Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007-1-78 (Ortak Girişim ) Karar Sayısı : 07-66/808-303 Karar Tarihi : 22.8.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN , Süreyya Çakın, Mehmet Akif ERSİN . B. RAPORTÖRLER: Abdu lgani GÜNGÖRDÜ , Fatma ATAÇ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Umicore S.A. ve Zinifex Ltd. Temsilcisi: Av. Gönenç GÜRKAYNAK Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mah. 20 Beşiktaş/İstan
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007-1-78 (Ortak Girişim ) Karar Sayısı : 07-66/808-303 Karar Tarihi : 22.8.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN , Süreyya Çakın, Mehmet Akif ERSİN . B. RAPORTÖRLER: Abdu lgani GÜNGÖRDÜ , Fatma ATAÇ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Umicore S.A. ve Zinifex Ltd. Temsilcisi: Av. Gönenç GÜRKAYNAK Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mah. 20 Beşiktaş/İstanbul D. TARAFLAR : - Umicore S.A. Rue du Marais -Broekstraat 31 B -1000, Brüksel -BELÇİKA - Zinifex Ltd. Freshwater Place Level 29, 2 Southbank Boulevard Southbank Victoria 3006, AVUSTR ALYA 30 E. DOSYA KONUSU: Umicore S.A. ve Zinifex Ltd. nin çinko eritme, rafine ve alaşımı iş kollarının birleştirilmesi suretiyle Nyrstar adı altında oluşturulması planlanan ortak girişim şirketine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtla rına 21.6.2007 tarih ve 4257 sayı ile giren bildirim üzerine, söz konusu devralmaya ilişkin olarak talep edilen ek bilgi ve belgeler, Kurum kayıtlarına 9.7.2007 tarih ve 4659 sayı , 17.7.2007 tarih ve 4826 sayı, 17.7.2007 tarih ve 4827 sayı ve 27.7.2007 tar ih ve 5059 sayı ile intikal eden yazı larla tamamlanmıştır. 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet 40 Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 2.8.2007, 2007 -1-78/Öİ -07-AG sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu, 14.8.2007 tarih, REK.0.05.00.00 -120/151 sayılı Başkanlık önergesi ile 0 7-66 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN G ÖRÜŞÜ: İlgili raporda; - Dosya konusu işlemin, tarafların ciroları yönüyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin 50 05-01/3-3 2 Alınması Gereken Birleşm e ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu, - Söz konusu işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ile yasaklanan, bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya mevcut hakim durumlarını güçlendirm eye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonuc unu yaratmayacağı ve işleme izin verilmesi gerektiği, 60 - Taraflar arasında imzalanan İş Birleştirme ve Hissedarlar Anlaş ması nda öngörüldüğü şekilde Nyrstar ın halka arz edilmesi yoluyla kontrolü değiştiği takdirde 1998/2 sayılı tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ de yer alan eşiklerin aşılması durumunda ayrıca Kurul izninin alınması zorunluluğu bulunduğunun taraflara b ildirilmesi gerektiği ifade edilmektedir . H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 70 H.1. Taraflar H.1.1. Umicore S.A. Umicore S.A. Belçika yasalarına göre kurulmuş ve faaliyetlerini dört iş alanına yoğunlaştırmış olan bir malzemeler teknolojisi grubudur. Söz konus u iş alanları, ileri malzemeler , değerli metallere ilişkin geri dönüşüm ve inceleştirme faaliyetleri , değerli metallere ilişkin diğer hizmetler ve çinko kimyasalları dır. 80 Toplam sermayesi 464,9 Milyon Avro olan Umicore S.A. nın hisselerinin yaklaş ık %97 si halka açıktır ve Euronext menkul kıymetler borsasında işlem görmektedir. Umicore S.A. üzerinde doğrudan veya dolaylı olarak kontrol sahibi olan herhangi bir hissedar bulunmamaktadır. H.1.2. Zinifex Ltd. Zinifex Ltd. Avustralya yasalarına göre kurulmuş olan ve dünyanın önde gelen entegre çinko ve kurşun firmalarından biridir. Avustralya da Century Mine ve Roseberry Mine adında çinko, kurşun ve bakır çıkarılan iki adet maden ocağı, Hollanda, Amerika ve Avustralya da üç adet çinko rafinerisi, Gün ey 90 Avustralya da Port Pirie kurşun eritme tesisi ve Australian Refined Alloys (Avustralya) ile Genesis Alloys (Çin) nezdinde sahip olduğu iştirakleri bulunmaktadır. Zinifex Ltd. bütünüyle halka açık bir şirket olup Avustralya borsasında işlem görmektedir . Zinifex Ltd. üzerinde doğrudan veya dolaylı olarak kontrol uygulayabilen herhangi bir hissedar bulunmamaktadır. 100 05-01/3-3 3 H.2. İlgili Pazar H.2.1. İlgili Ürün Pazarı Çinko metali çinko eritme, rafine ve alaşım sürecinin sonunda oluşan nihai üründür. Çinko k imyasal olarak aktif; bakır, alüminyum ve magnezyum gibi diğer metallerle kolayca alaşıma girebilen bir metaldir. Demirle tepkimeye girmesi sonucu galvanizli veya kaplama olarak kullanıldığı takdirde çeliği paslanmaya karşı dayanıklı hale getirmektedir. Çi nko metali sert olmasına rağmen şekillendirilebilir, sarılabilir ve çekilebilir. Ayrıca erime noktasının 110 düşük olması özelliği nedeniyle pres dökümüne de uygundur. Çinko metalinin başlıca kullanım alanları şunlardır: - Çeliğin galvanize edilmesi - Pirincin ür etimi (bakır çinko alaşımında) - Pres dökümü (örneğin otomobil parçalarının üretiminde) - Çinko oksidinin ve diğer kimyasalların üretimi (örneğin lastiğin kükürtle sertleştirilmesinde, boyalarda, kaplamalarda, seramiklerde, ilaçlarda ve tarımda) - Alkalin piller de ve diğer sanayi uygulamalarında kullanılan tozun üretimi ve sıralanmış ve çekilmiş çinko üretiminde (çoğunlukla inşaat 120 ürünlerinin üretiminde) Çinko metalinin ticarete konu olan beş türü (ayarı) bulunmaktadır: 1. Özel yüksek dereceli (ayarlı) çinko (ÖYD): (%99,995 saflığa sahiptir). 2. Yüksek dereceli çinko (YD): (%99,95 saflığa sahiptir). 3. İyi normal markalı çinko (İNM): (%98,5 saflığa sahiptir). 4. Pres dökümü çinko alaşımı (PDA). 5. Devamlı galvaniz dereceli çinko (DGD). ÖYD en çok satılan tür olup tüm, çinko ti caretinin büyük bir çoğunluğunu 130 oluşturmaktadır. Avrupa Komisyonu nun Outokumpu/Norzink Kararı nda söz konusu çinko türleri arasında talep açısında sınırlı bir ikame edilebilirlik olmasına rağmen arz bakımından özellikle ÖYD, DGD ve PDA türleri arasında yüksek derecede bir ikame imkanı bulunmaktadır. Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde ilgili ürün pazarı çinko eritme, rafine ve alaşımı ve bunun alt pazarları ÖYD , YD , İNM , PDA ve DGD olarak belirlenmiştir. 140 H.2.2. İlgili Coğrafi Pa zar İlgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir. 150 05-01/3-3 4 H.3. Değerlendirme H.3.1 . İşlemin Niteliği Başvuru konusu işlem çerçevesinde, Umicore S.A. ve Zinifex Ltd. in çinko eritme, rafine ve alaşımı iş kolları birleştirilere k Nyrstar adı altında bir ortak girişim şirketi kurulması planlanmaktadır. Bu amaçla taraflar arasında 23.4.2007 tarihinde İş Birleştirme ve Hissedarlar Sözleşmesi (İBHS) imzalanmıştır. Sözleşmede belirtilen diğer koşulların yanısıra Rekabet Kurulu nun da izninin alınmasının ardından Nyrstar ın Eylül 2007 de 160 oluşturulması hedeflenmektedir. Zinifex Ltd. tarafından Nyrstar a aktarılacak olan malvarlıkları; Avustralya daki Hobart ve Port Pirie, ABD deki Clarcsville ve Hollanda da bulunan eritme ve alaşım tes isleri ve aynı zamanda Zinifex Ltd. in Avustralya daki Australian Refined Alloys ve Çin deki Genesis Alloys nezdinde sahip olduğu iştiraklerinden ibarettir. Umicore S.A. tarafından Nyrstar a aktarılacak olan malvarlıkları ise, Belçika daki Balen ve Overpelt, Fransa daki Auby ve GM Metal de bulunan 170 eritme ve alaşım tesisleri ile Umicore S.A. nın Fransa daki Galva 45, Çin deki Umicore Yunan Zinc Alloys ve Foehl China nezdinde sahip olduğu iştirakleri ve aynı zamanda Tayland daki Padaeng Industry nezdinde sahip olduğu %24,9 oranındaki hisse payıdır. Buna ek olarak, Umicore S.A. nin Padaeng Industry nezdinde sahip olduğu %22 lik hissesinin de Tayland mevzuatının öngördüğü şartların yerine getirilmesi koşuluyla ayrıca Nyrstar a devredilmesi planlanmaktadır. İBHS hükümleri uyarınca Nyrstar, işbu bildirime konu işlemin kapanışında veya kapanışın ardından azami iki yıl olarak öngörülen bir süre içinde pazar 180 koşulları i zin verir vermez halka arz edilecek ve Avrupa menkul kıymetler borsasında kote olacaktır. Bu işlemin ardından taraflar Nyrstar daki kontrollerinden feragat edecek ve sonuç olarak Nyrstar bağımsız bir şirket haline gelecektir. Söz konusu dosyanın Umicore S.A. ve Zinifex Ltd. in çinko eritme, rafine ve alaşımı iş kollarının birleştirilerek Nyrstar adında bir ortak girişim kurulması işlemine ait olduğu belirtilmektedir. Taraflarca imzalanan İBHS de yer aldığı üzere pazar koşulları izin verdiği anda Nyrstar ı n halka arz edilmesi suretiyle tarafların Nyrstar daki kontrollerini sona erdirmeleri durumunda adı geçen 190 teşebbüsün kontrol yapısında ortaya çıkacak olan değişiklik işbu dosya kapsamına dahil değildir. Tarafların ileri bir tarihte gerçekleşmesini öngördüğ ü bu kontrol devri işlemi için 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ bakımından bir yükümlülük doğduğu takdirde ayrıca Kurul un izninin alınması gerekecektir. H.3.2. Ortak Girişim Değerlendirmesi 1997/1 sayılı Tebliğ in (1997/1 sayılı Tebliğ) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller başlıklı maddenin (c) bendinde Amaçlarını gerçekleştirmek üzere 200 05-01/3-3 5 işgücü ve malvarlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler (joint -venture) hükmü yer almaktadır. Ortak girişimler yoğunlaşma ya da işbirliği doğurucu olarak ortaya çıkabilmektedir. Rekabet hukuku uygulamalarında, bir ortak girişimin yoğunlaşma doğurucu olarak kabul edilebilmesi aşağıdaki koşullara bağlıdır: Ortak girişim üzerinde ana teşebbüslerin ortak kontrolünün varlığı, 210 Bağımsız iktisadi bir varlığın tüm işlevlerini yerine getiren bir ortak girişimin oluşturulması ve ortak girişimin devamlılık arz etmesi Bağımsız kalan teşebbüsler arasında rekabetçi davranışların koordinasyonuna yol açılmaması. Dosya da yer alan bilgiler çerçevesinde bildirim konusu işlemin yukarıda sayılan unsurları taşıdığı, dolayısıyla anılan tebliğ kapsamında birleşme/devralma işlemi olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır. 220 H.3.3 . Eşikler Açısından Değerlendirme Planlanan işlem açısından ilgili ürün pazarında 2006 yılında Türkiye de taraflardan sadece Umicore S.A. ( ) YTL ciro elde ederek 19 98/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ de öngörülen 25 milyon YTL ciro eşiğini aşmış bulunmaktadır. Bu çerçevede tarafların toplam ciroları dikkate alındığında söz konusu işlem Tebliğ kapsamında izne tabidir . H.3.4 . Hakim Durum Değerlendirmes i Dosya kapsamındaki bilgilere göre taraflar ilgili ürün pazarındaki işlerini 230 Nyrstar a aktararak, ellerinde kalan diğer faaliyet alanlarına odaklanacaklardır. Taraflardan sadece Umicore S.A. nın Türkiye pazarında faaliyeti bulunmaktadır. Aşağıda tarafla rın ve rakiplerinin 2006 yılında çinko eritme, rafine ve alaşımı pazarında elde ettikleri tahmini pazar payları yer almaktadır: Tablo.1 - Tahmini Pazar Payları Teşebbüs Adı Pazar Payı (%) Umicore S.A. ( .) Zinifex Ltd. ( .) Kazzink ( .) Çinkur ( .) Glencore ( .) Almalik ( .) KCM ( .) Diğerleri ( .) Ayrıca tarafların Türkiye de çinko eritme, rafine ve alaşımı pazarının alt 240 pazarlarından sadece PDA ve DGD türlerinde pazar payları bulunmaktadır. 05-01/3-3 6 Bunlara ilişkin olarak da tarafların ve rakiplerinin tahmini pazar payı bilgileri aşağıdaki gibidir: Tablo.2 - PDA Türündeki Tahmini Pazar Payları. Teşebbüs Adı Pazar Payı (%) Umicore S.A. ( .) Zinifex Ltd. ( .) CEM ( .) IZGI ( .) Aksaray ( .) Brock ( .) Diğerleri ( .) Tablo.3 - DGD Türündeki Tahm ini Pazar Payları Teşebbüs Adı Pazar Payı (%) Umicore S.A. ( .) Zinifex Ltd. ( .) Xstrata/Glencore ( .) Kazzink ( .) KCM ( .) Diğerleri ( .) Yukarıdaki tablolardan Türkiye de ilgili ürün pazarı ve alt pazarlarında 250 tarafların yüksek pazar paylarına sahip olmadıkları ve önemli rakipleri bulunduğu anlaşılmaktadır. Buna ek olarak OECD Uluslararası Mevzuat Veritabanı na göre, OECD ye üye 27 ülkede temel metallerin üretimi bakımından herhangi bir hukuki giriş engeli bulunmamakla birlikte çinko üretim tekn olojileri kamuya mal olmuş ya da kolayca temin edilebilecek teknoloji niteliğini taşımaktadır. Ayrıca son 5 yıl içinde Skorpion (Naminya), Lanping - Jinding Zinc (Çin), Huludao ISF (Çin), BaojiISF (Çin), Yuguang Gold and Lead (Çin) ve Townsville Sun Metals (Avustralya) gibi yüksek kapasiteli teşebbüsler dünya pazarında faaliyet göstermeye başlamıştır. 260 Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, tarafların Türkiye de düşük bir pazar payına sahip oldukları, güçlü rakiplerinin bulunduğu, taraflardan sadece Umicor e S.A. nın Türkiye ye satışının olduğu, hukuki ya da teknik bakımdan pazara girişin kolay olduğu ve son yıllarda dünya piyasasına güçlü rakiplerin giriş yaptığı göz önüne alındığında başvuru konusu işlem sonucunda ilgili pazarlarda 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi çerçevesinde bir hakim durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde etkilenmesinin söz konusu olamayac ağı belirtilmektedir . I. SONUÇ 270 Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre , 1. Bildir im konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme v e Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem sonucunda aynı Kanun maddesin de belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda 05-01/3-3 7 rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu 280 nedenle bildirime konu işleme izin verilmesine , 2. Taraflar arasında im zalanan İş Birleştirme ve Hissedarlar Anlaşması nda öngörüldüğü şekilde Nyrstar ın halka arz edilmesi yoluyla kontrolünün değişmesi ve 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ de yer alan eşiklerin aşılması halinde ayrıca Rekabet Kurulundan i zin alınmasının gerektiğinin taraflara bildirilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 290