İSTİNAF KARAR TARİHİ:24/09/2025 Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA: Davacı vekili; müvekkilinin nakliyat emtia sigortası ile sigortaladığı dava dışı ... ve ... şirketlerinden ... firmasının ihracatını yaptığı emtianın nakliye esnasında hasarlanması nedeniyle dava dışı sigortalısına 34.251,91-TL hasar tazminatı ödediğini, bu kapsamda sigortalısına halef o…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2022/1517 KARAR NO: 2025/1421 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 01/02/2022 NUMARASI: 2020/465 Esas 2022/31 Karar DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ: 24/12/2020 İSTİNAF KARAR TARİHİ:24/09/2025 Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA: Davacı vekili; müvekkilinin nakliyat emtia sigortası ile sigortaladığı dava dışı ... ve ... şirketlerinden ... firmasının ihracatını yaptığı emtianın nakliye esnasında hasarlanması nedeniyle dava dışı sigortalısına 34.251,91-TL hasar tazminatı ödediğini, bu kapsamda sigortalısına halef olduğu sigortalı şirket tarafından İngiltere'de yerleşik ... firmasına 26 makara bakır tel cinsi emtia satıldığını, emtianın ... Limanı'ndan deniz yoluyla ... İngiltere' oradan da karayolu ile Glenrothes'e taşınması için davalılarla anlaştığını, davalı ... tarafından navlun faturası düzenlendiğini ve taşıyan sıfatına haiz olduğunu, taşımanın davalı ... firmasına ait ara konşimento ve davalı ... firmasına ait ana konşimento tahtında gerçekleştirildiğini, bu vesileyle taşımanın davalılar tarafından müteselsilen üstlenildiğini, ... ve ... numaralı konteyner muhteviyatı yüklerin davalılar tarafından sigortalıdan temiz ve rezervsiz olarak teslim alındığını, ancak ... numaralı konteynerdeki yüklerin nakliye sırasında konteynerin ani ve sert bir tesire maruz kalması nedeniyle iç istifin nakliye esnasında bozularak yüklerin devrilmesine istinaden, 07.08.2019 tarihinde hasarlı olarak teslim edildiğini, hasara ilişkin ekspertiz raporunda konteynerin belli bir yükseklikten zemine hızlıca bırakılması veya benzeri bir tesire maruz kalarak meydana gelebileceğinin belirtildiğini, diğer konteynerde bir hasar olmadığını, davalı taşıyan ... adına deniz taşımasından sonra kara taşımasını gerçekleştiren ... Ltd. firması tarafından düzenlenen belgede, konteynerin teslim alındığı esnada araç şoförü tarafından hasar notu düşüldüğünü, bu belge davalı ... tarafından imza edilmekle, hasarlı yükü ihtiva eden konteynerin dava dışı kara taşıyıcısı ... firması tarafından tam ve sağlam olmaksızın teslim alındığının müştereken tutanak altına alındığını, konteynerin alıcıya teslimi sonucunda açılarak hasarın tespiti üzerine dava dışı sigortalı ... firması tarafından 08.08.2019 tarihinde davalı taşıyıcı ... firmasına hasar ihbarı yapıldığını, TTK'nın 1178. maddesi uyarınca davalıların hasardan müteselsilen sorumlu olduklarını, düzenlenen ekspertiz raporunda, sovtaj bedeli düşülerek tespit edilen 34.251,91-TL zararın sigortalıya ödendiğini,ödenen bedelin rücuen tazmini için davalılar aleyhine İstanbul 33. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalıların haksız itirazı nedeniyle takibin durdurulduğunu belirterek, davalıların itirazının iptali ile davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. CEVAP: 1-Davalı ... Lojistik vekili;mahkemenin yetkisiz olup konşimento hükümlerine göre yetkili mahkemenin Pensilvanya Doğu Bölgesi Mahkemesi olduğunu, poliçede riziko kapsamına sadece varışı Almanya olan ve Alman bayraklı gemilerle yapılan taşımaların dahil edilmesi nedeniyle hasar ödemesinin hatır ödemesi niteliğinde olduğunu, faturası ... tarafından düzenlenen emtia için ... firmasına ödeme yapılması nedeniyle davacının halef sıfatı kazanmadığını, davacının aktif husumet ehliyeti kazanabilmesi için hasar nedeniyle sigortalı ... firmasının zarara uğradığının ispatlanması gerektiğini, olaya uygulanması gereken konşimentoda yer alan taşıma şartları gereğince müvekkilinin emtiayı güvertede taşıma serbestisine sahip olduğunu ve güvertede taşınan emtianın hasarından sorumlu tutulamayacağını, konşimento üzerinde emtianın iyi durumda teslim alındığını gösterir bir şerh bulunmadığını, konteyner açılmadan hasarın varlığının tespiti mümkün olmadığından kara taşıyıcısı firma şoförünün hasar tespitinin hiç bir dayanağı bulunmadığını, emtia 07.08.2019 tarihinde teslim edilmesine rağmen hasar ihbarının gecikmeli olarak ertesi gün yapıldığını, ancak hasar ihbarının tebliğ edildiğine dair bir kayıt bulunmadığını, ... kaydı gereğince hasarın sebebinin hatalı istif ve ambalaj hatası olduğunu, müvekkillerinin sorumluluğunun TTK'nın 1186 maddesi gereği sınırlı olduğunu belirterek, davanın reddi ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. 2-Davalı ...'ye izafeten ... Gemicilik vekili; sigortalı ile müvekkili arasında sözleşmesel ilişki bulunmadığını, sigortalının konşimentonun hiçbir yerinde taşımanın tarafı olarak görülmediğini, müvekkili şirketin bu taşımayla ilgili faturayı ... şirketine hitaben düzenlediğini, bu nedenle aktif husumet ehliyeti yokluğu sebebiyle davanın reddi gerektiğini, davanın davalı ... firmasının Türkiye'de bulunan şubesine izafeten açılması gerektiğini, konşimentodaki hüküm gereğince yetkili mahkemenin Hamburg mahkelemeri olduğunu, müvekkiline süresinde yapılmış bir hasar ihbarı bulunmadığını, bu nedenle ispat yükünün yer değiştirdiğini, davacının iddiasının aksine taşımaya ilişkin konşimentoda konteynerlerin yükletenden iyi durumda teslim alındığına dair şerh bulunmadığını, ekspertiz raporunun dayanağı olmadığını, konteynerin yükleten tarafından doldurulduğunu,istiflendiği ve sabitlendiğini, bundan kaynaklanan hasardan müvekkilinin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, yükün karton sepetlerde yetersiz şekilde ambalajlandığını, konteyner içerisine istifleme ve sabitlemede de hatalar olduğunu, eksperin hasar miktarını belirleme biçiminin afaki ve dayanaksız olduğunu, halefiyetin alındığı şirketle menfaat sahibi şirketin farklı olduğunu belirterek, davanın reddi ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; davalı ... şirketinin Türkiye'de mukim bir şirket olması nedeni ile MK'nın 2. maddesi uyarınca milletlerarası yetki itirazının yerinde olmadığı, davalı ... firmasına izafeten acentesi ... Loj bakımından ise konşimentodaki yetki şartının Türk mahkemelerinin münhasır yetkisini kaldırır nitelikte olmadığı, diğer davalının milletlerarası yetki itirazına konu konşimentoya ise davacı sigortalısının taraf olmaması nedeniyle bu davalıların milletlerarası yetki itirazının da reddine karar verildiği, ... teslim şeklini içerir 16/07/2019 tarihli satış faturası, sigorta poliçesi, tazminat ödeme dekontu ile 24/09/2019 tarihli ibraname bir arada değerlendirildiğinde,sigortalı ... firmasının davaya konu yük üzerinde sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu ve davacının yaptığı ödeme ile halef sıfatını ve aktif husumet ehliyetini haiz olduğu, davalı ... Lojistik tarafından sigortalı adına 22.07.2019 tarihli navlun faturası düzenlenmiş olup, TTKnın 921 maddesi uyarınca ücret olarak taşıma giderlerini de içeren tek bedel kararlaştırılmışa, taşıma işleri komisyoncusunun taşımaya ilişkin olarak taşıyanın hak ve yükümlülüklerine sahip olduğu, davalının akdi taşıyan ve buna bağlı olarak pasif husumet ehliyetini haiz olduğu, davalı ... Inc. tarafından 21/07/2019 tarihli ... no'lu konişmento ve davalı ... tarafından 20/07/2019 tarihli ... no'lu deniz taşıma senedi düzenlendiğinden, TTKnın 1238 maddesi uyarınca konişmentoyu taşıyan sıfatıyla imzalayan veya konişmento kendi ad ve hesabına imzalanan kişi taşıyan sayılır düzenlemesi gereği bu davalıların da pasif husumet ehliyetini haiz oldukları, davacı tarafça dosyaya tutanak dışında TTKnın 1185 maddesi gereği ihbara ilişkin başkaca bir delil sunulmadığı, bu nedenle taşıyanlara usulüne uygun ihbar yapılmadığı, ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde eşyanın konişmentoda yazılı olduğu şekilde teslim edildiği ve herhangi bir zıya veya hasar söz konusu ise bunun taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği yönünde iki karine doğmakta olup, eldeki dosyada davacının bu iki karinenin aksini ispatlaması gerektiği, davaya konu emtiaların dava dışı gönderilene 07/08/2019 tarihinde teslim edildiği, sigortalı tarafından hasar ihbarının akdi taşıyan davalı ... şirketine 08/08/2019 tarihinde bildirildiği, hasar ihbarının TTK 1185 maddesi uyarınca taşımanın deniz ayağı bakımından süresi içerisinde yapıldığı, alınan bilirkişi raporunda, ... no'lu konteynerin eksper tarafından görülemediği ve dosyada alıcı tarafından çekilen tahliye fotoğraflarının incelenmesinden söz konusu konteynerin dış yapısının hasarlı olduğuna dair bir ifadenin yer almadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, taşıma konusu konteynerin dış görünüşünde herhangi bir fiziki hasar, anormallik olmadığı, dolayısıyla konteynerin sağlam ve denize/yüke elverişli olduğu sonucuna varıldığı, dava konusu olayda emtianın taşındığı konteynerin dış gövdesinde herhangi bir fiziki hasar olduğuna ve içerisinde bulunan emtia hasarının denizyolu taşıması sırasında meydana geldiğine dair, gerek yükleme ve/veya tahliye limanlarında liman, gümrük ve acente yetkilileri tarafından, gerekse gemide düzenlenmiş herhangi bir hasar tutanağı bulunmadığı,hasarın konteyner elverişsizliğinden kaynaklandığının söylenemeyeceği, konişmentoda, “... n' kaydının bulunduğu, bu kaydın, malların konteynerlere yüklenmesi, istiflenmesi, sabitlenmesi, tartımı ve sayımı işlemlerinin yükleten tarafından gerçekleştirileceği anlamına geldiği, aksinin iddia ve ispat edilmemiş olması karşısında, emtianın içinde bulunduğu kolilerin, konteyner içerisine yüklenmesi, istifi, sayımı, sabitlenmesi ve bilahare konteyner kapılarının mühürlenmesi işlemlerinin bizzat yükleten sigortalı tarafından gerçekleştirildiği, bilirkişiler tarafından, deniz yolculuğu sırasında maruz kalınabilecek deniz tehlikelerine karşı malzemelerin konteyner içerisinde kaymasını önlemek için, yüklemeden hemen sonra yükün tahta takoz, spanzet ve bağlama halatı kullanılmak suretiyle konteyner içerisinde sabitlenmesi gerektiğinin açıklandığı, mühürlü olan konteynerlerin taşıma sırasında açılması mümkün olmadığından, içerisinde bulunan yükün ne şekilde yüklendiği ve kaymasını önlemek için gerekli tedbirlerin alınıp alınmadığı hususlarının, gemi kaptanı/taşıyan tarafından kontrol edilebilmesinin mümkün olmadığı, dosyadaki fotoğraflardan, bakır tel makaralarının octabin karton ambalaj malzemesine yerleştirildiği ve karton ambalajların şerit bant ile çevrelenmiş olduğunun ve karton kolilerin tahta paletler üzerinde konteyner içerisine yanyana istiflendiğinin görüldüğü, deniz yolculuğu sırasında yükün konteyner içerisinde kaymasını/savrulmasını önlemek için konteynere yapılması gereken sabitleme işleminin yapılmadığı, bunun sonucunda ise deniz taşıması sırasında konteyner içinde bulunan 2 kolinin devrilmesi ve karton ambalajların yırtılması sonucu bakır tellerin hasarlandığı, bu tespitlere göre hasarın emtianın dava dışı sigortalı tarafından sabitlenmemesi nedeniyle oluştuğu davalıların hasar nedeni ile sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. İSTİNAF NEDENLERİ: Davacı vekili; konteyner içinin yükleten tarafından istiflendiğini, emtianın ağırlığı nedeniyle ağırlık merkezinin bozularak devrilmesinin mümkün olmadığını, nitekim ekspertiz raporunda konteynerin elleçleme sırasında düşürüldüğü veya dıştan darbe aldığı kanaatine varıldığı, ancak bilirkişiler ve mahkemece yükün ağırlığı ve özelliklerinin dikkate alınmadığını, aynı emtianın iki ayrı konteyner içerisinde taşınması nedeniyle istif hatası durumunda diğer konteyner içi emtianın da hasarlanması gerektiğini, ancak olayda diğer konteynerin hasarlanmamasının ekspertiz raporunu doğruladığını, her durumda taşıyanın hasarın oluşumunda müterafik kusurunun bulunduğunu, ancak mahkemece bu konuda bir değerlendirme yapılmadığını belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE: Dava, davacı tarafından nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalanan emtianın taşıma sırasında hasara uğraması nedeniyle, sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalı taşıyıcılardan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 1178. maddesine göre; taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlü olup taşıyan, eşyanın ziyaı veya hasarından veya geç tesliminden doğan zararlardan, ziya, hasar veya teslimde gecikmenin, eşyanın taşıyanın hâkimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumludur.TTK'nın 1185/1 uyarınca; ziya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şart olup, ziya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede ziya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir. Eşyanın ziya veya hasarı süresinde bildirilmediği takdirde, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir ziya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Ancak bu karinelerin aksinin ispatı mümkündür.Somut olayda; davacı sigorta şirketinin sigortalısına ait emtianın ... Limanından deniz yoluyla ... İngiltere'ye, oradan da karayolu ile Glenrothes'e taşınması işinin davalı akdi taşıyıcı ... tarafından üstlenildiği, diğer davalıların da deniz taşımasında fiili taşıyıcı sıfatını taşıdıkları, emtianın deniz taşıması sonrasında kara taşıması ile alıcısına tesliminde 07.08.2019 tarihinde ... no'lu konteyner bakımından dava dışı kara taşıyıcısı şoförü tarafından teslimat belgesine yükleme sağlam olmadığından reddedildiği şeklinde hasar notu düşüldüğü, hasarın sigortalı tarafından 08.08.2019 tarihinde akdi taşıyıcıya ihbar edildiği anlaşılmaktadır. Davacı tarafça alınan ekspertiz raporunda; hasarın muhtemelen konteynerin belli bir yükseklikten zemine sert bir şekilde bırakılması veya sert bir tesire maruz kalması suretiyle, konteyner içi emtianın istifi bozularak konteyner yapılarına veya birbirine çarpması sonucunda meydana gelmiş olabileceği kanaati bildirilmiştir. Mahkemece alınan bilirkişi raporunda ise; konşimentodaki “...'' kaydının, malların konteynerlere yüklenmesi, istiflenmesi, sabitlenmesi, tartımı ve sayımı işlemlerinin yükleten tarafından gerçekleştirileceği anlamına geldiği, bu işlemlerin bizzat yükleten tarafından gerçekleştirildiği, mühürlü konteynerin açılması mümkün olmadığından teslim alındığı gibi nakil ve teslim edildiği, bakır tel makaralarının octabin karton ambalaj malzemesine yerleştirildiği ve karton ambalajların şerit bant ile çevrelenmiş olduğunun, karton kolilerin tahta paletler üzerinde konteyner içerisine yan yana istiflendiğinin görüldüğü, deniz yolculuğu sırasında yükün konteyner içerisinde kaymasını/savrulmasını önlemek için konteynere yapılması gereken sabitleme işleminin yapılmamış olduğu, bunun sonucunda deniz taşıması sırasında konteyner içinde bulunan 2 kolinin devrilmesi ve karton ambalajların yırtılması sonucu bakır tellerin hasarlandığı, bu tespitlere göre hasarın emtianın dava dışı sigortalı tarafından sabitlenmemiş olmasından kaynaklandığı ve bu nedenle de davalıların hasar nedeni ile sorumluluğunun bulunmadığı tespit edilmiştir. Taşımaya esas konşimentoda bulunan "..." kaydı, emtianın konteyner içerisine bizzat yükleten firma tarafından istif edilmiş, yüklenmiş, sayılmış vc sonrasında konteyner kapılarının mühürlenmiş olduğunu ifade etmektedir. Taşıma konusu konteynerin yüke veya taşımaya elverişliğine yönelik bir delil ve kayıt bulunmadığı gibi, konteyner dış gövdesinde herhangi bir fiziki hasar olduğuna ve içerisinde bulunan emtia hasarının deniz yolu taşıması sırasında meydana geldiğine dair gerek yükleme veya tahliye limanlarında liman, gümrük ve acente yetkilileri tarafından, gerekse gemi görevlileri tarafından düzenlenmiş herhangi bir hasar tutanağı bulunmadığı, bu nedenle yükteki hasarın konteynerin elverişsizliğinden kaynaklanmadığı anlaşılmaktadır. Konşimentoda bulunan "..." kaydı gereği emtianın konteynere yüklenmesi, istiflenmesi, sabitlenmesi ve kapıların mühürlenmesi işlemlerinin bizzat yükleyici tarafından gerçekleştirildiği sabittir. Emtianın mühürlü konteyner içerisinde taşıyana teslim edildiği sabit olup, taşıyanın mühürlü konteyneri açarak kontrol etme yükümlülüğü bulunmamaktadır. TTK'nın 1182. maddesine göre de yükleten, taşıtan ve eşyanın maliki ile bunların temsilcilerinin ve adamlarının fiil veya ihmallerinden meydana gelen zarardan taşıyıcı sorumlu tutulamaz. Dolayısıyla dava konusu taşımada yüklemenin dava dışı firma tarafından yapıldığı ve mühürlü olarak teslim aldığı konteyner içeriğini kontrol etme yükümlülüğü bulunmayan taşıyıcıların, hasarın oluşumunda kusurunun bulunmadığı anlaşılmasına göre, mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile kalan 534,70-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 24/09/2025