2025/2084904 İhale Kayıt Numaralı "Araç Kiralama Hizmet Alımı" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Real Atık Yön. Tur. Tem. İnş. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti. İHALEYİ YAPAN İDARE: İsbak İstanbul Bilişim ve Akıllı Kent Teknolojileri A.Ş. Genel Müdürlüğü BAŞVURUYA KONU İHALE: 2025/2084904 İhale Kayıt Numaralı “ Araç Kiralama Hizmet Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: İsbak İstanbul Bilişim ve Akıllı Kent Teknolojileri A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından 24.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Araç Kiralama Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin Real Atık Yön. Tur. Tem. İnş. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 18.12.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 05.01.2026 tarih ve 204595 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.01.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2026/39 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 1) Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinde ihale kapsamında çalıştırılacak 7 farklı türde toplam 30 araca ilişkin olarak 2023 model ve 50.000 km şartı istenilmesinin ihaleye katılımı engellediği ve mevzuata aykırı olduğu, 2) Teknik Şartname’nin 4.5.2’nci maddesinde yer alan kasko sigortasına ilişkin düzenlemenin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin genel hükümlerine aykırı olduğu, idarenin personelinin kusurundan doğacak zararların da yüklenicinin sorumluluğu kapsamına alındığı, şoförlerin yüklenici tarafından temin edilmeyeceği ve idare personelinin araçları kullanacağı dikkate alındığında ilgili düzenlemede yüklenicinin veya idare personelinin kullandığı araç ayrımı da yapılmadığından düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir. İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez. ...” hükmü, 17 Mayıs 2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tasarruf Tedbirleriyle İlgili 2024/7 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin “Kapsam” başlıklı bölümünde “10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetveller kapsamındaki kamu idareleri ve bu idarelere bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşları ile il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların doğrudan veya dolaylı olarak tek başına veya birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları her çeşit kuruluş, müessese, birlik, işletme ve şirketler, özelleştirme kapsam ve programına alınmış hisselerinin yarısından fazlası kamuya ait olan özel hukuk hükümlerine tabi kuruluşlar, fonlar, döner sermayeler ve diğer tüm kamu kurum ve kuruluşları (TBMM Başkanlığı Genel Sekreterliği hariç) kendi bütçeleri veya tasarruflarındaki diğer kaynaklardan yapacakları yurt içi ve yurt dışı harcamaları ile taşınır ve taşınmazlarının kullanılmasında aşağıdaki tedbirlere uyacaklardır. ...” düzenlemesi, Aynı Genelge’nin “Resmî Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması” başlıklı bölümünde “… Bu Genelge kapsamında edinimine izin verilen taşıtlar, kullanım süresi ve maliyet analizleri dikkate alınarak en ekonomik yöntemle temin edilecektir. Hizmet aracı olarak kullanılacak taşıtlarda baz veya standart donanımlı, yerli ve elektrikli, binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 1600 cc ve altındaki motor hacimli, işletme maliyetleri düşük ve ekonomik olan taşıtlar tercih edilecektir. Ayrıca hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir. …” düzenlemesi, İdari Şartname’nin “ İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Araç Kiralama Hizmet Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Miktarı: 12 Ay Süreli 7 Tip 30 Adet Araç Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İdare Adresi. İdarenin, Yükleniciye bildirmesi şartı ile işin yapılacağı yerde/yerlerde değişiklik yapma hakkı saklıdır.” düzenlemesi, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2026; işi bitirme tarihi 31.12.2026 9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Projenin amacı ve kapsamı” başlıklı 1’inci maddesinde “ İSBAK İstanbul Bilişim ve Akıllı Kent Teknolojileri A.Ş.nin hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla muhtelif tiplerde araçların kiralanması ve şartlarını belirler.” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Proje yönetim planı” başlıklı 3’üncü maddesinde “ 3.1 Öngörülen ortalama proje süresi Proje başlangıç tarihi: 01.01.2026 Proje bitiş tarihi 31.12.2026” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Projede kullanılacak ürün listesi” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1 Araç tipleri S.no Tip Miktar Detaylar/Teknik Özellikler ve Açıklamalar 1 Tip 1 Araç 2 Detayları bu şartnamede belirtilmiştir. 2 Tip 2 Araç 5 Detayları bu şartnamede belirtilmiştir. 3 Tip 3 Araç 13 Detayları bu şartnamede belirtilmiştir. 4 Tip 4 Araç 3 Detayları bu şartnamede belirtilmiştir. 5 Tip 5 Araç 5 Detayları bu şartnamede belirtilmiştir. 6 Tip 6 Araç 1 Detayları bu şartnamede belirtilmiştir. 7 Tip 7 Araç 1 Detayları bu şartnamede belirtilmiştir. 5.1.1. Tip 1 Araç Asgari 2023 model azami elli bin (50.000) kilometre sedan binek otomobil Asgari 1499 cc 115 ps dizel motor Otomatik şanzıman Anti blokaj sistemi Elektronik denge programı Yokuş kalkış desteği Çarpışma önleme yardımcısı Anahtarsız giriş ve çalışma sistemi Şerit takip ve şeritte kalma yardımcısı Geri görüş kamerası Araç ölçüleri - Uzunluk:4.651 mm. - Genişlik: 1979 mm.(Kapı aynaları dahil) - Yükseklik: 1452 mm. 5.1.2. Tip 2 Araç Asgari 2023 model azami elli bin (50.000) kilometre sedan binek otomobil Asgari 1499 cc 115 ps dizel motor Otomatik şanzıman Anti blokaj sistemi Elektronik denge programı Yokuş kalkış desteği Çarpışma önleme yardımcısı Şerit takip ve şeritte kalma yardımcısı Geri görüş kamerası 5.1.3. Tip 3 Araç Asgari 2023 model azami elli bin (50.000) kilometre sedan binek otomobil Asgari 1798 cc, 72 kW, 98 hp benzinli veya hibrit motor Desteklenmiş kilitleme önleyici fren sistemi Acil fren uyarı sistemi Yokuş kalkış desteği Geri görüş kamerası Elektronik çekiş kontrol sistemi Fren destek sistemi Sürücü ve ön yolcu ön ve yan hava yastıkları 5.1.4. Tip 4 Araç Asgari 2023 model azami elli bin (50.000) kilometre hb, sedan veya suv binek otomobil Asgari 50 kWsa batarya Otomatik şanzıman Minimum üç yüz elli (350) kilometre menzil Yokuş kalkış desteği Ön çarpışma ikazı Sürücü, ön yolcu, yan ve perde hava yastıkları Kör nokta uyarı sistemi Geri görüş kamerası 5.1.5. Tip 5 Araç Asgari 2023 model azami elli bin (50.000) kilometre hb binek otomobil Asgari 999 cc benzinli veya hibrit motor Otomatik şanzıman Anti blokaj fren sistemi Yokuş kalkış desteği Geri görüş kamerası Güvenli mesafe uyarı sistemi Şerit Takip sistemi 5.1.6. Tip 6 Araç Asgari 2023 model azami elli bin (50.000) kilometre ticari kamyonet Asgari 1499 cc ve 130 hp dizel motor Otomatik şanzıman Ön çarpışma uyarısı ve acil durum freni Yokuş kalkış desteği Geri görüş kamerası 5.1.7. Tip 7 Araç Asgari 2023 model azami elli bin (50.000) kilometre ticari kamyonet Asgari 1996 cc ve 136 ps dizel motor Otomatik şanzıman 8+1 yolcu taşıma kapasitesi Geri görüş kamerası Yokuş kalkış desteği Çarpışma önleme yardımcısı ve yaya koruma sistemi Sürücü ve yolcu hava yastığı.” düzenlemesi yer almaktadır. Birim Fiyat Teklif Cetveli aşağıda yer verildiği şekilde düzenlenmiştir. A 2 B 3 Sıra No İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7 Birimi Miktarı Teklif Edilen Birim Fiyat Tutarı 5 1 Tip 1 Araç (1 aracın bir aylık kiralama bedeli teklif edilecektir. 2 adet araç x 12 AY= 24) araç x ay 24 2 Tip 2 Araç (1 aracın bir aylık kiralama bedeli teklif edilecektir. 5 adet araç x 12 AY= 60) araç x ay 60 3 Tip 3 Araç (1 aracın bir aylık kiralama bedeli teklif edilecektir. 13 adet araç x 12 AY= 156) araç x ay 156 4 Tip 4 Araç (1 aracın bir aylık kiralama bedeli teklif edilecektir. 3 adet araç x 12 AY= 36 ) araç x ay 36 5 Tip 5 Araç (1 aracın bir aylık kiralama bedeli teklif edilecektir. 5 adet araç x 12 AY= 60) araç x ay 60 6 Tip 6 Araç (1 aracın bir aylık kiralama bedeli teklif edilecektir. 1 adet araç x 12 AY= 12) araç x ay 12 7 Tip 7 Araç (1 aracın bir aylık kiralama bedeli teklif edilecektir. 1 adet araç x 12 AY= 12 ) araç x ay 12 TOPLAM TUTAR (KDV Hariç) İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde; başvuruya konu edilen “Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak EKAP üzerinden 10 adet ihale dokümanı indirildiği ve 24.12.2025 tarihinde yapılan ihaleye 5 isteklinin e-teklif verdiği, 26.12.2025 tarihli ihale komisyonu kararına göre ihalenin Elibol Taş. Tur. İnş. ve Gıd. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Giray Tur. Pet. Ürün. Pazar. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, başvuru sahibi Real Atık Yön. Tur. Tem. İnş. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise söz konusu ihaleye teklif vermediği anlaşılmaktadır. İhale dokümanında yer alan bilgilerden başvuruya konu ihale kapsamında 12 ay süresince farklı tiplerde (binek otomobil, sedan, SUV, ticari kamyonet) 30 adet araç kiralanacağı anlaşılmaktadır. Teknik Şartname’de, kiralanacak araçların en az 2023 model ve kilometrelerinin en fazla 50.000 olması talep edilmektedir. Başvuru sahibi tarafından söz konusu Teknik Şartname düzenlemesinin ihaleye katılımı engellediği ve mevzuata aykırılık teşkil ettiği iddia edilmektedir. Yukarıda aktarılan 4734 sayılı Kanun hükümleri ile ilgili ikincil mevzuat düzenlemelerinden idarelerin bu Kanun kapsamında gerçekleştirdiği ihalelerde; rekabeti, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, İhale konusu işin teknik ayrıntılarını ve şartlarını belirtmek üzere idarelerce hazırlanan teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olmasının, rekabeti engelleyici hususlar içermemesinin ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlamasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır. 17 Mayıs 2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tasarruf Tedbirleriyle İlgili 2024/7 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nde kamu kurum ve kuruluşlarının harcamalarında tasarruf sağlanmasına, bürokratik işlemlerin azaltılmasına ve kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasına ilişkin tedbirlere yer verilmiş olup söz konusu tedbirlere göre hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine, ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla, model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilmesi gerekmektedir. Söz konusu mevzuat hükümleri ile açıklamaları birlikte değerlendirildiğinde, kiralamaya konu araçların herhangi bir ayrıma gidilmeksizin en az 2023 model ve kilometrelerinin en fazla 50.000 olması gerektiği yönündeki Teknik Şartname düzenlemeleri bir arada değerlendirildiğinde, söz konusu düzenlemenin rekabeti engeller nitelikte olduğu ve mevzuata uygun olmayacağı, kamu alım süreçlerinde idarelerden beklenenin ihtiyacı karşılayacak optimum kalitedeki malı/hizmeti en uygun fiyata temin etmek olduğu, dolayısıyla anılan düzenlemelerin kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını sağlama ilkesi ile de bağdaşmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. 2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanun’a göre düzenlenecek sözleşmelerde, ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemez. Bu Kanun’da belirtilen haller dışında sözleşme hükümlerinde değişiklik yapılamaz ve ek sözleşme düzenlenemez. Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.” hükmü, Aynı Kanun’un “Hizmet sunucularının sorumluluğu” başlıklı 34’üncü maddesinde “Hizmet sunucuları taahhütleri çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre hizmet sunucusuna ikmal ve tazmin ettirilir. Ayrıca haklarında 27 nci madde hükümleri uygulanır.” hükmü, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir. Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır. Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü, “Mevzuata uygunluk” başlıklı 12’nci maddesinde “İlgili bütün bildirimlerin ve bütün ödemelerin yapılması da dahil olmak üzere yüklenici… (b) Malları veya hakları, işler dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacak ve bu hükümlerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılayacaktır.” hükmü, “Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde; (a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak, (b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır. Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” hükmü, “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur. Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır. Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir. Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir. Düzenlenen sigorta poliçelerinde, idare işveren sıfatıyla, yüklenici ise işi gerçekleştiren sıfatıyla ve varsa alt yükleniciler yer almalıdır. Kıymetler tam değer üzerinden sigorta ettirilmelidir. Sözleşmesinde istenilmiş olması halinde, sigortalara ilişkin limitlerin işe başlama tarihinin yıl dönümündeki güncel değerlere yükseltilmesi zorunludur. Yüklenici, idarelerce istenen söz konusu sigortalara ilişkin poliçeleri ve ödeme kanıtlarını, iş fiili olarak başlamadan önce idareye vermek zorundadır. Sigortalar tamamlanmadığı sürece avans ve hakediş ödemesi yapılmaz. Sigorta poliçelerinde belirlenen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenici idareden bir istekte bulunamaz. Sigorta yükümlülüğünün kabul süresinin sonuna kadar olan süreçte devam edip etmeyeceği veya ne ölçüde devam edeceği, bu süreci düzenleyen madde hükümleri de göz önünde tutularak sözleşme veya eklerinde belirtilir. Sözleşmenin feshi veya işin/hesabın tasfiyesi halinde bu sigortalar, iş yeni yükleniciye ihale edilinceye kadar devam ettirilir ve bu süreye ilişkin sigorta giderleri ilk yükleniciye ait olur. Ancak bu süre, fesih veya tasfiye tarihinden başlamak üzere üç (3) ayı geçemez.” hükmü, “Yüklenicinin kusuru dışındaki hasar ve zararlar” başlıklı 20’nci maddesinde “Olağanüstü haller ve doğal afetlerin işyerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği hasar ve zararlar ile sigortalanabilir riskler sigorta kapsamında olsun veya olmasın yüklenici bu hasar ve zararlar için idareden hiç bir bedel isteyemez. Ancak bu hasar ve zararlar nedeniyle meydana gelecek gecikmeler için yükleniciye gerekli süre uzatımı verilir. Savaş, yurt içinde seferberlik, ayaklanma, iç savaş ve bunlara benzer olaylar veya yüklenici ve varsa alt yüklenici tarafından kullanılmadıkça bir nükleer yakıttan kaynaklanan radyasyonlar ve bunların gerektirdiği önlemler sonucunda meydana gelecek riskler gibi sigortalanması mümkün olmayan türden riskler ile idarenin işlerin tamamlanmış kısımlarını teslim alarak kullanmasından dolayı doğacak riskler idareye aittir.” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve iş yerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “76.1. Hizmet alımı ihalelerinde iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin düzenleme Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesi ile tip idari şartnamelerin “teklif fiyata dahil olan giderler” maddesi ve tip sözleşmenin 21 inci maddesinde yer almaktadır. 76.1.1 Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtileceği” hükme bağlanmıştır. 76.1.2 Tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dahil olan giderler” maddesinde “Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek … sigorta … teklif fiyatına dahildir.” ifadesine yer verilmiştir. … 76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir. Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir. 76.5. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu belirtilerek sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlendiği ihalelerde, isteklilerden ihale aşamasında sigortaya ilişkin herhangi bir belge (taahhütname, sigorta poliçesi vb.) sunmaları istenmeyecektir. Bu durumda, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yüklenici tarafından sigorta poliçesi sunulacağına ilişkin düzenleme teknik şartnamede yapılacaktır.” açıklaması , İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’nci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir. 25.2. 25.1 inci maddede yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında; ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri, Teslimat ve nakliye hizmet bedelleri, UTTS cihaz bedelleri ile cihazların araçlara montaj işlemleri, Araçlara ait her türlü sigorta (Zorunlu Trafik, Kasko vb.), Kilometre bakımları, Periyodik muayene, Arıza bakım onarım, Kaza, Kayıp, Çalıntı/Çalınma, Tamir masrafları, Teknik şartnameye göre istenen özelliklerde araçlarda bulunması gereken yaz tipi ve kış tipi lastiklerle ilgili masraflar, Parça değişimi vb. bakım onarım ile araçlarda bulundurulması gerekli resmi belgelerin temini ile ilgili giderler, Her türlü trafik sigortası veya vergilerinin eksik olması nedeniyle kesilebilecek trafik cezaları, Sigorta şirketinin karşılamadığı hasar bedeli ve ayrıyetten işin teknik şartnamesine göre yerine getirilmesi için gerekli her türlü gider ile sözleşmeden doğacak olan damga vergisi ve varsa KİK payı bedeli isteklilerin teklif etmiş olduğu teklif bedellerine ve sözleşme bedeline dahil olacaktır. İsteklilerinin/Yüklenicinin teklif aşamasında, tüm bu giderleri öngördüğü ve teklifini oluşturur iken, bu maliyetleri de teklif bedelin içinde mütalâa ettiği kabul edilir. 25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır. 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi bulunmaktadır. İdari Şartname’nin eki birim fiyat teklif cetveli aşağıda yer almaktadır. Sıra No Açıklama Birimi Miktarı 1 Tip 1 Araç (1 aracın bir aylık kiralama bedeli teklif edilecektir. 2 adet araç x 12 AY= 24) araç x ay 24 2 Tip 2 Araç (1 aracın bir aylık kiralama bedeli teklif edilecektir. 5 adet araç x 12 AY= 60) araç x ay 60 3 Tip 3 Araç (1 aracın bir aylık kiralama bedeli teklif edilecektir. 13 adet araç x 12 AY= 156) araç x ay 156 4 Tip 4 Araç (1 aracın bir aylık kiralama bedeli teklif edilecektir. 3 adet araç x 12 AY= 36 ) araç x ay 36 5 Tip 5 Araç (1 aracın bir aylık kiralama bedeli teklif edilecektir. 5 adet araç x 12 AY= 60) araç x ay 60 6 Tip 6 Araç (1 aracın bir aylık kiralama bedeli teklif edilecektir. 1 adet araç x 12 AY= 12) araç x ay 12 7 Tip 7 Araç (1 aracın bir aylık kiralama bedeli teklif edilecektir. 1 adet araç x 12 AY= 12 ) araç x ay 12 Okas Kodu Okas Açıklaması 601700001 Yolcu taşıma araçlarının sürücüsüz kiralanması 11 Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “ 21.1. İş ve işyerlerinin korunması ile işin ve/veya işyerlerinin sigortalattırılmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir. 21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri: 21.2.1. Yüklenici hizmetlerde kullanılacak her türlü araçları Trafik Kanununun öngördüğü mecburi mali mesuliyet (trafik) ve tam kasko sigortası yaptırmakla yükümlüdür. Kasko sigortası çok kullanıcıyı ve her türlü zarar ve ziyanı sürücü hatasına bakılmaksızın tüm kazalar, hırsızlık, yangın, tabi afetler, sabotaj, halk hareketleri vb. şeyleri kapsayacak şekilde araçlarda oluşabilecek mekanik, elektrik ve elektronik aksamlar (Beyinsel, şanzıman vb.) arızaları dahil cam ayna vb. parçalar için herhangi bir muafiyet olmaksızın yapılacaktır. Yedek parça ve malzeme değişimi kullanılmamış yeni malzeme ile yapılacak, her türlü hasar bedeli Tam Kasko limitleri dâhilinde gerekirse Yüklenici tarafından ek sözleşme ile teminat altına alınarak, meydana geliş sebebi dikkate alınmaksızın Yüklenici tarafından karşılanacaktır. İdareden veya kullanıcısından zarar ve ziyanlar için bedel talep edilmeyecektir. Sigorta poliçesi buna göre düzenlenmiş olacaktır. Yüklenici, sözleşme ve eklerindeki işlerin yapılması sırasında vuku bulacak kazalarda gerek araç içinde gerekse araç dışında İdare personelinin ve üçüncü şahısların maruz kalacakları bedeni ve maddi zararlarından sorumludur. Bedeni zararlar nedeniyle yapılacak her türlü hastane, bakım, ameliyat gibi masrafları, ölüm halinde ise mevzuatın öngördüğü maddi ve manevi tazminatın tamamını ödemekle yükümlüdür. Ödemediği takdirde İdare tarafından tespit edilen miktarlar Yüklenicinin hak edişinden kesilir. Araçtaki şoför ve yolcuların kaza sonucu tedavi, kalıcı sakatlık veya ölümleri halinde ödenecek tazminat miktarları kasko sigortasında belirtilecektir. Kasko poliçelerinde belirtilecek asgari teminat tutarları aşağıdadır; Ferdi Kaza Koltuk Teminatı; Ölüm/sürekli sakatlık Kişi Başı: 300.000TL Kaza Başı: Kişi başı teminat x koltuk sayısı Sakatlık Kişi Başı: 60.000TL Kaza Başı: 300.000 TL İhtiyari Mali Sorumluluk Teminatı; Şahıs Başına Bedeni Zararlar 1.500.000 TL Kaza Başına Bedeni Zararlar 4.000.000 TL Kaza Başına Maddi Zararlar 10.000.000 TL Kasko ve trafik sigorta poliçelerinin yapılmaması veya zamanında yenilenmemesi halinde ortaya çıkabilecek her türlü maddi, manevi, hukuki sorumluluk Yükleniciye aittir.” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Projenin teknik yapısı” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1.7. Araçların, adblue, köprü, otoyol ücretleri, yıkama, otopark ve trafik cezaları (kullanıcı kaynaklı) İdare’ ye aittir. Ancak ihale süresince araçlar muayene, bakım vs. sebepler ile Yüklenici’nin kullanımında iken gelecek olan trafik cezaları Yüklenici’ den tahsil edilir. Bunların dışında kalan tüm giderler (Ulusal Taşıt Tanıma Sistemi, tamir, bakım, onarım, parça değişimi, vergiler, yeterlilik belgeleri, sigorta, kasko, muayene, proje, araç tadilat ruhsat değişimi vb.) Yüklenici’ ye aittir…” düzenlemesi, Teknik Şartname’nin “Sigorta” 4.5’inci maddesinde “4.5.1. Yüklenici hizmetlerde kullanılacak her türlü araçları Trafik Kanununun öngördüğü mecburi mali mesuliyet (trafik) sigortasını yaptırmakla yükümlüdür. 4.5.2. Kasko sigortası çok kullanıcıyı ve her türlü zarar ve ziyanı sürücü hatasına bakılmaksızın tüm kazalar, hırsızlık, yangın, doğal afetler, sabotaj, halk hareketleri vb. şeyleri kapsayacak şekilde araçlarda oluşabilecek mekanik, elektrik ve elektronik aksamlar (Beyinsel, şanzıman vb.) arızaları dahil cam ayna vb. parçalar için herhangi bir muafiyet olmaksızın yapılacaktır. Yedek parça ve malzeme değişimi kullanılmamış yeni malzeme ile yapılacak, her türlü hasar bedeli “Tam Kasko” limitleri dâhilinde gerekirse Yüklenici tarafından ek sözleşme ile teminat altına alınarak, meydana geliş sebebi dikkate alınmaksızın Yüklenici tarafından karşılanacaktır. İdareden veya kullanıcısından zarar ve ziyanlar için bedel talep edilmeyecektir. Sigorta poliçesi buna göre düzenlenmiş olacaktır. 4.5.3. Araçtaki şoför ve yolcuların kaza sonucu tedavi, kalıcı sakatlık veya ölümleri halinde ödenecek tazminat miktarları kasko sigortasında belirtilecektir. 4.5.4. Kasko ve trafik poliçelerinin yapılmaması veya zamanında yenilenmemesi halinde ortaya çıkabilecek her türlü maddi, manevi ve hukuki sorumluluk Yüklenici’ye aittir .” düzenlemesi yer almaktadır. Söz konusu Şartname’nin itirazen şikâyet başvurusuna konu 4.5.2’nci maddesinde, kasko sigortasının her türlü zarar ve ziyanının sürücü hatasına bakılmaksızın tüm kazaların, hırsızlığın, yangın, doğal afet, sabotaj ve halk hareketleri vb. şeyleri kapsayacak şekilde araçlarda oluşabilecek mekanik elektrik ve elektronik aksam arızaları dâhil cam ayna vb. parçalar için herhangi bir muafiyet olmaksızın yapılacağı, yedek parça ve malzeme değişiminin kullanılmamış yeni malzeme ile yapılacağı, her türlü hasar bedelinin tam kasko limitleri dâhilinde gerekirse yüklenici tarafından ek sözleşme ile teminat altına alınarak, meydana geliş sebebi dikkate alınmaksızın yüklenici tarafından karşılanacağının düzenlendiği görülmüştür. Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından; 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında yapılan sözleşmelere ait hükümlerin uygulanmasında tarafların eşit hak ve yükümlülüklere sahip olduğu, ihale dokümanı ve sözleşmelerde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemeyeceği, Yüklenicinin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde öngörülen yükümlülükleri ve yasakları ihlal ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zararlardan bizzat sorumlu olduğu, Hizmet alımı ihalelerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar, iş yerinde her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türleri ile teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmede veya eklerinde belirtileceği, ilgili mevzuatı gereğince yaptırılması gereken sigortalara ait giderlerin ise İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yer alan teklif fiyata dâhil giderler arasında sayılması gerektiği, bu bağlamda iş ve/veya iş yerinin yüklenici tarafından korunmasının ve mevzuat uyarınca zorunlu olan sigortaların yüklenici tarafından yaptırılmasının mecburi olduğu, idare tarafından bunların yanı sıra ayrıca iş ve/veya iş yerinin sigortalanmasının istenilmesi durumunda, bu hususun Sözleşme Tasarısı’nın 21.1’inci maddesinde belirtilmesi ve uygulanacak sigorta türü ile limitlerinin de aynı Tasarı’nın 21.2’nci maddesinde ifade edilmesi gerektiği; sigorta türlerinin belirtilmediği hallerde, iş ve/veya iş yerinin sigortalanmasının istenmediği kabulünün yapılacağı, sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde ise sigortanın asgari limitler dâhilinde istenildiğinin kabul edileceği, sigorta poliçelerinde belirlenen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenicinin idareden istekte bulunamayacağı anlaşılmaktadır. Başvuruya konu araç kiralama ihalesine ait ihale dokümanında araçların zorunlu trafik sigortası ile kasko sigortası giderinin teklif fiyatına dâhil giderler arasında sayıldığı, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesine konu ettiği Teknik Şartname’nin 4.2’nci maddesi incelendiğinde ise, kasko sigortasının kullanıcıyı her türlü zarar ve ziyanının sürücü hatasına bakılmaksızın tüm kazalar, hırsızlık, yangın vb. şeyleri kapsayacak şekilde yapılacağı, yedek parça ve malzeme değişiminin kullanılmamış yeni malzeme ile yapılacağı, her türlü hasar bedelinin “Tam Kasko” limitleri dâhilinde gerekirse Yüklenici tarafından ek sözleşme ile teminat altına alınarak, meydana geliş sebebi dikkate alınmaksızın yüklenici tarafından karşılanacağı ve sigorta poliçesinin buna göre düzenlenmiş olacağının düzenlendiği, diğer bir ifadeyle, anılan düzenlemede idarece istihdam edilen sürücüden kaynaklanan hata ve kusurdan ötürü yüklenicinin sorumlu olacağına yönelik bir düzenlemeye yer verilmediği, dolayısıyla Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde öngörülen yükümlülükler çerçevesinde hareket etmesi beklenen yüklenicilerin aksi bir durumda doğacak zararların sorumlu olduğu dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır. Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam 2 (iki) iddiasından 1 (bir) iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı 1/2 olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 101.344,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 50.672,00 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, 1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline, 2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine, Oybirliği ile karar verildi.