İSTİNAF KARAR TARİHİ: 11/12/2025 Taraflar arasındaki Alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Akaryakıt istasyonu işleten müvekkili ile t…
T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 43. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2025/1477 KARAR NO : 2025/1873 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ: 16/01/2025 NUMARASI : 2024/778 Esas - 2025/53 Karar DAVA: Alacak İSTİNAF KARAR TARİHİ: 11/12/2025 Taraflar arasındaki Alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Akaryakıt istasyonu işleten müvekkili ile toptan akaryakıt ürünleri satıcısı olan davalı arasında müvekkilinin iki ayrı istasyonu için iki adet "akaryakıt bayilik sözleşmesi" akdedilmiş olduğunu, bu sözleşme çerçevesinde davalıya, ...Bankası Anonim Şirketi İzmir Kemalpaşa Şubesi'nden 26/03/2007 vade başlangıç tarihli 17850 numaralı 25.000,00-TL tutarlı; 26/05/2008 vade başlangıç tarihli, 18945 numaralı, 25.000,00-TL tutarlı iki adet kesin ve süresiz teminat mektubu verilmiş olduğunu, sözleşmelerin süreleri dolmadan önce davalıya gönderilen ihtarnameler ile süre sonunda sözleşmelerin yenilenmeyeceği ve bu sebeple de teminat mektuplarının iadesi istenmiş olduğunu, Kemalpaşa 1. Noterliği'nin 21/04/2021 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi davalıya 22/04/2021 tarihinde; aynı noterliğin 24/05/2021 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi de 28/06/2021 tarihinde davalıya tebliğ edilmiş olduğunu, fesih ihtarnamelerinin tebliğlerine rağmen teminat mektupları iade edilmeyince davalı aleyhine mektupların iadesi istemli dava açılmış olduğunu, Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/602 E. 2024/517 K. Sayılı 14/06/2024 tarihli kararı ile teminat mektuplarının iadesine karar verilmiş olduğunu, bu kararın davalı tarafından 24/07/2024 tarihli dilekçe ile istinaf edilmiş olduğunu, İki adet teminat mektubu için bankaya halen gayrinakdi kredi (komisyon) masrafı ile BSMV ödemeleri devam etmekte olduğunu, Mahkeme kararı ile teminat mektuplarının iade edilmesi gerektiği tespit edildiğinden, mektupların sözleşme sonunda iade edilmiş olsaydı müvekkilinin ödemek zorunda kalmayacağı bu masraflarından davalının sorumlu olduğunu, iki adet sözleşmenin sona erdiği tarih itibariyle teminat mektupları için bankaya ödenmiş olan masrafların 17850 numaralı teminat mektubu için toplam 13.420,00-TL (28/06/2021 tarihinden 26/06/2024 tarihine kadar) 18945 numaralı teminat mektubu için toplam 12.360,00-TL (26/05/2021 tarihinden 27/05/2024 tarihine kadar) olmak üzere genel toplam 25.780,00-TL Zorunlu dava şartı arabuluculuk başvurusunun anlaşmama ile sonuçlanmış olduğunu, tüm bu nedenlerle; iki adet teminat mektubu için ödenmiş olan toplam 25.780,00-TL tutarındaki gayrinakdi kredi (komisyon) ve BSMV masraflarının son ödeme tarihi olan 28/06/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizleri ve yargılama giderleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 21.04.2021 ve 24.05.2021 tarihinde ihtarı göndererek bayilik sözleşmesini haklı olarak feshettiğini ihtar ettiğini, teminat mektubunun iadesini talep eden davacının alacağının zamanaşımına uğramış olduğunu, 2 yıl içerisinde talep edilmeyen alacağın zamanaşımına uğramış olduğunu, davacının faiz başlangıç tarihi olarak ihtar tarihini belirtmesi ise bu durumu ortaya koymakta olduğunu, davacı ile akdedilen sözleşmenin 28/06/2019 tarihli ve 2 yıl süreli olmakla davacının sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmediğini, eksik mal alımından kaynaklı ortaya çıkan cezai şart, kar mahrumiyeti ve zararın, yine bayilik sözleşmesi için kendisine teslim edilen ariyet malzeme ve ekipmanın eksiksiz ve kullanıma hazır şekilde iadesi yapılmadan, cari hesap borcu davacı tarafça ödenmeden, davaya konu mektubun iadesi mümkün olmadığını, davacı tarafın bu hususta Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/602 E. Sayılı dosyası ile dava açıldığını, açılan davada istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup kesinleşmediğini, HMK nın bahsetmiş oldukları hükmü kapsamında davacının taleplerin reddi gerekli olduğunu, davacı hem sözleşmeyi erken feshettiğini hem de ariyetler için henüz iade yükümlülüğünü yerine getirmeden mektup iade edilemeyeceği gibi bundan kaynaklı komisyonun talep edilmesi kabul edilemez olduğunu, davacının hiçbir edim yükümlülüğüne uymamış olmasına rağmen huzurdaki haksız ve kötü niyetli davayı açmış olduğunu, davacının sözleşme gereği cezai şart ve kar mahrumiyetini ödemesi gerekli olduğunu, müvekkilinin davacıdan alacaklı olduğunu, cezai şart kar mahrumiyeti alacağının yanında ticari ilişkiden kaynaklanan alacaklarının da olduğu ortada olduğundan teminat mektubunun iade hukuka aykırı olduğu gibi bundan kaynaklı komisyonunda talep edilmesi mümkün olmadığını, süresinden önce haksız ve davacı tarafça tek taraflı şekilde sona erdirilen sözleşme ve ayrıca taraflar arasında imzalanmış asgari mal alım taahhütnamesi ve hasar gören ariyet malzemeler kapsamında müvekkilinin mektup iadesinde bulunması beklenemeyeceğinden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " .... davaya konu teminat mektuplarının davacıya iade edildiğine dair mahkeme kararının olduğu, davacının da bu karara dayanarak iş bu davayı açtığı, ancak iş bu kararın henüz kesinleşmediği anlaşıldığından, davacının teminat mektuplarının iade edilmemesi sebebiyle ödediği bedeli davalıdan talep etmesinde kesinleşmiş karar olmaması sebebiyle davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine" karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; akaryakıt bayilik sözleşmesinin feshi ve davalıya verilmiş olan iki adet 25.000,00-TL tutarlı teminat mektubunun iadesi için açılan davanın henüz kesinleşmemiş olduğunu, bu nedenle iş bu dava ile talep edilen teminat mektubu masraflarının talep edilmesinde hukuki yarar bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddedildiğini, akaryakıt bayilik sözleşmesinin feshi ve teminat mektuplarının iadesi konulu davada Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/06/2024 tarih ve 2022/602 E. 2024/517 K. Sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiğini ancak karara karşı davalı tarafın istinaf yoluna başvurduğunu, bahsi geçen kararın, kesinleşmeden icraya konulabilen ilam niteliğinde olduğunu, bu nedenle hukuki yarar yokluğundan davanın reddinin hatalı olduğunu, Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kararının kesinleşmesinden sonra bu davanın açılabileceği değerlendirilse bile, bekletici mesele yapılmadan doğrudan hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, açıklanan ve re'sen nazara alınacak nedenlerle mahkeme kararının kaldırılarak yeniden yargılama yapılmak amacıyla dava dosyasının mahkemesine idesine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir. GEREKÇE :Dava, davacı tarafından davalıya verilen teminat mektuplarının davacıya iade edilmemesi sebebiyle ödediği komisyon ve masrafların davalıdan tahsili istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Taraflar arasında akaryakıt bayiliği ilişkin ticari ilişki bulunmakta olup, davacı tarafça ...Bankası Anonim Şirketi'nden 26.03.2007 vade başlangıç tarihli 17850 mektup numaralı 25.000 TL tutarlı; 26.05.2008 vade başlangıç tarihli 18945 mektup numaralı 25.000 TL tutarlı iki adet kesin ve süresiz teminat mektubunun davalıya verildiği ihtilafsızdır. Davacı, iki adet teminat mektubu için dava dışı bankaya gayrinakdi kredi (komisyon) masrafı ile BSMV ödemelerinin devam ettiğini, teminat mektupları iade edilmiş olsaydı ödemek zorunda kalmayacağı bu masraflardan davalının sorumlu olduğunu , bankaya ödenmiş olan masrafların 17850 numaralı teminat mektubu için 13.420 TL, ...5 numaralı teminat mektubu için 12.360 TL olduğunu beyan ederek 25.780 TL tutarındaki gayrinakdi kredi (komisyon) ve BSMV masraflarının tahsili istemiyle eldeki davayı açmış; davalı ise davacının sözleşmeyi erken feshettiğini, bayilik sözleşmesi için kendisine teslim edilen ariyet malzeme ve ekipmanın eksiksiz ve kullanıma hazır şekilde iadesi yapılmadan, cari hesap borcu davacı tarafça ödenmeden davaya konu teminat mektuplarının iadesinin mümkün olmadığını, Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/602 Esas sayılı dosyasının kesinleşmediğini, sözleşme kapsamında davacıdan alacaklı olduğunu beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur. Dosyada mevcut Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/602 Esas ve 2024/517 Karar sayılı kararın incelenmesinde, davacı tarafından, taraflar arasındaki bayilik ilişkisi kapsamında davalıya borcunun bulunmadığı iddiasıyla davalıya verilen teminat mektuplarının iadesi için davalı aleyhine açılan davada, davanın kabulüne karar verildiği, kararın istinaf incelemesinde olup, henüz kesinleşmediği görülmüştür. 6100 sayılı HMK'nın 367/2 maddesi uyarınca taşınmaza ve buna ilişkin ayni haklara aile ve şahsın hukukuna ilişkin ilamlar kesinleşmeden infaz edilemez. Bunun yanısıra mahkûmiyete ilişkin ceza ilamlarının tazminat ve yargılama giderlerine ilişkin kısımları, kira tespit ilamları (12.11.1979 tarih 1979/1-3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı), menfi tespit davasına ilişkin ilamlar (İİK 72. madde), Yabancı Mahkeme ilamlarının tenfizi hakkındaki kararlar , Sayıştay Kararları, idare aleyhine açılan haciz veya ihtiyati haciz uygulamaları ile ilgili davalarda verilen kararlar, mülkiyetin tespitine ilişkin olmaları nedeniyle istihkak davasının kabulüne dair ilamlar kesinleşmeden takibe konu edilemezler. (HGK'nun 05.10.2005 tarih ve 2005/12-534 E.-2005/554 K.) Davacı, istinaf dilekçesinde Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/602 Esas sayılı dosyasında verilen kararın kesinleşmeden icraya konulabilecek kararlardan olduğunu ileri sürmüş ise de anılan kararın özünde menfi tespit davası olduğu ve menfi tespit davasına ilişkin kararların kesinleşmeden icraya konulamayacak kararlardan olmasına göre davacının bu yöne ilişkin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. Diğer yandan Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/602 Esas sayılı dosyasında teminat mektuplarının davacıya iadesine karar verilmiş olup, davacının anılan teminat mektuplarının iade edilmemesi nedeniyle eldeki davada komisyon ve masraf ödemeleri yaptığını ileri sürmesine göre Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/602 Esas sayılı dosyasının sonucu, eldeki davanın sonucunu etkileyecektir. Bu nedenle, Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/602 Esas sayılı dosyası bekletici mesele yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken mahkemece yanılgılı değerlendirmeyle davanın davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır.HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. KARAR :Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca USULDEN KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,2-Davacı tarafça yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,3-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yapılacak yargılama sırasındadeğerlendirilmesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362(1)g maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.. 11/12/2025