Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -2-116 (Devralma ) Karar Sayısı : 12-35/1003-315 Karar Tarihi : 26.06.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Prof. Dr. Meti n TOPRAK , Doç. Dr. M ustafa ATEŞ, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR LER : Hatice YAVUZ, Burak SAĞLAM C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Toshiba TEC Corporation Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNA K, Av. K. Korhan YILDIRIM , Av
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2012 -2-116 (Devralma ) Karar Sayısı : 12-35/1003-315 Karar Tarihi : 26.06.2012 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Prof. Dr. Meti n TOPRAK , Doç. Dr. M ustafa ATEŞ, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA , Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR LER : Hatice YAVUZ, Burak SAĞLAM C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Toshiba TEC Corporation Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNA K, Av. K. Korhan YILDIRIM , Av. Ceren ÖZKANLI Çitlenbik Sok. No:12 Yıldız Mah. Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: International Business Machines Corporation ın perakende mağa zacılık çözümleri işinin ve bu işe ilişkin varlıklarının Toshiba TEC Corporation tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 30.05.2012 tarih ve 4575 sayılı yazı ile giren bildirim üzerine 4054 sayıl ı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ve 2010 /4 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen 13.06.2012 tarih ve 2012 -2- 116/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme R aporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR LERİN GÖRÜŞÜ: İlgili rapor da, bildirime konu işleme izin verilmesinde herhangi bir sakınca olmadığı görüşüne yer verilmiştir . G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Dosya konusu işlem, IBM Corporation (IBM) ın, Pera kende Mağazacılık Çözümleri (Retail Store Solutions RSS) işinin ve IBM iştiraklerinin bu işi yürütürken kullandıkları varlıkların (ekipmanlar, envanter, müşteri bilgileri, fikri mülkiyet ve personel ) tamamının kontrolünün, Toshiba TEC Corporation (TEC) tarafından devralınması na ilişkindir. (5) Taraflar arasında imzalanan Varlık Alım Sözleşmesi ne göre; Japonya da Holdco unvanlı bir holding şirketi ile Holdco nun tamamına sahip olduğu ve dünyanın çeşitli ülkelerinde faaliyet gösterecek diğer şirketler (Holdco ile beraber Newco Entities adlı bir firma da ) kurulacaktır. İşlemin k apanışın ın ardından Holdco nun sermayesinin % ( ..) ine TEC, %( ..) una IBM sahip olacaktır. IBM in malikliği , oy hakkı tanımayan imtiyazlı hissedarlık şeklinde belirlenmiştir . IBM in Hold co veya TEC in faaliyetleri ve ticari kararları üzerinde kontrol hakkı v eya etkisi olmayacaktır. Ayrıca IBM in , Holdco ve TEC in yönetim kurulu veya üst yönetiminin üyelerini atayacak herhangi bir hakkı olmayacağı gibi, IBM, Holdco veya TEC in stratejik iş leri veya ticari kararları üzerinde herhangi bir veto hakkına da sahip olmayacaktır. Newco Entities, IBM in perakende mağazacılık çözümleri işine ilişkin ilgili ülkelerdeki varlıklarını ve borçlarını devralacaktır. Bu işlemin istisnasını ise Holdco nun, I BM in 12-35/1003 -315 2/3 Türkiye deki iştiraki olan POS Perakende Otomasyon Sistemleri Tic. ve San. A.Ş. nin (POS TR) ve İtalya daki iştiraki Store Systems Solutions S.r.l . nin bünyesinde bulunan hisseleri devralması oluşturmaktadır. (6) Yukarıda yer alan bilgiler çerçevesinde , bildirim konusu işlemin dünya çapında gerçekleştiril diği ve anılan işlem sonucunda IBM in RSS sistemleri işinin ve bu işe ilişkin varlıkların kontrolünün TEC e geçeceği anlaşılmaktadır. İşlemin Türkiye deki şekli ise, bir aşama daha ileri giderek, IBM in T ürkiye deki iştiraki olan POS TR nin hisselerinin de, TEC in kontrolü altında olacak şekilde Holdco tarafından devralınmasını içermektedir. Dolayısıyla kontrol devri içeren işlemin, 2010/4 sayılı Tebliğ in 5(1) maddesi kapsamında bir devralma olduğu anlaşı lmıştır. (7) İşlem taraflarının cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendinde öngörülmüş olan eşikleri aş ması nedeniyle anılan devralma işlemi söz konusu Tebliğ e göre izne tabidir. (8) Anılan işlem çerçevesinde etkilenen pazar ların tespitinde, IBM in Türkiye de perakende mağazacılık çözümleri işine ilişkin faaliyetleri ile TEC in Türkiye de ve dünyadaki faaliyetleri arasında yatay veya dikey bir ilişki olup olmadığı incelenm iştir. (9) Dosya kapsamında, IBM in devre konu pera kende mağazacılık çözümleri işinin dünya çapında TEC in perakende çözümleriyle rekabet eden ürünler sun duğu ancak, TEC in faaliyet gösterdiği alanlardan ofis çözümleri, tedarik zinciri çözümleri ve mürekkep başlıkları alanlarında ürün veya hizmet sunmadığı , ayrıca perakende çözümler i alanında, TEC in dijital imza ve elektronik yazarkasa işiyle de herhangi bir örtüşme yaşanmadığı belirtilmektedir. Bununla birlikte , TEC in Türkiye de sadece çok düşük seviyede multi - fonksiyonel cihaz (MFP - yazıcı ) satışı bulunduğu, fakat bu ürünlerin perakende mağazacılık sektörüyle bir ilgisi olmadığı vurgulanmaktadır. Ayrıca , TEC in perakende mağazacılık çözümleri alanında Türkiye de herhangi bir satışının bulunmaması nedeniyle IBM in devre konu işi tarafından Tü rkiye de yürütülen faaliyetler ile TEC in Türkiye deki faaliyetleri arasında herhangi bir yatay ya da dikey örtüşmenin söz konusu olmadığı ifade edilmektedir. (10) Yukarıda yer alan açıklamalardan bildirim konusu işlem açısından tarafların Türkiye deki faaliye tleri arasında herhangi bir örtüşmenin bulunmadığı, bununla birlikte IBM in Türkiye deki perakende mağazacılık çözümlerine ilişkin faaliyetlerinin, TEC in dünya çapında perakende çözümleri alanında yürüttüğü faaliyetler (dijital imza ve elektronik yazar ka sa işi hariç olmak üzere) ile çakıştığı anlaşılmaktadır. (11) Dosya mevcudu bilgilere göre, perakende mağazacılık çözümleri işi temel olarak satış noktası sistemi ( POS sistemi), self servis sistemler, POS yazıcıları ve perakende mağazacılık çözümleri hizmetleri nden oluşmakta ve bu hizmetler ise aşağıdaki gibi tanımlanmaktadır : - POS sistemleri , perakendeci tarafından yapılan satış işlemlerinde kullanılan, donanım ve yazılım bileşiminden oluşan, bilgisayar -temelli, LAN iletişim imkanı olan bir terminaldir. Genellik le iki özel şekilde üretilmektedirler: Bağımsız üniteler (ayrı bir ekrana bağlantılı CPU) veya kombine üniteler (bir ünite içerisinde ekranla kombine edilmiş CPU). Bir dokunmatik ekran ya da klavye arayüzü içerirler. POS sistemleri genelde, fatura yazıcıla rı, barkod tarayıcıları, yazarkasa ve kredi kartı okuyucuları gibi yan hizmet cihazlarının yanı sıra tümleşik yazılım uygulamalarıyla birlikte satılmaktadır. - Tezgahtarsız ödeme noktası olarak tarif edilebilecek self servis sistemler, POS sistemlerinin bir kategorisini oluşturmaktadır . Müşterinin doğrudan bilgi edinmek veya satış işlemini gerçekleştirmek için kullanabileceği etkileşimli, bağımsız çok - ortamlı sistemlerdir. 12-35/1003 -315 3/3 - POS yazıcıları: POS s istemlerine entegre edilmiş tarayıcılar, ekranlar, klavyeler ve yazarkasa çekmeceleri gibi yan hizmet cihazları olarak tanımlanmaktadır. - Perakende mağazacılık çözümleri hizmetleri: Sistemin kurulumu, onarımı, yazılım güncellemeleri, bakım ve teknik destek gibi hizmetler , bu bağlamda imzalanmış hizmet sözleşmeleri ve bu alanlardan elde edilen gelirler bu başlık altında ele alınmaktadır. (12) Dosya mevcudu bilgilere göre, perakende mağazacılık çözümleri kapsamında sunulan yukarıdaki hizmetlerin bir bütün olduğu, farklı donanım -yazılım özelliklerine ve kapasiteye sahip ol makla b irlikte tüm RSS sistemlerinin, perakendecilerin, çabuk ve etkin bir şekilde satış işlemini gerçekleştirmelerini, söz konusu satışların kayıt ve verilerini tutmalarını, müşteri memnuniyeti ve sadakat programları uygulayabilmelerini ve satış işleminin diğer bilişim sistemleri ile bütünleşik gerçekleştirilmesini mümkün kılmak üzere tasarlandığı ifade edilmektedir. (13) Mevcut dosya özelinde, başvuru konusu işlem taraflarının Türkiye deki faaliyetlerinin örtüşmemesi nedeniyle kesin bir ilgili pazar tanımı yap ılmasının dosya sonucuna etki etmeyeceği anlaşılmakla birlikte, en geniş anlamda etkilenen pazarın perakende mağazacılık çözümleri sistemleri pazarı olduğu varsayılmıştır. (14) Söz konusu segmentte IBM in yaklaşık pazar payının % ( ..) olduğu belirtilmiştir. Ancak devralan tarafın, ilgili pazarda Türkiye de herhangi bir faaliyeti bulunmaması nedeniyle dosya konusu devralma işlemi sonucunda ilgili pazarda hâkim durum yaratılmasının veya mevcut bir h akim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmadığı kanaatine varılmış tır. H. SONUÇ (15) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne t âbi olduğuna ; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin v erilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.