararıyla belirlendiğinden, bu yöne ilişkin itiraz da yerinde bulunmamıştır. Davaya konu sigorta poliçesinde tazminat limiti 500.000-TL maddi ve 50.000-TL manevi tazminattır. Bu tutara Genel Şartlar uyarınca yapılan oranlama neticesinde yargılama gideri ve vekalet ücreti miktarı eklenecektir. Denetime elverişli bilirkişi raporunda, bu miktar da 116.367,26-TL olarak hesap edilmiştir. Bu tutar davacıların, dava dışı işçi ve eşine yaptığı ödeme tarihlerinden avans faiziyle, davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Poliçe sorumluluk üst limitine göre yapılmış bu hesaplama uyarınca ve hükme esas bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, limite göre karar verilmesi gerektiğinden davacılar vekilinin tazminat miktarına riziko tarihinden itibaren işlemiş yasal faiz dahil edilmesi yönündeki istinaf nedeni benimsenmemiştir. Davacı vekili, davalının arabuluculuk sürecine ilişkin vekalet ücreti talebinde bulunmuştur. Arabuluculuk süreci 28/12/2020 tarihinde anlaşamamayla sonuçlanmıştır. Yargıtay 9. HD'nin 2022/3979 E., 2022/4838 K. sayılı ve 19/04/202 tarihli Bölge Adliye Mahkemesi Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi İstemine Dair ilamında, dava şartı olan zorunlu arabuluculuğa tabi iş uyuşmazlıklarında yapılan yargılama sonucunda AAÜT'nin 16/2, (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen ve avukatın hak kazandığı vekalet ücretinin yargılama gideri olarak davada haksız çıkan taraftan tahsil edilip edilmeyeceğine ilişkin olarak "AAÜT’nin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendindeki yasal düzenlemenin avukat ile müvekkili arasındaki vekalet ilişkisine dayanan akdi vekalet ücretinin miktarına yönelik olduğu, arabuluculuk sonrasında açılan davadaki yargılama gideri kapsamında karşı tarafın sorumlu olacağı vekalet ücreti olarak değerlendirilemeyeceği, bu itibarla davacı yararına tarifenin 16. maddesine göre ayrıca bir vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmediğine" karar verilmiştir. Davacı vekilinin arabulucu süreci nedeniyle lehine vekalet ücreti takdiri gerektiğine ilişkin istinaf nedeni kabul edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığından, davacılar vekilinin ve davalı vekilin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacılar vekilinin ve davalı vekilin, istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Davacılardan alınması gereken 732-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 161,40-TL harcın mahsubu ile kalan 570,60-TL harcın davacılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalıdan alınması gereken 44.494,89-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 11.123,72-TL harcın mahsubu ile kalan 33.371,17-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalı ve davacılar tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraflara tebliğine, HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 25/03/2026