2022/1140630 İhale Kayıt Numaralı "Şoförsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı" İhalesi
Toplantıya Katılan Üyeler BAŞVURU SAHİBİ: Ulaşcan Müh. İnş. Maden. Nakl. Servis ve Taşımacılık Tic. ve San. Ltd. Şti., İHALEYİ YAPAN İDARE: Samsun İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi , BAŞVURUYA KONU İHALE: 2022/1140630 İhale Kayıt Numaralı “ Şoförsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı ” İhalesi KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME: Samsun İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi tarafından 28.11.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Şoförsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Ulaşcan Müh. İnş. Maden. Nakl. Servis ve Taşımacılık Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 13.12.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.12.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.12.2022 tarih ve 68126 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.12.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Başvuruya ilişkin olarak 2022/1588 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir. KARAR: Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi. İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli İnterteks Oto. Akaryakıt İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan ve idarece uygun görülen aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki; 1) Teknik Şartname’nin 8’inci maddesinde yüklenici tarafından tüm araçlara araç takip cihazı takılacağının belirtildiği, ancak söz konusu girdinin açıklamasında anılan istekli tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6)’nın kullanılmadığı ve bu maliyet belgelerinin açıklamada belirtilmediği, 2) Teknik Şartname’nin 17’nci maddesinde yüklenici tarafından araçların her türlü arızası, bakım onarım vb. işlerde görevli 1 adet personel bulunduracağının belirtildiği, ancak anılan istekli tarafından 2022 yılı ihale tarihi itibariyle en az 1 asgari ücret üzerinden çalıştıracağı personelin ücret ve SGK prim maliyetini belgelendiren maliyetin açıklamada belirtilmediği, 3) Teknik Şartname’nin 18 ve 19’uncu maddelerinde araç periyodik bakım onarım, lastik değişim, çekici ücreti dahil bu giderlerin yüklenici tarafından yapılacağı düzenlemesine yer verildiği, ancak söz konusu giderler için anılan istekli tarafından bahse konu Tebliğ’de yer alan tutanaklara göre açıklama yapılmadığı ve sözleşmeden doğan vergi ve harçların maliyet bileşenlerinde gösterilmediği, 4) Teknik Şartname’nin 22’nci maddesinde lastiklerin 30.000 km’de değiştirileceği düzenlemesine yer verildiği, ancak söz konusu istekli tarafından yapılan açıklamada araçların lastik maliyetlerinin anılan Tebliğ’e göre belgelendirilmediği ve maliyet bileşenlerine işlenmediği, 5) Teknik Şartname’nin 22’nci maddesinde kışlık lastikler takılacağı düzenlemesine yer verildiği, ancak söz konusu istekli tarafından yapılan açıklamada ilgili giderlerin anılan Tebliğ’e göre belgelendirilmediği ve maliyet bileşenlerine işlenmediği, 6) Teknik Şartname’nin 31’inci maddesinde kiralanan tüm araçların ayda bir kez iç ve dış detaylı temizleneceği düzenlemesine yer verildiği, ancak söz konusu istekli tarafından yapılan açıklamada ilgili giderlerin anılan Tebliğ’e göre belgelendirilmediği ve maliyet bileşenlerine işlenmediği, 7) Teknik Şartname’nin 32’nci maddesinde araçların akaryakıt depoları tam dolu olarak idareye teslim edileceği düzenlemesine yer verildiği, ancak söz konusu istekli tarafından yapılan açıklamada Samsun iline ait yetkili satış istasyonlarından herhangi birine ait 1 lt dizel yakıtının birim fiyatını gösteren belgenin sunulmadığı ve Şartname’de yer alan araçların yakıt depo hacimleriyle çarparak maliyet bileşenlerine işlenmediği, 8) İdari Şartname’nin 25.3.1 ve Sözleşme Tasarısı’nın 7.1’inci maddelerinde yer alan sözleşme damga vergisi, karar pulu ve KİK payı gibi tüm resmi harçların yükleniciye ait olduğu düzenlemelerine yer verildiği, ancak söz konusu istekli tarafından yapılan açıklamada teklif fiyatına söz konusu maliyet bileşenlerinin eklenmediği, 9) Teknik Şartname’nin 11, 13, 14 ve 15’inci maddelerinde trafik sigortası ve kaskonun yüklenici tarafından eksiksiz ve tam olarak ödeneceği düzenlemelerine yer verildiği, ancak söz konusu istekli tarafından anılan Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesine aykırı olarak açıklama yapıldığı, 10) Teknik Şartname’nin motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene ücreti, egzoz emisyon ücreti gibi ödemelerin yüklenici tarafından ödeneceği düzenlemelerine yer verildiği, ancak söz konusu istekli tarafından anılan Tebliğ’in 79.3.6’ncı maddesine aykırı olarak açıklama yapıldığı, 11) Anılan istekli tarafından kasko ve trafik sigortası poliçelerinde ilgili firmanın genel müdürlük veya bölge müdürlüğü onaylı teyit yazılarının sunulmadığı, sunulan açıklamanın anılan Tebliğ’in 79.3.4’üncü maddesine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir. Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar. (2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır. a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu; 1) Verilen hizmetin ekonomik olması, 2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, 3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir. (3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur. (4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur. (5) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin reddedilecek tekliflere ilişkin alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü, Anılan Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “…(10) İhale komisyonu tarafından 59 uncu madde kapsamında seçilen yönteme bağlı olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır: a) Aşırı düşük tekliflerin açıklama istenmeksizin reddedileceği ihalelerde, geçerli tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerine; yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunmaları için makul bir süre verilir. Beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir, sunduğu belgeler ile katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlayamayan isteklilerin teklifleri ise değerlendirme dışı bırakılır. b) Aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları istenir. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri veya aşırı düşük teklif açıklamasını sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde; 1) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. 2) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağladığı anlaşılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenir ve açıklamaları uygun görülmeyenlerin teklifleri reddedilir. 3) Sınır değerin altındaki tüm tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması veya aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülmeyerek tekliflerin tümünün reddedilmesi halinde, teklif fiyatı sınır değerin üzerinde olan ve ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerinden, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri sunmaları istenerek (a) bendindeki esaslar çerçevesinde değerlendirme yapılır. 4) Sınır değerin altında geçerli en az iki teklif kalması ve bu tekliflerin ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olarak belirlenmesinin öngörülmesi halinde, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeler yeniden istenmeksizin ihale işlemlerine devam edilir. 5) Sınır değerin altında tek geçerli teklif kalması ve bu teklif sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesinin öngörülmesi halinde bu istekliden yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeler yeniden istenmez. İhalede ayrıca ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmesinin öngörülmesi halinde ise bu isteklinin tespitinde (a) bendindeki esaslar uygulanarak ihale işlemlerine devam edilir. c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen işlemlere, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilinceye kadar devam edilir…” hükmü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir. 79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler. 79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır. Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir. 79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur. 79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir. Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir. Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir. İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. 79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” 79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır. … 79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir. … 79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. 79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir. 79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez. 79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir. 79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur. 79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL*1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır. 79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. 79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL*1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması, İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın; a) Adı: Araç Kiralama Hizmet Alımı b) Türü: Hizmet alımı c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ç) Yatırım proje no’su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır. d) Kodu: e) Miktarı: İl Müdürlüğümüz ve İlçe Müdürlüklerimizin 2023 yılı çalışmalarında kullanılmak üzere yakıtı Kurumumuzca karşılanacak olan farklı özelliklerde toplam 52 adet şoförsüz hizmet aracının 02/01/2023 -31/12/2023 tarihleri arasında kiralanması işi. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır. f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Samsun Tarım Orman İl ve İlçe Müdürlükleri.” düzenlemesi, Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında mevzuatı gereğince hesaplanacak KDV Vergisi hariç, diğer tüm vergi ve giderler Sözleşme vergisi, Karar pulu, Damga vergisi, sigorta, resim, harç, ulaşım, vb. yükleniciye ait olup verilecek teklif fiyata dahildir ve yüklenici tarafından ödenecektir 25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. 25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi, Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu; a) Verilen hizmetin ekonomik olması, b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi, Teknik Şartname’de ise “Samsun İl Tarım ve Orman Müdürlüğümüz ve İlçe Tarım Orman Müdürlüklerimiz hizmetlerinde kullanılmak üzere kiralanacak araçların özellikleri ve istenilen şartlar için hazırlanmıştır 1. Araçlar İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerince fiilen arazi üzerindeki hizmetlerde kullanılacaktır. 2. Araçlar, Sözleşmenin Yürürlüğe girmesinden itibaren 364 takvim günü kiralanacaktır. İşe başlama tarihi 02/01/2023 İş bitirme tarihi 31.12.2023 olacaktır. … 4. Kiralanacak olan; 35 Adet Araç (Camlı Van): 2019 Model ve üzeri … 4 Adet yeni kış lastiği ve 1 Adet yeni yedek (stepne) lastiği olacaktır 10 Adet Binek Araç (Otomobil): 2019 Model ve üzeri … 4 Adet yeni kış lastiği ve 1 Adet yeni yedek (stepne) lastiği olacaktır … 3 Adet PİCK UP (Kamyonet, arazi hizmetleri için sürücü dahil 3 veya 6 kişilik) : 4 X 4 Arazili Pick Up 2017 Model ve üzeri … 4 Adet yeni kış lastiği ve 1 Adet yeni yedek (stepne) lastiği olacaktır 4 Adet Araç (Otomobil) (Sürücü dâhil en az 5 kişilik) : 4 X 4 olacak 2017 Model ve üzeri … 4 Adet yeni kış lastiği ve 1 Adet yeni yedek (stepne) lastiği olacaktır. 5. Yüklenici, 01.04.2006 tarih ve 26126 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe konulan “Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesiyle İlişkin Esas ve Usuller’in 6. Maddesi gereği, aylık kiralama bedelinin uygunluğunun kontrolünün sağlanabilmesi için teklif ettiği araçlara ait marka-model bilgilerinin veya Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay 21/4/2022 tarihli ve 31816 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5474 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 2 nci maddesiyle bu bentte yer alan “harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı” ibaresi “harcama talimatının verildiği ay” şeklinde değiştirilmiştir. (2022 yılının Kasım ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigorta değerlerini yazılı olarak tekliflerle birlikte idareye sunacaktır.) … 8. İdare; kiralanacak araçlara akaryakıt alımı için “ATC” (Araç Tanıtım Cihazı) tanıma sistemi takabilecektir. Ayrıca yüklenici tarafından araçlara Araç Takip Sistemi Cihazı takılacaktır. … 11. Aracın herhangi bir trafik kazasına uğraması halinde doğabilecek her türlü maddi zarar ziyan ve tazminatlar yükleniciye aittir. İdarece herhangi bir ücret ödenmeyeceği gibi üçüncü şahıslara karşı da yüklenici muhatap olacaktır. … 13. Yüklenici firma işin devamı süresince araçlarda hasar ve zarar olabilecek kazalara karşı araçlarının sigortalarının (Trafik sigortası ve kaskoları vb.) tam olarak yapılmış olması ve poliçelerinin birer suretlerini idareye ibraz etmek zorundadır. 14. Düzenlenen sigorta poliçelerinden işin başlaması esnasında yüklenici tam kıymet değer üzerinden sigorta ettirip belgelerini idareye iletmelidir. 15. Araçlarla ilgili Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası, Kasko Sigortası, her türlü vergi ve buna benzer yasal sorumluluklar yükleniciye ait olup, zamanında yerine getirilecektir. Bu eksikliklerden dolayı doğacak her türlü cezalar ve zararlar yükleniciye ait olacaktır. … 17. Yüklenici firma Kurumdaki araçların her türlü arızası için bakım ve onarım lastik değişimi vb. işlerinde idarenin muhatabı olacak bir personel bulunduracaktır. 18. Aracın periyodik bakım (yağlama, yağ değiştirme, antifriz vb.) tabi kullanım ve eskime sonucunda yapılan tamirat, yedek parça, lastik değiştirme ve lastik patlakları masrafları yükleniciye aittir. 19. Yüklenici, araçların her türlü bakım ve onarımını teminen en az bir yetkili servis tespit edecek ve bütün bu işler yüklenicinin bilgi ve denetiminde, söz konusu yetkili servislerde yapılacak ve bu işlemlerden doğacak mali yükümlülükler (çekici ücreti dâhil) yükleniciye ait olacaktır. Ancak, Samsun dışındaki kullanımlarda ihtiyaç duyulan ve yapılması zorunluluk arz eden bakım ve onarımlar, mümkün olduğu takdirde, yüklenici bilgilendirilerek yaptırılacak ve yükleniciye fatura edilecektir. … 21. Yıl içinde herhangi bir sebeple aracın değiştirilmesi gerektiği takdirde aynı standartlarda olmak kaydıyla ile idarenin uygun görmesi halinde araç değişikliği yapılabilecek aracın plakası aynı süre içinde idareye bildirilecek. 22. Lastikler 30,000 km.de veya yıpranması halinde idarenin talebi doğrultusunda değiştirilecektir. Mevsim koşulları dikkate alınarak lastik değiştirilmesi icap eden durumlarda idarenin isteği üzerine araçlara yazlık veya kışlık lastik yüklenici tarafından taktırılacaktır. Lastik tamir ücretleri yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. … 31. İhale kapsamında kiralanan bütün araçlara ücreti firma tarafından ödenmek üzere ayda 1 kere iç ve dış temizlik yaptırılacaktır. 32. Araçların akaryakıt depoları yüklenici tarafından idareye tam dolu olarak teslim edilecek, idarece de araç iadelerinde depolar tam dolu olarak yükleniciye teslim edilecektir. …” düzenlemeleri yer almaktadır. 28.11.2022 tarihinde gerçekleşen ihalede 5 istekli tarafından teklif verildiği ve üç isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda geçici teminata ilişkin satırlara bilgi girişinde bulunulmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece yapılan sınır değer hesaplaması sonucunda teklifi sınır değerin altında kaldığı anlaşılan İnterteks Oto. Akaryakıt İnş. San. ve Tic. A.Ş.ye 29.11.2022 tarihli ve “Aşırı Düşük Teklif Açıklaması” konulu yazının EKAP üzerinden tebliğ edilerek “İl Müdürlüğümüzce 2023 yılı hizmetleri için 28/11/2022 tarihinde yapılan 2022/1140630 ihale kayıt numaralı 52 adet şoförsüz hizmet aracı kiralama hizmet alım ihalesine vermiş olduğunuz teklifinizin incelenmesi ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu Sınır Değer Hesaplama Modülü üzerinden yapılan hesaplamada teklifiniz Sınır Değerin altında kaldığı anlaşılmış olup 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38. maddesi Hizmet İşleri İhaleleri Yönetmeliği 59. maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği 79. maddesi hükümlerine göre sunmuş olduğunuz teklifte vermiş olduğunuz “aşırı düşük fiyat teklifiniz” ile ilgili teknik ve idari Şartnamedeki kriterler gözönünde bulundurularak seçilen teknik çözümler, işin yerine getirilmesinde kullanacağınız avantajlı çözümlerle ilgili açıklamalarınızı ayrıntılı bir şekilde belgeleri ile birlikte 02/12/2022 tarihine kadar Müdürlüğümüze ulaştırmanız hususunda; Gereğini rica ederim.” ifadelerine yer verildiği, Daha sonra anılan istekliye “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazının 01.12.2022 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edildiği, anılan yazıda “Şoförsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 02.12.2022 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 02.12.2022 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir. …” ifadelerine yer verildiği, Aynı tarihte başvuru sahibi Ulaşcan Müh. İnş. Maden. Nakl. Servis ve Taşımacılık Tic. ve San. Ltd. Şti.ye de “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazının tebliğ edildiği, anılan yazıda “Şoförsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 02.12.2022 tarihine kadar İdaremize sunmanız gerekmektedir. …” ifadelerine yer verildiği görülmüştür. İsteklilerce sunulan aşırı düşük teklif açıklaması ve beyan edilen bilgileri tevsik edici belgelerin idarece değerlendirilmesi sonucunda 06.12.2022 tarihinde alınan ihale komisyonu kararı ile ihalenin İnterteks Oto. Akaryakıt İnş. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı ve başvuru sahibi Ulaşcan Müh. İnş. Maden. Nakl. Servis ve Taşımacılık Tic. ve San. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Yukarıda aktarılan mevzuatın ilgili maddelerinde açıkça aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenilmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesinin zorunlu olduğu hüküm altına alınmasına karşın idare tarafından teklifi aşırı düşük olarak belirlenen istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin yazıda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmediği anlaşılmıştır. Mevcut durumda, aşırı düşük teklif açıklaması sunan istekliye ait açıklamaların sağlıklı bir şekilde incelenmesine imkan bulunmadığından, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının ihale dokümanında yer alan teklif bileşenleri içerisinden önemli teklif bileşenlerinin açık ve net bir şekilde belirlenmek suretiyle yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilmek suretiyle ihale üzerinde bırakılan istekli İnterteks Oto. Akaryakıt İnş. San. ve Tic. A.Ş.den yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere, Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, Oybirliği ile karar verildi.