İSTİNAF KARAR TARİHİ:09/02/2026 Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA:Davacı vekili; müvekkili şirket ile dava dışı ...AŞ arasında ...-...-... no.lu ve 01.01.2021 - 01.01.2022 tarihleri arasında geçerli olan ... Poliçesi düzenlendiğini, ... nolu ... Poliçesi ile 23/11/2021 yükleme tarihinde Türkiye'den İngiltere'ye taşınacak sigortalıya ait emtianın, davalının sorumlu…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2026/37 KARAR NO: 2026/232 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 15/04/2025 NUMARASI: 2023/470 Esas - 2025/403 Karar DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ:10/05/2023 İSTİNAF KARAR TARİHİ:09/02/2026 Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü; DAVA:Davacı vekili; müvekkili şirket ile dava dışı ...AŞ arasında ...-...-... no.lu ve 01.01.2021 - 01.01.2022 tarihleri arasında geçerli olan ... Poliçesi düzenlendiğini, ... nolu ... Poliçesi ile 23/11/2021 yükleme tarihinde Türkiye'den İngiltere'ye taşınacak sigortalıya ait emtianın, davalının sorumluluk sahasında zayi olduğunu, 24.11.2021 tarihli "hasar tutanağı"nda hasarın ... Şti depo görevlisince tespit edilmiş olunup, sigortalı tarafından davalıya hasar bildirimi yapıldığını,sigortalı tarafından Fransada mukim satıcıdan ... satın alınan 40 Torba (Net: 20.000-Kg, Brüt: 21.040-Kg) ... emtiasının Fransa dan Türkiye ye kadar olan karayolu nakliyesinin davalı ... sorumluluğunda fiili nakliyesinin ... tarafından gerçekleştirilmesinin planlandığını, organize edilen nakliye planı kapsamında emtianın satıcı firma tesislerinde ... /... (... * ...) plakalı tır aracına yüklendiği, yükleme ve gümrük çıkış işlemlerinin tamamlanması akabinde aracın 23.11.2021 tarihinde Türkiye'ye hareket ettiğini, ancak 24.11.2021 tarihinde saat 00:25 sularında aracın Almanya ... bölgesinde ... yakınlarında seyir halinde iken ... kısmının yanmaya başladığı, araç sürücüsü tarafından aracın hemen emniyet şeridine çekildiği ve çekiciyi dorseden ayırdığını, durumun ivedilikle en yakın itfaiye birimine haber verildiği, olay yerine intikal eden ... İtfaiyesi ekipleri tarafından alevli bir şekilde yanan nakliye aracına su sıkılmak suretiyle yangının tamamen söndürüldüğü,... plakalı ... üzerinde bulunan emtianın tamamen yanmak ve yangın söndürme suyundan etkilenmek suretiyle zayi olduğunu,yangın hadisesinin muhtemelen dorsedeki bir teknik arızadan veya lastiklerinden çıktığını ve bu hadise neticesinde sevkiyata konu 40 Torba ... emtiasının yanmak suretiyle (tam zayi) olduğu görüş ve kanaatine varıldığını, davalı tarafından düzenlenen taşıma faturası gereğince, taşıma işinin davalı şirket tarafından yapıldığını, söz konusu ekspertiz raporu ile, meydana gelen hasarın niteliği ve miktarı yönünden tespit yapıldığını, sigorta poliçesi kapsamında sigortalı bulunan mezkur emtianın hasar bedeli 38.316-Euro olduğunu, eksper raporuna göre belirlenen sigorta tazminatı bedeli müvekkili tarafından 08.03.2022 tarihinde sigortalıya ödendiği, davalı konumundaki taşıyıcı şirket, emtianın kendisine teslim edildiği andan, gönderilene teslim edildiği ana kadar geçen süre içinde oluşabilecek ziya ve hasardan sorumlu olduğunu, bu miktarın ödenmesi için, Küçükçekmece 3. İcra Dairesinin... sayılı icra takip dosyası aracılığı ile bir ilamsız takip başlatılmış ise de, davalının takibe itirazı üzerine takip durduğundan yapılan haksız itirazın iptali ile, takip sonrası dava dışı ... firmasının sigortacısı tarafından 38.316-Euro ödeme yapılması sebebiyle yapılan ödemenin TBK nın 100 madde hükmüne göre ferilere mahsup edilerek bakiye 8.690,38- eur üzerinden takibin devamına ve davalı borçlu şirketin haksız itirazı nedeniyle icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP:Davalı vekili; hak düşürücü süre içinde müvekkili şirkete yapılmış hasar ihbarı bulunmadığını, müvekkili şirket davaya konu edilen taşıma ilişkisinde fiili taşıyıcı olmadığını, yalnızca ... konumunda olduğunu, işbu taşıma işinde asıl fiili taşıyıcı ... firması olduğunu, bu durumun davacı tarafından da kabul edildiğini, işbu davanın rücuen tazminata dayanması nedeniyle işbu davada davacının öncelikle hukuken halef olma sıfatının gerçekleşmesi gerekli olduğunu, hasarın varlığını ve talep edilen hasar miktarını ispat için yeterli olmadığını, ortaya çıkan yangın "mücbir sebep" niteliğinde olduğundan davacının ileri sürdüğü zarardan müvekkili şirketin sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, tazminat miktarının CMR konvansiyonu sınırlı sorumluluk hükümleri kapsamında bilirkişi aracılığı ile tespitinin gerekli olduğunu, alacağın likit olmadığını, icra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEME KARARI:Mahkemece; davacı sigortalısı adına tanzim edilen 01.01.2021 -2022 vadeli ... Sigorta Poliçesi vadesinde ve Poliçe şartı ... teminat şartı gereği teminat kapsamında davaya konu hasarın meydana geldiğini, tazminat makbuzu-ibraname-feragatname ile davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına 23.02.2022 tarihinde 38.316-Euro hasar ödemesi yapıldığını, bu ödeme sonucunda sigorta şirketinin kendi sigortalısına halef olup rücuen tazminat talebinde bulunma hakkının olduğunu,emtianın karayoluyla Fransa-Türkiye sevki sırasında 24.11.2021 tarihinde ... ... plakalı araçta çıkan yangın nedeniyle emtianın yanma sonucu kullanılamayacak şekilde hasarlandığı, karayolu taşımasında taşıma işleri organizatörünün davalı şirket ve fiili taşıyıcısının ... firması olduğunu, bu hususun navlun faturası ve CMR belgesi ile sabit olduğunu, emtiaya verilen tam hasardan sorumlu olduklarını, CMR hükümlerine tabi taşımada taşıyıcının sorumluluğu CMRnin 23 madde hükümlerine göre birim bürüt kg başına 8,33 SDR ile sınırlı sorumlu olduğunu, somut olayda tam zayi olan emtianın 20.000-kg emtia bakımından sınırlı sorumluluk limiti 166.600 SDR tutarına denk geldiği, sınırlı sorumluluk limitleri aşılmadığı için ödenen ve rücu konusu 38.316-Euro zararın tamamı davalı ve dava dışı ... sorumluluğunda olduğunu, davacı tarafça icra takibi başlatıldıktan sonra 06.12.2022 tarihinde takip borçlusu dava dışı fiili taşıyıcı ... firmasının 38.316-Euro ödediği fakat davacının ödeme emrinde TBKnın 100 madde uyarınca kısmi ödemelerin öncelikle işlemiş faiz, masraf ve ferilere mahsup edileceğinin ihtar edildiği yapılan ödemenin öncelikle ferilerden düşülmesinin hukuka aykırı olmadığını, davacının CMR 27.maddesi uyarınca yıllık %5 oranında faiz talep etme hakkı var ise de daha düşük oranda faiz talep edildiğinden taleple bağlı kalındığı gerekeçsiyle davanın kabulüne 8.690,38 Euro bakımından itirazın iptaline alacak likit ve davalının haksız olduğu anlaşılmakla alacağın %20'si oranda icra inkar tazminatına hükmedilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili; dava konusu olayda hasarın meydana gelmesinde müvekkili şirketin bir sorumluluğu bulunmadığını, sorumluluk tamamen taşımayı gerçekleştiren icra dosyasında borçlu olarak görünen ... firmasının sorumluluğunda bulunduğunu, sigortası tarafından davaya konu icra dosyasına ödeme yapılması da bu durumu açıkça gösterdiğini, alt taşıyıcı olan ... tarafından yapılan taşıma sırasında meydana geldiğini, müvekkili şirketin buradaki sorumluluğu taşıyıcının seçilmesinde özen gösterme yükümlülüğü olduğunu, taşıyıcıda herhangi bir sorun bulunmadığını, hasarın mücbir sebep kapsamında değerlendirilen yangın sonucu meydana geldiğini, ... şirketinin sigortacısının davacı şirkete ödeme yapması olayın mücbir sebep kapsamında değerlendirilmesini engellemediğini, sebebi bilinmeyen bir nedenden dolayı araçta yangın çıkmış ve bazı malların hasar gördüğünü, ekspertiz raporunda da fiili taşıyıcının ... olduğunu ve "söz konusu yangın hadisesinin muhtemelen dorsedeki teknik bir arızadan veya lastiklerinden çıkmış olduğu" şeklinde tespit yapıldığını, mücbir sebebin sorumlu kişinin kusurunu ortadan kaldıracağını, CMR Konvansiyonu 17/2 madde Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değilde, istek sahibinin verdiği talimattan yüke has bir kusurdan yahutta taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri geliyorsa, taşımacı sorumlu tutulamaz." hükmünü havi olduğunu, Yargıtay 11. HD nin 2016/4554 Esas - 2017/7477 Karar sayılı 20.12.2017 tarihli ilamında yangın olayının CMR 17/2 maddesi kapsamında kabul edildiğini, müvekkili şirkete yapılan sorumluluk atfının hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. GEREKÇE:Dava, Davacı tarafından sigortalısına ödenen tazminatın davalı taşıyıcılardan tansili için başlatılan icra takibine davalının itirazının iptali istemine ilişkindir.Davacı taraf, Küçükçekmece İcra Dairesinin ... (eski esas Küçükçekmece 3. İcra ...) sayılı takip dosyasında 38.316-Euro asıl alacak, 443,92- Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 38.759,92- Euro alacağın asıl alacağa 11.08.2022 takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4.a maddesi uyarınca faiz işletilerek tahsili için davalı ve dava dışı alt taşıyıcı aleyhinde icra takibi başlatmış,davacı sigortalısına 23.02.2022 tarihinde 38.316-Euro tazminat ödemesi yaparak kanuni halefiyet yanında sigortalının hasar nedeniyle tüm haklarını devir ve temlik alarak akdi halef sıfatını kazanmıştır.Dava dışı alt taşıyıcının sorumluluk sigortacısı tarafından icra takibi başlatıldıktan sonra 06.12.2022 tarihinde tazminat tutarının tamamını ödediği konusunda uyuşmazlık yoktur.Elde ki davada davacı sigorta şirketi yapılan ödemeyi öncelikle ferilere mahsup ettiğini belirterek bakiye asıl alacak bakımından itirazın iptali ve %20 oranda icra inkar tazminatı talep etmiştir.Taşıyanın taşıma sözleşmesinden doğan taşıma borcunu, bir üçüncü kişi ile taşıma sözleşmesi akdederek de ifa edebilme imkânı bulunmaktadır. İkinci taşıma ile ilk taşıma bakımından gönderen durumunda olan taşıyanın eşyanın taşınmasına dair alacak hakkı yerine getirilirken, kendisinin de birinci sözleşmeyle yüklendiği taşıma taahhüdü ifa edilmiş böylece taşıma sözleşmesinin biri diğerinin ifasına hizmet etmiş olur ve ifasına hizmet edilen sözleşmeye alt taşıma, diğerine de asıl taşıma denir.Somut uyuşmazlıkta taşımanın güzergahı iktibariyle CMR hükümleri uygulanacaktır. Davalı taşıma işleri organizatörü olduğunu, fiili taşımacıyı yapmadığını bu nedenle sorumlu tutulamayacağını savunmaktadır. CMR uyarınca, bir kişinin taşıyıcı olarak sorumlu tutulabilmesi için taşıma işini üstlenmiş olması gerekli ve yeterlidir. Zira CMR nin1 f.1 uyarınca CMR, “ücret karşılığında yüklerin taşıt ile karadan taşınmasına ait her mukaveleye uygulanacaktır”. Taşıyıcının taşımanın bir kısmını ya da tamamını bilfiil yerine getirmemiş olması, Taşıma İşleri Komisyoncusunun ya da taşıyıcının CMR hükümlerine göre sorumlu tutulamayacağı anlamına gelmemektedir. Bir başka söyleyişle, CMR’de “taşımayı fiilen gerçekleştirmek üzere” gibi bir kavram yer almayıp yalnızca taşıt ile karadan taşınmasına ait mukaveleden bahsedildiğinden, TİK de bu şekilde taşımayı üstlendiği müddetçe CMR kapsamında taşıyıcı olarak kabul edilmektedir. CMR nin 3. maddesinde “Bu Sözleşmenin uygulanması bakımından taşımacı, çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında hareket ve ihmallerinden sanki bu hareket ve ihmalleri kendisi yapmış gibi sorumlu olacaktır.”Hükmün işaret ettiği üzere, yardımcı kişinin eylemi sonucunda bir zarar meydana geldiğinde, söz konusu zarara yol açan eylemi bizzat taşıyıcı kendi gerçekleştirmiş gibi kabul edilecektir. CMRnin 3 madde hükmü CMR’ye tabi bütün taşımalarda uygulama alanı bulacağı gibi,41 madde hükmü dikkate alındığında, taşıyıcının 3 madde hükmünden doğan sorumluluğunu kaldırması veya CMR’de öngörülenden farklı bir şekilde sınırlandırması mümkün değildir. Zarara sebebiyet veren eylemi taşıyıcının mı yoksa yardımcı kişinin mi gerçekleştirdiğinin bir önemi yoktur. CMR nin 17 ila 29. maddelerinde düzenlenen sorumluluk hükümleri uyarınca, meydana gelen zarar sebebiyle yardımcı kişi zarardan sorumlu tutulabiliyorsa, taşıyıcı da zarardan sorumlu olacaktır. Taşıyıcının sorumluluğunu düzenleyen hükümlerin yanında, taşıyıcının sorumluluktan kurtulacağı halleri düzenleyen CMR m.17/2 ve m.17/4 hükümleri yardımcı kişi açısından da uygulama alanı bulacak ve taşıyıcı, haliyle de yardımcı kişi bu sorumsuzluk hallerinden yaralanacaktır. (CMR hükümleri uyarınca taşıyıcının yardımcı kişilerin eylemlerinden doğan sorumluluğu-...Yüksek Lisans Tezi )Davalının hasara taşımayı sigortalıya karşı üstlenmesi nedeniyle taşıyıcı sıfatıyla sorumluluğu olduğundan davalı vekilinin husumete ilişkin istinaf nedeni yerinde değildir. Hasarın çekiciye bağlı dorsede çıkan yangın neticesi gerçekleştiği ,emtianın tam zayi olduğu anlaşılmaktadır.Eksper raporunda ve bilirkişi raporunda teknik bir arıza nedeniyle yangın çıktığı belirlenmiştir. Davalı vekili yangın olayının mücbir sebep olduğunu ileri sürmüş ise de ;mücbir sebep, yükümlülüğün ifa edilmesinin önünde kat’i bir engel teşkil eden harici bir olay olup, mahiyeti itibariyle olağanüstülük, haricilik, kaçınılmazlık unsurlarını taşır. Araçta ki arıza nedeniyle çıkan yangın mücbir sebep kapsamında değildir.Davalı taşıyıcı sorumsuz olduğu sebebi ispat yükü altındadır.17/2’madde deki genel sorumluluktan kurtulma sebeplerine dayanması halinde 18/1 madde hükmünce ispat yükü kendisine düşer. Taşıyıcı bu halde öncelikle sorumluluktan kurtulma sebebinin varlığını, akabinde zararın bizatihi bu sebepten kaynaklandığını ispatla mükelleftir. Bir başka deyişle taşıyıcı zarar ile öne sürdüğü genel sorumluluktan kurtulma sebebi arasındaki illiyet bağını ispat etmek zorundadır. Genel sorumluluktan kurtulma sebeplerine dayanıldığında taşıyıcı hem sorumsuzluk sebebini hem zarar ile sebep arasındaki illiyet bağını hem de tedbirli bir taşıyıcıdan beklenen dikkat ve özenin fiilen yerine getirdiğini ispatla yükümlüdür. CMR nin 17/3 maddesi uyarınca kusurlu taşıt nedeniyle meydana gelen hasardan sorumlu olduğundan yangın olayının taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan bir halden meydana geldiğini ispata yarar delil sunulmadığından davalı taşıyıcı sınırlı sorumluluk dahilinde kalan talepten sorumludur.Davalı sorumluluktan kurtulma sebebini ispat edemediğinden davalı vekilinin müvekkilinin hasardan sorumlu olmadığına ilişkin istinaf nedeni de yerinde değildir.HMK nın 355(1)maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleriyle sınırlı yapılan incelemede davalı taşıyıcı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.Davada , TBK nın 100 maddesi uyarınca yapılan kısmi ödemeden kalan miktar talep edildiği belirtilmiş, ancak mahkemece bu yönden hesaplama yaptırılmamış ve alacak tazminat kabilinden olduğu halde icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceği gözetilmeden icra inkar tazminatına hükmedilmiş ise de; karar davalı tarafça bu yönleriyle istinaf edilmediğinden kaldırma sebebi yapılmamıştır.Açıklanan nedenlerle, husumete ve sorumluluğa ilişkin istinaf nedenleri yerinde görülmeyen davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 12.746,33-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 3.186,59-TL harcın mahsubu ile 9.559,74-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 255-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 09/02/2026