Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008 -2-162 (Devralma) Karar Sayısı : 08-56/885-348 Karar Tarihi : 25.9.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler :Tuncay SONG ÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Evrim Özgül KAZAK, Nur Seda KÖKTÜRK C. BİLDİRİMDE : - TDK Germany GmbH BULUNAN Temsilcisi: Av. G önenç GÜRKAYNAK, Av. Murat Hakan ÖZGÖKÇEN 20 Çitlenbik
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008 -2-162 (Devralma) Karar Sayısı : 08-56/885-348 Karar Tarihi : 25.9.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler :Tuncay SONG ÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER : Evrim Özgül KAZAK, Nur Seda KÖKTÜRK C. BİLDİRİMDE : - TDK Germany GmbH BULUNAN Temsilcisi: Av. G önenç GÜRKAYNAK, Av. Murat Hakan ÖZGÖKÇEN 20 Çitlenbik Sokak No: 12 Yıldız Mah. 34349 Beşiktaş /İstanbul D. TARAFLAR : - TDK Germany GmbH Wanheimer Straβe 57 40472 D üsseldorf/Almanya - Epcos AG St.-Martin -Straβ e 53, 81669 Münih/ Almanya E. DOSYA KONUSU: Epcos AG (Epcos) nin tam kontrolünün TDK Germany GmbH (TDK Almanya) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. 30 F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 13.08.2008 tarih ve 5320 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 19.09.2008 tarih ve 6267 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen 19.09.2008 tarih ve 2008 2 162/Öİ -08-EÖK sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 19.09.2008 tarih ve REK.0.06.00.00 -120/300 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08 -56 sayılı Kurul toplantısın da görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor da; bildirim konusu devralma işleminin 1. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ve 1997/1 40 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmala r Hakkında Tebliğ 'in 4. maddesi kapsamında izne tabi bir devralma olduğu, 2. 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında hâkim durum yaratmaya veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeye yönelik olarak ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hi zmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı ve bu sebeple işleme izin verilmesi gerektiği ifade edilmiştir. 08-56/885 -348 2 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 50 H.1. Taraflar H.1.1. TDK Almanya TDK Almanya, %100 TDK tarafından kontrol edilen v e yalnızca Epcos hisselerinin TDK ya devri işlemini gerçekleştirmek için kurulmuş olan bir şirkettir. H.1.2. TDK Tokyo, New York ve İngiltere menkul değerler borsalarına kote edilmiş, halka açık bir anonim şirket olan TDK, herhangi bir teşebbüs ya da ki şi tarafından kontrol edilmemektedir. Şirketin hisseleri birçok hissedara dağılmış olmakla birlikte, TDK da %11 den fazla oranda hissesi bulunan herhangi bir hissedar bulunmamaktadır. TDK elektronik eşya ve parçaları ile kayıt araçlarının geliştirilmesi v e üretilmesi 60 alanlarında faaliyet göstermektedir. Elektronik eşya ve elektronik parçalar; pasif ve elektromekanik parçaların üretimi, elektronik eşya, elektronik cihaz ve diğer elektronik parçalardan oluşmaktadır. Kayıt araçları ise ses bandı, video bandı, CD yazıcıları, mini disk, DVD ve bilgisayar için kaset tabanlı kayıt araçları gibi ürünleri kapsamaktadır. Üretim tesislerinin büyük bir kısmı Japonya ve Asyada yer alan TDK nın, Kuzey Amerika da da ek bir üretim tesisi bulunmaktadır. TDK nın en önemli müşterileri bilgisayar, tüketici elektroniği ve telekomünikasyon sanayilerinde üretim yapan teşebbüslerdir. TDK, dünya çapında bilhassa çok katlı indüktörler, ferritler, ve çok katlı seramik kondansatörlerde güçlü bir pazar pozisyonuna sahip bulunmaktadır. Taraflarca verilen bilgilere göre, TDK nın Türkiye de herhangi bir iştiraki veya şubesi 70 bulunmamakta, Türkiye deki müşterilere satış yapılmasına yönelik tüm işlemler doğrudan TDK tarafından veya satış temsilcileri üzerinden gerçekleştirilmektedir. H.1.3. Epcos Dosya kapsamında verilen bilgilere göre Epcos, 1989 yılında Siemens AG ve Matsushita Electric Industrial Co., Ltd. arasında kurulan Alman -Japon ortak girişimi olan Siemens Matsıshita Components tarafından 1999 yılında kurulmuştur. Genel merkezi Alman ya da bulunmaktadır. Frankfurt (Almanya) menkul değerler borsasına kote edilmiş, halka açık bir anonim şirket olan Epcos un hisseleri birçok hissedara dağılmış durumdadır. Epcos un başlıca hissedarlarına aşağıda yer verilmektedir. Tablo 1: Başlıca Epcos Hi ssedarları 80 Ünvanı/Adı Hisse Oranı (%) TDK 27,04 Dodge&Cox 10,45 AXA S.A. 6,99 Odey Asset Management 4,91 Alliance Bernstein 4,61 Backays Global Investor UK Holding Limited 3,01 Diğer 42,99 Dosya mevcudu bilgilere göre Epcos, yalnızca elektronik pa rça üretimi alanında faaliyet göstermektedir. Özellikle pasif ve elektromekanik parçaların geliştirilmesi, üretimi ve satışı alanında faaliyet gösteren Epcos, RF filtreleri, piazo -ateşleyicileri ve devre koruyucu cihazların üretimi ve satışı üzerinde yoğun laşmaktadır. Bununla birlikte, Epcos un çok küçük bir oranda da olsa yarı iletken parçaların geliştirilmesi ve üretimi alanında faaliyeti bulunmaktadır. Epcos un ana müşterilerini otomotiv 08-56/885 -348 3 elektroniği, endüstri elektroniği ve bilgisayar sektöründe üretim y apan firmalar oluşturmaktadır. Epcos; Almanya, Avusturya, İspanya, Macaristan, Çek Cumhuriyeti, Singapur, Malezya, Hindistan, Çin, Brezilya ve ABD de üretim tesislerine sahiptir. Dosya mevcudu bilgilere göre, Epcos un Türkiye de herhangi bir iştiraki veya şubesi 90 bulunmamakta, Türkiye deki müşterilere satış yapılmasına yönelik tüm işlemler Epcos AG Almanya tarafından yapılmaktadır. H.2. İlgili Pazar H.2.1. İlgili Ürün Pazarı Bildirime konu işlem, Epcos un kontrolünün TDK Almanya tarafından devralınmasına ilişkindir. Bildirim formunda yer verilen bilgilere göre, her iki teşebbüs de elektronik parça üreticileridir. Elektronik ürün ve sistemlerin tüm temel fonksiyonlarını gerçekleştiren en önemli unsuru oluşturan elektronik parçalar, en genel a nlamda elektrik sinyallerinin işlenmesinde, güç kaynaklarının kontrol edilmesinde ve elektronik devrelerin korunmasında kullanılmaktadır. Elektronik parçalar, bu parçaları 100 ürünlerine katan veya entegre eden ürün üreticilerine tedarik edilmektedir. Elektronik parçaları gir di olarak kullanan ürün üreticileri arasında en yaygın olarak bilgisayar, otomotiv elektroniği, endüstri elektroniği, telekomünikasyon, havacılık alanlarında üretim yapan teşebbüsler bulunmaktadır. Nihai ürün olmamaları sebebiyle, elektronik parçaların, do ğrudan müşteri veya tüketicilere satışına nadir rastlanmaktadır. Elektronik parçalar en genel anlamda yarı iletkenler, bağlantılı parçalar ile pasif ve elektromekanik parçalar olmak üzere üç grup altında toplanmaktadır. Yarı iletkenler elektrik sinyalleri ni güçlendirerek ve/veya işleyerek değiştiren aktif parçaları ifade etmektedir. Bağlantılı parçalar, telekomünikasyon ve bilgi teknolojileri, otomotiv endüstrisi, havacılık ve savunma sanayi gibi birçok farklı uygulama alanında 110 kullanılan elektrik ve optik sinyallerin iletimini sağlayan parçalardır. Pasif ve elektromekanik parçalar ise elektrik akımına direnç sağlayan ve elektrik enerjisinin formunu değiştiren veya elektrik enerjisini saklamaya yarayan cihaz veya cihaz bileşimleridir. Söz konusu parçalar ne redeyse tüm elektrik veya elektronik malzemelerin içinde bulunmaktadır. Bildirim formunda yer verilen bilgilere göre, elektronik parçaları yukarıda yer verilen kategorilere göre kesin çizgilerle birbirinden ayırmak pek mümkün görünmemektedir. Elektronik pa rçalar üreticinin ve devre tasarımcının tercihine göre birçok durumda birbirlerinin yerine kullanılabilmekte, aynı sonuca farklı tür elektronik parça bileşimleri ile ulaşılabilmektedir. Bunlara ek olarak bildirim formunda yer verilen bilgilere göre, 120 elektr onik parça üretiminde arz yönünden de önemli derecede bir esneklik bulunmaktadır. Bu sebeple, genellikle elektronik parça üreticilerinin üretim yelpazelerine tek bir tür elektronik parça yerine birçok türde elektronik parça ekleme imkanları bulunmaktadır. Dosya mevcudu bilgilere göre, TDK ve Epcos elektronik parça üreticisi olmakla birlikte, bu alanda neredeyse sadece pasif ve elektromekanik pa rça üretimi ile iştigal etmektedirler . Epcos un pasif ve elektromekanik parçaların geliştirilmesi, üretimi ve satışı dışında, yarı iletken parçalara ilişkin olarak küçük çaplı faaliyetleri de bulunmaktadır. TDK nın ise elektronik parça üretimi dışında, diğer elektronik eşya ve kayıt araçları üretimi alanında da faaliyeti bulunmaktadır. Taraflar her ne kadar, 130 elektronik parçalardan esas olarak pasif ve elektromekanik parça alanında faaliyet gösterseler de, yukarıda ifade edildiği şekilde elektronik parça çeşitlerinin arz ve talep yönünden birbi rine ikame olduğu, Epcos un sınırlı da olsa yarı iletken parça üretimi 08-56/885 -348 4 yaptığı göz önüne alındığında, işbu dosya özelinde ilgili ürün pazarı elektronik parça olarak tanımlanmıştır. H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar İlgili coğrafi pazar, devralma işlemi açısın dan ilgili ürün pazarında ülkenin herhangi bir bölgesindeki rekabet koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermemesi, bir başka deyişle rekabet koşullarının ülkenin tamamında homojen bir yapı sergilemesi nedeniyle Türkiye olarak belirlenmiştir. 140 H.3. Değerlendirme H.3.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme Anılan işlemin konusunu, TDK Almanya nın, Epcos hisselerini devralmak üzere yaptığı teklif oluşturmaktadır. Tarafların ifadelerine göre, TDK ve Epcos, başvuru konusu d evralma işlemiyle elektronik parçalara ilişkin işlerini TDK tarafından kurulacak yeni bir şirkette birleştirmeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, - TDK Almanya nın, Epcos un nominal değeri olmayan adi hisseleri için gönüllü bir halka devir teklifinde bulunması, - Hisse devri sonrasında TDK Almanya nın Epcos un kontrolünü ele geçirmesi, - Daha sonra TDK nın tüm elektronik parçaları işini yeni kuracağı bir şirkete 150 aktarması, - Yeni kurulacak şirketin TDK nın elektronik parçaları işine ve dolayısıyla Epcos un h isselerine sahip olması öngörülmektedir. TDK tarafından Epcos hisselerinin devri ile ilgili olarak yapılan teklif TDK, TDK Almanya ve Epcos arasında 31.07.2008 tarihinde imzalanan İş Birleştirme Sözleşmesi (Sözleşme) çerçevesinde gerçekleştirilmektedir. Sözleşmede, elektronik parçalar ticari faaliyetleri ile ilgili devir yapısı, birleşmiş iş grubunun gelecek organizasyonel ve kurumsal yönetim yapısı ile tarafların sorumluluklarıyla ilgili temel mutabakatları yer almaktadır. 160 Sözleşme nin 3.2. maddesine gö re, sözleşmenin imzalanmasının hemen ardından TDK bir duyuru yaparak, TDK Almanya aracılığıyla isteğe bağlı halka devir arzı şeklinde teklifini başlatacaktır. Sözleşme nin anılan maddesinde ayrıca Epcos un, Epcos hissedarları ve paydaşlarına, işlemin menfa atlerini açıklaması için genel olarak TDK yı destekleyeceği, Epcos Yönetim Kurulu nun, teklif dokümanının basılmasından sonraki 10 Amerika Birleşik Devletleri iş gününden geç olmamak üzere, teklifin şartlarının Epcos hissedarları için hakkaniyetli ve makul sayıldığını teyit edeceği ve teklifi kabul etmeleri için Epcos hissedarlarına tavsiyede bulunacağı ifadelerine de yer verilmektedir. TDK Almanya nın ne kadar oranda Epcos hissesi devralabileceği ise, Epcos un 170 halihazırdaki hissedarlarından kaçının aleni devralma teklifine katılacağına bağlı olmak la birlikte, taraflar arasında imzalanan Sözleşme gereği TDK Almanya nın aleni devralma teklifinin, TDK nın en az %50 den fazla oranda hisse almasını şart koştuğu görülmektedir. Halihazırda TDK, Epcos hisselerinin %27,04 üne sahip bulunmaktadır. Ek bilgi yazısında yer verilen bilgilere göre, %50 den fazla Epcos hissesinin satın alınmasını şart koşan TDK Almanya nın aleni devralma teklifi sonrasında TDK, Epcos u kontrol etme hakkına sahip olacaktır. Bu anlamda başvu ru konusu işlem sonrasında Epcos un kontrolünün TDK Almanya ya geçeceği, dolayısıyla söz konusu 08-56/885 -348 5 işlemin Epcos un kontrolünde değişiklik yaratması nedeniyle, 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesinin (b) bendi kapsamında bir devralma işlemi olduğu sonucuna 180 ulaşılmıştır. H.3.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme Bildirim formunda yer alan bilgilere göre, bildirim konusu devralma işleminde devralan taraf olan TDK 2007 yılında Türkiye de elektronik parça pazarında ( ..) YTL, devra lınan şirket olan Epcos ise ( ) YTL ( . Yeni Türk Lirası) ciro elde etmiştir. Söz konusu bilgiler çerçevesinde incelemeye konu devralma işleminde, tarafların toplam cirolarının 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ de belirtilen c iro eşiğini (25 milyon YTL) aştığı ve bildirim konusu devralma işleminin Rekabet Kurulu nun iznine tabi bir işlem olduğu anlaşılmıştır. H.3.3. İşlemin 4054 Sayılı Kanun un 7. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi 190 4054 s ayılı Kanun un 7. maddesinin Bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kiş inin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralması hukuka aykırı ve yasaktır şeklindeki hük mü uyarınca bir pazarda hakim durum doğuran ya da mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda rekabetin önemli ölçüde azalmasına yol açan birleşme ve devralmalar yasaklanmaktadır. 200 Elektronik parça pazarı, ülkemizde ve dünyada, birçok firmanın fa aliyet gösterdiği oldukça rekabetçi bir pazarı ifade etmektedir. Elektronik parça pazarında, Çin ve Tayvan dünya üretim merkezleri olarak belirleyici rol oynamaktadır. Söz konusu ülkelerde 1000 den fazla elektronik parça üreticisi firma olduğu tahmin edilm ektedir. Elektronik parça pazarında ar -ge önemli bir yere sahip bulunmaktadır. Bu alanda yaşanan teknolojik gelişmelerin daha iyi performansın yanında daha düşük maliyetler de sağladığı, söz konusu durumun ise pazarda yaşanan hızlı teknolojik gelişim ve değişimlerle birlikte sürekli olarak fiyat düşüşlerine sebep olduğu bilinmektedir. Bunlara ek olarak, düşük taşımacılık masrafları ile ithalat sınırlamalarının olmamasının (en azından AB de geçerli olmak üzere) pazarın rekabetçi yapısını 210 dinamik tuttuğu gö rülmektedir. Dosya mevcudu bilgi ve belgelere göre, Epcos hisselerini devralacak olan TDK, Türkiye sınırları içinde elektronik parça pazarında % ( ) pazar payına, Epcos ise %( ) pazar payına sahip bulunmaktad ır. Türkiye İstatistik Kurumu ndan sağlanan bilgilere göre 2007 yılında, TDK ve Epcos un elektronik parça pazarında Türkiye ye ithal ettikleri ürünleri ithal eden toplam ( ) teşebbüs bulunmaktadır. Söz konusu ürünlere ilişkin olarak gerçekleşen ithalat hacmi ise ( .) YTL olarak gerçekleşmiştir. Bu anlamda Türkiye elektronik parça pazarında TDK ve Epcos un yaklaşık olarak %( ) ve %( ) pazar paylarına sahip oldukları görülmektedir. Bildirim formunda yer alan bilgiler den, tarafların Türkiye deki rakiplerinin sayısının fazla 220 olduğu ve en yüksek pazar p ayına Intel in %( ) sahip bulunduğu anlaşılmıştır. Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, devralma işlemi taraflarının Türkiye de ilgili ürün pazarındaki pazar payları ve rakiplerinin durumu göz önüne alındığında, 08-56/885 -348 6 başvuru konusu işlemin ilgili ürün ve coğrafi pazarda hakim durum yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı sonucuna ulaşılmıştır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Bildirim konusu işlemin 4054 Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak 230 çıkar ılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belir tilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.