Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008 -2-224 (İlk inceleme) Karar Sayısı : 08-69/1123 -439 Karar Tarihi : 4.12.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler :Tuncay SONGÖR, M. S ıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN , Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖR : Nur Seda KÖKTÜRK C. ŞİKAYET EDEN : -Gizlilik talebi bulunmaktadır . D. HAKKINDA İLK İNCELEME YAPILAN : - Darfilm Fotoğ raf Ürünleri Tic. Ltd. Şti. 20
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2008 -2-224 (İlk inceleme) Karar Sayısı : 08-69/1123 -439 Karar Tarihi : 4.12.2008 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10 Üyeler :Tuncay SONGÖR, M. S ıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN , Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖR : Nur Seda KÖKTÜRK C. ŞİKAYET EDEN : -Gizlilik talebi bulunmaktadır . D. HAKKINDA İLK İNCELEME YAPILAN : - Darfilm Fotoğ raf Ürünleri Tic. Ltd. Şti. 20 Ebusuud Cad. Basım İş Hanı No:75/2 34112 Sirkeci/İstanbul E.DOSYA KONUSU : Shinko markalı termal vesikalık fotoğraf baskı sis temleri ve kağıtlarının Türkiye deki tek ithalatçısı Darfilm Foroğraf Ü rünleri Tic. L td. Şti (Darfilm) nin son dönem kur dalgalanmalarını bahane ederek Shinko marka makine ve kağıtları çok yüksek fiyattan satmaya başladığı iddiası. F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuru dilekçesinde özetle; fotoğrafçılık sektöründe faaliyet gösteren bir işletm e sahibinin Dar film den Shinko marka bir baskı cihazı aldığı, Darfilm in Shinko baskı makineleri ve fotoğraf kağıtlarının Türkiye deki tek ithalatçısı olduğu, Shinko fotoğraf kağıdını şimdiye kadar Euro bazında satın aldıklarını ancak 30 dövizde yaşanan dalgalanmadan dolayı Darfilm in Shinko makine ve kağıtları Japon yeni üzerinden satmaya başladığı, Japon Yeni üzerinden satışlar başladıktan sonra fotoğraf kağıdına %70 oranında zam geldiği, söz konusu zammın yalnızca kur farkından kaynaklanmış olamayacağı, Darfilm in dövizde yaşanan dalgalanmayı bahane ederek fotoğraf kağıdını çok yüksek fiyattan sattığı ve Shinko marka makine satın alan bir fotoğrafçının Shinko fotoğraf kağıdı almaya mecbur olmasından dolayı zarara uğratıldığı iddia edilmekt e ve gereğinin yapılması talep edi lmektedir. G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 4.11.2008 tarih ve 7157 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 24.11.2008 tarih ve 7752 sayı lı yazı ile tamamlanan başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un ilgili hükümleri 40 çerçevesi nde düzenlenen, 25.11 .2008 tarih ve 2008 -2-224/İİ -08-NSK sayılı İlk İnceleme Raporu, 28.11 .2008 tarih , REK.0.06.00.00 -110/392 sayılı Başkanlık önergesi ile 08-69 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. H. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ : Darfilm in J apon Yeni uygulamasına geçiş sonrası yayınlad ığı fotoğraf kağıdı fiyatlarına ilişkin şikayet hakkında 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir. 08-69/1123 -439 2 I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME Darfilm in internet sitesinde n alınan bilgilere göre1, Darfilm Türkiye de 50 yılı aşkın bir 50 süredir fotoğrafçılık alanında faaliyet göstermektedir. Halihazırda Polaroid firmasının Türkiye deki tek ve Shinko marka termal vesikalık fotoğraf baskı sistemleri ve kağıtlarının yetkili satıc ısı konumundadır. Şikayetçi tarafından gönderilen yazılardan ve sektörde faaliyet gösteren çeşitli firmalardan alınan bilgilere göre, Shinko marka cihaz ve kağıtlar çeşitli satıcılar tarafından satılmaktaysa da Türkiye ye ithalatı yalnızca Darfilm tarafınd an yapılmaktadır. Darfilm internet sitesinde, Japon Yeni uygulamasına geçişin, Dünyanın ve ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik ortamın yarattığı kurlardaki olumsuz değişim karşısında Japon Yeni olarak ithal ettiğimiz Shinko ürünlerini Japon Yeni olarak s atmaktan başka bir çözüm bulamadık şeklinde bir ifadeyle müşterilere duyurulduğu, fiyat listesi 60 Yeni Türk Lirasına (YTL) çevrildiğinde fiyat artışının çok fazla olduğu izleniminin doğabileceğinin ancak bunun son birkaç yıldır 1,05 - 1,15 YTL (100JPY=1,05 1,15 YTL) arasında işlem gören Japon Yeni nin 1 ,40 YTL nin üstünde seyretmesinden kaynaklandığının ifade edildiği tespit edilmiştir . Bahsi geçen duyurudan bir süre sonrasında ise d öviz kurlarındaki artışın olumsuz etkisini azaltmak için, baskı cihazları ve kağıtları için, TCMB Döviz satış kuru paralelinde Darfilm in kendi kurunu ilan etmeye başladığı ve bu uygulamanın 30 Kasım a kadar süreceği duyurulmuştur. Şikayetçi, Shinko 2145 model baskı cihazını satın aldığından beri kağıda rulo başına 80 Euro öded iğini, ödemeler YTL üzerinden yapıldığından ödediği bedelin 145 ile 160 YTL arasında değiştiğini ancak Japon yeni uygulamasına geçildikten sonra aynı 70 kağıda 14350 Japon Yeni yani yaklaşık 216 YTL ödemeye başladığını ifade etmektedir. Şikayet dilekçesinde a yrıca, kur dalgalanmaları hesaba katılsa dahi ödemesi gereken tutarın yaklaşık 162 YTL olduğu, bu sebeple aradaki fiyat farkının Darfilm in kâr marjını yükseltmesinden kaynaklandığı ve aşırı yüksek fiyatlar sebebiyle mağdur olunduğu iddia edilmektedir. Şik ayetçi Ağustos ayı içerisinde satın aldığı kağıt rulosu fiyatı ve ayrıca 12 Kasım itibariyle Darfilm internet sitesinden aldığı kağıt fiyat bilgisiyle söz konusu hesaplamayı yaptığını ifade etmiştir. I.1. 4054 sayılı Kanun ve İlgili Mevzuat Çerçevesinde Y apılan Değerlendirme 4054 sayılı Kanun un 6 . maddesi ile bir veya birden fazla teşebbüsün hakim durumunu kötüye kullanması yasaklanmaktadır. Herhangi bir teşebbüsün tek taraflı 80 davranışının ihlal olarak değerlendirilebilmesi için öncelikle bahse konu teşeb büsün faaliyet gösterdiği ilgili pazar tanımlanmalı ve bu pazarda hakim durumda olup olmadığı tespit edilmelidir. Gerek ilgi li pazar tanımlanması gerekse ha kim durum analizi detaylı inceleme gerektiren aşamalardır. Bu sebeple ve değerlendirme üzerinde bir etkisi olmayacağı da göz önüne alınarak, Darfilm in hakim durumda olduğu varsayılarak şikayet konusu eylemin kötüye kullanma olarak değerlendirilip değerle ndirilemeyeceği incelenmiştir. Darfilm tarafından satılan S hinko fotoğraf kağıdında Japon Y eni uygulamasına geçiş sonrası ortaya çıkan fiyatlar rekabet hukuku kapsamında aşırı fiyat olarak nitelenebilecektir. Rekabet Kurulu nun önceki kararları ve Avrupa Topluluğ u 90 uygulamaları ı şığında aş ırı fiyatın; pazar gücünün kötüye kullanımı sonucunda b ir 1 www.darfilm.com 08-69/1123 -439 3 ürünün ekonomik değeri ile fiyatı arasındaki makul olmayan farklılığın bulunması seklinde tanımlanması mümkündür. Dosya konusu şikayet kapsamında, yeni fiyatların aşırı fiyat olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinin anlaşılması için Japon Yeni ne geçiş öncesinde fotoğraf kağıdının fiyatı ile geçiş s onrası fiyatı karşılaştırılarak kurdaki değişimden kaynak lı fiyat artışı elimine edilip Dövizde herhangi bir dalgalanma olmasaydı ürün kaç liradan satılıyor olacak tı? sorusuna cevap aranmıştır. Önce likle belirtilmesi gereken husus, Shinko nun bir Japon markası olduğu ve ithalatçı Darfilm in Shinko ürünlerini Japon Yeni üzerinden satın aldığıdır. Ekonomide 100 yaşanan son dönem gelişmeleri öncesinde Darfilm in Shinko marka cihaz ve kağıtları Euro üzerinde n satmakta olduğu hem şikayetçi tarafından ifade edilmekte hem Darfilm in internet sitesinde yer almaktadır. Yapılan araştırmadan, gerek Japon Yeni -Türk Lirası gerekse Japon Yeni - Euro paritesinin son 2 yıldır fazla dalgalanmadığı ancak Eylül 2008 tarihin den itibaren Japon Yeni nin iki para birimi karşısında da değer kazanmaya başladığı anlaşılmıştır. Ayrıca TCMB internet sitesinden alınan bilgiye göre 19 Ağustos -12 Kasım tarihleri arasında Euro nun Türk Lirası karşısındaki artışı yaklaşık %17 iken, Japon Yeni nin Türk Lirası karşısındaki artışı yaklaşık %54,3 olarak gerçekleşmiştir. Bu sebeple Japon Yeni olarak ithal edilen bir ürünün Euro olarak satılması 110 dalgalanma öncesi Türk Lirası fiyatlarında fark edilir bir değişiklik yaratmazken, dalgalanma sonrası maliyetlerin Japon Yeni olarak , gelirlerin ise Euro olarak hesaplanan Türk Lirası üzerinden olması, ithalatçı teşebbüs için kur riskinin ciddi bir parametre olarak ortaya çıkmasına neden olmuştur. Kur dalgalanmalarının ortaya çıkardığı bahse konu durum aş ağıda detaylandırılmıştır: Tablo 1: 1 Rulo Fotoğraf Kağıdının Fiyatında Meydana Gelen Değişiklikler 19.08. 2008 12.11.2008 YTL/ Euro 1,737200 2,037500 KUR YTL/Japon Yeni 0,010760 0,016607 FİYAT A) Müşteri, ürünü 19.08.2008 tarihinde olduğu gibi Euro fiyatlarıyla satın almaya devam ederse ürünün 12.11.2008 itibariyle Japon Yeni ve YTL fiyat karşılığı: B) Müşteriye Japon Yeni olarak uygulanan yeni fiyatın (12.11.2008 fiyatı) Euro ve YTL karşılığı: C) İthalatçı, ürünü 19.08.2008 tarihindeki Japo n Yeni fiyatlarıyla satmaya devam etseydi ürünün 12.11.2008 tarihinde Euro ve YTL fiyat karşılığı: EURO 80 80 117 105,27 YEN 12915,9 9815,13 14350 12915,9 1 RULO KAĞIT YTL 138,97 163 238,3 214,5 A) Darfilm, 12.11.2008 tarihinde fotoğraf kağıdını 80 E uro ya satmaya devam etseydi şikayetçi ürüne 163 YTL ödeyecekti. Ancak böyle bir durumda ürünün Japon Yeni karşılığı yaklaşık 9815 Japon Yeni olacak ve (ürün Ağustos ayı fiyatlarıyla - 120 12915,9 Japon Yeni) ithal edilmişse Darfilm in yaklaşık 3100 Japon Yeni z ararı ortaya çıkacaktı. 08-69/1123 -439 4 B) 12.11.2008 tarihi itibariyle fotoğraf kağıdı satış fiyatı Japon Yeni olarak açıklanmaktadır (1 rulo kağıt 14350 JPY dir). Söz konusu fiyatın Euro karşılığı 117 Euro, YTL karşılığı ise 238,3 YTL dir. Diğer bir deyişle, Shinko mar ka ürünlerin fiyatları Darfilm tarafından Euro para birimine göre ilan edilmeye devam etseydi fotoğraf kağıdının fiyatında 37 Euro luk bir artış meydana gelmiş olacaktı (117 - 80 Euro). Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, şikayetçinin bahse konu ürünü 1 2.11.2008 tarihinde 162 YTL ye alması gerektiği iddiasının Euro -Japon Yeni paritesindeki 130 değişimleri göz ardı etmesi sebebiyle doğru olmadığı anlaşılmaktadır. C) Japon üretici Shinko nun Darfilm e sattığı fiyatlarda 19.8.2008 - 12.11.2008 tarihleri arasında herhangi bir değişiklik yapmaması ve Darfilm in de ürüne kur farkı haricinde bir zam yapmaması halinde ise şikayetçinin 12.11.2008 itibariyle ödemesi gereken tutar (=0,016607*12915,9 Yen) 214,5 YTL dir. Darfim in internet sitesinde yayınladığı, fotoğraf k ağıdı için sabitlemiş olduğu kur 0,016423 tür. Yani halihazırda 14350 Japon Yeni olan fotoğraf kağıdı 235,67 YTL dir. Sikayetçinin 19.8.2008 itibariyle yaklaşık 138,97 YTL ye aldığı ürünü 12.11.2008 itibariyle 238,3 YTL ye alması yaklaşık %69,5 lik bir fi yat artışına tekabül etmektedir. Yalnızca kur farkından kaynaklanan artış sonrası fiyatın 214,5 YTL olarak 140 hesaplandığı göz önünde bulundurulursa, %69,5 lik artışın yaklaşık %54,3 ünün kurdaki oynamadan kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Kur farkı haricinde fi yatta meydana gelen artış %15,2 ile sınırlıdır. Sonuç olarak kağıdın fiyatında meydana gelen artışın büyük bölümü nün kur farkından kaynaklanması sebebiyle, Japon Yeni ne geçiş ile birlikte Darflim in aşırı fiyat uygulamaya başladığı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı kanaatine ulaşılmıştır. J. SONUÇ Başvuru konusu iddialara ilişkin olarak herhangi bir işlem yapılmasına gerek 150 bulunmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.