Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2015 -1-73 (Devralma ) Karar Sayısı : 15-44/727 -264 Karar Tarihi : 16.12.2015 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr . Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN , Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN , Doç. Dr. Tahir SARAÇ , Kenan TÜRK B. RAPORTÖR LER: Harun GÜNDÜZ, Cemal Ökmen YÜCEL, Metin DEMİRCİ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : İpragaz A.Ş. Temsilcileri : Av. Şahin ARDIYOK, Av. Özgü r AKMAN Büyükdere Cad . Bahar Sok . No:13 River Plaza K:11
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2015 -1-73 (Devralma ) Karar Sayısı : 15-44/727 -264 Karar Tarihi : 16.12.2015 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr . Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN , Fevzi ÖZKAN, Dr. Metin ARSLAN , Doç. Dr. Tahir SARAÇ , Kenan TÜRK B. RAPORTÖR LER: Harun GÜNDÜZ, Cemal Ökmen YÜCEL, Metin DEMİRCİ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : İpragaz A.Ş. Temsilcileri : Av. Şahin ARDIYOK, Av. Özgü r AKMAN Büyükdere Cad . Bahar Sok . No:13 River Plaza K:11 -12 34394 Levent/ İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Pet Gaz A.Ş.'ye ait tüplü LPG dağıtım faaliyetleri ile oto gaz LPG dağıtım faaliyetlerine dair varlıkların belirli bir bölümünün ve ilgili bayilik sözleş melerinin İpragaz A.Ş. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 10.12.2015 tarihinde giren bildirim üzerine düzenlenen 11.12.2015 tarih ve 2015 -1-73/Öİ sayılı rapor görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. İlgili Pazar (4) Devre konu malvarlıkları , devralanın faaliyet alan ı ile birlikte dikkate alınarak, b ildirim konusu işlem özelinde ilgili ürün pazar ları, tüplü LPG dağıtımı ve oto gaz dağıtımı olarak belirlenmiştir. Dosya mevcudu bilgilere göre, ilgili coğrafi pazar ise Türkiye dir. Diğer taraftan , işlem taraflarının söz konusu ürünlerin tedarik pazarların da da faaliyet gösterdiği anlaşılmış ol duğundan, tüplü LPG ve oto ga z dağıtımı ile dikey ilişkili bu pazarlar da etkilenen pazar olarak değerlendirilmektedir. G.2. Değerlendirme (5) Dosya konusu işlem sonucunda , Pet Gaz A.Ş . nin (PET GAZ ) devre konu varlıklarının kontrolü İpragaz A.Ş. ye (İPRAGAZ ) geçecek , bir anlamda PET GAZ ilgili pazarlardan çıkarak kontrol ettiği ticari unsurları İPRAGAZ a devretmiş olacaktır. Söz konusu varlıkl ara aşağıda yer verilmiştir: - ( ..TİCARİ SIR ..) 15-44/727 -264 2/13 G.2.1. İşlemin Niteliğine İliş kin Değerlendirme (6) 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in Birleşme ve Devralma Sayılan Haller başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasına göre; kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse ya da malvarlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir ya da daha fazla kişi tarafından devralınması 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi kapsamında birleşme ya da devralma işlemi sayılmaktadır. (7) Tebliğ in aynı maddesinin ikinci fıkrasında; kontrol, ayrı ayrı ya da birlikte, fiilen ya da hukuken bir teşebbüs üzerinde belirleyici etki uygulama olanağını sağlayan haklar, sözleşmeler veya başka araçlarla meydana getirilebilir. Bu araçlar özellikle bir teşebbüsün malvarlığının tamamı veya bir kısmı üzerinde mülkiyet veya işletilmeye müsait bir kullanma hakkı, bir teşebbüsün organlarının oluşumunda ya da kararları üzerinde belirleyici etki sağlayan haklar veya sözleşmelerdir. denilmektedir. (8) Taraflar arasında 20.10.2015 tarihinde imzalanmış olan Varlık Satın Alma Sözleşmesi uyarınca gerçekle ştirilecek olan devir işlemiyle , PET GAZ ın sahip olduğu tüplü LPG ile oto gaz faaliyetleri işine dair varlıklarının belirli bir bölümü ve ilgili bayilik sözleşmeleri devralınalacaktır. Bu çerçevede , bildirim konusu işlem 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesi nin birinci fıkrası anlamında bir devralma işlemidir. G.2.2. İşlemin İzne Tabi Olup Olmadığına İlişkin Değerlendirme (9) Dosya mevcudu bilgiler kapsamında işlem taraflarının 2014 yılına ait Türkiye ciroları dikkate alındığında, 2010/4 sayılı Tebliğin 7. madde sinin birinci fıkrasının (a) bendinde öngörülen eşiklerin aşıldığı ve bildirim konusu işlemin izne tabi olduğu anlaşılmıştır. G.2.3 . LPG Pazarının Yapısına İlişkin Değerlendirme (10) LPG nin tüketiciye ulaşmasına ilişkin sürecin birinci aşamasını, LPG nin ür etim ve ithalat yoluyla temin edildiği ve toptan dağıtımının yapıldığı tedarik pazarı; ikincisini ise, toptan dağıtımı yapılan LPG nin, dağıtım şirketlerinin bayileri kanalıyla perakende satışının gerçekleştirildiği dağıtım pazarı oluşturmaktadır1. (11) Arz zi ncirinin ilk aşamasını oluşturan tedarik pazarına bakıldığında, TÜPRAŞ ın üretiminin talebin küçük bir bölümünü karşılaması nedeniyle halen yurtiçi LPG tüketiminin büyük bölümünün ithalat yoluyla karşılandığı görülmektedir. Bu çerçevede TÜPRAŞ ın yanı sıra diğer dağıtım şirketlerinin de ithalat yaptığı görülmektedir. LPG ithalatı ise deniz yoluyla gerçekleştirilmektedir. Bu nedenle LPG ithalatına yönelik tesisler, denizden ikmal yapmanın olanaklı olduğu noktalarda kurulmuştur. (12) Dosya mevcudu bilgiler çerçev esinde, 2014 yılı itibarıyla LPG nin tedarik k aynaklarının yüzdesel dağılımı ve toplam LPG tüketiminin yıllar itibar ıyla göste rdiği değişim incelendiğinde, 2006 yılından 2011 yılına kadar olan dönemde, 2008 yılında azalma olmakla birlikte, Türkiye deki top lam LPG satışlarının arttığı belirlenmiştir. 2011 yılından sonra da kısmi bir düşüş yaşanmakla birlikte genel artış trendi devam et mektedir. 1 Kurulumuzun 13.01.2000 tarih ve 00 -2/14-7 sayılı ( BÜTANGAZ -TÜPGAZ ); 03.07.2003 tarih ve 03 - 48/544 -237 sayılı (BP GAZ-OCAKGAZ ) kararları. 15-44/727 -264 3/13 05001.0001.5002.0002.5003.000 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015Bin TonLPG Satışının 2006 -2015 Yılları Arası Dağılımı Tüplü Dökme Otogaz Doğrusal (Tüplü) Doğrusal (Otogaz)(13) Arz zincirinin ikinci aşamasını oluşturan dağıtım pazarı, LPG nin üç farklı kullanım şeklini teşkil eden tüplü, dökme ve oto gaz olmak üzere üç ayrı alt pazara ayrıl maktadır. LPG nin homojen bir ürün olması ve tüplü gaz, dökme gaz ile oto gazda herhangi bir ek işlem gerektirmeden kullanılabilmesi nedeniyle , hâlihazırda bu sektörde faaliyet gösteren teşebbüslerin tam amına yakınının her üç alt sektörde de faaliyetleri bulunmaktadır2. Her ne kadar dolum ve nakliye maliyetleri nedeniyle ortaya çıkan farklılıklar söz konusu olsa da tüplü gaz, dökme gaz ve oto gaz arasında yüksek bir arz ikamesi bulun makta , ancak bu ürünle rin pazarlanması ve satış koşulları açısından gerek pazarın yapısı gerekse mevzuat nedeniyle ürünler arasında önemli farklılıklar oluşmaktadır. Bu çerçevede, tüplü gazda ve dökme gazda kullanılan LPG nin KDV oranının, oto gazda kullanılan LPG ye göre olduk ça farklı olması, oto gaz istasyonlarında tüplü gaz satışının yapılamaması ve tüplü gaz pazarlaması için ayrı bir bayilik ağı kurulmasının gerekmesi gibi unsurlar nedeniyle bu ürünlerin farklı pazarlar olarak ele alınması gerektiği kabul edilmektedir. (14) Öte yandan, LPG nin farklı kullanım şekillerine göre yıllar itibar ıyla gösterdiği değişim incelendiğinde, toplam LPG satışının arttığı dönemde tüplü LPG satışlarının miktarının ve toplam LPG satışları içindeki payının giderek azaldığı görülmektedir. Bu bağlamd a, LPG nin farklı kullanım şekillerine göre yıllar itibar ıyla gösterdiği değişime aşağıdaki grafik te yer verilmektedir : Grafik 1: LPG Satışının 2006 -2015 Yılları Arası Dağılımı (15) Grafik incelendiğinde , 2006 yılında 1.491.580 ton olarak gerçekleşen tüplü LPG satışları nın 2014 yılına gelindiğinde %46 oranında azalarak 800.949 ton olarak gerçekleş tiği görülmektedir . Tüplü LPG satışlarının toplam LPG satışları içindeki payı ise 2006 yılında %42,40 düzeyindeyken, 2014 yılında bu oran %21,51 e gerilemiştir. Aynı dönem içerisinde dökme LPG pazarının büyüklüğü 475.454 tondan 84.632 tona gerileyerek %82 düzeyinde küçülmüşken, tüplü ve dökme LPG pazarında görülen bu daralma oto gaz pazarında tüketimin 1.550.605 tondan 2.838.408 tona yükselmesiyle yaşanan %83 oranınd aki büyümeyle telafi edilmiş ve bu durum toplam LPG tüketimine %5,8 oranında bir büyüme olarak yansımıştır. 2 Keza 5307 sayılı LPG Piyasası Kanunu nun 5. maddesi uyarınca, dağıtım şirketlerinin ot o gaz pazarında faaliyet gösterebilmeleri için, tüplü LPG pazarında da faaliyet göstermesi gerekmektedir. 15-44/727 -264 4/13 (16) Doğal gazın kullanım alanının yaygınlaşması ve tüketicilerin kullanım alışkanlıklarının değişmesi gibi nedenlerle Türkiye tüplü LPG pazarı giderek d aralmakta, buna karşılık sunduğu ekonomik ulaşım imkanları nedeniyle oto gaz pazarında ciddi bir büyüme eğilimi dikkat çekmektedir. Nitekim bildirim formu nda da taraflar bu duruma işaret ederek, tüplü LPG pazarındaki daralma nedeniyle teşebbüslerin optimum ölçeği yakalamakta zorluk yaşadığını, Türkiye çapında hizmet verebilmek için gerekli ölçek ekonomisine ancak yaygın bayi ağı ile ulaşılabileceğini, dosya konusu devralma ile pazardaki kapasitenin daha etkin kullanılmasının amaçlandığını belirtmektedir ler. (17) Nitekim son yıllarda, dağıtım şirketlerinin tüplü LPG faaliyetlerinin ve bayilik sözleşmelerinin diğer dağıtım şirketlerine devredildiği örneklere rastlanmaktadır. Bu örneklerden biri, 2011 yılında Kurul umuz tarafından karar a bağlanan3, TOTAL in tüplü LPG faaliyetlerinin pazar lideri konumundaki Aygaz A.Ş. (AYGAZ) tarafından devralınmasıdır. Bu konuda verilebilecek bir diğer örnek, Kurul umuz tarafından 2013 yılında karara bağlanan4 ve BP Grubu tarafından kontrol edilen PET GAZ ın devredilmesi işlemidir. (18) Esasen daralan pazarlar, yeni girişler için cazip olmayıp pazardaki oyuncuların pazar paylarını korumak gayesiyle hareket ettiği pazarlardır. Nitekim tüplü LPG pazarında faaliyet gösteren oyuncu sayısı son yıllarda artmış olsa da5, tüplü LPG satışlarındaki azalmaya karşın mevcut oyuncuların pazar paylarının aynı düzeyde seyrettiği görülmektedir. Her ne kadar bildirimde bulunan taraflarca son yıllarda pazara yeni girişler olduğu ifade edilmiş olsa dahi, bu girişlerin esasen büyüme eğilimindeki oto gaz pazarın da faaliyet gösterme amaçlı olduğu ve yeni giriş yapan dağıtım şirketlerinin 5307 sayılı Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun un (LPG Kanunu) öngördüğü yükümlülüğü yerine geti rmek amacıyla sınırlı düzeyde tüplü LPG faaliyetinde bulundukları görülmektedir. (19) Şöyle ki; LPG Kanunu nun 5. maddesinde dağıtıcı lisansı sahiplerinin oto gaz LPG dağıtımı, dökme LPG satış ve ikmali, taşıma, dolum ve depolama faaliyetlerinin yanı sıra tüpl ü LPG dağıtım ve pazarlaması faaliyetinde bulunabilecekleri düzenlenmiş, hatta aynı madde ile dağıtıcıların oto gaz faaliyetine başlayabilmek için öncelikle tüplü LPG faaliyetini başlatmak , en az bir dolum tesisini işletmeye almak ve teknik düzenlemelere uygun depolama, dolum tesisi ve LPG tüplerine sahip olmak zorunluluğu getirilmiştir. Halihazırda faaliyette bulunan 82 dağıtım şirketinin 53 ünün tüplü LPG satışlarının 1.000 tonun altında olması da bu argümanı destekler nitelikte dir. Keza, yukarıda değinil en ve Kurul umuz tarafından 2011 yılında alınan AYGAZ -TOTAL kararı ile 2013 yılında alınan BP GAZ-PET GAZ karar larına konu işlemler sonrasında , devreden tarafların tüplü LPG faaliyetini bütünüyle terk etmeyerek, LPG p iyasası mevzuatıyla getirilen yükümlülüğ ü sağlamak amacıyla tüplü LPG faaliyetini sembolik düzeyde de olsa sürdürmeye devam ettiği görülmektedir. 3 06.07.2011 tarih ve 11 -41/873 -274 sayılı Kurul kararı. 4 29.05.2013 tarih ve 13 -32/422 -186 sayılı Kurul kararı. 5 2008 ve 2009 yıllarında 63 olan da ğıtım şirketi sayısı, 2010 yılında 65, 2011 yılında 71, 2012 yılında 72, 2013 yılında 73 olmuştur. 15-44/727 -264 5/13 G.2.4 . Tek Başına Hâkim Durum Yaratılması veya Mevcut Bir Hâkim Durumun Güçlendirilmesi Bakımından Değerlendirme (20) Bir yoğunlaşma işleminin Kanun un 7. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesinde, ilk adım pazar yapısının ve tarafların pazardaki konumlarının anlaşılmasıdır. Bunun için de en önemli gösterge tarafların pazar payları, rakiplerin pazar payları, pazarın işlem öncesindeki yoğunlaşma düzeyi ve işlem sonrasında ortaya çıkacak yoğunlaşma artışıdır. Bu kapsamda aşağıda başta pazar payları ve yoğunlaşma düzeyi olmak üzere bu unsurlar değerlendiril miştir. Bu noktada hemen belirtmek gerekir ki tek başına hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâk im durumun güçlendirilmesi değerlendirmesine ilişkin olarak işlemin oto gaz ilgili pazarında yaratacağı etkinin sınırlı olmasından hareketle, rekabetçi analizde oto gaz pazarına ilişkin değerlendirmeler kısa tutulmuş; tüplü LPG ilgili pazarındaki rekabetçi etkiler daha ayrıntılı olarak ele alınmıştır. (21) Oto gaz pazarına bakıldığında , dosya konusu işlemin bu pazar da yaratacağı yoğunlaşmanın rekabetçi bakımından değerlendirilmesi için ilk olarak işlem sonrasında oluşacak pazar gücünün seviyesini gösteren pazar paylarını incelemek yerinde olacaktır. (22) Dosya mevcudu bilgilere göre, devralan taraf konumunda bulunan İpragaz Grubu nun oto gaz pazarındaki toplam payı %7,18; devralınan konumundaki PET GAZ ın ise pazar payı %0,35 dir. B u çerçevede tarafların oldukça düş ük pazar paylarına sahip olması ve oto gaz pazarında dosya tarafı teşebbüsler dışında ciddi pazar payına sahip en büyük dört teşebbüsün toplam %60,38 pazar payı nın bulunması neden leriyle işlemin oto gaz pazarı bakımından hâkim durum yaratmayacağı veya mevcu t bir hâkim durumu güçlendirmeyeceği sonucuna ulaşılmaktadır. (23) Tüplü LPG pazarına bakıldığında 2015 yılı itibarıyla, 29 adet yerel lisans ve 53 adet ulusal lisans olmak üzere toplam 82 adet dağıtım şirketi faaliyet göstermektedir6. Bununla birlikte pazar pa yı %1 ve üzerinde olan sadece yedi teşebbüs bulunmaktadır. Bu teşebbüslerin son üç yıldaki pazar payların a bakıldığında, 2014 yılı itibar ıyla Türkiye tüplü LPG satışlarının yaklaşık %93,5 i nin yedi teşebbüs tarafından gerçekleştiril diği görülmektedir. Paza rda faaliyet gösteren ve en yüksek pazar payına sahip ilk dört teşebbüsün bu yıllardaki pazar payları toplamı ise yaklaşık %88 dir. Dolayısıyla işlem öncesinde pazarın hayli yoğunlaşmış bir yapıya sahip olduğunu söylemek mümkündür. (24) Pazar lideri konumundak i AYGAZ ı takip eden İPRAGAZ Grubu nun 2014 yılı pazar payı toplamı %24,53 tür. Tüplü gaz faaliyetleri devralınan PET GAZ ise %4,59 düzeyindeki pazar payı ile pazardaki dördüncü büyük teşebbüstür. Bu çerçevede işlem sonrasında PET GAZ ın pazar payı İPRAGAZ tarafından devralınacak ve İPRAGAZ Grubu nun pazar payı toplamı %29,12 ye ulaşacaktır. Bu da işlem sonrasında tüplü LPG pazarının %90,39 luk kısmının dört; yaklaşık %93,5 lik kısmının ise altı teşebbüsün elinde olacağı, bir başka deyişle pazardaki yoğunla şma oranının artacağı anlamına gelmektedir. Aşağıdaki tabloda , tüplü gaz pazarında %1 in üzerinde paya sahip olan teşebbüslerin 2013 -2015 yılı pazar payları na yer verilmektedir. 6 http://lisans.epdk.org.tr/epvys -web/faces/pages/li sans/lpgIstatistik/lpgIstatistik.xhtml 15-44/727 -264 6/13 Tablo 1: Tüplü Gaz Pazarında %1 in Üzerinde Paya Sahip Olan Teşebbüsleri n Pazar Payları Teşebbüs Pazar Payı (%) 2013 2014 2015 Aygaz Grubu 42,18 42,65 42,79 İpragaz Grubu 24,30 24,53 23,90 Demirören Grubu 15,84 16,09 16,19 Pet Gaz 2,61 4,59 4,51 İLK 4 TOPLAM 84,93 87,86 87,39 BP Gaz 2,16 - - Ergaz 2,49 2,53 2,62 Haba ş Grubu 2,02 2,09 2,04 Kongaz 0,99 1,00 1,02 TOPLAM 92,59 93,48 93,07 (25) Her ne kadar hangi düzeyde bir pazar payının hâkim durumun göstergesi olduğuna dair genel bir ölçüt bulunmasa da, bu pazar payına sahip bir teşebbüsün pazar gücünü sınırlayacak rekabe tçi unsurların var olmaması halinde %50 nin üzerindeki pazar paylarının hâkim durumun varlığına karine teşkil ettiği kabul edilmektedir. Bununla birlikte, %40 -%50 aralığındaki pazar payları da hâkim durum değerlendirmesinde dikkate alınması gereken diğer u nsurların da destekleyici mahiyette olması halinde, hâkim durumun varlığı bakımından bir gösterge kabul edilmektedir. Bu çerçevede %40 ın üzerinde pazar payının oluşumuna yol açan birleşme devralma işlemlerinin rekabetçi sakıncalar barındırabilec eğini söyl emek mümkündür. Ancak, aksini gösterecek bir durum söz konusu değilse, %40 ın altında pazar payına sahip olan teşebbüslerin ise hâkim durumda olması ihtimalinin düşük olduğu kabul edilmektedir7. (26) Pazardaki yoğunlaşma düzeyinin bir diğer göstergesi de pazard a faaliyet gösteren teşebbüslerin pazar paylarının karelerinin toplamından oluşan Herfindahl -Hirschman Endeksidir (HHI). HHI ın işlem öncesindeki değeri ve işlemle birlikte yaşanacak HHI artışı pazarın mevcut rekabetçi yapısı ve işlemin doğurabileceği reka betçi endişelerin varlığı hakkında önemli ipuçları vermektedir. (27) Yatay Birleşme ve Devralmaların Değ erlendirilmesi Hakkında Kılavuz da (Kılavuz) HHI seviyelerinin nasıl değerlendirileceğine ilişkin açıklamalara yer verilmiştir. Kılavuz HHI işlem öncesindek i HHI seviyesini ve işlemle birlikte ortaya çıkacak HHI değişimini birlikte yorumlamaktadır. Kılavuz da, birleşme sonrasında HHI endeksinin 1.000 in altında kal dığı işlemler bakımından rekabetçi riskin düşük olduğu; işlem öncesindeki HHI değerinin 1000 -2000 aralığında olduğu pazarlarda gerçekleşen ve HHI ın 250 nin altında arttığı işlemler ile HHI ın 2000 in üzerinde olduğu pazarlarda gerçekleşen ve 150 puanın altında HHI artışına neden olan işlemlerin anti -rekabetçi etkilerin in düşük olabileceği belirtilme ktedir. (28) Bildirim konusu işlemin gerçekleştiği tüplü LPG pazarına bakıldığında işlem öncesi HHI değerinin 2.712 olduğu görülmektedir. Bu çerçevede tüplü LPG pazarı, yüksek derecede yoğunlaşmış bir pazar olarak nitelendirilmektedir. İşlem sonucunda ise HHI, 246 puanlık bir artışla 2.958 e ulaşacaktır. 7 Hâkim Durumdaki Teşebbüslerin Dışlayıcı Kötüye Kullanma Niteliğindeki Davranışlarının Değerlendirilmesine İlişkin Kılavuz, para. 12. 15-44/727 -264 7/13 (29) Her ne kadar, yüksek arz ikamesi nedeniyle, bildirime konu işlem bakımından ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak belirlenmiş olsa da işlemin iller bazında ortaya çıkaracağı yoğunlaşmanın da göz önünde bulundurul masında fayda görülmektedir. (30) Türkiye nin her ilinde tüplü LPG tüketimi gerçekleşmekle birlikte , illerin toplam tüketimdeki payı hayli farklılaşmaktadır. İstanbul ili, toplam tüplü LPG tüketiminin %9,01 ini gerçekleştirmekte, bütüne bakıldığında ise toplam tüplü LPG tüketiminin yarısından fazlasının 12 il tarafından gerçekleştirildiği görülmektedir. Türkiye tüplü LPG tüketimi içerisindeki payı %1 in üzerinde olan 27 il ise toplam tüplü LPG tüketiminin %73,23 ünü teşkil etmektedir. (31) Aşağıdaki tabloda , 2014 yılı tüketimleri itibarıyla en yüksek tüketime sahip olan ve Türkiye tüplü LPG tüketiminin %73,23 ünü oluşturan 27 ilde işlem taraflarının işlem öncesi ve sonrası pazar payları sunulmaktadır : Tablo 2: En Yüksek Tüketime Sahip 27 İlde İPRAGA Z ın İşlem Öncesi ve İşlem Sonrası Pazar Payları İL TÜKETİM (ton) TÜRKİYE TÜKETİMİ İÇİNDEKİ PAYI (%) İŞLEM ÖNCES İ PP (%) İŞLEM SONRASI PP (%) İPRAGAZ PET GAZ Toplam İSTANBUL 72.128 9,01 23,57 3,26 26,83 İZMİR 71.469 8,92 25,30 6,79 32,09 ANTALYA 43.879 5,48 24,13 3,36 27,49 ADANA 34.010 4,25 17,84 4,96 22,80 ANKARA 30.624 3,82 24,04 3,12 27,16 İÇEL 27.957 3,49 17,91 18,78 36,69 GAZİANTEP 22.944 2,86 36,79 10,73 47,52 HATAY 22.327 2,79 32,20 11,76 43,96 KONYA 21.626 2,70 22,31 1,84 24,15 MANİSA 20.896 2,61 24,79 5,99 30,78 MUĞLA 20.377 2,54 32,22 6,51 38,73 BURSA 19.733 2,46 21,53 3,47 25,00 İLK 12 İ L 407.970 50,93 AYDIN 17.918 2,24 27,83 6,15 33,98 BALIKESİR 17.640 2,20 18,81 4,24 23,05 TRABZON 15.428 1,93 31,64 - 31,64 DENİZLİ 15.038 1,88 26,31 1,61 27,92 SAMSUN 14.101 1,76 18,26 - 18,26 KAYSERİ 12.464 1,56 26,85 6,86 33,71 KOCAELİ 12.038 1,50 23,42 2,34 25,76 SAKARYA 11.701 1,46 29,13 16,42 45,55 İLK 20 İL 512.597 65,45 ŞANLIURFA 11.515 1,44 5,93 10,88 16,81 ORDU 11.232 1,40 16,71 - 16,71 KAHRAMANMARAŞ 11.152 1,39 20,55 2,82 23,37 TEKİRDAĞ 10.831 1,35 21,88 5,10 26,98 ZONGULDAK 10.461 1,31 14,93 1,58 16,51 AFYON 10.388 1,30 15,35 1,42 16,77 GİRESUN 8.403 1,05 18,71 - 18,71 İLK 27 İL 586.579 73,23 TÜRKİYE TOPLAMI 800.949 100,00 24,53 4,59 29,12 15-44/727 -264 8/13 (32) Türkiye geneli incelendiğinde ise 81 ilin 50 sinde işlem sonrasında bir yoğunlaşma yaşanacağı görülmektedir. İşlem sonrasında İPRAGAZ ın sahip olacağı pazar paylarının, yoğunlaşma yaşanacak ve yoğunlaşma y aşanmayacak iller bakımından il sayısı bazında dağılımına aşağıd aki tabloda yer verilmektedir. Tablo 3: İPRAGAZ ın İşlem Neticesinde İller Bazında Sahip Olacağı Toplam Pazar Payları Pazar Payı (%) Yoğunlaşma Olan İller Yoğunlaşma Olmayan İller Tüm İller İşlem Öncesi İşlem Sonrası 30'dan Az 31 13 53 44 30-40 11 13 18 24 40-50 5 3 7 8 50-60 2 2 3 4 60'ın üstünde 1 0 0 1 50 31 81 81 (33) Tablodan görül düğü üzere , işlem sonucunda yoğunlaşma yaşanacak 50 ilin beşinde (Burdur, Hatay, Sakarya, Şırnak ve Gaziantep) İPRAGAZ ın toplam pazar payı %40 -50 arasında, ikisinde (Diyarbakır ve Kilis) %50 -60 arasında, birinde (Batman) ise %60 ın üzerinde olacaktır. Yoğunlaşma yaşanmayacak iller bakımından İPRAGAZ ın halihazırda sah ip olduğu pazar payları da düşünüldüğünde , işlem sonrasında toplamda sekiz ilde %40 -50 aralığında, dört ilde %50 -60 aralığında, bir ilde de %60 ın üzerinde pazar payına ulaşılacaktır. İşlem öncesinde ise pazar payının %40 -50 aralığında olduğu il sayısı yedi, %50-60 aralığında olduğu il sayısı üç olup, %60 ın üzerinde paya sahip olunan il bulunmamaktadır. Buna göre, işlemin gerçekleşmesi halinde İPRAGAZ ın pazar payının %40 ve üzerinde olacağı il sayısında kayda değer bir artış yaşanmayacaktır. (34) Bu noktada üz erinde durulması gereken bir husus da işlem sonucunda gerçekleşecek pazar payı artışının büyüklüğüdür. Türkiye genelinde %4,59 olarak gerçekleşecek bu artışın illere yansımasına bakıldığında 19 ilde bu düzeyin üzerinde pazar payı artışları söz konusu olaca ktır. Bu 19 ilin sadece sekizinde yaşanan artış %10 un üzerinde olacaktır. Bu iller bakımından işlem öncesinde mevcut olan ve işlem sonrasında oluşacak pazar paylarına ve bu illerin toplam Türkiye tüplü LPG tüketimi içerisindeki paylarına aşağ ıdaki tabloda yer verilmektedir: 15-44/727 -264 9/13 Tablo 4: PET GAZ ın %4,59 un Üzerinde Pazar Payına (PP) Sahip Olduğu İllerdeki Yoğunlaşma İL TÜKETİM (ton) TÜRKİYE TÜKETİMİ İÇİNDEKİ PAYI (%) İŞLEM ÖNCESİ PP (%) İŞLEM SONRASI PP (%) RAKİPLERİN PP (%) İPRAGAZ PET GAZ Toplam AYGAZ Demirören Diğer Ş.Urfa 11.515 1,44 5,93 10,88 16,81 39,95 12,89 30,35 Kırklareli 4.404 0,55 16,20 5,24 21,44 58,16 18,36 2,04 Aksaray 3.740 0,47 12,31 10,03 22,34 49,57 17,59 10,50 Adana 34.010 4,25 17,84 4,96 22,80 47,25 15,09 14,86 Kara bük 3.069 0,38 21,95 4,73 26,68 59,23 11,74 2,35 Tekirdağ 10.831 1,35 21,88 5,10 26,98 49,23 10,00 13,79 Manisa 20.896 2,61 24,79 5,99 30,78 39,62 21,47 8,13 Bolu 3.913 0,49 20,63 10,16 30,79 46,96 12,23 10,02 İzmir 71.469 8,92 25,30 6,79 32,09 41,50 20,37 6,04 Kayseri 12.464 1,56 26,85 6,86 33,71 43,26 20,06 2,97 Aydın 17.918 2,24 27,83 6,15 33,98 38,69 22,48 4,85 Edirne 6.763 0,84 27,04 7,30 34,34 45,51 15,75 4,40 İçel- Mersin 27.957 3,49 17,91 18,78 36,69 36,95 22,49 3,87 Düzce 4.118 0,51 25,53 11,20 36,73 38,61 12,34 12,32 Muğla 20.377 2,54 32,22 6,51 38,73 40,53 19,25 1,49 Hatay 22.327 2,79 32,20 11,76 43,96 34,40 10,76 10,88 Sakarya 11.701 1,46 29,13 16,42 45,55 36,40 6,29 11,76 Gaziantep 22.944 2,86 36,79 10,73 47,52 38,89 11,73 1,86 Kilis 1.629 0,20 48,37 5,59 53,96 16,51 15,30 14,23 TOPLAM 312.045 38,95 (35) Yukarıdaki tablo incelendiğinde, işlem sonrasında söz konusu 19 ilin 15 inde AYGAZ ın pazar lideri olarak kalmaya devam edeceği, üç ilde İPRAGAZ ın pazar lideri haline gelmekle birlikte AYGAZ ile oldukça yakın pazar paylarına sahip olacağı, geriye kalan bir ilde ise İPRAGAZ ın rakiplerinin toplamından daha fazla pazar payına ulaşacağı görülmektedir. (36) Pazar paylarına, pazarın yoğunlaşma seviyesine ve işlem sonucun da ortaya çıkacak pazar payı ve yoğunlaşma artışına ilişkin olarak buraya kadar yapılan değerlendirmeler özetlenecek olursa; halihazırda yoğunlaşmış bir pazar olan tüplü LPG pazarında ikinci en büyük piyasa aktörü olarak faaliyet gösteren İPRAGAZ ın, pazar ın dördüncü büyük oyuncusu konumundaki PET GAZ ın bayiler iyle yapmış olduğu sözleşmeleri devralması sonucunda , işlem öncesi %24,53 olan pazar payı, %4,59 puan artarak %29,12 ye çıkacaktır. İşlem sonucunda pazar payında ortaya çıkacak artış nispeten küçük o lmakla birlikte, pazarın yoğunlaşma düzeyi art acak ve işlemle birlikte pazarın %90,39 luk kısmı en yüksek satışa sahip ilk dört teşebbüsün satışları ndan oluşacaktır. (37) Bununla birlikte, işlemin hâkim durum yaratma riski barındırıp barındırmadığı değerlendiri lirken, pazara ve rakiplere ilişkin diğer faktörlerin de incelenmesi gerek ir. Bu noktada üzerinde durulması gereken ilk husus, tüplü LPG piyasasındaki rakiplerin ve özellikle de %42,65 lik payıyla pazar lideri olarak faaliyet gösteren AYGAZ ın konumudur. 15-44/727 -264 10/13 (38) Dosya mevcudu bilgilere göre, Koç Grubu (KOÇ ) bünyesinde yer alan AYGAZ , LPG nin temini (ithalatı), stoklanması, dolumu ile oto gaz, dökme gaz ve tüplü gaz olarak dağıtımı ve LPG tüpleri, tankları, valf ve dedantörleri üretimi ve satışı alan larında faaliye t göstermektedir. KOÇ tarafından kontrol edilen ve etkilenen pazarlarda faaliyet gösteren diğer şirket ise petrol ürünleri rafinajı alanında faaliyet gösteren ve LPG üretimi de yapan TÜPRAŞ tır. Bu bilgiler ışığında KOÇ un, LPG nin üretim veya ithalat yolu yla tedarik edilmesinden son tüketiciye sunulmasına kadar pazarın bütün aşamalarında faaliyet gösterdiği görülmektedir. (39) LPG nin tedarikinden perakende satışa sunulmasına kadar olan süreçte ilk aşama, LPG nin Türkiye deki rafinerilerden ya da ithalat yoluyl a tedarik edilmesidir. Tedarik edilen LPG, rafinerinin veya geminin pompaları vasıtasıyla boru hattı üzerinden dağıtım şirketlerinin dolum tesislerindeki depolama tanklarına iletilmekte, dolum tesislerinde tüplere (tüplü taşıma) yahut tankerlere (dökme taş ıma) doldurularak diğer depolara, bayilere ve nihai tüketicilere sevk edilmektedir. (40) Dosya mevcudu bilgilere göre, ülkemiz de satışı yapılan LPG nin yaklaşık %80 i ithalat yoluyla temin edilmektedir. Üretim de dâhil edilerek bakıldığında, toplam 3.830.991 tonluk arz miktarının, 698.385 ton üretim (TÜPRAŞ) ve 1.308.570 ton ithalat ( AYGAZ ) olmak üzere KOÇ tarafından sağlandığı görülmektedir. Bu miktar, toplam Türkiye tedarikinin yaklaşık %53 üne tekabül etmektedir. Demirören Grubu (DEMİRÖREN) bünyesindeki Milangaz LPG Dağıtım Tic. ve San A.Ş. (MİLANGAZ ) ın 2014 yılında gerçekleştirdiği ithalat miktarı ise 668.170 ton olup toplam ithalatın %21 ini teşkil etmektedir8. (41) LPG tedarik piyasasında İPRAGAZ Grubu nun (İPRAGAZ) konumuna bakıldığında, 2014 yılında gerçekl eştirilen ithalat miktarının 438.547 ton ol duğu ve toplam ithalatın %14 ünü teşkil ettiği görülmektedir9. İPRAGAZ ın 2014 yılında temin ettiği LPG miktarının temin kaynaklarına göre dağılımına bakıldığında, toplam LPG nin yaklaşık %( ..) ini TÜPRAŞ tan ve dağıtıcılar arası ticaret yoluyla AYGAZ dan alınan LP G nin oluşturduğu görülmektedir. (42) LPG nin tüketiciye sunulması sürecindeki bir sonraki aşama depolama faaliyetidir. İPRAGAZ ın ve AYGAZ ın depolama kapasitelerine bakıldığında, İPRAGAZ ın ( ..) metreküp d epolama kapasitesine karşılık AYGAZ ın ( ..) metreküple ( ..) , DEMİRÖREN bünyesindeki MİLANGAZ ın ise ( ..) metreküp kapasiteye sahip olduğu görülmektedir10. (43) Söz konusu süreçteki bir sonraki aşama, LPG nin dolum tesislerinde tüplere doldurulmasıdır. İPRAGA Z ın ve AYGAZ ın tüplü dolum kapasitelerine bakıldığında, İPRAGAZ ın ( ..) ton/yıl tüplü dolum kapasitesine karşılık AYGAZ ın ( ..) ton/yıl kapasiteye sahip olduğu görülmektedir . (44) Tüplü LPG nin tüketiciye ulaşmasındaki son aşama olan perakende satış ta, İPRAGAZ ın yanı sıra AYGAZ ın ve MİLANGAZ ın da Türkiye deki bütün illerde faaliyet gösterdikleri ve etkin bir bayilik ağına sahip oldukları görülmektedir. Söz konusu dağıtım şirketlerinin tüplü LPG bayi sayılarına bakıldığında İPRAGAZ ın ( ..) , AYGAZ ın ( ..) ve MİLANGAZ ın ( ..) bayisi bulunmaktadır11. 8 EPDK 2014 Yılı LPG Piyasası Sektör Raporu. 9 EPDK 2014 Yılı LPG Piyasası Sektö r Raporu. 10 www.aygaz.com.tr , www.demiroren.com.tr 11www.aygaz.com.tr , www.milangaz.com.tr 15-44/727 -264 11/13 (45) Yoğunlaşma işlemlerinin değerlendirilmesinde önemli bir unsur, işlem sonrasında oluşan teşebbüsün pazara yeni girişleri veya pazarda mevcut rakiplerin büyümesini engelleyecek ve rakip teşebbüslerin faaliyetle rini zorlaştıracak güce ve güdüye sahip olup olmayacağıdır. Bu değerlendirmede önemli göstergeler; işlem sonucunda oluşacak teşebbüsün girdi kaynaklarına, dağıtım kanallarına erişim bakımından ya da finansal açıdan rakiplerine kıyasla önemli bir güce sahip olmasıdır. (46) LPG nin tedarikinden tüplü LPG olarak tüketiciye sunulmasına kadar olan aşamalar dikkate alındığında, AYGAZ ın her aşama bakımından pazardaki en büyük teşebbüs olduğu anlaşılmaktadır. Buna ilave olarak, LPG tedariki bakımından AYGAZ ın ve DEMİ RÖREN in kendi ithalat ve depolama imkânlarına sahip olduğu, ayrıca bildirim konusu işlemin depolama ve dolum tesislerini dışarıda bıraktığı düşünüldüğünde, işlem sonrasında İPRAGAZ ın rakiplerini dışlayıcı davranışlarda bulunma gücünün olmayacağı anlaşılm aktadır. (47) İPRAGAZ ın rakiplerinin finansal gücü açısından bakıldığında, AYGAZ ın içerisinde yer aldığı dikey bütünleşik yapı ve KOÇ un finansal gücü, işlem sonucunda İPRAGAZ ın rakiplerini dışlamaya yönelik güce sahip ol mayacağını göstermektedir. Ayrıca, pazardaki üçüncü büyük teşebbüs konumunda olan ve bünyesinde LPG dışında inşaat, sanayi ve eğitim alanlarında faaliyet gösteren şirketleri barındıran DEMİRÖREN in, İPRAGAZ karşısında finansal açıdan da güçlü bir diğer rakip olduğu görülmektedir. (48) Yoğunlaşma işlemlerinin değerlendirilmesinde üzerinde durulması gereken diğer bir husus da işlem sonrasında pazar gücü artan teşebbüsün fiyat artışına gitmesi halinde sağlayıcı değiştirmek isteyen tüketicilerin taleplerinin rakipler tarafından karşılanıp karşılanmaya cağıdır. Bu durumda önemli olan husus, rakip teşebbüslerin kapasite imkânlarının olup olmadığıdır. Bu açıdan konuya yaklaşıldığında, AYGAZ ın sahip olduğu depolama ve tüp dolum kapasitelerinin, İPRAGAZ a kıyasla önemli ölçüde fazla olduğu belirlenmiş olup, bu durum tüketicilerin sağlayıcı değiştirmesi durumunda bu taleplerinin kolaylıkla karşılanabileceğini göstermektedir. (49) Benzer bir değerlendirme teşebbüslerin perakende satış imkânları bakımından yapıldığında da, AYGAZ ın ve DEMİRÖREN in hâlihazırda Türkiy e deki bütün illerde faaliyet gösterdikleri ve yaygın bayilik ağına sahip oldukları, dolayısıyla tüplü LPG tüketicilerine alternatif sağlayıcıların bulunduğu ve işlem sonrasında dağıtım kanalları bakımından da İPRAGAZ ın diğer tüplü LPG dağıtıcılarını dışl ama imkânının olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. (50) Yapılan bu değerlendirmeler çerçevesinde, bildirim konusu işlemin, tüplü LPG pazarı bakımından hâkim durum yaratmayacağı veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmeyeceği kanaatine varılmıştır. G.2.5. Birden Fazla Teşebbüsün Birlikte Hâkim Durum Oluşturması ya da Mevcut Bir Birlikte Hâkim Durumun Güçlendirilmesi Bakımından Değerlendirme (51) Bir birleşme veya devralma işlemi, ilgili pazarda tek başına hâkim durum yaratmasa veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirecek nite likte olmasa da rakipler arasında koordinasyonu kolaylaştırarak birlikte hâkim duruma yol açabilmekte ya da mevcut bir birlikte hâkim durumu güçlendirebilmektedir. Şöyle ki , işlem sonrasında oluşacak pazar yapısında teşebbüsler arası bir anlaşma ya da uyum lu eylem olmaksızın teşebbüsler rekabetçi fiyatların üzerindeki fiyatlardan satış yapmayı mümkün ve ekonomik olarak rasyonel bulabil irler. Taraflar bu şekilde bir koordinasyonun koşulları üzerinde kolaylıkla ortak bir anlayış geliştirilebil irler. Söz konus u durumun uzun vadede koordinasyonun sürdürülebileceği pazarlarda ortaya çıkması daha olası görülmektedir. Bu çerçevede, bildirim konusu işlemin pazarda koordinasyona elverişli bir yapı meydana getirip getirmeyeceğinin değerlendirilmesi gerekmektedir. 15-44/727 -264 12/13 (52) Bu noktada hemen belirtmek gerekir ki işlemin oto gaz ilgili ürün pazarında yaratacağı etkinin sınırlı olduğuna ilişkin olarak yukarıda yer verilen hâkim durum değerlendirmeleri bu bölüm için de geçerli ol up, işlemin birlikte hâkim durum anlamında rekabetçi b ir endişe doğurmayacağı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle oto gaz pazarında birden fazla teşebbüsün birlikte hâkim durum oluşturması ya da mevcut bir birlikte hâkim durumun güçlendirilmesine ilişkin olarak fazladan bir değerlendirmeye yer verilme miş, ancak tüplü LPG ilgili ürün pazarındaki etkiler ayrıntılı olarak ele alın mıştır. (53) İşlem sonrasında İPRAGAZ ın pazar payı tüplü LPG pazarında %4,59 artışla %24,53 ten %29,12 ye ulaşacaktır. Buna ek olarak piyasadaki rekabet yapısının da kısmi olarak etkilenebilece ği görülmektedir. Tüplü LPG pazarında , sırasıyla %42,65, %24,53 ve %16,09 pazar paylar ıyla AYGAZ , İPRAGAZ ve DEMİRÖREN olmak üzere üç büyük oyuncu yer almakta; kalan pazar ise daha küçük paya sahip olan teşebbüslerce paylaşılmaktadır. Devre konu olan PET G AZ ın, %16,09 paya sahip DEMİRÖREN in ardından dördüncü büyük oyuncu olmakla birlikte , pazardaki %4,59 payı ile daha küçük hacimli oyuncular arasında yer aldığı görülmektedir. Bununla birlikte, tekrar vurgulamak gerekir ki 2014 yılı itibar ıyla Türkiye deki tüplü LPG satışlarının yaklaşık %93,5 i yedi teşebbüs tarafından gerçekleştirilmektedir. (54) Öte yandan, Kılavuz da da ifade edildiği üzere bir pazarda faaliyette bulunan teşebbüslerin sayısındaki azalma koordinasyonu kolaylaştırıcı bir etken olabil mektedir . Bu noktada , işlem sonrasında teşebbüsler arası rekabetçi davranışların koordinasyonu sonucunu doğuracak ya da koordinasyon riskini artıracak bir pazar yapısı yaratılıp yaratılmadığının ve geçmiş teşebbüs davranışlarının bir koordinasyon olasılığını işaret edip etmediğinin değerlendirilmesi gerekmektedir. (55) Pazar yapısına bakıldığında yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, işlemin gerçekleştiği tüplü LPG pazarının daralan bir pazar niteliği taşıdığı görülmektedir. Kurulumuzun önceki tarihli kararlarında12 da belirtildiği gibi, daralan pazarlarda yeni girişlerin sınırlı olabildiği ve atıl kalan kapasiteyi minimize etmek için teşebbüslerin mevcut pazar paylarını koruma ve daralan pazardan pay alma gayesiyle daha rekabetçi bir şekilde hareket edebildikleri gö rülmektedir. Tüplü LPG pazarında teşebbüslerin sıklıkla fiyat indirimlerine, kampanyalara ve promosyon uygulamalarına başvurması bu durumun göstergesi dir13. Nitekim geçmiş tarihli Kurulu muz kararlarında, yerel olarak faaliyet gösteren pek çok LPG dağıtım şi rketi tarafından büyük dağıtım şirketlerinin yıkıcı fiyat uyguladığı iddiasını içeren şikâyetlerin konu edildiği görülmektedir. Bu şikâyetlere ilişkin kararlarında14 Kurul umuz, ihlal tespiti yapmamış, aksine şikayet konusu uygulamaların tüplü LPG pazarının daralan bir pazar olmasından kaynaklandığı, bayilerin yanı sıra dağıtım şirketlerinin de doğrudan tüketiciye satış yapabildiği ve zayıf konumda oldukları tüketim bölgelerine değişik kampanya veya fiyat indirimleri uygulayarak hem mevcut müşterilerini muhaf aza etmek hem de yeni abone kazanmak/transfer etmek yolunu seçebildikleri tespit lerini yapmıştır . Bu noktada pazarda faaliyet gösteren teşebbüs sayısına dair hususları da vurgulamak yerinde olacaktır. Her ne kadar tüplü LPG pazarında toplam %82,88 pazar pa yına sahip üç büyük teşebbüsün olduğu dikkati çekmekteyse de, satışların yaklaşık %93,5 inin yedi 12 29.6.2006 tarih ve 06 -46/588 -160 sayılı Kütahya Fırıncılar , 03.05.2007 tarih ve 07-37/383 -144 sayılı DEMİRÖREN (aşırı düşük fiyatla hâkim durumun kötüye kullanılması ), 18.11.2009 tarih ve 09 -56/1325 - 331 sayılı Burgaz Mey İçki , 06.07.2011 tarih ve 11-41/873 -274 sayılı AYGAZ -TOTAL , 06.04.2012 tar ih ve 12-17/455 -131 sayılı Çanakkale Tüplü LPG kararları. 13 06.07.2011 tarih ve 11-41/873 -274 sayılı AYGAZ -TOTAL kararında AYGAZ ın ve TOTAL in 2010 yılında uyguladığı kampanyaların ve promosyonların daralan pazarlardaki rekabetçi davranışlara ilişk in bir emare olarak dikkate alındığı görülmektedir. 14 16.02.2006 tarihli ve 06 -13/150 -35 sayılı DEMİRÖREN (hâkim durumun kötüye kullanılması ) kararı, 03.05.2007 tarih ve 07 -37/383 -144 sayılı DEMİRÖREN (aşırı düşük fiyatla hâkim durumun kötüye kullanılması ) karar ı, 09.10.2007 tarih ve 07 -78/976 -374 sayılı AYGAZ -TOTAL -DEMİRÖREN kararı . 15-44/727 -264 13/13 teşebbüs tarafından gerçekleştirildiği ve toplam 82 adet tüplü LPG dağıtıcısı içindeki diğer oyuncuların, ulusal ölçekte düşük pazar payları olsa da bölgesel anlamda rekabetçi baskılar oluşturabildikleri görülmektedir. (56) İşlem sonrasında teşebbüsler arası nda koordinasyon riskinin artacağı bir yapı oluşup oluşmayacağının en önemli göstergelerinden biri de pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin geçmiş davranışları dır. Teşebbüslerin geçmişte böyle bir koordinasyon içinde olduklarının tespit edilmiş olmasının, pazarda yaşanan yoğunlaşma sonrasında birlikte hâkim durumun ortaya çıkma olasılığını kuvvetlendirdiği kabul edilmektedir. Geçmiş tarihli Kurulu muz kararları b u gözle incelendiğinde, 1998 yılında alınan Adıyaman LPG kararı15 dışında, teşebbüsler arasında koordinasyon olduğunu tespit eden bir karar bulunmadığı görülmektedir. Aksine, yukarıda zikredilen kararların aşırı düşük fiyat, hâkim durumun kötüye kullanılmas ı gibi şikâyetler çerçevesinde yapılan inceleme ve değerlendirmeleri içerdiği görülmektedir. Bu kapsamda pazardaki teşebbüsler arasında koordinasyon bulunduğuna ilişkin başka bir tespit olmaması nedeniyle, işlem sonucunda koordinasyon olasılığının artacağı na ilişkin bir öngörüde bulunmanın mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. (57) Netice itibarıyla, 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma olan bildirim konusu işlemin Kanun un 7. maddesi kapsamında değerlendirilmesi sonucunda; ilgili pazardaki r ekabeti n olumsuz etkilenmeyeceği kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (58) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna ; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmas ının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 15 26.11.1998 tarih ve 93/750 -159 sayılı karar (Danıştay ın bozma kararı üzerine 25.10.2005 tarih ve 05 - 73/986 -273 sayı ile yeniden alınmıştır). Kararda, AYGAZ , MOGAZ , LİKİTGAZ , MİLGA Z, MİLANGAZ , İPRAGAZ ve SİHİRGAZ ın Kanun un 4. maddesini ihlal ettiği tespit edilmiştir.