Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2011 -2-516 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 12-10/327 -97 Karar Tarihi : 08.03.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr . Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Mu rat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin 10 TOPRAK B. RAPORTÖR : Nur Seda KÖKTÜRK C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Gizlilik talebi bulunmaktadır . D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN : -Kasım Kora y KARATA Ş- (AKAKCE.COM )
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2011 -2-516 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 12-10/327 -97 Karar Tarihi : 08.03.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr . Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Mu rat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin 10 TOPRAK B. RAPORTÖR : Nur Seda KÖKTÜRK C. BAŞVURUDA BULUNAN : - Gizlilik talebi bulunmaktadır . D. HAKKINDA İNCELEME YAPILAN : -Kasım Kora y KARATA Ş- (AKAKCE.COM ) Silikon Binalar 1. Kat No: 17 Odtü Teknokent Çankaya/Ankara E. DOSYA KONUSU: Faaliyet gösterdiği pazarda yüksek güce sahip olan akakce.com internet sitesinin, rakibi olan firmanın logosunu internet sitesinde bulunduran müşterisinin hesabını bloke ederek üyeliğini sona erdirdiği iddiası. 20 F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; AKAKCE.COM internet sitesinin üy esi oldukları ve ön ödemeli olarak çalışan bu firmada hesapları bulunduğu, AKAKCE.COM un faaliyet gösterdiği pazarda etkin piyasa gücüne sahip olduğu, AKAKCE.COM un rakibi olan firmalarla da iş yaptıkları, Ancak AKAKCE.COM dan sonra piyasada ikinci sırada bulunan bir firmanın logosunu internet sitelerinde bulundurmaları sebebiyle AKAKCE.COM un hesaplarını bloke ederek kendilerini üyelikten attığı, AKAKCE.COM un kendilerine, rakip firmanın logosunu internet sitelerinde kaldırmalarını şart koştuğu, ancak bu ş ekilde blokeyi kaldıracağını belirttiği ifade edilmiştir. 30 G. DOSYA EVRELERİ : Rekabet Kurumu kayıtlarına 15.12.2011 tarih ve 8545 sayı ile intikal eden başvuru üzerine hazırlanan 27.12.2011 tarih ve 2011 -2-516/İİ-11-390.NSK sayılı İlk İnceleme Raporu Rekab et Kurulunun 12.01.2012 tarihli toplantısında görüşülerek , 4054 sayılı Kanun un 41 nci maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının tespiti amacıyla önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan inceleme sonucund a düzenlenen 27.02.2012 tarih ve 2011 -2-516/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, önaraştırma konusu dosya konusu iddialara yönelik olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı ifade edilmiştir. 40 I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME Dosya konusu başvuru temelde, AKAKCE.COM un, yüksek pazar gücüne dayanarak, müşterisi konumundaki satıcının başka bir fi yat arama motorunun reklamını sitesinde bulundur ması sebebiyle kendisi ile olan iş ilişkisini sonlandırdığı iddiasına dayanmaktadır. 12-10/327 -97 2 Ticaret ünvanı Kasım Koray Karataş -akakce.com olan ve bir şahıs firması olarak faaliyet gösteren AKAKCE.COM firmasının 2006 yılından beri; firmanın sahip olduğu AKAKCE.COM adlı internet sitesinin ise 2000 yılından beri faaliyet göstermekte olduğu öğrenilmiştir. Söz konusu internet sitesi, temel olarak, b ir ürünün i nternet üzerinden satış yapan satıcılardaki/mağazalardaki fiyatlarını derleyip , alışveriş yapanlara tek bir nok tadan sunmayı ve böylece kullanıcılara şeffaf ve tarafsız şekilde fiyat karşılaştırma olanağı 50 sağlamayı amaçlamaktadır. AKAKCE.COM sitesi üzerinden herhangi bir satış faaliyeti bulunmamakta olup firmanın gelirleri trafik sağladığı satıcılardan trafik yönle ndirme bedeli olarak elde edilmektedir. Bu kapsamda ilgili pazar da fiyat arama/karşılaştırma motoru pazarı olarak tanımlanmıştır. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 6. maddesinde hâkim durumdaki teşebbüslerin bu durumlarını kötüye kullanm aları Bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hâkim durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye kullanması hukuka aykırı ve yasaktır. hükmüne yer verilerek hukuka aykırı bulunmuş ve yasaklanmıştır. Bu anlamda, AKAKCE.COM un ilgili pazarda hâkim durumda olup 60 olmadığının tespit edilmesi gerekmiştir. Teşebbüsün hâkim durumda olup olmadığının anlaşılması için birçok faktörün bir arada değerle ndirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda hâkim durumda olduğu iddia edilen teşebbüsün pazardaki gücü, rakip teşebbüslerin pazara giriş veya genişlemeleri önündeki engellerin varlığı, alıcıların pazar gücü ve pazardaki rekabetin durumu gib i kriterler e bakılmaktadır . Pazar payı, bir teşebbüsün pazardaki gücünü ölçmek için en önemli kriter dir. Bu bağlamda hem hakkında inceleme yürütülen teşebbüsün , hem de rakiplerinin pazar payların a bakılmıştır . Yapılan incelemelerden, fiyat arama motoru pazarında faaliyet gösteren 20 ye yakın 70 internet sitesi bulun makla birlikte AKAKCE.COM, CİMRİ.COM ve UCUZU.COM sitelerinin bu pazarın oldukça büyük bir kısmını oluşturdukları anlaşılm ıştır. Bu nedenle yalnızca ismi geçen üç sitenin ciro ve pazar payı bilgileri kapsa mında bir değerlendirme yapılmıştır. Bundan yola çıkarak, ( ..) fiyat arama/karşılaştırma motorları pazarında AKAKCE.COM un lider olmadığı anlaşılmıştır . Önaraştırma kapsamında görüşülen firma yetkilileri, fiyat arama motoru pazarında, ciro haricinde site ye yapılan ziyaret sayısı, ziyaretçi/tıklanma sayısı ve/veya mağazalara yönlendirilen ziyaret sayısı gibi göstergelerin de firmaların rekabetçi güçlerinin ölçülmesinde kullanılabileceğini belirtmişlerdir. Zira bu sitelerin müşterisi konumundaki satıcıların da birlikte çalışmak istedikleri fiyat arama motorlarını seçerken o sitenin ziyaretçi 80 sayısı, tıklanma sayısı gibi faktörleri göz önüne aldıkları bilinmektedir. Yapılan incelemede, bahse konu bilgilerin bazı internet sitelerinden elde edilebildiği anlaşıl mıştır. Öncelikle trends.google.com internet sitesinde, seçilen internet sitelerinin Ocak 2009 tarihinden itibaren günlük tekil ziyaretçi sayıları na ulaşılabilmektedir. Günlük tekil ziyaretçi sayısı, b ir sitenin popülerliğinin en net ve en önemli ölçüs ü olarak kabul edilmektedir . Bu sayı, b ir kişinin varsa gün içindeki tekrarlı ziyaretlerini tek bir ziyaret sayarak, 24 saat içinde o siteyi toplam kaç farklı kişinin ziyaret ettiğini göstermektedir. Buna göre, AKAKCE.COM 2009 yılının başından Şubat 2010 t arihine kadar en çok ziyaretçi alan site iken , Haziran 2010 a kadar ikinciliğe gerilemiş, sonrasında Şubat 2011 e kadar yine birinciliğe yükselmiştir. Ancak bu tarihten sonra UCUZU.COM sitesinin hızlı bir 90 şekilde ziyaretçi sayısını arttırması sonucunda Şub at 2011 den sonra UCUZU.COM en çok günlük tekil ziyaretçi alan fiyat arama motoru konumuna yükselmiştir. Bunun yanında özellikle 2011 yılına kadar olan iki yıllık sürede üç site arasında ziyaretçi sayısı bağlamında çok büyük farklar ortaya çıkmadığı anlaşı lmıştır. 12-10/327 -97 3 Benzer şekilde dijital endüstrilere ilişkin ölçümleme konusunda dünya çapında faaliyet gösteren firmalardan ComScore da, Türkiye elektronik ticaret (e -ticaret) sektörüne ilişkin incelemesini toplam tekil ziyaretçi sayısı verilerine dayanarak g erçekleştirmiştir. Ekim 2010 -Ekim 2011 tarihleri arasında Türk e -ticaret pazarının toplam tekil ziyaretçi sayısına göre ilk 15 şirketine bakıldığında inceleme konusu olan fiyat arama/karşılaştırma motorları pazarında faaliyet gösteren üç ana oyuncu da list ede olmakla birlikte, b unlardan 100 UCUZU.COM 2.388.000 tekil ziyaretçi sayısı ile ilk sırada yer al dığı görülmüştür . Pazar paylarına ilişkin tüm bu değerlendirmelerin yanında, fiyat arama/karşılaştırma motorları pazarına giriş engellerinin de bulunmadığı kanaati hasıl olmuştur . Bu bağlamda internet sektörünün oldukça dinamik bir yapı sergilediği, pazar oyuncularının kısa dönemler içerisinde oldukça yüksek pazar payı artışları veya düşüşleri yaşayabildikleri ve marka bilinirliğinin de kısa süre içerisinde deği şebildiği sonucuna ulaşılmıştır . Özetle, gerek ciro bazında ve tekil ziyaretçi sayısı ile trafik sıralaması verileri kullanılarak yapılan değerlendirme , gerekse pazarın rekabetçi koşulları ele alındığında AKAKCE.COM un fiyat arama/karşılaştırma motorları pazarında hakim durumda olduğuna dair bir tespit yapılamayacağı ve bu nedenle başvuruya ilişkin herhangi bir işlem tesis 110 edilmesine gerek olmadığı ortaya çıkmıştır . J. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddialara yöneli k olarak 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığına , şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.