Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009-4-273 (Muafiyet) Karar Sayısı : 09-41/994-251 Karar Tarihi : 9.9.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) 10 Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER : Bekir KOCABA Ş, Recep GÜNDÜZ, Canan KARAMANOĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Türk Havayolları A .O. THY Genel Yönetim Binası
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2009-4-273 (Muafiyet) Karar Sayısı : 09-41/994-251 Karar Tarihi : 9.9.2009 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI (Başkan V.) 10 Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖRLER : Bekir KOCABA Ş, Recep GÜNDÜZ, Canan KARAMANOĞLU C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Türk Havayolları A .O. THY Genel Yönetim Binası Atatürk Havalimanı 20 Yeşilköy/İstanbul - Türkiye Garanti Bankası A.Ş. Levent Nispetiye Mh. Aytar Cd. No:2 34340 Beşiktaş/İstanbul D. TARAFLAR : - Türk Havayolları A.O. - Türkiye Garanti Bankası A.Ş. E. DOSYA KONUSU: Türk Havayolları A.O. (THY) ve Türkiye Garanti Bankası A.Ş. (Garanti Bankası ) arasında 17.11.2008 tarihinde imzalanan 30 THY Frequent Flyer Programı Shop &Miles Kredi Kartı İşbirliği Sözleşmesi ne menfi t espit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 16.6. 2009 tarih ve 4251 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 24.8.2009 tarih ve 2009 -4-273/MM-09-BK sayılı Menfi Tespit/Muafiyet Ön İnceleme Raporu 25.8.2009 tarih, REK.0.08.00.00 -130/280 sayılı Başkanlık önergesi ile 09 -41 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağla nmıştır. 40 G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, - THY ve Garanti Bankası arasında imzalanan THY Frequent Flyer Programı Shop&Mi les Kredi Kartı İşbirliği Sözleşmesi nde (Sözleşme) 4054 sayılı Kanun un 4. maddesine aykırı hükümler bulunması nedeniyle talep edilen menfi tespit belgesinin verilemeyeceği, 09-41/994-251 2 - Bununla birlikte anılan Sözleşme ye 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi çerçevesin de 3 yıl süre ile bireysel muafiyet verilebileceği görüşüne yer verilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 50 H.1. İnceleme Konusu İşbirliğinin Genel Çerçevesi ve Bildirim Konusu Sözleşme Başvuruya konu Sözleşme , THY nin sık uçan yolcu programı olan Miles &Smiles ın (THY FFP) bir uzantısı olacak şekilde, bu program üyelerinin, talep etmeleri durumunda, Garanti Bankası ndan temin edecekleri ve mülkiyeti THY ye ait olan Shop&Miles hizmet markasını taşıyan kredi kartlarını kullanarak THY FFP kapsamında uçuş mili kazanacakları bir düzenlemeyi öngörmektedir. Esasen, Shop&Miles kredi kartına ilişkin THY ile Garanti Bankası arasındaki işbirliği, 2000 li yılların başında hayata geçmiştir. Bu çerçevede taraflar, 60 aralarındaki işbirliğini ilk olarak 2.12.2003 tarihinde Re kabet Kurumuna bildirmişlerdir. Söz kon usu bildirim üzerine alınan 30. 7.2004 tarih ve 04 -50/678 - 172 sayılı Kurul Kararında, bildirim konusu işbirliğinin, 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Taraflar arasında 2003 yılında yapılan Sözleşme nin beş yıllık süresinin 29.10.2008 tarihinde sona ermesi üzerine, THY tarafından Shop&Miles markasının lisans hakkının verilmesine ve THY FFP üyelerine kredi kartı verilmesine ilişkin yeni bir ihale düzenlenmiş; ihaleye davet edilen 24 banka arası ndan sadece Garanti Bankası ve Yapı ve K redi Bankası A.Ş. (Yapı Kredi Bankası) teklif vermiş ve ihaleyi Garanti Bankası kazanmıştır. Bunun üzerine taraflar arasında bildirim konusu Sözleşme imzalanmıştır. 70 Sözleşme nin konusu olan Shop&Miles kredi kartı, s adece THY FFP üyeleri tarafından kullanılabilmekte ve kart hamiline THY den veya üçüncü kişilerden satın aldığı mal ve hizmet bedellerini Shop&Miles Kartı ile ödemesi karşılığında, mil toplama hakkı kazandırmaktadır. Kullanıcının daha sonra , sahip olduğu m il toplamı kadar THY sık uçan yolcu programı kapsamında ücretsiz uçak bileti, refakatçi bileti veya uçuş sınıfları arasında terfi etme imkânı bulunmaktadır. Sözleşmede, THY nin havayolu taşımacılığı faaliyetinin bir parçası olarak devam ettirdiği THY FFP nin yaygın olarak kullanılmasını teşvik etmek ve bunu sağlamak amacıyla çıkartılan, kullanımı neticesinde kazanılan millerin THY FFP kuralları çerçevesinde harcandığı ve üzerinde THY ve Garanti Bankası nın adı ile 80 THY FFP adının ye r aldığı Shop&Miles kredi kartının, Garanti Bankası nca Türkiye de çıkartılmasına ilişkin koşullar düzenlenmektedir. Sözleşme ile THY ve Garanti Bankası, Miles&Smiles Programı ve Shop&Miles kredi kartı uygulamasının yaygın olarak kullanılmasını teşvik etmek konusunda mutabık kalm ışlardır. Bu kapsamda, Sözle şme geçerli olduğu sürece, Shop &Miles Kredi Kartı Programı nın kesintiye uğramaksızın Garanti Bankası tarafından sürdürülmesi kararlaştırılmıştır. Aynı kapsamda, THY nin Shop&Miles markasına ilişkin her tür kullanım ve diğer kan uni hakları saklı kalmak kaydıyla, 09-41/994-251 3 sözleşme süresince anılan markanın bedelsiz (bilâ bedel), sınırsız, inhisari kullanım hakkı da Garanti Bankası na tanınmıştır. 90 Bu çerçevede Garanti Bankası, başka havayolu şirketleri ile benzer bir işbirliğine girmemeyi, mevcut işbirliği kapsamında THY den her sözleşme yılı için blok olarak anlaşmada belirtilen miktarlarda bonus mil satın almayı taahhüt etmektedir. THY ise, Sözleşme geçerli olduğu sürece Shop&Miles markasını başka bir banka veya finansal kuruluşa kullandı rmamayı, mil satışı yapmamayı, mil kazanımına yönelik olarak başkaca banka ve finansal kuruluşlarla işbirliğine girmemeyi taahhüt etmektedir. Sözleşme uyarınca Shop&Miles kredi kartı başvurularının işleme konulması, değerlendirilmesi ve güncellenmesi husu slarında Garanti Bankası yetkilidir. Shop&Miles kredi kartına sahip olmak için ise Miles&Smiles üyesi olmak şarttır. 100 Sözleşme, 29 .10.2009 tarihinden başlamak üzere üç yıl süre ile geçerli olacaktır. Tarafların altı ay önceden karşılıklı olarak anlaşması ha linde Sözleşme iki yıl daha uzatılabilecektir. Bildirim konusu işlemin niteliğini ortaya koyan ve menfi tespit ve muafiyet incelemesi çerçevesinde 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilecek Sözleşme hükümleri aşağıda ki şekildedir: 1.1. THY, hâlihaz ırda devam eden THY FFP yi sürdürecektir Ancak THY bu hakkını kullanırken Shop&Miles Kredi Kartının satışı ve kullanımını cazip olmaktan çıkartmayacak, Shop&Miles Kredi Kartına ve bu projenin tümüne zarar verecek sonuçlar doğuracak şekilde hareket etmeyec ektir. THY, THY FFP ye 110 ilişkin değişikliklerde Banka ya önceden bilgi verecektir. Banka, Türkiye de THY dışında başka bir havayolu ile işbu Sözleşmede anlatılan uygulamaya alternatif oluşturmamak kaydıyla uçuş mili ve uçuş kazanma/harcamaya yönelik iş birl ikleri dışında iş birlikleri yapabilir. THY, Türkiye deki bankalarla uçuş mili kazandıran kredi kartı işbirliği dışında her türlü işbirliği yapmakta serbesttir. Yurtdışında ikamet eden THY FFP üyelerine kredi kartı çıkartılabilmesi için THY Bankalarla görüşebilir ve Kredi Kartı anlaşması yapabilir. THY, Türkiye de Banka veya Bankanın uygun gördüğü iş ortakları dışında başka 120 bir banka ile uçuş mili kazandıran kredi kartı işbirliği yapamaz. THY, bankalar dışındaki kurum kuruluşlarla hiçbir şart aranmaksız ın THY FFP üyelerine yönelik mil satışı, üyeler arası mil transferi ve mil hediyesi de dâhil olmak üzere her türlü anlaşma ve uygulamayı yapmakta serbesttir. Şu kadar ki söz konusu anlaşmalar ve uygulamalar gereğince ilgili kurum ve kuruluşun alımını gerçe kleştirdiği ya da kendisine transfer edilen veya hediye edilen miller herhangi bir bankaya devredilemez, satılamaz, hediye edilemez. Bu işbirliklerinde banka kredi kartında biriken puanlar mile çevrilemez. Ancak, bu durumlar THY nin başka havayolu şirketle ri ile yaptığı anlaşmalar nedeniyle dolaylı olarak başka bir bankayla işbirliği oluşturmasına engel değildir. 130 09-41/994-251 4 1.2. (ii) Banka yurt içinde Shop&Miles Kredi Kartı THY nin yazılı iznini alarak diğer bankalarla işbirliği yaparak çıkartabilir. Taraflar iş bu sözleşmeye uygun olmak kaydıyla, Bankanın başka kredi kartı programlarına ilişkin halihazırda lisans sözleşmesi imzaladığı Denizbank A.Ş., Türk Ekonomi Bankası A.Ş. , Şekerbank T.A.Ş., ING Bank A.Ş. ile anlaşma yapabileceği konusunda mutabık kalmışlardı r. THY bu kuruluşlarla veya bankanın ileride anlaşma yapmak üzere THY den onay alacağı diğer bankalarla THY FFP kapsamında doğrudan görüşmelerde bulunmayacaktır. Söz konusu bankalarca işbu Sözleşme koşulları kapsamında Kart Hamillerine 140 verilecek Bonus M il tutarlarına ilişkin bedeller, Banka tarafından satın alınan Garanti Edilen Blok Bonus tutarından mahsup edilecektir. Garanti edilen Bonus Mil Miktarlarının aşılmış olması halinde bu bedel İlave birim Bonus Mİl Ücreti üzerinden hesaplanacaktır. Söz konus u kuruluşların Kart Hamillerine verilecek olan kredi kartlarına dair clearing and settlement işlemleri Banka tarafından yerine getirilecektir. 6.2. (vi) Banka THY nin faaliyet gösterdiği alanda herhangi bir kuruluş veya program ile Sözleşme Süresince kart veya program işbirliği yapmayacaktır. Ancak, Sözleşmenin sona ermesi veya Sözleşme Süresi sonunda Banka nın 150 Sözleşmeyi devam ettirmeyeceğine ilişkin ihbarda bulunması halinde, Bankanın müşterilerine yönelik başka bir FFP veya uçuş programı sunmak amac ı ile çalışma başlatması, anlaşma imzalaması ve sona ermesi süresinden 60 gün öncesinde diğer programa ilişkin kartları basması ve dağıtması (söz konusu programın iş bu Sözleşmenin sona ermesini müteakip başlaması kaydıyla) bu hükme ve Sözleşmeye aykırılık teşkil etmeyecektir. Yukarıdaki Sözleşme hükümlerinden de görüldüğü üzere THY Sözleşme nin konusu olan kredi kartı işbirliği ile uçuş mili kazandırma/harcama uygulamasını münhasıran Garanti Bankası ile yapacak, benzer şekilde Garanti Bankası da THY dı şındaki havayolu şirketleriyle sözleşmedekine benzer bir işbirliği 160 gerçekleştirmeyecektir. Söz konusu hükümlerden tarafların karşılıklı münhasırlık ilişkisi içinde olduğu açıkça görülmektedir. Sözleşme de işlemin niteliğini ortaya koyan ve THY FFP ile Sho p&Miles Kredi Kartının tabi olacağı koşulları düzenleyen Program Koşulları başlıklı 2.1. maddesinde; Banka kredi kartı talebinde bulunan kişilerden alınacak bilgilerin neler olacağı konusunda karar vermeye yetkili olup bu bilgiler THY tarafından istenen asgari bilgileri de kapsayacaktır. Tüm Shop&Miles Kredi Kartı başvurularının işleme konulması, değerlendirilmesi ve güncellenmesi hususlarında Banka yetkilidir. Banka, THY tarafından kendisine gönderilen tüm Miles&Smiles başvuru 170 formlarını sisteme tanıtma k zorunda olup, THY'nin talep etmesi durumunda üyenin başvuru formunu veya taranmış formatını elektronik ortamda THY ye teslim edecektir. THY diğer kanallardan topladığı başvuruları da kişilerin bilgilerinin paylaşımına ilişkin açık ret iradesi ve kanunlar a aykırılık olmaması koşuluyla Bankaya gönderecektir. Shop&Miles Kredi Kartı başvurularının 09-41/994-251 5 kabulüne ya da reddine, başvuru sahibine ilişkin bilgilerin bankacılık uygulamalarına göre sorgulanması ve değerlendirilmesi suretiyle Banka karar verecektir. Sadece THY FFP üyeleri Shop&Miles Kredi Kartı sahibi olabilecek ve Shop&Miles kullanımı ile THY FFP uyarınca mil toplamaya hak kazanabilecektir. 180 Kart hamillerin hak kazandıkları millerin ödüle dönüştürülmesi THY FFP şartlarına tabi olacaktır. THY tek tarafl ı olarak THY FFP kural ve koşulları ile Mil kazanım usulünde farklılaştırmaya gidilebilir ve/veya THY FFP programı genelinde değişiklikler yapabilir. THY bu tür değişiklikleri önceden bankaya bildirecektir. Yapılan harcama miktarı üzerinden ne kadar Bonus Mil kazanılacağı Bankanın tasarrufunda olmakla birlikte, bu miktar harcanan her ( .) YTL için ( ) Bonus Mil den daha az olamaz. Banka tarafından belirlenen Bonus Mil kazanım kurgusu THY nin yazılı onayına tabidir. Banka, THY tarafından onaylanmış 190 Bonus M il kazanım kurgusunun dışına çıkamaz. Banka, kart grupları, harcama düzeyleri, harcama alanları gibi değişkenlere göre belirlenecek mil kazanım kurgusunu ve bunlara ilişkin her türlü değişiklikleri en az bir ay önceden THY'nin onayına sunmak, onayı takiben değişiklikleri makul bir süre içerisinde Kart Hamillerine duyurmak zorundadır. ifadeleri yer almaktadır. Sözleşme nin bu maddesiyle , sadece THY FFP üyelerinin Shop&Miles kredi kartı sahibi olabileceği, kart sahiplerinin Shop&Miles kullanımı ile THY FFP uyarınca mil toplamaya hak kazanabileceği ve yapılan harcama miktarı üzerinden ne kadar bonus mil kazanılacağının Garanti Bankası nın tasarrufunda olmakla birlikte bu miktarın harcanan her (..) TL için (..) 200 bonus milden daha az olamayacağı kararlaştırılmış tır. Sözleşme nin Bankanın Diğer Hak ve Yükümlülükleri başlıklı 2.2. maddesinde; ( TİCARİ SIR ) hükmüne yer verilmektedir. 210 Sözleşme nin 3. maddesinde ise, İşbu Sözleşme, Sözleşmedeki hüküml ere uygun olarak süresinden önce sona ermedikçe veya feshedilmedikçe sözleşmenin 3.1. maddesinde anılan 29 Ekim 2008 tarihinden başlamak üzere üç yıl süre ile geçerli olacaktır. 3(üç) yıllık süre 09-41/994-251 6 sonunda Tarafların 6 (altı) ay öncesinden karşılıklı anlaşma sı şartıyla Sözleşme 2 (iki) yıl daha uzatılabilecektir hükmü bulunmaktadır. Sözleşme nin 4. maddesinde ödeme koşullarına ilişkin beyanlar yer almaktadır: 4.1. Garanti Edilen Blok Bonus Mil Miktarı ve Birim Bonus Mil Ücreti: Banka her bir sözleşme yılı için THY den blok olarak aşağıda belirtilen miktarlarda Bonus Mil 220 satın alacak olup, bu milleri hiçbir şekilde iade edemeyecek, değiştiremeyecek ve belirilen dönem dışında aktaramayacaktır. ( TİCARİ SIR 230 ) Sözleşme nin 4.2. maddesind e, Garanti Bankası nın THY den her bir sözleşme yılı için blok olarak anlaşmada belirtilen miktarlarda bonus mil satın alacağı; bu 240 milleri hiçbir şekilde iade etmeyeceği, değiştirmeyeceği, belirtilen dönem dışında aktarmayacağı ve satın aldığı bu bonus mil leri tüketmesi durumunda ilave bonus mil alabileceği düzenlenmektedir. İlerleyen bölümlerde, tarafların birbirlerine yapacakları raporlama ve bildirim yükümlülüklerini belirleyen 4.6. maddesi yer almaktadır. Buna göre; Banka, Shop&Miles kredi kartı hamill erinin harcama karşılığı kazandıkları Bonus Millere ve varsa kazanılan diğer Bonus Millere (kampanya, promosyon v.s.) ilişkin bilgiyi THY tarafından belirlenen formata uygun olarak THY ye aktaracaktır. Banka ayrıca mutabakatla belirlenecek diğer konularda da günlük olarak bilgi aktarımı yapacaktır. Shop&Miles kredi kartı hamillerine ait kredi kartı durumu, seviyesi gibi 250 temel bilgileri THY ye iletmek zorundadır. THY ise; üye bilgilerini ve aylık 09-41/994-251 7 periyotlarda Shop&Miles kart hamillerinin kişi bazında toplam millerini bankaya işletecektir. Ancak, banka kart hamiline hiçbir şekilde toplam millerine ilişkin bilgi vermeyecektir. THY sözleşmenin imza tarihi itibariyle mevcut Miles&Smiles üyelerine ait bilgileri banka tarafından talep edilen formatta olmak üzere Sözleşme nin yürürlüğe girmesini takiben yedi gün içerisinde bankaya iletmeyi kabul ve beyan etmektedir. 260 H.2. İlgili Pazar H.2.1. Ürün Pazarı İnceleme konusu dos ya bakımından ilgili ürün pazarlar ı belirlenirken taraflar arasındaki anlaşmaya konu mal veya hizmet pazarlarının yanı sıra, anlaşmanın etkileyebileceği diğer mal veya hizmet pazarlarının da dikkate alınma sı gerekmektedir. Bu çerçevede, ilgili ürün pazarlarının en geniş şekliyle tarafların faaliyet gösterdiği alanlar olan havayolu taşımacılığı ve bankacılık hizmetleri dikkate alınarak tanımlanması mümkündür. Ancak, bildirim konusu işlemin rekabet üzerindeki etkilerinin detaylı bir şekilde incelenebilmesi bakımından, 270 taraflar arasındaki ticari ilişkinin konusuna odaklanan dar bir pazar tanımının daha işlevsel olacağı değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, inceleme konusu dosya bakımından, sağlayıcı ve alıcı arasındaki üst pazar ile alıcının nihai ürünün satışı için diğer rakipleri ile rekab et ettiği alt pazar özelinde ilgili pazarlar tespit edilmiştir . Taraflar arasındaki dikey anlaşmada yer alan rekabet kısıtlamalarının birincil düzeyde etki göstereceği pazar, Garanti Bankası ile THY arasındaki THY sık uçan yolcu programı mil alım/satım pazarı dır (üst pazar). Kredi kartı müşterilerine ücretsiz veya promosyonlu uçuş imkânı sunan bankalar açısından, üst alım pazarında havayolu şirketlerinin FFP milleri ile yakın ikame olabilecek 280 başka bir mal veya hizmet bulunmamaktadır. Dolayısıyla, bankalar açısından herhangi bir havayolu şirketinin FFP millerine ika me olabilecek en yakın ürünün, yine bir başka havayolu şirketinin FFP milleri olduğunu söylemek mümkündür. Ancak rekabet hukuku incelemeleri bakımından farklı havayolu şirketlerinin FFP millerinin aynı pazarda kabul edilebilmesi için, söz konusu millerin b enzer işleve sahip olmasının ötesinde, bankaların gözünde bu millerin birbirine yakın ikame olması gerekmektedir. Bu çerçevede, üst pazarın sınırlarının kesin çizgilerle belirlenebilmesi için cevaplanması gereken soru, THY nin FFP mil ücretlerinde küçük fakat belirgin (örneğin %5 -10 oranında) bir artış olduğunda THY den mil alımı yapmakta olan bankaların önemli ölçüde başka bir havayolu şirketine geçiş 290 yapıp yapmayacağıdır . THY nin iç hat ve dış hat havayolu taşımacılığı pazarlarında sahip olduğu yüksek pazar paylarından1 da anlaşılacağı üzere, ülkemizde havayolu taşımacılığı 1 2007 yılı verilerine göre THY nin tarifeli iç hat havayolu taşımacılığındaki pazar payı % ( .); tarifeli dış hat havayolu taşımacılığındaki payı ise %( .) dir. 2008 yılında ise THY nin iç hatlardaki pazar payı % ( ) ya, dış hatlardaki pazar payı ise % ( ) ye çıkmıştır. 09-41/994-251 8 sektöründe THY, özel ve ayrıcalıklı bir konuma sahiptir. THY nin yüksek hizmet kalitesi, marka imajı ve tüketicilerin gözünde güvenilir bir havayolu şirketi olması hiç şüphesiz bu dur umun en başta gelen sebeplerinden birisidir. Bunun yanında, THY nin ülkemizin milli havayolu şirketi olması ve uzun yıllar bayrak taşıyıcı olarak faaliyet göstermesi de bu durumun sebepleri arasında sayılabilecektir. Diğer taraftan, ülkemizde iç ve dış ha tlarda THY nin sahip olduğu birtakım hakların ve ayrıcalıkların da bu bağlam da önemli olduğu kuşkusuzdur . İç hat 300 havayolu taşımacılığında 2003 yılında yaşanan serbestleşmeye rağmen THY, sahip olduğu tarihsel haklar nedeniyle, uygun slotların önemli bir kıs mını ve özellikle de ticari açıdan en avantajlı olanlarını elinde tutmaya devam etmiştir. Örneğin 2009 yılı yaz aylarında, özellikle iş gereği sık uçuş yapan yolcular açısından kilit konumda bulunan İstanbul Atatürk Havalimanı ndaki uygun slotlardan ( ) adedi THY ye tahsis edilmişken, geriye kalan üç özel hav ayolu firmasına toplam ( ) adet slot tahsis edilmiştir. THY nin slot tahsisinde sahip olduğu bu üstünlük, iç hatlarda özellikle iş için uçuş yapan zamana duyarlı yolcuların gözünde THY yi diğer havayo lu şirketlerine kıyasla ayrıcalıklı bir konuma getirmektedir. Diğer taraftan, THY nin iç hatlarda uçuş yapan rakip 310 havayolu şirketlerine kıyasla gerek iç hatlarda gerekse dış hatlarda yay gın bir uçuş ağına sahip olması ve ayrıca THY nin çok sayıda yabancı havayolu firması ile FFP işbirliği içerisinde bulunması, THY FFP üyelerinin rakip havayolu şirketlerinin FFP üyelerine kıyasla çok daha geniş bir uçuş ağında mil kazanma ve kullanma imkânı elde etmelerini beraberinde getirmektedir. İktisadi literatürde kapsam ekonomileri (economies of scope) olarak tanımlanan bu durumun, THY nin FFP sini iç hatlardaki rakiplerininkine kıyasla ayrıcalıklı bir konuma getirdiği kuşkusuzdur. Diğer taraftan, THY nin FFP programı ile karşılaştırıldığında, iç hatlardaki rakip ha vayolu şirketlerinin FFP program ları oldukça yenidir. Dolayısıyla, gerek üye sayısı (2008 yılı sonu itibar ıyla THY nin 320 yaklaşık ( .) FFP üyesi bulunmaktayken Atlas Jet in yaklaşık ( .) ; Pegasus un yaklaşık ( ..) ; Lufthansa nın ise yaklaşık ( ) FFP üy esi bulunmaktadır .) açısından gerekse sundukları imkânlar açısından bu programların THY nin FFP programına ciddi bir alternatif teşkil etmesi mümkün gözükmemektedir. Dış hatlarda ise, THY ile rakipleri arasındaki ayrışma iç hatlardaki kadar keskin olmasa da THY nin rakiplerine kıyasla yine ayrıcalıklı bir konumda bulunduğunu söylemek mümkündür. Dış hatlarda THY ye ayrıcalıklı bir konum sağlayan hususlardan en önemlisi, ülkemizin taraf olduğu ikili havacılık anlaşmalarında THY lehine hükümlerin bulunmasıdır . Ülkemizin taraf olduğu 92 ikili havacılık 330 anlaşmasının 26 sında THY, ülkemizden tek taşıyıcı olarak gösterilmiştir. Ayrıca, ikili havacılık anlaşmaları birden fazla taşıyıcıya imkân verdiği halde bazı anlaşmalarda fiilen sadece THY nin faaliyet gösterme sine imkân tanıyan kapasite ve frekans hükümlerinin bulunduğu da bilinmektedir. Bu yönüyle THY nin iç hatlarda tarihsel haklar ve slot tahsisleri yoluyla sahip olduğu ayrıcalıklı konumunu, dış hatlarda ikili havacılık anlaşmaları ile koruduğunu söylemek ya nlış olmayacaktır. Ayrıca, THY nin milli havayolu olmasının ve özellikle yerli tüketicilerin gözünde güvenilir bir firma olarak algılanmasının da THY ye dış hatlarda önemli bir avantaj sağladığı düşünülmektedir. THY nin dış hatlardaki 09-41/994-251 9 pazar gücünü pekiştir en bu hususların yanında, dış hatlardaki rakiplerine kıyasla 340 THY nin müşterilerinin ve FFP üyelerinin çok daha büyük bir kısmının yerli müşterilerden oluşması da THY nin FFP programını bankalar açısından ayrıca değerli kılmaktadır. THY ile başlıca rakipl erinin FFP programları arasındaki asimetri, THY nin ve başlıca rakiplerinin FFP üye sayılarına da yansımıştır. 2008 yılı sonu itibar ıyla THY nin yaklaşık ( ) FFP üyesi bulunmaktayken Atlas Jet in yaklaşık ( .) ; Lufthansa nın yaklaşık ( ..) ; Pegasus un ise yaklaşık ( ...) FFP üyesi bulunmaktadır. Diğer taraftan, arz ikamesi bakımından değerlendirildiğinde de, gerek iç hatlarda gerekse dış hatlarda THY ni n sahip olduğu ayrıcalıkların ve marka gücünün bir sonucu olarak rakip havayolu şirketlerinin kendi FFP lerini 350 kısa sürede THY nin FFP sine yakın ikame teşkil edebilir hale getirmelerinin mümkün olmadığı düşünülmektedir. Bu değerlendirmeler ışığında, ülkemizde bankaların gözünde THY nin FFP sinin ve dolayısıyla FFP millerinin ayrıcalıklı ve özel bir kon umda olduğu, dolayısıyla diğer havayolu şirketlerinin FFP millerinin THY nin FFP millerine yakın ikame teşkil etmediği; diğer taraftan rakip havayolu şirketlerinin , THY nin FFP millerine ikame olabilecek FFP mili sunmalarının da kısa vadede mümkün olmadı ğı sonucuna ulaşılmıştır. B u nedenle dosya bakımından THY sık uçan yolcu programı mil alım/satım pazarı , başlı başına ayrı bir ilgili ürün pazarı (üst pazar) olarak be lirlenmiştir. 360 Bildirime konu dikey anlaşmadaki rekabet kısıtlamalarının THY ile Garanti bankası arasındaki FFP mili alım satım pazarının yanı sıra Garanti Bankası nın bu milleri Shop&Miles kredi kartı müşterilerine ödül olarak sunduğu alt pazarda da etki göstermesi muhtemeldir. Bu pazarda Garanti Bankası tarafından sunulan Shop&Miles kredi k artının özellikleri incelendiğinde, söz konusu kartın Garanti Bankası ile THY nin işbirliği sonucunda çıkarılmış ortak markalı bir kredi kartı olduğu; ancak klasik kredi kartlarından farklı olarak kart sahiplerine harcamalarının belirli bir oranında mil bi riktirme, kredi kartındaki millerle THY nin FFP programındaki milleri aynı havuzda birleştirme ve daha sonra bu millerle sadece THY nin FFP programı kapsamında bedava uçak bileti ve diğer bazı ek 370 hizmetlerden yararlanma imkânı sağladığı görülmektedir. Klasik kredi kartlarından farklı olarak herhangi bir müşterinin Shop&Miles Kredi kartı sahibi olması için öncelikle THY nin FFP programı (Miles&Smiles) üyesi olması gerekmektedir. Ayrıca kartın sunduğu ödüller sadece THY nin FFP si kapsamında kullanılabilmekte dir. Bu hususlar dikkate alındığında, Shop&Miles kredi kartının hedef müşteri kitlesinin piyasadaki klasik kredi kartlarından farklı olarak özellikle sık uçuş yapan orta ve üst gelir grubuna mensup tüketicilerd en oluştuğu anlaşılmaktadır . Sık uçuş yapan t üketiciler açısından, alışverişlerden kazanılan puanların seyahat harcamalarında avantajlı bir şekilde kullanılması gibi bir imkân sunmayan klasik 380 kredi kartlarının Shop&Miles benzeri bir kredi kartına yakın ikame teşkil etmesi mümkün değildir. Dolayısıyla , Shop&Miles kredi kartının içinde bulunduğu pazarın, kredi kartları pazarın dan daha dar bir pazar olduğunu söylemek mümkündür. 09-41/994-251 10 Kredi kartları sektöründe Shop&Miles kredi kartına yakın ikame oluşturabilecek diğer kredi kartları araştırıldığında ise, or ta ve üst gelir segmentinde bulunan ve sık uçuş yapan tüketicilere hitap eden iki farklı kredi kartı türünün bulunduğu görülmektedir. Bunlardan ilki, Shop&Miles ın da dâhil olduğu havayolu şirketleri ile bankaların ortaklığında çıkartılan ve kredi kartı mü şterilerinin sadece ilgili havayolu şirketinin FFP si kapsamında ödül kazanabildiği FFP kredi kartları dır. 390 Sık uçan yolculara hitap eden ikinci bir kredi kartı türü ise, bankaların herhangi bir havayolu şirketi ile işbirliği yapmaksızın tek başlarına ihr aç ettikleri mil kartları dır. Bu tür kredi kartlarında müşteriler seyahat harcamalarında normal harcamalarına göre daha fazla puan kazanmakta ve bu miller seyahat harcamalarında kullanılırken birkaç katı ile çarpılarak nakde dönüşmektedir. Böylece tüketi ciler herhangi bir havayolu şirketi ile sınırlı olmaksızın istedikleri havayolu şirketinde kazandıkları milleri değerlendirebilmektedir. Ancak FFP kredi kartlarına göre bu kredi kartlarının dezavantajı, kredi kartında toplanan millerin ilgili havayolu şirk etinin FFP programında biriken miller ile birleştirilememesidir. Bununla birlikte mil kartı çıkartan bankanın bir havayolu şirketiyle özel bir 400 anlaşma yapması durumunda kredi kartı ve havayolu şirketinin FFP programındaki miller aynı havuzda toplanabilmekt e ve böylece kredi kartı aynı anda hem mil kartı hem de FFP kartı özelliklerine sahip olabilmektedir. Gerek sektör temsilcileriyle yapılan görüşmelerde dile getirilen hususlardan gerekse inceleme sırasında edinilen bilgilerden her iki grup kartın da aynı amaçla kullanıldıkları, aynı tüketici ihtiyacını karşıladıkları, kartları piyasaya sunan taraf/taraflardan bağımsız olarak aynı işlevi gördükleri, benzer tüketicilere yöneldikleri anlaşılmaktadır. Aşağıdaki tabloda, ortalama 200 TL . lik bir iç hat uçak bi leti ödülü kazanmak için, değişik kredi kartı kullanıcılarının yapması gereken harcama miktarları yaklaşık 410 olarak hesaplanmıştır. Tablo -1: Farklı Kredi Kartlarında Ortalama 200 TL lik Bir İç Hat Uçak Bileti Kazanabilmek için Yapılması Gereken Harcama Mik tarı Kart Kart Türü Sadece Uçak Bileti Alımında Kullanılması Durumunda Yapılması Gereken Harcama Tutarı (TL) Uçak Bileti İle Birlikte Tüketim Harcamalarında da Kullanılması Durumunda Yapılması Gereken Harcama Tutarı (TL)2 Shop&Miles FFP Kartı ( ..) ( ..) Miles&More FFP Kartı ( ..) ( ..) Pegasus Kart FFP Kartı ( ..) ( ..) Wings Kart Mil Kartı FFP Kartı ( ..)3 - ( ..)4 ( ..)5 - ( ..) 2 Farklı kredi kartı kullanıcılarının yapması gereken alışveriş tutarı hesaplanırken, tüm kullanıcıların THY F FP programı üyelerinin mil toplama alışkanlıklarını taşıdığı; böylece millerinin ortalama % ( ) ini uçak bileti alımından, % ( ) ini ise diğer alışverişlerden topladıkları kabul edilmiştir. 3 Uçak biletinin Atlasjet dışındaki havayolu şirketlerinden alınması halinde . 4 Uçak biletinin Atlasjet ten alınması halinde . 5 Uçak biletinin Atlasjet dışındaki havayolu şirketlerinden alınması halinde . 09-41/994-251 11 Maximiles Mil Kartı ( ..) ( ..) Adiyos Mil Kartı ( ..) ( ..) Tablodan görüldüğü üzere, yaklaşık olarak 200 TL . lik bir ödül iç hat uçak bileti kazanabilmek için, farklı FFP kartı sahiplerinin hemen hemen aynı düzeyde harcama yapması gerekmektedir. Mil kartlarında ise, yapılması gereken harcama tutarı FFP kartlarına göre biraz daha yüksektir. Ancak, farklı kart kullanıcı larının mil biriktirmede THY FFP üyelerine benzer şekilde davrandıkları kabul edildiğinde, FFP kartları ile mil kartları arasındaki farkın azaldığı görülmektedir. Örneğin, herhangi bir Shop&Miles kredi kartı kullanıcısının, THY FFP programı 420 kapsamında 200 TL. lik bir ödül iç hat uçuşu kazanabilmesi için, toplam ( .) TL. tutarında alışveriş yapması gerekirken, aynı tüketicinin Wings kartı ile aynı uçuşu kazanabilmesi için yaklaşık ( ..) TL. tutarında alışveriş yapması gerekmektedir. Buna göre, Shop&Miles k redi kartı faizlerinde veya yıllık kart ücretlerinde küçük fakat belirgin bir artış olduğunda, tüketicilerin Wings kartını tercih etmesinin önünde belirgin bir engel bulunma maktadır. Dolayısıyla, Wings kartı sahiplerinin THY dışındaki havayolu şirketlerind en de ödül bilet kazanabildikleri dikkate alındığında, aradaki yaklaşık ( ) TL. lik farka rağmen herhangi bir Shop&Miles kullanıcısı için, Wings kartının yakın ikame olacağını söylemek mümkündür. Benzer değerlendirmeler Adios Kart için çok belirgin 430 olmasa da diğer mil kartları için de geçerli dir. Diğer taraftan, benzer ödüller için birbirine çok yakın harcama tutarları gerektirmelerine rağmen, genel olarak FFP kartlarının birbirine ikame olmasının daha güç olduğu düşünülmektedir. Zira, mil kartları hemen hemen tüm havayolu şirketinden ödül bilet alma imkanı sağlarken, FFP kartları sadece program ortağı havayolu firmalarından ödül bilet kazanma imkanı sunmaktadır. Örneğin, herhangi bir Shop&Miles kredi kartı kullanıcısı, söz konusu kredi kartının faizlerini n veya yıllık ücretlerinin artması sonucunda Wings gibi bir mil kartına geçmesi halinde, THY den ödül bilet almaya devam edebilmektedir. Ancak, aynı durum FFP kartları için her zaman için söz konusu değildir. Örneğin, herhangi bir 440 Shop&Miles kullanıcısının Pegasus Kart a geçmesi halinde, THY den ödül bilet kazanması mümkün değildir. Bu nedenle, THY nin FFP programını tercih eden tüketiciler bakımından Pegasus Kart gibi rakip bir havayolu firmasının FFP kartının ikame özelliğinden ziyade tamamlayıcılık özell iğinin daha çok ön plana çıktığı söylenebilecektir . Bununla birlikte, ülkemiz havayolu taşımacılığı pazarında THY ile Lufthansa arasında FFP işbirliğinin bulunması nedeniyle, Shop&Miles ile Miles&More kartları arasındaki ikame olabilirliğin Shop&Miles ile Pegasus Kart arasındaki ikame olabilirliğe kıyasla daha yüksek olduğu da bir gerçektir . Yukarıda sunulan değerlendirmeler den de görüldüğü üzere, mil kartlarının FFP 450 kredi kartlarına yakın ikame olduğunu söylemek mümkün olmakla birlikte, FFP kartlarının ke ndi aralarındaki ikame durumuna i lişkin kesin bir yargıya varmak oldukça güçtür. Bununla birlikte, işbirliğine ilişkin muafiyet değerlendirmesi yapılırken, ilgili pazarın daha dar tanımlanması halinde ortaya çıkacak pazar koşulları da dikkate alın acağı içi n, Shop&Miles kredi kartının içinde bulunduğu pazarın hem mil kartlarını hem de FFP kartlarını içerecek şekilde ücretsiz veya 09-41/994-251 12 indirimli havayolu taşımacılığı promosyonu sunan kredi kartları pazarı olarak tespit edilmesi nde herhangi bir mahzur görülmemekt edir. Bu çerçevede, i nceleme konusu dosya bakımından , üst pazar olarak THY sık uçan yolcu programı mil alım/satım pazarı ; alt pazar olarak ise ücretsiz veya 460 indirimli havayolu taşımacılığı promosyonu sunan kredi kartları pazarı tespit edilmiştir. H.2.2. Coğrafi Pazar Dosya konusu ilgili ürünlerin ülke genelinde eşit koşullarda sunulması nedeniyle , ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak belirlenmiştir. H.3. İşlemin Niteliği THY ile Garanti Bankası arasındaki bildirim konusu işbirliği 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilirken öncelikle taraflar arasındaki işbirliğinin dikey 470 anlaşma boyutunun tartışılmasında fayda görülmektedir. Bilindiği üzere, 2002/2 Sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği nin 2. maddesinde, üretim veya dağıtım zin cirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı amacıyla yapılan anlaşmalar dikey anlaşma olarak kabul edilmiştir. Bu çerçevede, bildirim konusu anlaşman ın bir dikey anlaşma olup olmadığının tespit edilebilmesi için öncelikle tarafların söz konusu anlaşmayı yapmadaki amaçlarının ve dolayısıyla anlaşmanın esas konusunun ortaya konulmasında fayda vardır. Yukarıda da belirtildiği üzere THY ve Garanti Banka sı, THY Frequent Flyer 480 Programı (THY FFP ) müşterilerine yönelik ortak markalı (co -branded) bir kredi kartı olan Shop&Miles kredi kartının ihracı ve pazarlanmasına yönelik olarak işbirliğine gitmişlerdir. Bu işbirliğinde her iki tarafın farklı beklentileri bulunmaktadır. THY açısından bu tür bir işbirliğine gitmenin avantajları şunlardır: - THY FFP üyeleri, işbirliği öncesinde sadece uçuşlardan mil kazanırken mevcut işbirliği ile birlikte Shop&Miles kredi kartı ile yaptıkları alışverişlerden de mil kazanma imkânına kavuşmaktadırlar. Böylece tüketicilerin gözünde THY nin sık uçan yolcu program ının değeri artmakta ve THY nin FFP üye sayısının ve yolcu sayısının artması beklenmektedir. - THY, mevcut işbirliği ile orta ve üst gelir segmentinde bulunan FFP üyelerinin 490 alışveriş alışkanlıklarını veya tercihlerini daha iyi gözlemleme imkânına kavuşma kta ve böylece başta FFP olmak üzere müşterilerine sunduğu hizmetleri tüketici tercihlerine göre geliştirebilme imkânına kavuşmaktadır. - THY müşterileri, THY ile Garanti Bankası arasındaki Shop&Miles kredi kartı işbirliğinin bir sonucu olarak taksitli a lışveriş ve kredi imkânına sahip olmaktadırlar. - Shop&Miles kredi kartı işbirliği çerçevesinde THY, Shop&Miles kredi kartı kullanıcılarına ödül olarak sunulmak üzere Garanti Bankası na önceden toplu uçuş mili , diğer bir ifade ile uçak bileti satmaktadır. Böylece THY, ciddi bir 09-41/994-251 13 operasyonel maliyete katlanmaksızın önceden toplu bilet satışı yapmak suretiyle 500 bir yandan ciddi bir gelir elde etmekte; diğer yandan da uçuşlarını ve yolcu kapasitesini dah a iyi organize edebilir hale getir mektedir. Garanti Bankası açısından mevcut işbirliğinin önemi ise, bu işbirliğinin sonucunda bankanın kredi kartı müşterilerine THY FFP programı kapsamında kullanılabilen milleri promosyon olarak sunma imk ânına kavuşmasıdır. Böylece Garanti Bankası, THY nin orta ve üst gelir segme ntinde bulunan müşterilerini kredi kartı müşterisi haline getirmekte ve bu müşteri kitlesinin Sho p&Miles kredi kartı ile alışveriş yapması sonucunda önemli bir gelir elde etmektedir. İnceleme konusu işbirliğinde iki farklı dikey ilişkiden bahsetmek mümkün dür. Bunlardan ilki; Garanti Bankası nın sağlayıcı, THY nin alıcı ko numda olduğu 510 dikey yapılanmadır . Buna göre sağlayıcı konumundaki Garanti Bankası, THY ye kartlı ödeme sistemi, taksitli alışveriş hizmeti, pazarlama ve reklam hizmetleri gibi bir takım hiz metler sunmaktadır. Taraflar arasındaki diğer ilişki ise THY nin sağlayıcı, Garanti Bankası nın ise alıcı konumda bulunduğu dikey yapıdır. Bu rada sağlayıcı konumunda bulunan THY, Garanti Bankası na FFP mili satmaktadır. Alıcı konumunda bulunan Garanti Bank ası ise THY den aldığı bu milleri Shop&Miles Kredi Kartı müşterilerine ödül olarak sunmaktadır. Yukarıda sunulan iki farklı dikey yapılanma arasında yapılacak tercih, ilgili pazar(lar)ın (üst pazar/alt pazar) tespiti ve mevcut dosya bakımından beli rgin bi r farklılık yaratmasa da , 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında sağlayıcının/alıcının 520 pazar paylarına ilişkin değerlendirmelerin yapılması bakımından önem arz etmektedir. Bildirim konusu dikey anlaşmada sağlayıcı taraf ve alıcı taraf belirlenirken, tarafların y ukarıda sunulan beklentileri ışığında, işbirliğinin esas konusu tespit edilmelidir. Buna göre, tarafların mevcut işbirliğinden beklentileri bir bütün olarak değerlendirildiğinde; THY nin mevcut işbirliğinden FFP programını çekici kılma ve geliştirme, müşte rilerine taksitli alışveriş ve kredi hizmeti temin etme, reklam ve pazarlama hizmetleri tedarik etme vs. gibi bir takım beklentileri bulunsa bile, işbirliğinin THY ye gelir sağlayan esas unsuru, Garanti Bankası na yapılan mil satışıdır. Nitekim mevcut işbi rliği arifesinde çalışılacak bankanın seçimine yönelik 530 olarak THY tarafından çıkılan ihalede bankaların yıllık mil alım taahhütleri ve söz konusu miller için ödemeyi öngördükleri miktarlar üzerinden yarışmış olması da bu tespiti doğrulamaktadır. Ayrıca tar aflar arasındaki sözleşmenin içeriği dikkate alındığında da, taraflar arasındaki işbirliğinin temelde Garanti Bankası nın THY den FFP mili almasına ve bu milleri Shop&Miles kredi kartı kullanıcılarına ödül olarak dağıtmasına dayandığı anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, bildirim konusu işbirliğinde, mülkiyeti THY ye ait olan Shop&Miles markasının sınırsız kullanım hakkının sözleşme süresince Garanti Bankası na verilmesi de söz konusudur. Ancak bu uygulama, THY ile Garanti Bankası arasındaki işbirliğinin esa s konusunu oluşturacak nitelikte olmayıp; 540 taraflar arasında FFP mili alım -satımına dayanan işbirliğinin hayata geçirilmesine yönelik bir işlemdir. Dolayısıyla, bildirim konusu işbirliğinde Shop&Miles 09-41/994-251 14 markasının kullanım hakkının sözleşme süresince Garanti Bankası na verilmesi, taraflar arasındaki dikey ilişkinin bir parçası olarak değerlendirilm iştir. Bu çerçevede, THY ile Garanti Bankası arasındaki bildirim konusu işbirliğinin, THY nin sık uçan yolcu programı millerinin sağlayıcısı olduğu, Garanti Banka sı nın ise bu millerin alıcısı olduğu bir dikey bir ilişki olarak değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. 550 H.4. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme Bildirim konusu anlaşmada rekabet hukuku açısından değerlendirilmesi gereken iki temel kıs ıtlama bulunmaktadır. Bunlardan ilki, Sözleşme nin 1.1. maddesinde yer alan ve THY nin Türkiye de Garanti Bankası dışında hiçbir bankaya sadakat programı çerçevesinde mil satışı yapmamasını öngören tek alıcıya sağlama yükümlülüğü , diğeri ise Sözleşme nin 6.2. madde sinde yer alan ve Garanti Bankası nın başka herhangi bir havayolu şirketi ile çalışmamasını öngören rekabet yasağı dır. H.4.1. Menfi Tespit Değerlendirmesi 4054 sayılı Kanun un 8. maddesinde, İlgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin 560 başvur usu üzerine Kurul, elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir anlaşmanın, kararın, eylemin veya birleşme ve devralmanın bu Kanun un 4, 6 ve 7. maddelerine aykırı olmadığını gösteren bir menfi tespit belgesi verebilir hükmü yer almaktadır. 4054 sayılı Kanun un uygulanması bakımından teşebbüs niteliğini haiz Garanti Bankası ile THY, dikey anlaşma niteliğinde olan bir Sözleşme ile tanımlanan ilgili pazarlarda etki doğuracak bir işbirliğine gitmişlerdir. Taraflar arasındaki Sözleşme nin yukarıda yer verilen rek abet yasağı ve tek alıcıya sağlama yükümlülüğü ne ilişkin düzenlemeleri, ilgili pazarlarda rekabeti kısıtlayıcı nitelikte olduğu için 4054 sayılı Kanun un 4. maddesine aykırılık teşkil 570 etmektedir. Bu nedenle dosya konusu Sözleşme ye 4054 sayılı Kanun un yukarıda anılan 8. maddesi çerçevesinde menfi tespit belgesi verilmesi mümkün değildir. H.4.2 . Grup Muafiyeti Değerlendirmesi Esasen, 2002/2 sayılı Tebliğ , mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı konulu dikey anlaşmaları kapsamakla bir likte, rakip teşebbüsler arasında yapılan dikey anlaşmalara uygulanamamaktadır. Rakip teşebbüsler ise Tebliğ in tanım maddesinde, aynı ürün pazarında faaliyette bulunan veya bulunma potansiyeline sahip sağlayıcılar olarak tanımlanmıştır. İnceleme konusu iş lemin 580 tarafları olan THY ve Garanti Bankası iki ayrı sektörde -genel olarak havayolu taşımacılığı ve bankacılık hizmetleri - faaliyet gösteren ve karşılıklı olarak bu iki sektöre gir meleri beklenmeyen teşebbüslerdir. Diğer taraftan, 2002/2 Tebliğ in 2. mad desinin ikinci fıkrası uyarınca herhangi bir dikey anlaşmanın Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden faydalanabilmesi için, 09-41/994-251 15 sağlayıcının ilgili pazardaki payının %40 ı aşmaması gerekmektedir. Aynı maddenin üçüncü fıkrasında ise, tek alıcıya sağlama yükümlülü ğü içeren dikey anlaşmalarda, alıcının ilgili pazardaki pazar payının %40 ı aşmaması gerektiği düzenlenmiştir. Bildirim konusu Sözleşme nin 1.1. maddesinde, sağlayıcı konumdaki THY nin Türkiye de Garanti Bankası dışında hiçbir banka ile uçuş mili 590 kazandıra n kredi kartı uygulaması yapmamasını öngören bir tek alıcıya sağlama yükümlülüğü bulunmaktadır. Dolayısıyla, bildirim konusu Sözleşme nin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden faydalanabilmesi için hem sağlayıcı konumdaki THY nin hem de alıc ı konumundaki Garanti Bankası nın ilgili pazardaki paylarının %40 ı aşmaması gerekmektedir. Dikey Anlaşmalara ilişkin Kılavuz un (Kılavuz) 57. paragrafında da belirtildiği üzere, Tebliğ in uygulanmasında sağlayıcının pazar payı, onun alıcılara satış yaptığ ı ilgili ürün pazarı ve ilgili coğrafi pazardaki pazar payıdır. Yine, Kılavuz un 60. paragrafında belirtildiği üzere, tek alıcıya sağlama yükümlülüğünde alıcının pazar payı, alım pazarında toplam alımlarındaki payıdır. 600 Bildirim konusu Sözleşme bu çerçev ede değerlendirildiğine, sağlayıcı konumundaki THY nin ve alıcı konumundaki Garanti Bankası nın inceleme konusu dosyada üst pazar olarak belirlenen THY sık uçan yolcu programı mil alım/satım pazarı ndaki (üst pazar) payları %100 dür. Üst pazarın diğer havayollarının mil satışlarını da içerecek şekilde geniş belirlenmesi halinde dahi, THY nin ve Garanti Bankası nın mil satış/alım pazarındaki payları yaklaşık % ( ) olmaktadır. Sağlayıcının ve alıcının ilgili pazardaki pazar paylarının %40 ı aşması nedeniyl e, bildirim konusu Sözleşme nin 2002/2 sayılı Tebliğ Kapsamında Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti nden faydalanması mümkün değildir. 610 Sözleşme nin 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi kapsamında bireysel muafiyet alıp alamayacağı na ilişkin değerlendirme ise aşağıda dır: H.4.3 . Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi Sözleşme de yer alan rekabet kısıtlamalarına ilişkin bireysel muafiyet değerlendirmesine geçmeden önce, anılan rekabet kısıtlamalarının ilgili pazarlardaki rekabet üzerindeki olası etkilerine kısa ca değinmekte fayda görülmektedir. THY ye getirilen tek alıcıya sağlama yükümlülüğü doğrudan etkisini THY ile Garanti Bankası arasındaki üst pazarda gösterecektir. Bu uygulamanın bir 620 sonucu olarak, Garanti Bankası dışındaki bankalar sağlayıcı konumdaki THY den uçuş mili alamayacaklardır. Ayrıca bu yükümlülük sonucunda THY nin Garanti Bankası dışındaki alıcılara ulaşması da engellenmiş olacaktır. Diğer taraftan, özellikle üst pazardaki girdi alt pazar için zorunlu ise veya üst pazarda satışa konu ürün nihai ürün niteliğindeyse, tek alıcıya sağlama yükümlülüğünün alt pazardaki rekabeti bozması da imkân dâhilindedir. Garanti Bankası na getirilen rekabet yasağı da doğrudan etkisini THY ile Garanti Bankası arasındaki üst pazarda gösterecektir. Söz konusu uygulama nın sonucu olarak Garanti Bankası, THY dışındaki havayolu şirketlerinden mil alımı 09-41/994-251 16 yapamayacaktır. Ayrıca THY nin rakibi konumundaki havayolu şirketleri de 630 Garanti Bankası na mil satışı yapamayacaklardır. Diğer taraftan rekabet yasakları, özellikle girdi a lt pazar için zorunluysa ya da nihai ürünler söz konusuysa ve alıcı alt pazarda hâkim durumdaysa alt pazardaki markalar arası rekabeti ortadan kaldırabilecektir. Son olarak, benzer uygulamaların pazardaki yaygınlaşması halinde ilgili pazarların potansiyel rakiplere kapanması da söz konusu olabilecektir. Sözleşme de yer alan rekabet kısıtlamaları yukarıda sayılan olası etkileri nedeniyle 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında dır. Söz konusu kısıtlamaların bireysel muafiyetten yararlanıp yararlanmayacağ ına karar verilmesi noktasında ise 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi kapsamında değerlendirme 640 yapılması gerekmektedir. 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinde sayılan şartların tamamının varlığı halinde teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birlikle ri kararlar ı 4. madde hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulabil ir. Kanun da bu şartlar: a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması, b) Tüketicinin bundan ya rar sağlaması, c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması, d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlanmaması 650 olarak sıralanmıştır. a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmet lerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması Bu hüküm çerçevesinde hangi hallerin ekonomik yarar sağladığının somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte, üretim ve dağıtım maliyetlerinin düşürülmesi, kalitenin artırılması, malın arzında devamlılığın sağlanması, yeni piyasalara girişin kolaylaştırılması ve yeni ürünlerin ya da üretim tekniklerinin bulunması ekonomik yararın sağlandığı hususlar arasında görülmektedir. Bildirim konusu işbirliği sonucunda; 660 - Tarafların ortaklığı ile çıkartılmış olan Shop&Miles kredi kartının varlığı devam ettirilmektedir (arzın sürekliliği sağlanıyor). - THY FFP üyeleri, işbirliği öncesinde sadece uçuşlardan mil kazanırken mevcut işbirliğ i ile birlikte Shop&Miles kredi kartı ile yaptıkları alışverişlerden de mil kazanma imkânına kavuşmaktadırlar. Böylece, THY nin FFP programı tüketiciler için daha cazip hale gelmektedir. - Shop&Miles kredi kartı işbirliği çerçevesinde THY, Shop&Miles kred i kartı kullanıcılarına ödül olarak sunulmak üzere Garanti Bankası na önceden toplu uçuş mili satmaktadır. Diğer bir ifade ile THY, Garanti Bankası na önceden toplu 09-41/994-251 17 uçak bileti satmaktadır. Böylece THY, ciddi bir operasyonel maliyete 670 katlanmaksızın önceden toplu bilet satışı yapmak suretiyle bir yandan ciddi bir gelir elde etmekte; diğer yandan da uçuşlarını ve yolcu kapasitesini daha iyi organize edebilir hale gelmektedir. Ayrıca bu işbirliği ile sayesinde THY nin FFP si tüketici sadakatini sağlamaya yönel ik bir pazarlama sistemi olmanın ötesinde, THY için gelir sağlayan bir ekonomik faaliyet haline gelmektedir. - THY müşterileri, THY ile Garanti Bankası arasındaki Shop&Miles kredi kartı işbirliğinin bir sonucu olarak taksitli alışveriş ve kredi imkânına s ahip olmaktadırlar. - THY, Garanti Bankası na Shop&Miles kredi kartına ilişkin reklam ve tanıtım hizmetleri sunmasını zorunlu tutarak FFP programının ve Shop&Miles kredi 680 kartının tanıtımını Garanti Bankası aracılığıyla gerçekleştirmektedir. - THY, Garanti Bankası ndan aldığı düzeni raporlar ile orta ve üst gelir segmentinde bulunan FFP üyelerinin tüketim alışkanlıklarını veya tercihlerini daha iyi gözlemleme imkânına kavuşmakta ve böylece başta FFP olmak üzere müşterilerine sunduğu hizmetleri tüketici terci hlerine göre geliştirebilme imkânına kavuşmaktadır. - Garanti Bankası, THY ile yaptığı işbirliği sonucunda, THY nin orta ve üst gelir segmentinde bulunan müşterilerine daha az maliyetle ulaşıp bunları kredi kartı müşterisi haline getirebilmekte ve böylec e gelir seviyesi ve alışveriş harcamaları yüksek olan bu müşteri kitlesinin Garanti Bankası nın kredi kartı ile alışveriş 690 yapması sonucunda önemli bir gelir elde etmektedir. - Ayrıca bankacılık ve havayolu taşımacılığı sektörünün iki önemli oyuncusu olan THY ve Garanti Bankası arasında yapılan bu işbirliği, tarafların kurumsal kimliklerine ve marka değerlerine önemli bir katkı sağlamaktadır. Bu hususlar ışığında, bildirim konusu anlaşma ile Kanun un 5. maddesi çerçevesinde aranan ilk şartın, yani malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanmasının gerçekleştiği anlaşılmıştır. b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması 700 Muafiyetin ikinci şartı; anlaşmanın tüketicilere ortaya çıkan objektif faydadan adil bir pay alma imkânı tanıması gereğidir. Kanun'un 4. maddesi anlamında rekabeti sınırlayıcı etkileri olan bir anlaşmanın muafiyet alabilmesi için, yukarıda değinilen malların dağıtımı veya hizmetlerin sunulmasından elde edilen iyileşmenin tüketiciye yansıtılması ve ortaya çıkan ekonomik fayda ile tüketicinin elde edeceği menfaat arasında makul bir denge olması gerekmektedir. Bu çerçevede; fiyatlar seviyesindeki düşüş, satış sonrası etkin hizmetler, ürün çeşitliliğinin artması, tüketicinin ürüne daha kolay ulaşabilmesi, malın arzında devamlılığın sağlanması gibi koşullar tüketicinin elde edeceği menfaat kapsamında değerlendirilebilmektedir. 710 Yukarıda da belirtildiği üzere; bildirim konusu işbirliği ile Shop&Miles kredi kartına ilişin arzın sürekliliği sağlanmıştır. Ayrıca THY FFP üyeleri, Shop&Miles kredi 09-41/994-251 18 kartı işbirliği öncesinde sadece uçuşlardan mil kazanırken bildirim konusu işbirliği ile birlikte Shop&Miles kredi kartı ile yaptıkları alışverişlerden de mil kazanma imkânına kav uşmuşlardır. 2008 yılı rakamlarına göre THY FFP üyelerinin kazandıkları millerin yaklaşık % ( ) ini Shop&Miles harcamaları kanalıyla kazanılmış millerin oluşturduğu dikkate alındığında, mevcut işbirliğinin tüketicilere sağladığı yararın azımsanmayacak boyut ta olduğu görülmektedir. Ayrıca mevcut işbirliği ile kredi kartları pazarında önemli bir ürün farklılaştırması gerçekleşmekte ve böylece tüketicilerin tercih seçenekleri artmaktadır. Diğer taraftan, Garanti 720 Bankası nın ve THY nin müşterilerinin tüketim alı şkanlıklarını daha iyi gözlemlemesinin bir sonucu olarak, sundukları hizmetleri tüketicilerin tercihlerine göre geliştirmeleri de beklenmektedir. Bu çerçevede, Kanun un 5. maddesi çerçevesinde aranan ikinci şartın da gerçekleştiği sonucuna varılmıştır. c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması Muafiyetin üçüncü şartı, anlaşmanın veya kararın teşebbüslere ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabeti ortadan kaldırma imkânı tanımaması, bir başka deyişle sağlanan ekonomik ge lişme veya fayda ile tüketicinin bundan yarar 730 sağlamasının rekabetin ortadan kaldırılması sonucunda elde ediliyor olmamasıdır. Bu koşulun temelinde, piyasada etkin rekabetin bulunmadığı durumlarda, anlaşmadan beklenen ekonomik yararların gerçekleşmeyeceği veya anlaşmanın meydana getireceği yararların zararlardan fazla olmayacağı varsayımı yatmaktadır. Gerçekten de, teşebbüslerin piyasadaki rekabet baskısından uzaklaşmaları, anlaşmadan beklenen ekonomik yararların gerçekleşmemesine yol açacaktır. Garanti Ba nkası ile THY arasındaki rekabet yasağının bir sonucu olarak Garanti Bankası, THY dışında hiçbir havayolu şirketinden mil alımı yapamayacaktır. Ancak bu yükümlülük, THY ye getirilen tek alıcıya sağlama yükümlülüğü ile 740 birlikte uygulandığı için, havayolu taşımacılığı pazarında THY nin rakibi konumunda bulunan havayolu şirketlerine alıcı konumundaki diğer bankaların kapatılması durumunu beraberinde getirmemektedir. Nitekim sektörde Pegasus Havayolları ile HSBC Bank arasında, Atlas Jet ile Akbank arasında ve Lufthansa ile Denizbank arasında benzer işbirlikleri yapılmış tır. Ayrıca, havayolu taşımacılığı pazarında faaliyet gösteren diğer havayolu şirketlerinin benzer işbirlikleri yapmak istemeleri halinde, işbirliği yapabilecekleri çok sayıda banka bulunmaktadı r. Alıcılara getirilen rekabet yasakları, girdi alt pazar için zorunluysa ya da nihai ürünler söz konusuysa ve alıcı alt pazarda hâkim durumdaysa alt pazardaki 750 markalar arası rekabeti ortadan kaldırabilece ktir. Ancak inceleme konusu dosya bakımından, THY nin satışını yaptığı uçuş milleri, alt pazarda yani ücretsiz veya indirimli havayolu taşımacılığı promosyonu sunan kredi kartları pazarı nda ücretsiz veya indirimli havayolu taşımacılığı promosyonunun sunulması için zorunlu bir girdi değildir. Bankalar, h erhangi bir havayolu şirketi ile FFP işbirliği yapmamış olsalar dahi, kredi kartı ile belirli miktarda alışveriş yapan müşterilerine ücretsiz veya indirimli havayolu taşımacılığı promosyonu sunabilmektedir. Üstelik 09-41/994-251 19 bu uygulamayı yürütürken belirli bir hava yolu şirketine bağlı kalmaları ve önceden toplu mil alımı yapmaları da gerekmemektedir. Bu durumun bir sonucu olarak, ülkemizde ücretsiz veya indirimli havayolu taşımacılığı promosyonu sunan kredi 760 kartları pazarı , sürekli yeni girişlerin olduğu ve pazarı n giderek büyüdüğü dinamik bir pazar özelliği göstermektedir. Bu pazarda, Garanti Bankası nın (Shop&Miles kredi kartı) 2008 yılı pazar payı % ( ), en yakın rakibi olan Akbank ın (Wings kredi kartı) % ( ) iken, 2009 yılının ilk çeyreğinde Garanti Bankası nın pazar payı % ( ) e gerilemiş, en yakın rakibi olan Akbank ın ise pazar payı % ( ) e yükselmiştir6. Ayrıca pazara 2008 yılında yapılan girişlerin yanında 2009 yılında da bir oyuncu giriş yapmıştır. Bu pazar payı rakamları ve pazar yapısı dikkate alındığında, Garanti Bankası nın alt pazarda hâkim durumda bulunduğunu ileri sürmek mümkün gözükmemektedir. Dolayısıyla, Garanti Bankası na getirilen rekabet yasağının alt pazarın önemli bir kısmında markalar 770 arası rekabeti bozmasının mümkün olmadığı değerlendirilmekt edir. Aksine, bu kısıtlamanın bankanın Shop&Miles kredi kartına yoğunlaşmasını sağlayarak alt pazarda markalar arası rekabeti artırıcı bir etkide bulunabileceği kanaatine varılmıştır. THY ye getirilen tek alıcıya sağlama yükümlülüğü ise THY nin üst paz ardaki hâkim durumu nedeniyle gerek üst pazarda gerek alt pazarda Garanti Bankası na getirilen rekabet yasağından daha ciddi bir kısıtlamadır. Tek alıcıya sağlama yükümlülüğün bir sonucu olarak, Garanti Bankası nın üst alım pazarı olan THY sık uçan yolcu programı mil alım/satım pazarı ndaki payı %100 e ulaşmakta ve diğer bankaların THY den FFP mili almalarının önü 780 kapatılmaktadır. Ancak üst pazarın diğer bankalara kapatılmasıyla birlikte, üst pazarda Garanti Bankası üzerindeki rekabetçi baskının bütünüyle ortadan kalktığını söylemek mümkün değildir. Zira THY, Garanti Bankası ile bildirim konusu işbirliğini yapmadan önce bir ihale düzenlemiş ve ihaleye Türkiye de faaliyet gösteren yirmi dört bankayı davet etmiştir. Söz konusu ihaleye teklif veren iki banka a rasından Garanti Bankası ihaleyi kazanarak bildirim konusu Sözleşme yi yapmaya hak kazanmıştır. Diğer bir ifadeyle, Sözleşme öncesinde bankalar arasında pazar için bir rekabet yaşanmış ve bu rekabette Garanti Bankası öne çıkarak THY ile münhasır çalışma ha kkını elde etmiştir. Dolayısıyla, bildirim konusu Sözleşme ile pazarın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan 790 kalktığını ileri sürmek mümkün gözükmemektedir. Öte yandan, THY ye getirilen tek alıcıya sağlama yükümlülüğünün nihai tüketiciler üzerindeki olum suz etkisi üst pazardaki etkisine kıyasla çok daha sınırlı olaca ktır. Zira THY ye kısıtlamanın bir sonucu olarak Garanti Bankası her ne kadar rakiplerine karşı önemli bir rekabet avantajı elde etmiş olsa bile, yukarıda da belirtildiği üzere üst pazardaki g irdinin alt pazar için zorunlu bir girdi olmaması ve alt pazarın yeni girişlere açık, sürekli büyüyen dinamik bir pazar olması 6 Sadece mil kartlarının Shop&Miles a yakın ikame olduğunun kabul edilmesi halinde ise, ait pazarda Garanti Bankası nın (Shop&Miles kredi kartı) 2008 yılı pazar payı % ( ), en yakın rakibi olan Akbank ın (Wings kredi kartı) % ( ) olarak hesaplanacaktır. 2009 yılının ilk çeyreğinde ise Garanti Bankası nın pazar payının % ( ) e gerilediği, en yakın rakibi olan Akbank ın ise paz ar payı % ( ) e yükseldiği görülecektir. 09-41/994-251 20 nedeniyle söz konusu kısıtlama Garanti Bankası nı alt pazarda hâkim duruma getirmek için yeterli değildir. Nitekim 2008 yılından 2009 yılına geçişte alt pazardaki tüm rakiplerinin pazar payları artarken Garanti Bankası nın pazar 800 payının düşmesi de bu duruma işaret etmektedir. Garanti Bankası ile THY arasındaki rekabet kısıtlamalarının geçen beş yıllık dönemde ciddi bir olumsuz etki sinin bulunup bulunmadığına ilişkin olarak , Kurum tarafından THY nin ve Garanti Bankası nın rakibi konumundaki başlıca havayolu şirketlerinden ve bankalardan görüş istenmiş olup; gelen cevap yazılarında , anılan işbirliğinin Garanti Bankası na önemli bir re kabet avantajı sağladığı tespitinin ötesinde, ilgili pazarlardaki rekabeti bozduğuna yönelik belirgin bir şikâyette bulunulmamıştır. Bu durumun başlıca sebebi, Garanti Bankası nın rakiplerinin , çıkartmış oldukları mil kartları ile Shop&Miles kredi kartına karşı güçlü bir şekilde rekabet edebilmeleri dir. THY nin açmış olduğu ihaleye davet 810 edilen yirmi dört bankadan sadece ikisinin ihaleye teklif vermiş olması da bu durumun bir göstergesidir. Nitekim THY ve Garanti Bankası nın başlıca rakibi konumundaki havay olu şirketleri ve bankalar arasındaki toplantıda da bu durum teyit edilmiştir. Yukarıda sunulan tespit ve değerlendirmeler ışığında, bildirim konusu işbirliği ile ilgili pazarların önemli bir kısmında rekabetin ortadan kalkmadığı; dolayısıyla bildir im konusu Sözleşme ile Kanun un 5. maddesi çerçevesinde aranan üçüncü şartın da gerçekleştiği neticesine varılmıştır. d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlanmaması 820 Kanun un 5. maddesinde öngörülen bu son koşul gereği, tüketicilere yansıtılan ekonomik gelişme ve iyileştirmenin elde edilmesinde rekabeti daha az sınırlayan bir yöntem mevcut ise anlaşmaya muafiyet tanınamayacaktır. Bu koşula aykırılık, ya izlenen amacın elde edilmesi için rekabetin gere ğinden fazla sınırlanması ya da rekabetin sınırlanması gereğinin dahi bulunmaması halinde olabilir. Teşebbüsler prensip olarak anlaşma ile amaçladıkları ekonomik yararların gerçekleştirilmesinde rekabeti en az sınırlayıcı yöntemi tercih etmekle yükümlüdürl er. Garanti Bankası ve THY ile yapılan görüşmelerde ve Garanti Bankası nın Kurumun bilgi isteme yazı sına verdiği cevapta; her iki tarafa getirilen rekabet 830 kısıtlamalarının bildirim konusu anlaşmanın hayata geçirilmesi açısından büyük önem taşıdığı ifade ed ilmiştir. Taraflar, bildirim konusu işbirliğinde programın tek elden yürütülebilmesi ve bu hizmetten yararlanan tüm müşterilerin aynı hizmet kalitesini alabilmeleri açısından münhasırlığın önem taşıdığını düşünmektedir. Çok sayıda ortağın aynı kredi kartı sadakat programında yer alması programın eş zamanlı ve uyumlu yönetimini zorlaştıran bir faktördür. Ayrıca karşılıklı münhasırlığın taraflara getirdiği birtakım avantajlar da bulunmaktadır. Örneğin Garanti Bankası nın Shop&Miles kredi kartına yoğunlaşarak kartın yaygınlaşması yönünde daha fazla emek ve zaman harcaması rekabet yasağının THY açısından avantajı iken, tek alıcıya sağlama yükümlülüğünün bir sonucu olarak 840 09-41/994-251 21 THY nin müşteri kitlesinden maksimum oranda faydalanma da Garanti Bankası açısından bir avan tajdır. THY ye getirilen tek alıcıya sağlama yükümlülüğü, sadece THY nin diğer bankalarla uçuş mili kazandıran kredi kartı işbirliği yapmasını yasaklamaktadır. Bu husus, Sözleşme nin 1.1. maddesinin 2. paragrafında THY Türkiye deki bankalarla uçuş mili k azandıran işbirliği dışında her türlü işbirliği yapmakta serbesttir ibaresi ile açıkça belirtilmiştir. Buna göre, THY ye getirilen tek alıcıya sağlama yükümlülüğü, THY nin kendisinden toplu bilet almak isteyen bankalara indirimli bilet satmasına engel teş kil etmemektedir. Dolayısıyla, THY ye getirilen tek alıcıya sağlama yükümlülüğü, diğer bankaların THY den indirimli bilet alarak 850 alt pazarda Garanti Bankası ile rekabet etmesini engellememektedir. Bu yönüyle anılan kısıtlamanın sadece FFP kredi kartı işbir liği ile sınırlı olduğu söylenebil ir. THY ile Garanti Bankası arasındaki Sözleşme nin süresi 3 yıl olup bu sürenin sonunda tarafların anlaşması halinde sözleşme iki yıl daha uzatılabilecektir. Düzenlemeden Sözleşme de yer alan rekabet kısıtlamalarının en f azla beş yıllık bir süre için öngörüldüğü anlaşılmaktadır. Bu noktada özellikle THY ye getirilen tek alıcıya sağlama yükümlülüğünün süresinin makul olup olmadığının tespit edilebilmesi için, Garanti Bankası na bir yazı yazılmış ve Garanti Bankası tarafında n yeni sözleşme döneminde gerçekleştirilmesi öngörülen bir yatırımın bulunup bulunmadığı; bulunuyorsa anılan yatırımın geri dönüşü için ne kadar bir 860 sürenin gerektiği sorulmuştur. Garanti Bankası tarafından söz konusu bilgi isteme yazısına verilen cevapta, THY ile Garanti Bankası arasındaki toplam 8 yıl boyunca devam eden Shop&Miles kredi kartına ilişkin işbirliğinin sona ermesi üzerine bankalarının THY tarafından açılan yeni ihalede en iyi teklifi vererek THY ile yeni şartlarda tekrar sözleşme imzaladığı; yeni Sözleşme döneminde bankalarının THY den ilk yıl ( ) , ikinci yıl ( ..) , üçüncü yıl ( .) tutarında mil satın alacağı, ayrıca Sözleşme süresince ilave mil ihtiyacı olması halinde bunların da THY den alınacağı; diğer taraftan bankaların ın yalnızca Sözleşme çerçevesinde ( ) tutarında bir bütçeyi reklam ve tanıtım için tahsis edeceği belirtilmiş ve sekiz yıla 870 dayanan işbirliğinin mevcudiyeti ve bunun yarattığı Shop&Miles marka bilinirliliği ve müşteri alışkanlıklarının yanı sıra, o turmuş bir iş modelinin ve teknik işleyişin varlığı nedeniyle bankalarınca yukarıda belirtilenlere ilave bir yatırım yapılmasının planlanmadığı; Sözleşme ile bir yandan bankaları ile uzun süreli ilişki kuran müşterilerin bağlılıklarını artırmak, diğer yand an da benzer nitelikteki müşterilere ulaşılmasının amaçlandığı, söz konusu müşteri segmentinin bankaları için sadece kredi kartı kullanımları ile değil, Garanti Bankası nın diğer ürünlerini kullanmaları açısından da oldukça önemli bir varlık grubunu temsil ettiği, bu doğrultuda yapılan yatırımın geri dönüşünün Sözleşme kapsamında edinilecek müşterilerin, Garanti Bankası nın ürünlerini kullanmasına ve bu 880 kullanımın süresine bağlı olduğu ifade edilmiştir. Garanti Bankası ve ihaleye teklif veren diğer banka o lan Yapı Kredi Bankası, üç yıllık bir Sözleşme dönemi için planlamalarını yaparak ihaleye tekliflerini sunmuşlardır. Dolayısıyla Garanti Bankası nın yaptığı yatırımların geri dönüşü için üç yıllık bir süre yeterli dir. Ayrıca yukarıda da belirtildiği üzere, Garanti 09-41/994-251 22 Bankası na getirilen rekabet yasağının tek alıcıya sağlama yükümlülüğü ile birlikte uygulanması, tüm alıcıların THY ye bağlanarak potansiyel sağlayıcılara alım pazarının kapatılmaması açısından önem arz etmektedir. Dolayısıyla, bildirim konusu Söz leşme deki rekabet yasağının ve tek alıcıya sağlama yükümlülüğünün en fazla üç yıllık bir süre ile sınırlanması halinde, Kanun un 5. 890 maddesinde öngörülen son şart da gerçekleşece ktir. Öte yandan, yukarıda da belirtildiği üzere, ücretsiz veya indirimli havayolu taşımacılığı promosyonu sunan kredi kartları pazarı , yeni girişlerin olduğu, büyüyen ve dinamik bir pazardır. Dolayısıyla, gerek Sözleşme de yer alan rekabet kısıtlamaları için azami üç yıllık bir sürenin makul olması gerekse üç yıllık süre zarfı nda pazar koşullarının değişebilecek olması nedeniyle , bildirim konusu Sözleşme ye üç yıllık bir süre için muafiyet verilmesin in uygun olacağı kanaatine varılmıştır. I. SONUÇ 900 Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsam ana gö re, 1. Türk Havayolları A.O. ve Türkiye Garanti Bankası A.Ş. arası nda imzalanan "THY Frequent Flyer Programı Shop&Miles Kredi Kartı İşbirliği Sözleş mesi ne 4054 say ılı Kanun'un 4. maddesine aykırı hükümler içermesi nedeniyle menfi tespit belgesi verilemeyeceğine , 2. Tarafların pazar paylarının 2002 /2 sayılı Tebliğ de öngörülen %40 eşiğini aşması nedeniyle anılan Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanılamadığına , 3. Bununla birlikte, 4054 sayılı Kanun'un 5. maddesinde sayılan şartların tamamını karş ılaması nedeniyle, anılan sözle şmeye 3 yıl süreyle bireysel 910 muafiyet tanınmasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmi ştir.