T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 13. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO:2023/1065 Esas KARAR NO:2026/80 Karar T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ:İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ NUMARASI:2020/261 Esas - 2022/151 Karar TARİH:15/02/2022 DAVA:İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) KARAR TARİHİ:22/01/2026 İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başv…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 13. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO:2023/1065 Esas KARAR NO:2026/80 Karar T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ:İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ NUMARASI:2020/261 Esas - 2022/151 Karar TARİH:15/02/2022 DAVA:İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) KARAR TARİHİ:22/01/2026 İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... A.ş. Sigortacılık işi ile iştigal eden, ... Sigorta ile birleşmiş , Türkiye'nin önde gelen sigorta şirketlerinden biri olduğunu, müvekkilinin dava dışı .... A.Ş.'ye ait emtia, taşıma sırasında oluşabilecek rizikolara karşı ... numaralı Emtia Nakliyat Abonman Sözleşmesi ile teminat altına alındığını, sigortalı ... A.Ş. '' ...'' cinsi emtiayı Taşkent/Özbekistan'da mukim dava dışı ... firmasına ihraç ettiğini, nakliye işini davalı ...Şti. üstlenmiş ve fiili nakliyenin yapılması işini ....Şti. Firmasına devrettiğini, davalı İbrakom tarafından nakliye işi üstlenilen emtia, 11/11/2017 tarihinde, ... adına kayıtlı, sürücü Kenan Aydın idaresindeki ...-...plakalı araca yüklenerek yola çıktığını, nakliye gerçekleştirilirken;17/11/2017 tarihinde, sürücü ...'ın kusuru sonucu trafik kazası meydana geldiğini ve buna bağlı olarak araçta yangın çıktığını, meydana gelen trafik kazası ve yangın dolayısıyla ile de sigortalıya ait emtia hasara uğradığını ve huzurdaki dava konusu zarar meydana geldiğini, söz konusu hasara ilişkin sigortalı firma tarafından davalı Ibrakom firmasına hasar ihbarı yapıldığını, sigortalının müvekkili şirkete başvuru ile yapılan hasar hesaplanmasında, 24.049,64 USD toplam hasra tutarı tespit edildiğini, hasar tutarının 16.223,09 USD'lik kısmı ... Sigorta A.Ş. tarafından karşılanmış, kalan 7.826,55 USD'lik tutar için tutar için huzurdaki davaya konu takip başlatıldığını, müvekkilinin 6102 sayılı TTK md. 1472 uyarınca sigortalısının kanuni halefi” sıfatını haiz olmuş, ayrıca sigortalı tüm hak, alacak ve taleplerini müvekkilimize devir ve temlik ettiğini, davalının meydana gelen zarardan, Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi ( ... ) hükümleri uyarınca sorumlu olduğunu, sonuç olarak yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle İstanbul 1. İcra Müdürlüğü ... Sayılı dosyasına davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamına, haksız itirazı ile takibin durmasına sebebiyet veren davalı aleyhine % 20' den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının bu talebinin açıklanan nedenlerle haksız olup reddine karar verilmesini talep ettiklerini, dava konusu uluslararası taşıma Karayolu İle Eşya Taşımacılığına ilişkin ... Konvansiyonu hükümlerine tabi olduğunu, ... Konvansiyonunun 23/3. maddesinde taşıyıcının sorumluluğu kilo başına 8,33 SDR ile sınırlandırıldığını, kaza neticesinde malzemenin bir kısmı hasara uğramış olup hasara uğrayan malzemenin kilogramı üzerinden ... Konvansiyonunun 23/3. maddesine göre hesaplanan 16.223,09 USD hasar bedeli, dava dilekçesinde de ikrar edildiği gibi 07.11.2018 tarihinde davacı sigorta şirketine ödenmiş, herhangi bir borç kalmadığını, bu nedenle haksız açılan davanın reddi gerektiğini, ... Konvansiyonuna göre taşıyıcı sadece 23/3. maddesi kapsamında sınırlı sorumluluk hükümlerine göre hasar bedelinden sorumlu olup kar kaybı, tasfiye masrafları vb dolaylı zararlardan sorumlu tutulamayacağını, dava dilekçesinde davacı sigorta şirketinin sigortalısına ödediği belirtilen 24.049,64 USD' nin nasıl hesaplandığına ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadığı gibi bu hasar hesaplamasına ve hasarın meydana gelmesinde taşıyıcının kusurlu olduğunu ortaya koyan trafik kazası tespit tutanağı, ekspertiz raporu gibi herhangi bir belge taraflarına tebliğ edilmediğini, öncelikle davacı tarafından hasar hesaplamasına ilişkin açıklama yapılmasına ve ekspertiz raporu sunularak tarafımıza tebliğ edilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, bu açıklama ve belgeler sunulduğunda ayrıca beyanda bulunma hakkımız saklı kalmak üzere ayrıca belirttiklerini ; alt taşıyıcının ... Sigortası ... A.Ş. tarafından yapılan ödeme ... Konvansiyonundaki sınırlı sorumluluk hükümlerine göre hesaplandığını, davacı sigortanın kendi sigortalısına "nakliyat sigortası” kapsamında yaptığı ödeme ise sınırlı sorumluluk hükümlerine tabi olmadığı için, davacı sigortanın kendi müşterisine ...' deki sorumluluk ilkelerine göre hesaplanan tutardan daha fazla miktarda ödeme yapması kaçınılmaz olduğunu, aradaki farkı taşıyıcıdan veya taşıyıcının sigortasından talep etmesi mümkün olmadığını, bu yönden de davacının talepleri haksız ve ...” ye aykırı olduğunu, sonuç ve talep olarak yukarıda açıklanan nedenlerle; davanın reddine, davanın fiili taşıyıcıya ihbar edilmesine, takip bedelinin %20'sinden az olmamak üzere icra tazminatının davacıdan tahsiline, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 15/02/2022 tarih ve 2020/261 Esas - 2022/151 Karar sayılı kararında; " Dosya kapsamında yer alan belgelere göre, 17/11/2017 tarihinde saat:17:50 sıralarında ...n'a 96 kilometre kala, Dadlu dönemeç mevkiinde ...yönetimindeki ... İran plakalı tır ile...yönetimindeki ... Türkiye plakalı tırın çarpışması sonucu kazanın meydana geldiği, ... plakalı tır da kazadan sonra yangın çıktığı, dava dosyasında yer alan kaza sonrasına ait resimler incelendiğinde yangın çıkan tırın şoför kabini ve römork kısımlarının hasarlandığı görülmüştür.19.10.2018 tarihli banka ödeme dekontu uyarınca 24.049,64 USD hasar tazminatı ödemesi dava dışı sigortalıya davacı sigortacı tarafından ödendiği, TTK 1478. Maddesi uyarınca dava dışı müteselsil sorumlu ... sorumluluk sigortacısı ... A.Ş. Den 16.223,09 USD lik kısmı tahsil edilerek kalan bakiye yönüyle TTK 1472 gereği davacı siorta şirketinin sigortalısının haklarına halef olduğu ve rücu şartlarının oluştuğu, davalı akdi taşıyıcının dava dışı fiili taşıyıcının aracının sevk ve idare eden sürücüsünün açık trafik kuralı ihlali sebebiyle oluşan hasardan ... 3. Maddesi uyarınca müteselsilen sorumlu olduğu, hasarlanan emtianın 17.112017 kaza tarihli hurda demir ton fiyatı 1.100 TL den net ağırlığı 8.884,00 KG üzerinden hesaplandığında 9.772,40 TL bedel tuttuğu ve o tarihteki dolar kurunun 3,8921 TL olduğu gözetildiğinde sovtaj bedelinin 2.511,00 USD ye denk geldiği, toplam hasar bedeli 24.049,64 USD den mahsup edildiğinde 21.538,64 USD kaldığı ve yine sigorta poliçesinde belirlenen %10 ilave bedele karşılık gelen 1.288,24 USD miktarın sigortacı ile sigortalı arasında nispi olarak belirlendiğinden kalan bedelden düşüldüğünde bakiye hasar tazminatı miktarının 20.250,40 USD olduğu ve yapılan 16.223,09 USD tahsilatın düşümü neticesinde 4.027,31 USD tazminatın talep edilebilir olduğu, ... 23. Ve 25. Maddeleri uyarınca belirlenen tazminat miktarının sınırlı sorumluluk limitleri dahilinde kaldığı, tazminat talepleri yabancı para cinsinde olduğundan ... 27. Maddesi uyarınca %5 sabit yıllık temerrüt faiz oranının uygulanması gerektiği ve davacı sigorta şirketinin davalıyı usulüne uygun temerrüde düşürdüğüne dair dosya kapsamında belge olmadığından takip öncesi işlemiş faiz taleplerinin de reddi gerektiği değerlendirilmiştir. İstanbul 1. İcra Müdürlüğünün .... Sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 4.027,31 USD ve takip tarihinden itibaren yıllık %5 faiz oranı üzerinden devamına, buna göre davalının takibe ve borca itirazının kısmen haksız olduğu kanaatine varıldığı, hüküm kurmaya elverişli nitelikte bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.İcra ve İflas Kanunu' nun 67. maddesinin 2. fıkrası hükmünce, inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Bunlardan başka, alacağın likit ve belli olması da gerekir. Alacağın gerçek miktarı belli, sabit veya borçlu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlar bilinmekte ya da bilinmesi gerekmekte, böylece borçlu tarafından borcun tutarının tahkik ve tayini mümkün ise; başka bir ifadeyle borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. Somut uyuşmazlık bakımından ise; alacağın likit olmadığı ve davalı tarafından da belirlenebilir olmadığı için icra inkar tazminatı şartları oluşmadığı için reddi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm verilmiştir."gerekçesi ile,'' 1-Davacı tarafından davalı aleyhine açılan DAVANIN KISMEN KABULÜ ile;İstanbul 1. İcra Müdürlüğünün ... Sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin 4.027,31 USD ve takip tarihinden itibaren yıllık %5 faiz oranı üzerinden DEVAMINA," karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin müvekkilinin hasardan sorumlu olduğuna dair kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu,Dava konusu uluslararası taşıma Karayolu İle Eşya Taşımacılığına ilişkin ... Konvansiyonu hükümlerine tabi olduğunu; ... Konvansiyonunun 23/3. maddesinde taşıyıcının sorumluluğunun kilo başına 8,33 SDR ile sınırlandırıldığını; kaza neticesinde malzemenin bir kısmı hasara uğramış olup, hasara uğrayan malzemenin kilogramı üzerinden ... Konvansiyonunun 23/3. maddesine göre hesaplanan 16.223,09-USD hasar bedelinin, dava dilekçesinde de ikrar edildiği gibi 07/11/2018 tarihinde davacı sigorta şirketine ödendiğini, herhangi bir borç kalmadığını;Yine, alt taşıyıcının ... Sigortasıcısı ... A.Ş. tarafından yapılan ödemenin ... Konvansiyonundaki sınırlı sorumluluk hükümlerine göre hesaplandığını; davacı sigortanın kendi sigortalısına "nakliyat sigortası" kapsamında yaptığı ödemenin ise, sınırlı sorumluluk hükümlerine tabi olmadığı için, davacı sigortanın kendi müşterisine ...'deki sorumluluk ilkelerine göre hesaplanan tutardan daha fazla miktarda ödeme yapmasının kaçınılmaz olduğunu; aradaki farkı taşıyıcıdan veya taşıyıcının sigortasından talep etmesinin mümkün olmadığını; bu yönden de kararın hatalı olduğunu ve bozmayı gerektirmekte olduğunu, İleri sürerek, açıklanan nedenlerle, yerel Mahkemenin usul ve yasaya aykırı kararının bozularak ortadan kaldırılmasına, davanın reddine, yargılama giderleri ile lehlerine hükmedilecek vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava; uluslararası karayolu taşıması esnasında hasarlandığı iddia olunan emtia nedeniyle, davacının nakliyat emtia sigorta poliçesi kapsamında sigortalısına yaptığı ödemenin davalı akdi taşıyıcıdan rücuen tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne, inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Davalı tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri; dava dışı fiili taşıyıcısının sigortacısı tarafından davacıya yapılan 16.223,09-USD hasar ödemesi ile borcun sona erdiği zira ... Konvansiyonu'nun 23/3 fıkrası kapsamında sınırlı sorumluluk hükümlerine göre hesaplanan hasar tutarının bu olduğu, davacının kendi sigortalısına poliçe hükümlerine göre fazladan yaptığı ödemeyi taşıyıcıdan talep edemeyeceği yönündedir. Somut olayda; davacının sigortalısına ait iki set bucket elevator/kovalı elevator emtiasının Türkiye'den Özbekistan'a taşınması işinin davalı akdi taşıyıcı tarafından üstlenildiği, ihbar olunan fiili taşıyıcı... Şirketi çalışanları tarafından tır ile emtianın nakliyesi sırasında meydana kalan trafik kazası sonucu, sigortalı emtianın taşındığı tırda çıkan yangının romörk kısmına da yayıldığı ve emtianın tamamının hasarlanarak kullanılamaz hale geldiği, hasarlanan emtia için davacı tarafından yaptırılan ekspertiz çalışması ve hasar araştırması neticesinde sigortalıya 19/10/2018 tarihinde toplam 24.049,64-USD ödeme yapıldığı, ihbar olunan fiili taşıyıcının sigortacısı tarafından davacıya 16.223,09-USD ödeme yapıldığı hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, davacının bakiye bedel için davalı akdi taşıyıcı ile ihbar olunan fiili taşıyıcı aleyhine ilamsız takip başlattığı anlaşılmıştır.Dava konusu taşıma uluslararası karayolu taşıması mahiyetinde bulunduğundan ... hükümlerine tabi olup, Konvansiyonun 17/2 fıkrası uyarınca taşıyıcının sorumluluğu yükün kendisine teslimiyle başlayıp teslim edene kadar olan dönemi kapsayacaktır. Öte yandan ... Konvansiyonunun 23/1 fıkrası uyarınca konvaisyon hükümleri gereğince bir taşıyıcı, yükün kısmen veya tamamen kaybından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre hesaplanır. Hükmün ikinci fıkrasına göre ise taşıyıcının sorumlu tutulacağı tazminat, eksik brüt ağırlığın kilogramı başına 8.33 özel çekme hakkını (SDR) aşmayacaktır. Hükmün yedinci fıkrasına göre ise; üçüncü fıkrada belirtilen belirtilen meblağı olayla ilgilenen mahkemenin bulunduğu Devletin ulusal parasına, karar tarihinde veya taraflar arasında mutabık kalınan tarihte cari kur degeri üzerinden tahvil edilecektir.Yapılan tüm saptamalara göre; dava konusu tamamen hasarlanan emtianın dosyaya mübrez çeki listesine göre eksiltilmiş brüt ağırlığının 8.884,40-kg olduğu, mahkemece hükme esas alınan ek bilirkişi raporunda emtianın sovtaj değeri ile davacının sigortlaısına poliçe özel hükmü gereği yaptığı %10 oranında ilave ödemenin mahsubu sonucu hasar tutarının 20.250,40-USD olarak hesaplandığı, bu tutardan dava dışı ... sigorta tarafından yapılan ödemenin mahsubu sonucu bakiye hasar bedelinin 4.027,31-USD olarak belirlendiği, 8.884,40-kg'nin 8,33 ile çarpımı sonucu davalı sorumluluğunun 70.003,72-SDR ile sınırlı olduğu, mahkeme karar tarihindeki TCMB SDR/USD kurunun 1,00-SDR = 1,40057-USD olduğu, 74.003,72 SDR x 1,40057-USD hesabına göre bulunan 103.647,39-USD'nin, gerçek hasar bedeli olan 20.250,40-USD'nin üzerinde kaldığı, buna göre davalının dava dışı sigorta şirketinin yaptığı ödemenin mahsubu sonrası bakiye 4.027,31-USD hasar bedelinden sorumluluğunun devam ettiği, diğer ifade ile davacının sigortalısına sınırlı sorumluluk tutarını aşan bir ödemede bulunmadığı, davalı yanın aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Sonuç itibariyle; ilk derece mahkemesi hüküm ve gerekçesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi, kamu düzenine aykırılık da saptanmadığından, davalının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.889,97-TL istinaf karar harcından istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 1.334,26-TL harcın mahsubu ile bakiye 555,71-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı bulunması ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 22/01/2026 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.