2024/1899091 İhale Kayıt Numaralı "5 Bölge Müdürlüğü ve Bağlı Birimleri için 36 Adet Taşıt Kiralama Hizmet Alımı İşi" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Uzman Atık Yönetimi Turizm Temizlik İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti ., İHALEYİ YAPAN İDARE: TCDD 5. Bölge Müdürlüğü (Malatya), BAŞVURUYA KONU İHALE: 2024/1899091 İhale Kayıt Numaralı “ 5 Bölge Müdürlüğü ve Bağlı Birimleri İçin 36 Adet Taşıt Kiralama Hizmet Alımı İşi ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: TCDD 5. Bölge Müdürlüğü (Malatya) tarafından 07.02.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 5 Bölge Müdürlüğü ve Bağlı Birimleri İçin 36 Adet Taşıt Kiralama Hizmet Alımı İşi ” ihalesine ilişkin olarak Uzman Atık Yönetimi Turizm Temizlik İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 03.02.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.02.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.02.2025 tarih ve 178457 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.02.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2025/405 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Teknik Şartname’nin 7.2’nci maddesinde yer alan kasko sigortasına ilişkin düzenleme ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerinin kapsamının dışına çıkıldığı, idarenin personelinin kusurundan doğacak zararların da yüklenicinin sorumluluğu kapsamına alındığı, şoförlerin yüklenici tarafından temin edilmeyeceği ve idare personelinin araçları kullanacağı dikkate alındığında ilgili düzenlemede yüklenicinin veya idare personelinin kullandığı araç ayrımı da yapılmadığından düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, bu durumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan hükümlere aykırılık taşıdığı ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddiasına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanuna göre düzenlenecek sözleşmelerde, ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemez. Bu Kanunda belirtilen haller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez. Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.” hükmü yer almaktadır. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir. Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır. Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü, Anılan Şartname’nin “Mevzuata uygunluk” başlıklı 12’nci maddesinde “İlgili bütün bildirimlerin ve bütün ödemelerin yapılması da dahil olmak üzere yüklenici… (b) Malları veya hakları, işler dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacak ve bu hükümlerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılayacaktır.” hükmü, Aynı Şartname’nin “Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde; (a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak, (b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır. Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” hükmü, “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur. Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır. Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir…” hükmü, “Yüklenicinin kusuru dışındaki hasar ve zararlar” başlıklı 20’nci maddesinde “Olağanüstü haller ve doğal afetlerin işyerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği hasar ve zararlar ile sigortalanabilir riskler sigorta kapsamında olsun veya olmasın yüklenici bu hasar ve zararlar için idareden hiç bir bedel isteyemez. Ancak bu hasar ve zararlar nedeniyle meydana gelecek gecikmeler için yükleniciye gerekli süre uzatımı verilir. Savaş, yurt içinde seferberlik, ayaklanma, iç savaş ve bunlara benzer olaylar veya yüklenici ve varsa alt yüklenici tarafından kullanılmadıkça bir nükleer yakıttan kaynaklanan radyasyonlar ve bunların gerektirdiği önlemler sonucunda meydana gelecek riskler gibi sigortalanması mümkün olmayan türden riskler ile idarenin işlerin tamamlanmış kısımlarını teslim alarak kullanmasından dolayı doğacak riskler idareye aittir.” hükmü yer almaktadır. Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dâhildir…” düzenlemesi, Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “İş ve iş yerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. İş ve iş yerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19’uncu maddesinde düzenlenen esaslar dâhilinde yükleniciye aittir. 21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri: 21.2.1…………………………………………………………” düzenlemesi yer almaktadır. Aynı Tip Sözleşme maddesine ait 34 ve 35’inci dipnotlarda ise “ 34. İşin ve/veya iş yerlerinin yüklenici tarafından sigortalattırılması isteniyorsa bu sorumluluğun da yükleniciye ait olduğu hususu burada belirtilecektir. 35.21.1. maddesinde işin ve/veya iş yerlerinin yüklenici tarafından sigortalattırılacağı belirtilmişse, işin nitelik ve özelliğine göre, sigorta türleri ile teminat kapsam ve limitleri tereddüde yer bırakmayacak şekilde burada belirtilecektir. İdare tarafından 21.1. maddesinde işin ve/veya iş yerlerinin yüklenici tarafından sigortalattırılmasına ilişkin bir düzenleme yapılmaması halinde ise 21.2.1. maddesine “Bu madde boş bırakılmıştır.” yazılacaktır . açıklamalarına yer verilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve iş yerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “76.1. Hizmet alımı ihalelerinde iş ve iş yerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin düzenleme Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19’uncu maddesi ile tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi ve tip sözleşmenin 21’inci maddesinde yer almaktadır. 76.1.1 Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19’uncu maddesinde “İş yerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtileceği” hükme bağlanmıştır. 76.1.2 Tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesinde “Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek…sigorta…teklif fiyatına dâhildir.” ifadesine yer verilmiştir. … 76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya iş yerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir. Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/iş yerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/veya iş yerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir…” açıklaması bulunmaktadır. İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: 5 Bölge Müdürlüğü ve Bağlı Birimleri için 36 Adet Taşıt Kiralama Hizmet Alımı İşi b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır. d) Kodu: e) Miktarı: 36 Ad. Aracın 21 ay süre ile kiralanması Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: TCDD 5 BÖLGE MINTIKASI” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek karar pulu bedeli, damga vergisi, KİK payı (KDV hariç), resim, harç ile ulaşım, her türlü sigorta, tam (genişletilmiş) Kasko Sigortası, nakliye, yükleme, boşaltma, tahlil ve muayene giderleri, taşıtların periyodik bakımı, her türlü onarım, tamir ve yenilenme giderleri ile yağ, antifriz ve lastik değişimi, amortisman, araç takip sistemi ile ilgili giderler, yedek parça giderleri, teslim edilen araçların teknik özelliklerinden kaynaklanan diğer giderler ve oluşabilecek benzer diğer tüm giderleri teklif fiyatına dahil edecektir. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. …” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1.İş ve işyerlerinin korunması ile işin ve/veya işyerlerinin sigortalattırılmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19’uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir. 21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri: 21.2.1. Araçların; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası), Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası ve İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortasını da içeren Tam (Genişletilmiş) Kasko Sigortası vb. yükümlülükler Yükleniciye ait olacaktır. Yüklenici söz konusu yükümlülükleri yerine getirdiğine dair belgelerin birer örneğini sözleşme imzalanmasından sonra işe başlamadan önce İdareye sunacaktır. Tam (Genişletilmiş) Araç Kasko Sigortasında, çok kullanıcıyı ve her türlü zarar ve ziyanı kapsayacak şekilde yapılacak, kaza-hasar vb. raporu tutulan durumlarda, idareden veya sürücüden zarar ve ziyanlar için bedel talep edilmeyecektir. Sigorta poliçesi buna göre düzenlenmiş ve araç üzerindeki tüm aksesuar sigorta kapsamında olacaktır. Tüm teminatlar (hırsızlık dahil) %100 sigorta esasına göre verilecek olup hiçbir teminatta hiçbir muafiyet, koasürans ve amortisman kesintisi uygulanmayacaktır. Sürücü kusuru olmaksızın ölüm ve sakatlanmayla sonuçlanan kazalarda, kazada ölenlerin varisleri ile sakat kalanlara (Üçüncü şahıslara gelebilecek her türlü zarar ve ziyan dâhil) kasko sigortası tarafından ödenecek tazminat yüklenici tarafından poliçe kapsamına aldırılacaktır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “İşin Adı ve Kapsamı” başlıklı 1’inci maddesinde “1.1.İşin Adı: TCDD 5. Bölge Müdürlüğü Ve Bağlı Birimleri genelinde resmi hizmetlerin yürütülmesi amacıyla taşıt kiralama işidir. 1.2.Kapsamı: Bu şartname, TCDD 5. Bölge Müdürlüğü Merkez Binası ve Bağlı Birimlerinde resmi hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesi amacıyla 01.04.2025/31.12.2026 tarihleri arasında Teknik Şartnamede miktarı, özellikleri ve çalıştırılma şartları açıkça belirtilen araçların kiralama süresi boyunca akaryakıt, adblue, antifrizli cam suyu, otoyol, köprü geçiş vb. ücretleri hariç diğer giderler (periyodik bakım, onarım, sigorta, kasko vb.) yüklenici tarafından karşılanmak üzere Taşıt kiralama hizmeti alımı işinin teknik şartlarını kapsamaktadır.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Çalışma Yeri, Süresi ve Şekli” başlıklı 5’inci maddesinde “… 5.3.Taşıtlar, İdarenin işçi ve memur (sözleşmeli) personeli, idarenin yetki verdiği kişiler veya idarenin başka bir yükleniciden hizmet alımı yoluyla temin ettiği sürücü/şoför/çalışan tarafından kullanılabilecektir. …” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Trafik ve Kasko Sigortaları, Motorlu Taşıt Vergileri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.2.Taşıtlar full kaskolu ve maddi manevi sınırsız İMM’li (Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Mesuliyet Teminatı) olacaktır. Herhangi bir kazadan dolayı yüklenicinin taşıtlarında veya kazaya karışan 3’üncü şahısların taşıtlarında yaşanacak değer kaybı ile ölüm veya yaralanmalar sonrasında ortaya çıkacak tazminatlar ile ilgili idare ve idarenin görevlendirdiği sürücülerden herhangi bir bedel talep edilmeyecektir. Bununla ilgili oluşacak maddi ve manevi tazminatlar zorunlu trafik sigortası, full kasko ve sınırsız İMM dâhilinde karşılanacak şekilde düzenlenecek olup tüm sorumluluk yüklenici firmaya aittir. Full kasko birden çok kullanıcıyı içerecek şekilde olacaktır. …” düzenlemesi, Söz konusu Şartname’nin “HGS, Otomatik Akaryakıt Sistemleri ve İlave Aksesuar/Aparatlar” başlıklı 11’inci maddesinde “…11.2. Kiralama süresi boyunca akaryakıt temini İdarece karşılanacak olup, İdaremizce otomatik akaryakıt sistemi kullanılacağından teslim alınan taşıtlara da uygulanacaktır. Bu aşamada taşıtlar üzerinde yapılacak akaryakıt sistem montajına firma müsaade edecektir. Sözleşme süresi sonunda bu sistem taşıt üzerinden sökülecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır. İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden şikâyete konu ihalenin; TCDD 5. Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen TCDD 5. Bölge Müdürlüğü ve bağlı birimleri genelinde resmi hizmetlerin yürütülmesi amacıyla taşıt kiralama işi olduğu, bahse konu ihalede (35) adet ihale dokümanı indirildiği, 07.02.2025 tarihinde yapılan ihaleye (18) isteklinin katıldığı, söz konusu ihalenin işe başlama tarihinin 01.04.2025; işi bitirme tarihinin ise 31.12.2026 olduğu anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan mevzuat maddelerinden; hizmet alımı ihalelerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar, iş yerinde her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin/iş yerinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, ilgili mevzuatı gereğince yaptırılması gereken sigortalara ait giderlerin ise İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yer alan teklif fiyata dâhil giderler arasında sayılması gerektiği, bu bağlamda iş ve/veya iş yerinin yüklenici tarafından korunması ve mevzuat uyarınca zorunlu olan sigortaların da yüklenici tarafından yaptırılmasının mecburi olduğu, idare tarafından bunların yanı sıra ayrıca iş ve/veya iş yerinin sigortalanmasının istenilmesi durumunda ise, bu hususun Sözleşme Tasarısı’nın 21.1’inci maddesinde belirtilmesi ve uygulanacak sigorta türü ile limitlerinin de aynı Tasarı’nın 21.2’nci maddesinde ifade edilmesi gerektiği; sigorta türlerinin belirtilmediği hallerde, iş ve/veya iş yerinin sigortalanmasının istenmediği kabulünün yapılacağı anlaşılmaktadır. İhale konusu işin 21 ay süreli akaryakıt giderleri idareye ait olmak üzere, muhtelif tür ve miktarda sürücüsüz araç kiralama hizmet alımı işi olduğu, ihale konusu iş kapsamında kiralanacak araçlarının tamamının idare personelince kullanılacağı anlaşılmaktadır. Başvuru sahibinin iddiasına konu Teknik Şartname’nin 7.2’nci maddesinde, herhangi bir kazadan dolayı yüklenicinin taşıtlarında veya kazaya karışan üçüncü şahısların taşıtlarında yaşanacak değer kaybı ile ölüm veya yaralanmalar sonrasında ortaya çıkacak tazminatlar ile ilgili idare ve idarenin görevlendirdiği sürücülerden herhangi bir bedel talep edilmeyeceği, bununla ilgili oluşacak maddi ve manevi tazminatların zorunlu trafik sigortası, full kasko ve sınırsız İMM dâhilinde karşılanacak şekilde düzenleneceği ve tüm sorumluluğun yüklenici firmaya ait olduğuna yönelik düzenleme yapıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede, başvuruya konu ihalede şoförsüz araç kiralama hizmeti kapsamında kiralanacak araçların idare personeli tarafından kullanılacağı, araçların yakıt hariç bakım-onarım, yedek parça ve araç muayene gibi giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağı, işin niteliği gereği teklif fiyata dâhil giderler arasında yer alan zorunlu mali sorumluluk ve kasko sigortasının yüklenici tarafından yaptırılmasının istenildiği, Sözleşme Tasarısı’nın 21.2.1’inci maddesinde sigorta kapsam ve limitlerinin belirlendiği, buna göre; araçların, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası), Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası ve İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortasını da içeren Tam (Genişletilmiş) Kasko Sigortası vb. yükümlülüklerin yükleniciye ait olacağı, tam (genişletilmiş) araç kasko sigortasında, çok kullanıcıyı ve her türlü zarar ve ziyanı kapsayacak şekilde yapılacağı, kaza-hasar vb. raporu tutulan durumlarda, idareden veya sürücüden zarar ve ziyanlar için bedel talep edilmeyeceği, tüm teminatların (hırsızlık dahil) %100 sigorta esasına göre verilecek olup hiçbir teminatta hiçbir muafiyet, koasürans ve amortisman kesintisi uygulanmayacağı, sürücü kusuru olmaksızın ölüm ve sakatlanmayla sonuçlanan kazalarda, kazada ölenlerin varisleri ile sakat kalanlara (üçüncü şahıslara gelebilecek her türlü zarar ve ziyan dâhil) kasko sigortası tarafından ödenecek tazminat yüklenici tarafından poliçe kapsamına aldırılacağı anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri uyarınca, yüklenicilerin işin görülmesi esnasında Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl etmek suretiyle, idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumlu olacağı belirli kılınmış olup idarenin ise takip, gözetim ve denetim sorumluluğu bulunmaktadır. Bu bağlamda, her ne kadar yüklenicinin ilgili mevzuata göre alınması zorunlu olan güvenlik ve sağlık tedbirlerini almakla yükümlü olduğu açık olsa da, başvuruya konu edilen Teknik Şartname’nin 7.2’nci maddesinde yer verilen düzenlemelerden, herhangi bir kazadan dolayı yüklenicinin taşıtlarında veya kazaya karışan üçüncü şahısların taşıtlarında yaşanacak değer kaybı ile ölüm veya yaralanmalar sonrasında ortaya çıkacak tazminatlar ile ilgili idare ve idarenin görevlendirdiği sürücülerden herhangi bir bedel talep edilmeyeceği, bununla ilgili oluşacak maddi ve manevi tazminatların zorunlu trafik sigortası, full kasko ve sınırsız İMM dâhilinde karşılanacak şekilde düzenlenecek olup tüm sorumluluğun yüklenici firmaya ait olduğu, full kaskonun birden çok kullanıcıyı içerecek şekilde olmasıyla Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerinin kapsamının dışına çıkıldığı, idarenin personelinin kusurundan doğacak zararların da yüklenicinin sorumluluğu kapsamına alındığı, ihalede şoförlerin yüklenici tarafından temin edilmeyeceği, idare personelinin araçları kullanılacağı dikkate alındığında şikâyete konu düzenlemelerin 4735 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde hüküm altına alınan eşit hak ve yükümlülükler ilkesine aykırı olduğu ve isteklilerin sağlıklı teklif oluşturmasını engeller nitelikte olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Diğer yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Başvuru sahibi tarafından 152.021,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddialarında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 152.021,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline, 2) Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.