Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -2-63 (Devralma) Karar Sayısı : 05-52/782 -212 Karar Tarihi : 17.8.2005 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KAL DIRIMCI, Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN. B. RAPORTÖRLER : Özge İÇÖZ, Ayşe Özlem UZUN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : General Electric Company - Temsilcisi: Seçil ABALI, Sezin TURAN Cerrahoğlu Avukatlık Bürosu Morbasan Sokak, Cerrahoğlu Binası, Balmumcu, Beşiktaş,
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2005 -2-63 (Devralma) Karar Sayısı : 05-52/782 -212 Karar Tarihi : 17.8.2005 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KAL DIRIMCI, Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN. B. RAPORTÖRLER : Özge İÇÖZ, Ayşe Özlem UZUN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : General Electric Company - Temsilcisi: Seçil ABALI, Sezin TURAN Cerrahoğlu Avukatlık Bürosu Morbasan Sokak, Cerrahoğlu Binası, Balmumcu, Beşiktaş, İSTANBUL 20 D. TARAFLAR :- General Electric Company 3135 Easton Turnpike Fairfield CT 06828, A.B.D. - Everest VIT, Inc ve Hissedarları 199 U.S. Highway 206 Flanders, New Jersey, 07836, A.B.D. E. DOSYA KONUSU : Everest VIT, Inc yönetimi ve hisseleri nin %100 ünün General Electric Company tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. 30 F. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 15.7.2005 tarih ve 4897 sayı ile giren ve en son 5.8.2005 tarih ve 5479 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 10.8.2005 tarih ve 2005 -2-63/Öİ -05-Ö.İ. sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 12.8.2005 tarih ve REK.0.06.00.00 -120/93 sayılı Başkanlık önergesi ile 05 -52 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda; 40 - General Electric C ompany ve Everest VIT, Inc. in ilgili pazarda sahip oldukları toplam ciro ve pazar paylarının 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesinde belirtilen ciro ve pazar payı eşiğini aşmadığı, bu sebeple bildirim konusu devralma işleminin izne tabi bir devralma olmadığ ı ifade edilmektedir. 05-52/782 -212 2H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar H.1.1. General Electric Company (GE) Merkezi New York ta bulunan GE, çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren global bir teknoloji ve hizmet sunan bir teşebbüstür. Bu teşebbüsün; GE Altyapı, GE Sanayi, GE Ticari Finansal Hizmetler, NBC Universal, GE Sağlık ve GE Müşteri Finansmanı 50 şeklinde yapılanmış ana uzmanlık alanları altındaki alt dallarda faaliyet gösteren iştirakleri bulunmaktadır. GE nin hisseleri başta New York Menkul Kıymetler Borsası, Boston Menkul Kıymetler Borsası ve Londra Menkul Kıymetler Borsası olmak üzere çeşitli menkul kıymetler borsalarında halka açık olarak işlem görmektedir. GE nin sermayesinin %5 inden fazlasını kontrol eden herhangi bir teşebbüs bulunmamaktadır. GE nin Tü rkiye deki iştirakleri aşağıda yer almaktadır: GE Marmara Technology Center Mühendislik Hizmetleri Limited Şirketi, GE Medical Systems Türkiye LLC, GE Polymerland Turkey, 60 General Electric Finansal Kiralama A.Ş., General Elektrik Ticaret ve Servis A.Ş., General Elektrik Türk Limited, United International Pictures Filmcilik ve Ticaret Limited Şirketi, GTS Global Turbine Services Enerji Sistemleri Mühendislik Hizmetleri ve Ticaret Limited. GE, bu şirketlerin dışında, TUSAŞ Motor Sanayii A.S. (TUSAS Engine In dustries Inc) de azınlık hissesine sahiptir. GE nin 2004 yılında Türkiye de elde ettiği toplam ciro yaklaşık ( ) YTL (( ) ABD doları), aynı döneme ilişkin dünya çapındaki cirosu 70 ( ) YTL ( ( .) ABD doları) olarak bildirilmiştir. H.1.2. Everest VIT, Inc (Everest) Everest VIT Inc., merkezi Delaware, ABD olan ve satışlarının yarısına yakınını Amerika da gerçekleştiren bir teşebbüstür. Everest in sermayesinin %5 inden fazlasını aşağıdaki şirketler kontrol etmektedir: Welch Allyn, Inc.: %87. 076 199, Inc.: %10.18 Everest ayrıca aşağıdaki şirketlerin hisselerinin %100 üne sahiptir: Everest VIT, GmbH (Almanya); Everest VIT (UK) Ltd. (İngiltere); 80 Everest VIT France, SARL (Fransa); Everest VIT Italia, S.r.1. (İtalya); Everest VIT Canada, Ltd. ( Kanada); Everest VIT Japan K.K. (Japonya). TC Merkez Bankası nın 12.8.2005 tarihli efektif satış kuru (1ABD doları=1.345 YTL) üzerinden hesaplanmıştır. 05-52/782 -212 32004 yılında Everest in Türkiye de elde ettiği ciro ( ...) YTL ( ( ) ABD doları), aynı dönemde dünya çapında elde ettiği ciro ( ..:) YTL ( ( ...) ABD doları) olarak bildirilmiştir. Faaliyet alanı sınai ekipm anların uzaktan kumanda ile görsel olarak incelenebilmeleri için görüntüleme araçları dizayn etmek, üretmek ve pazarlamak olan Everest, bunun yanı sıra, son kullanıcılara sınırlı miktarda alan inceleme hizmetleri, ekipman 90 kiralama ve tamir hizmetleri de su nmaktadır. Teşebbüsün uzmanlık alanı, sınai ekipmanların uzaktan kumanda ile görüntü incelemeleri için görüntüleme araçları dizayn etmek, üretmek ve pazarlamaktır. Özellikle askeri ve ticari havacılık, elektrik gücü üretimi ve kimyevi, petrokimyevi, rafine , gıda ve ilaç ve gaz taşıma boruları ve işleme sistemleri gibi sınai işleme uygulamaları alanlarında müşterileri bulunmaktadır. Everest in ürünleri uçak motorları, gaz ve buhar türbinleri, elektrik jeneratörleri, ısı dönüştürücü ve parçaları ile uzaktan kumandalı görsel incelemeyi gerektiren su kanalları ve ulaşımı zor veya çevresel etkileri zararlı sınai tesislerinde kullanılmaktadır. Bu uygulamalar özellikle uçak motorları, gaz ve buhar türbinleri, elektrik jeneratörleri, ısı dönüştürücü ve parçaları il e uzaktan kumandalı görsel 100 incelemeyi gerektiren su kanallarını ve ulaşımı zor veya çevresel etkileri zararlı sınai tesislerde kullanılmaktadır. Teşebbüsün ana ürün grubu video -baroskoplardır (video borescope). Bunlar, yüksek çözünürlüklü küçük çaplı görs el millerin el monitörüne takılması ile oluşturulmakta ve dijital görüntü işlemesi için uzaktan kontrollü kamera birimine (CCU) bağlanmaktadır. Bu sistemler, motor ve güç türbinleri gibi mekanik sistemlerin yüzeyinde oluşan metal eskime ve önemli hataların tesbit edilmesi, ölçülmesi, görsel incelemelerin yapılması, hataların niteliklerinin belirlenmesi ve küçük çaplı tüplerde, montaj sınırlamalarında veya güvenlik nedeniyle (kapalı alanlar ve tehlikeli bölgeler gibi) sınai sistemlerin uzaktan onarılması ama cıyla kullanılmaktadır. Everest'in diğer ürün grupları sert 110 baroskop (rigid borescope), fiberskop (fiberscope), robot paletler (robotic crawlers) ve ilgili yazılım ve aksesuarlardan oluşmaktadır. Everest in Türkiye de herhangi bir üretimi veya bir bağlı ku ruluşu bulunmamakta, tüm ürünler ABD de üretilmektedir. Teşebbüs ürünlerini Türkiye de yetkili distribütörü ÜLKEM Ltd. Şti. vasıtasıyla satmaktadır. H.2. İlgili Pazar H.2.1. İlgili Ürün Pazarı Everest in faaliyet alanını yukarıda da belirtildiği üzere, gö rsel inceleme ürünleri (remote visual inspection) oluşturmaktadır. Sınai parçalar ve ekipmanların incelenmesi veya hasarsız olarak test edilmesi olarak adlandırılan tahribatsız 120 muayene sistemlerinde (NDT - nondestructive testing systems) kullanılan görsel inceleme ürünleri, birbirinden farklı teknolojileri kullanmakta ve değişik amaçlara hizmet etmektedir. Görsel inceleme ürünleri sınai ürünlerin, parçaların, bileşenlerin, materyallerin ve sistemlerin yüzeyindeki hataların görsel olarak tesbiti veya erişil mesi zor alanların incelenmesi için kullanılmaktadır. Görsel inceleme, yani belirli bir maddenin yüzeyine bakma en eski ve yaygın inceleme yöntemi olarak bilinmektedir. Bu yöntemle paslanma, sert yüzey kabuklanması, çukurlaşma vb. hasarlar incelenecek alan a uygun erişim sağlandığında görsel araçlar kullanarak da tespit edilmektedir. Görsel 05-52/782 -212 4inceleme, çeşitli tipte hataların, arızaya sebep olmalarından önce, tespit edilmesinde 130 kullanılan hızlı ve ekonomik bir yöntemdir. Görsel inceleme, doğrudan ya da uzaktan kumanda kullanarak çeşitli yollarla (örneğin baroskop, fiberskop ve kameralar kullanılarak) yapılabilmektedir. Uzaktan kumandalı inceleme, muayene yapan kişinin, incelenecek yüzeyle doğrudan göz teması kuramadığı durumlarda kullanılmaktadır. Görse l yöntemler genellikle, sorun çıkaran parçaların basit ve hızlı bir şekilde değerlendirilmesine imkan veren hızlı bir çözüm olarak öncelikle kullanılmakta ve bir sonraki aşamada ne yapılması gerektiğine ilişkin ışık tutmaktadır. Bu teknoloji ile gereken ha llerde kalıcı fotoğraf ya da dijital görüntü temin etmek mümkündür. Diğer taraftan GE, X -ray, ultrason ve eddy current teknolojilerini kullanan görsel 140 inceleme ürünleri üretmektedir. X -ray ve ultrason teknolojileri parçadan geçerken X - ray ve ultrason dalg alarında meydana gelen artış değişikliklerini kontrol ederek dolaylı ölçümler almaktadır. Bu dolaylı ölçümler, parçaya zarar vermeksizin dahili mekanik bütünlüğünü inceleme imkanı vermektedir. Yine GE tarafından kullanılan eddy current teknolojisi de görs el teknoloji değişik büyüklükteki hata şiddetinin tespit edilmesinde kullanılmaktadır. Ancak sadece metal objelerin incelenmesinde kullanılan sofistike bir elektromanyetik tekniktir. Eddy current, genellikle ufak hataların, çatlakların ya da değişik boyut ve cinsteki malzemelerin incelenmesinde kullanılmaktadır ve ekseriyetle bunlardaki hatalar görsel inceleme ile tespit edilememektedir. Bu yöntem, genellikle, havacılık, petrol ve 150 tüp sanayiinde kullanılırken görsel inceleme çeşitli sektörlerde kullanılmakt adır. Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, bu iki yöntem arasındaki amaç ve teknoloji farklılığı nedeniyle eddy current ürünleri ile görsel inceleme ürünleri arasında bir ikame bulunmadığı görülmüş, bu nedenle ilgili ürün pazarı uzaktan görsel inceleme ürünleri olarak belirlenmiştir. H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar Everest, dünyanın farklı ülkelerinde faaliyet gösteren bir teşebbüstür. Benzer şekilde GE nin de Türkiye dışındaki ülkelerde faaliyetleri bulunmaktadır. Bununla birlikte, iki şirket arasında gerçek leşen devir işleminin, Türkiye pazarında etkileri bulunmaktadır. Zira, Everest in ABD de ürettiği ürünlerin bir kısmı, şirketin Türkiye deki distribütörü 160 Ülkem Ltd. Şti. tarafından Türkiye pazarında satışa sunulmaktadır. Bu sebeple ilgili coğrafi pazar Tü rkiye Cumhuriyeti sınırları olarak tespit edilmiştir. H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme Bildirim konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğin 2. maddesinin (b) anlamında bir kontrol devri içermesi nedeniyle devralma işlemidir. Zira, yukarıda da beli rtildiği gibi General Electric Company, Everest VIT in %100 ünü devralacaktır. Bu bakımdan kontrol el değiştirmektedir. 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesi uyarınca, Bu Tebliğ in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam 170 pazar paylarının piyasanın % 25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını (yirmi beş milyon YTL yi) aşması halinde 05-52/782 -212 5Rekabet Kurulundan izin almaları gerekmektedir . Bu durumda, işlemin taraflarının ilgili ürün pazarlarındaki ciro ve pazar payları önem kazanmaktadır. Bildirim formunda devralmanın, GE ye ürün yelpazesini, mevcut faaliyetlerini tama mlayacak şekilde genişletme imkanı verdiği, işlemin yüksek teknoloji büyüme platformlarına yatırım yaparak GE nin çeşitli faaliyetlerini yeniden şekillendirme amacını taşıyan daha geniş ve uzun süreli bir stratejinin parçası olduğu belirtilmektedir. Bu doğ rultuda, devralma işleminin halihazırda Everest VIT bünyesinde 180 gerçekleştirilen bir faaliyetin, ilgili ürün pazarında faaliyeti bulunmayan GE şirketine devredilmesinden ibaret olduğu anlaşılmıştır. Yukarıda da ifade edildiği üzere, GE veya GE nin iştirakle rinden hiç biri görsel inceleme cihazlarının üretim, gelişim veya satış alanında faaliyet göstermemekte, Everest in ürettiği ürünlerle benzerlik gösteren herhangi bir ürünün üretimini yapmamaktadır. Bu nedenle, GE nin ve Everest in faaliyetleri hiç bir ür ün yelpazesinde çakışmamaktadır. GE nin 2004 yılında Türkiye de elde ettiği toplam ciro yaklaşık ( .) YTL (( .) ABD doları) olarak bildirilmiştir. Ancak GE nin ilgili ürün pazarında mevcut bir faaliyeti bulunmadığından, bu alanda bir pazar payı söz konusu değildir. 2004 yılında Everest in Türkiye de elde ettiği ciro ise ( ..) YTL ( ( .) 190 ABD doları) olarak bildirilmiştir. Devir işlemi öncesinde bu pazarda Everest in ilgili pazarda hakim durumda olduğundan söz etmek mümkün olmamaktadır. Nitekim ş irketin ilgili ürün pazarında Türkiye deki pazar payı % ( .) iken, en büyük rakibi olan Olympus un payı % ( ) dir. Bunun dışında Rothenberger, SPX ve İPEK pazardaki diğer rakip firmalardır. Bu şirketlerin pazardaki payı % ( .) tur. Bu veriler ışığında, devir işlemi sonrasında da bir hakim durumun yaratılmasının söz konusu olmayacağı ortaya çıkmaktadır. Sonuç olarak, bu iki şirketin pazar payları toplamı %25 pazar payı eşiğini aşmamakta, ayrıca ilgili ürün pazarındaki cirolarının toplamı da 25 milyon YTL eşiğinin altında kalmaktadır. Dolayısıyla söz konusu devralma, 1997/1 sayılı Tebliğ 200 çerçevesinde izne tabi bir işlem değildir. Diğer taraftan, taraflar arasında devralma işleminin gerçekleştirilmesine yönelik imzalanan Anlaşma aynı zamanda, 14 satıcı (hisseleri n % 99.4 üne sahip olan çoğunluk hissedarlar) için 5 yıllık bir süre için bağlayıcı olan bir rekabet etmeme hükmü de içermektedir. Hisse Alım Sözleşmesi nin Tanımlar bölümünde lafzı geçen Rekabet Etmeme Sözleşmeleri ; duruma göre esas itibariyle işbu Söz leşmenin [Hisse Alım Sözleşmesi] F1 ve F2 Eklerinde gösterilen biçimde düzenlenmiş olan, bir tarafa Hakim Hissedarlar ile isimleri Ek 4.5 (d)(i) ve (ii) de belirtilen Azınlık Hissedarları (mutemetlik söz konusu ise, Ek 4.5 (d)(i) ya da (ii) de belirtilen k işi) ile, diğer tarafta Everest ve Alıcı arasında imzalanmış olan Rekabet Etmeme Sözleşmeleri 210 anlamındadır şeklinde tanımlanmıştır. Buradan anlaşıldığı üzere söz konusu rekabet etmeme sözleşmeleri, hissedarlar açısından geçerlidir. Bu kişiler 5 yıl süre i le, dünyada rakip iş faaliyetlerinde bulunarak rekabet etmeme, şirketin çalışan ve yöneticilerini istihdam etmeme ve ayartmama, şirketin ticari ilişkilerine müdahale etmeme ve herhangi bir gizli bilgiyi açıklamama yükümlülükleri ile bağlıdırlar. Ancak taraflar, bu sözleşmelerin henüz imzalanmamış olduğunu, sözleşmenin kapanış tarihinde ve koşullarında bir değişiklik olmadan imzalanacağını ifade etmişlerdir. 05-52/782 -212 6Yapılan incelemede, söz konusu devralma işleminde getirilen yan sınırlamanın orantılı olma ve devral ma konusu işlemle doğrudan ilgili olma ilkesi ile bağdaşır olduğu görülmüştür. 220 I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, General Electric Company ve Everest VIT, Inc. in görsel inceleme ürünleri olarak belirlenen ilgili ürün pazarınd a ve Türkiye Cumhuriyeti coğrafi pazarındaki toplam ciro ve pazar paylarının 1997/1 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in 4. maddesinde belirtilen eşikleri aşmaması nedeniyle bildirim konusu devralma işl eminin izne tabi olmadığına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.