07-59/676 -235 1 Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007-2-65 Karar Sayısı : 07-59/676-235 (Bilgi Notu ) Karar Tarihi : 11.7.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) 10 Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMC I, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN , Mehmet Akif ERSİN . B. RAPORTÖRLER : Murat ÇETİNKAYA, Ali DEMİRÖZ, Ferhat TOPKAYA , Şerife Demet KAYA, Ümit Nevruz ÖZDEMİR C. ŞİKÂYET EDEN : - Tellcom İletişim Hizmetleri A.Ş. Meclisi Mebusan C
07-59/676 -235 1 Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007-2-65 Karar Sayısı : 07-59/676-235 (Bilgi Notu ) Karar Tarihi : 11.7.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan) 10 Üyeler : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMC I, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN , Mehmet Akif ERSİN . B. RAPORTÖRLER : Murat ÇETİNKAYA, Ali DEMİRÖZ, Ferhat TOPKAYA , Şerife Demet KAYA, Ümit Nevruz ÖZDEMİR C. ŞİKÂYET EDEN : - Tellcom İletişim Hizmetleri A.Ş. Meclisi Mebusan Cad. 89/A Fındıklı, 34433 Beyoğlu /İstanbul - Superonline Ulusla rarası Elektronik Bilgilendirme 20 Telekomünikasyon ve Haberleşme Hizmetleri A.Ş. Temsilcisi : Abdurrahman BAL Cihan Sokak No:16/13 Sıhhiye /Ankara - Gizlilik talebi vardır D. HAKKINDA İLK İNCELE ME YAPILAN : - TTNet A.Ş. Süleyman Bey Sokak No:11 Maltepe Ankara - Türk Telekomünikasyon A.Ş. Turgut Özal Bulvarı Aydınlıkevler 06103 Ankara 30 E. DOSYA KONUSU : TTNet A.Ş. nin Yaz Fırtınası kampanyasının 4054 sayılı Kanun un 6. maddesine aykırılık teşkil ettiğine ilişkin şikâyetler ve konuya ilişkin geçici tedbir talebi. F. İDDİALARIN ÖZETİ : Tellcom İletişim Hizmetleri A.Ş. (Tellcom) tarafından gönderilen şikâyet dilekçesinde özetle, Tellcom un Telekomünikasyon Kurumu (TK) nezdinde Genel İzin kapsamında kayıtlanmak suretiyle yetkilendirildiği, Bu yetki çerçevesinde, Tellcom un, İnternet Servis Sağlayıcı (İ SS) 40 olarak faaliyette bulunduğu, İSS lerin genişbant internet erişim hizmeti sunabilmesi için ilgili altyapıyı ve bağlantı hizmetlerini Türk Te lekomünikasyon A.Ş. den (Türk Telekom) temin etmeleri gerektiği, dolayısıyla, uygulamada İSS lerin Türk Telekom un yeniden satıcısı olarak hareket ettikleri, 07-59/676 -235 2 Tellcom un 31.5.2007 tarihinde Türk Telekom la ADSL/G.SHDSL Al - Sat Modeli İnternet Servis Sağla yıcısı Toptan Satış Sözleşmesi imzaladığı ve bu kapsamda Türk Telekom tarafından port ve bu portlar üzerinden belirli bir hızla birlikte bağlantılı diğer hizmetlerin de sunulduğu, 50 Sermayesinin tamamı Türk Telekom a ait bir İSS olan TTNet A.Ş. nin (TTNet) bir takım eylemleri nedeniyle, Tellcom un ve diğer İSS lerin genişbant internet erişim pazarındaki faaliyetlerinin son derece zorlaştığı belirtilerek; TTNet in 4.6.2007 -31.8.2007 tarihleri arasında 24 ay süreli abonelik sözleşmesi imzalayan tüketicilere, 2 008 yılına kadar genişbant internet erişim hizmetinin, kablolu modemle birlikte aylık 14,99 YTL, kablosuz modemle birlikte ise 19,99 YTL karşılığında sunulmasını konu edinen Yaz Fırtınası adı altında, yıkıcı fiyat uygulaması içeren bir kampanyanın 60 başlatıldığı, Türk Telekom un, 1024 Kbps hızlı 4 GB kapasiteli paket için İSS lere uyguladığı fiyatın 23,78 YTL (KDV ve ÖİV dâhil) olduğu, Bahse konu kampanyanın satış ve maliyet bedellerinin Türk Telekom un TTNet e diğer İSS lere uyguladığından daha düşük ücr etler uygulamak suretiyle, telekomünikasyon altyapısındaki fiili tekeli ve sahip olduğu hâkim durumunu, eşit durumdaki alıcılara aynı ve eşit hak, yükümlülük ve edimler için farklı şartlar ileri sürerek ayrımcılık yapmak suretiyle kötüye kullandığına ilişk in çekince ve şüphelere yol açtığı, Aynı zamanda, kampanya şartlarının, Türk Telekom ile TTNet arasında, 70 ilgili pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin faaliyetlerinin zorlaştırılması, kısıtlanması veya uyumlu eylem olduğuna işaret ettiği, TTNet in geniş b ant internet erişim pazarında hâkim durumda olduğu, TTNet in maliyetlerinden daha düşük bir bedele hizmet sunarak yıkıcı fiyat uyguladığı, Öte yandan, Yaz Fırtınası kampanyası kapsamındaki ücretlerin 2007 yılı sonuna kadar yaklaşık altı ay boyunca uygu lanacağı, bu sürenin Tellcom un ilgili pazardaki faaliyetlerinin zorlaştırılmasına, hatta pazar dışına itilmesine yetecek kadar uzun bir süre olduğu ve kampanyanın etkilerinin çok daha uzun süreli olacağı, 80 Bunun dışında, kampanyadan yararlanan abonelerin T TNet ten hizmet almayı bırakarak başka bir İSS den hizmet almaya başlaması durumunda yeniden aktivasyon ücreti ödenmesi, dört gün internetten yoksun kalınması, cezai ücret ödenmesi gibi çeşitli maliyetlere ve zorluklara katlanmak zorunda kalacakları, Kampa nya kapsamında uygulanmakta olan ücretlerin ekonomik ve rasyonel gerekçelere dayanmadığı iddia edilmiş ve yukarıda açıklanan gerekçelerle Türk Telekom ve TTNet e 4054 sayılı Kanun kapsamında ger ekli yaptırımların uygulanması ve şikâyete konu 07-59/676 -235 3 kampanyanın u ygulanmasına devam olunması halinde, ilgili pazarda ciddi ve telafisi 90 mümkün olunamayacak zararların doğma ihtimali yüksek olduğundan Rekabet Kurulu tarafından alınacak nihai karara kadar 4054 sayılı Kanun un 9. maddesi uyarınca gerekli tedbirlerin alınmas ı talep edil miştir. Superonline Uluslararası Elektronik Bilgilendirme Telekomünikasyon ve Haberleşme Hizmetleri A.Ş. adına, vekili Abdurrahman Bal tarafından yapılan başvuruda özetle, Türk Telekom un, TK tarafından Etkin Piyasa Gücü (EPG) ne sahip işletme ci olarak belirlendiği ancak TTNet in EPG ye sahip işletmeci olarak ilan edilmediği, TTNet in ADSL pazarında %99 pazar payı ile hâkim durumda olduğu ve EPG ye sahip olmak için gerekli özellikleri taşıdığı gerekçeleriyle TTNet in 100 EPG ye sahip işletmeci olar ak ilan edilmesi için TK ye başvuruda bulundukları, Rekabeti bozucu fiyat uygulamalarının yalnızca EPG ye sahip teşebbüsler tarafından değil EPG ye sahip olarak ilan edilmemiş teşebbüsler tarafından da gerçekleştirilebileceği, Bu bağlamda, TTNet in 4.6.200 7 tarihi itibariyle ADSL internet erişim hizmetinde Yaz Fırtınası adı ile başlattığı kampanyada yeni abone olacaklara ücretsiz modem vermenin yanı sıra 2007 sonuna kadar tüm tarifelerde %50 indirim uyguladığı ve bu şekilde kampanyaların da devam edeceğin e dair tespitlerin yapıldığı, 110 Bu kampanyada TTNet in sunduğu son kullanıcı fiyatlarının, diğer İSS lerin TK tarafından onaylanmış toptan alış fiyatlarının %32 altında olması nede niyle Türk Telekom ve TTNet in Yıkıcı fiyat uyguladığı, Bu alanda katlandığı z ararı (eski ADSL aboneleri ve sabit telefon hizmetleri pazarı gibi) rekabetin olmadığı alanlardan elde ettiği karla telafi ederek, çapraz sübvansiyon yaptığı, Diğer İSS lerin pazar dışına çıkmasına sebebiyet verdiği, yeni işletmelerin piyasaya girişini eng ellediği, Türk Telekom un Tarife Yönetmeliğine tabi olduğu g öz önüne alındığında, 120 TTNet e internet sitesinde n bağlantı vererek ve TTNet aracılığıyla ADSL pazarında belirlediği fiyatlarla Tarife Yönetmeliğini devre dışı bırakarak ve bu fiyatlarla tüke tici ve rakipler aleyhine rekabetçi olmayan davranışlarda bulunarak 4054 sayılı Kanun u ihlal ettiği, Söz konusu şikâyetlerini TK ye de yaptıkları ifade edilmiş, hâkim durumlarını yıkıcı fiyat, çapraz sübvansiyon uygulaması yoluyla kötüye kullandığı gerekç esiyle şikâyet edilenler hakkında soruşturma açılması ve gerekli önlemlerin alınması talep edilmiştir. Gizlilik talepli olarak yapılan bir diğer şikâyet başvurusunda ise özetle, Türk Telekom ve TTNet in ortaklık yapıları ve yönetim kurullarındaki ortak 130 kişiler nedeniyle aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer alması ve eylemlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiği, 07-59/676 -235 4 Türk Telekom un toptan seviyede yeniden satış yöntemi ile genişbant internet erişim hizmetleri üst pazarında hâkim durumda olduğu, Türk Telek om un üst pazardaki hâkim durumunu bu kampanyada uygulanan TTNet tarifeleri yolu ile fiyat sıkıştırması yapmak suretiyle kötüye kullandığı, Türk Telekom un TTNet aracılığıyla gerçekleştirdiği söz konusu uygulamasına Rekabet Kurumu tarafından müdahale edil ebileceği ve bu konuda TTNet in tarifelerine TK nin hiçbir müdahalesinin olmadığı 140 ifade edilmiş ve şikâyet konusu işlem ve eylemlerin ciddi olması ve rekabete aykırı eylemin devamı halinde telafisi mümkün olmayacak zararların oluşması tehlikesinin varlığı nedeni ile bu konuda geçici tedbir alınması talep edilmiştir. G. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 19.6.2007 tarih ve 4221 sayı ile giren şikâyet dilekçesi üzerine 29.6.2007 tarih ve 2344 sayılı yazı ile konuya ilişkin olarak Telekomünikasyon Kurumu (TK) ndan görüş talep edilmiştir. Karar tarihi itibariyle TK görüşü Kurum a ulaşmamıştır. Söz konusu şikâyetle birlikte, Kurum kayıtlarına 27.6.2007 tarih ve 4366 sayı ve 4.7.2007 tarih ve 4510 sayı ile giren şikâyet dilekçeleri üzerine yapılan inceleme netices inde hazırlanan 6.7 .2007 tarih ve 2007 -2- 65/BN -07-MÇ sayılı Bilgi Notu , 07-59 sayılı Kurul toplantısında görüşü lerek karara 150 bağlanmıştır. H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Tellcom İletişim Hizmetleri A.Ş., Superonline Uluslararası Elektronik Bilgilendirme Telekomünikasyon ve Haberleşme Hizmetleri A.Ş. ve gizl ilik talepli olarak yapılan ve Kurum kayıtlarına sırasıyla 19.6.2007 tarih, 4221 sayı; 27.6.2007 tarih, 4366 sayı ve 4.7.2007 tarih, 4510 sayı ile giren dilekçeler de belirtilen şikâyetlerin, R ekabet Kurulu tarafından 7.5.2007 tarih ve 07 -38/411 -M sayılı Karar ile açılan ilgili soruşturma kapsamında incelenen konuyla örtüşmesi nedeniyle, soruşturma kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, Geçici tedbir taleplerine ilişkin olarak: 160 - Türk Telekom un ve TTNet in ilgili pazarlarda hâkim durumda oldukları, - 4054 sayılı Kanun un 9. maddesinin Kurul, nihaî karara kadar ciddî ve telafi olunamayacak zararların ortaya çıkma ihtimalinin bulunduğu durumlarda, ihlalden önceki durumu koruyucu nitelikte ve nihaî kararın kapsamını aşmayacak şekilde geçici tedbirler alabilir. şeklindeki dördüncü fıkrası çerçevesinde; Rekabet Kurumu nun yukarıda belirtilen soruşturmasına dayanak olan incelemede yer verilen analizler ve şikâyet konusu kampanya için yapılan değerlend irmeler doğrultusunda, hâlihazırda devam etmekte olan Yaz Fırtı nası kampanyasında, TTNet in kampanya çerçevesinde 170 katlandığı maliyetlerini karşılayamayacağı, TTNet in bu kapsamda değerlendirilebilecek kampanyaları sürekli bir biçimde uyguladığı, Bu şekil de uygulanan perakende fiyatlama politikasının genişbant internet hizmetleri pazar ında perakende düzeyde TTNet e rakip internet servis sağlayıcıların faaliyetlerini mevcut durumda zorlaştıra bileceği , 07-59/676 -235 5 Rakip İSS lerin yeni abone kayıtları ile faaliyetlerini sürdürerek pazarda kalabilmek için en az TTNet in uygulamakta olduğu kampanya koşullarında satış yapmak zorunda bırakılarak pazardaki faaliyetlerinin zorlaştırıldığı, 180 Aynı zam anda bu faaliyetlerin TTNet lehine ve rakip internet servis sağlayıcıları aleyhin e olacak şekilde pazarın gelecekteki rekabetçi yapısını bozabileceği, Bu durumun da bu pazarda TTNet in yaklaşık % ( ) lik pazar payı karşısında % ( ) lük pazar payı ile faaliyet gösteren rakip İSS lerin mevcut kampanyalar karşısında, pazarın kendine has öze llikleri de dikkate alındığında, ciddi ve telafisi mümkün olamayacak zarara uğramalarının kaçınılmaz olduğu - Bu çerçevede; Hâlihazırda devam etmekte olan Yaz Fırtınası kampanyası da dâhil 190 olmak üzere, TTNet A.Ş. nin maliyetlerin altında ya da Türk Telekom un toptan fiyat tarifeleri ışığında fiyat sıkıştırması niteliğinde olabilecek perakende fiyatları içeren tüm kampanyalarının durdurulması ya da söz konusu kampanyaların TTNet A.Ş. nin ilgili pazardaki maliyetlerinin altında olmayacak şekilde yeniden düzen lenmesi, Bundan sonraki dönemlerde de, yürütülmekte olan soruşturmada nihai karar alınıncaya kadar, TTNet tarafından ilgili pazarda yapılması planlanan kampanyalarda fiyatlama politikasının maliyetlerin altında olmayacak şekilde uygulanması hususlarında g eçici tedbir kararı alınmasının uygun olacağı, 200 - Yukarıda yer verilen davranışlara son verildiğinin ya da bu konuda yapılan gerekli düzenlemelerin, kararın tebliği tarihinden itibaren 15 gün içerisinde Kuruma bildir ilmesi, - Kurulca öngörülen ve yukarıda belir tilen tedbirlerin yerine getirmemesi durumunda Kanun un 17. maddesi uyarınca süreli para cezası verileceğinin hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslere bildirilmesi gerektiği ifade edilmiştir. I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME I.1. Şikâyet Konusu Kampanya Şikâyetlerin konusunu Türk Telekom un (iştiraki olan TTNet aracılığıyla), 31 .8.2007 210 tarihine kadar devam edecek olan TTNet Yaz Fırtınası kampanyasıyla, genişbant internet erişim hizmetleri pazarındaki hâkim durumunu 4054 sayılı Kanun un 6. maddesi kapsamında kötüye kullandığına yönelik iddialar oluşturmaktadır. TTNet, Yaz Fırtınası kampanyasıyla 4 Haziran - 31 Ağustos 2007 tarihleri arasında TTNet ADSL hizmetine 24 ay abonelik taahhüdü ile üye olan son kullanıcılara 2008 e kadar aylık abonelik ücreti olarak her hız için belirli oranlarda indirim sağlamakta ve kablolu ya da kablosuz modem hediye etmektedir. Kampanya kapsamında uygulanan tarifeler ve mevcut tarifelere göre yapılan indirim oranları aşağıdaki tabloda belirtilmiştir. 220 07-59/676 -235 6 Kampanya Kapsamında 2008 e kadar geçerli tarife (YTL) (KDV+ÖTV dâhil ) Mevcut Tarife Üzerinden yapılan indirim Tarife Paketi Mevcut Tarife (YTL) (KDV+ÖTV dâhil ) Ücretsiz Kablolu Modem ile Ücretsiz Kablosuz Modem ile Ücretsiz Kablolu Modem ile (%) Ücretsiz Kablosuz Modem ile (%) 1024 Kbps 4 GB 29 14,99 19,99 48,31 31,07 1024 Kbps 6 GB 39 19,99 24,99 48,74 35,92 1024 Kbps 9GB 49 24,99 29,99 49,00 38,80 256 Kbps sınırsız 49 24,99 29,99 49,00 38,80 512 Kbps sınırsız 79 34,99 39,99 55,71 49,38 1024 Kbps sınırsız 99 44,99 49,99 54,56 49,51 2048 Kbps sınırsız 139 54,99 59,99 60,44 56,84 I.2. Değerlendirme I.2.1. Genel TTNet tarafından düzenlenen benzer kampanyaların da yer aldığı Türk Telekom un ve TTNet in bir takım uygulamalarına yönelik olarak Rekabet Kurulu nun 7.5.2007 tarih v e 07 -38/411 -M sayılı Kararı ile soruşturma açılmış tır. Şikâyet konusu kampanyanın hâlihazırda yürütülmekte olan soruşturma kapsamında incelenen uygulamalarla benzer kapsamda olması sebebiyle, söz konusu şikâyetlerin yürütülmekte olan soruşturma kapsamına a lınarak değerlendirilmesine karar verilmiştir. 230 Şikâyet dilekçelerinde yer alan geçici tedbir taleplerine ilişkin değerlendirmelere ise aşağıda yer verilmiştir. I.2.2. Geçici Tedbir Talebinin Değerlendirilmesi Hâkim Durum TTNet, 26.4.2006 tarihinde Türk T elekom un kontrolünde bulunan ayrı bir tüzel kişilik olarak kurulmuş ve daha önce Türk Telekom tarafından gerçekleştirilen perakende internet servis sağlayıcılığı faaliyetini üstlenmiştir. Böylelikle, toptan internet erişim hizmetleri Türk Telekom bünyesin de kalırken, perakende internet erişim hizmetleri yeni kurulan şirketin faaliyet konusunu oluşturmuştur. Yapılan incelemelerde, Türk Telekom un mevcut durumda toptan genişbant internet 240 erişim hizmetlerinin tek sağlayıcısı olduğu, TTNet in ise Mart 2007 iti bariyle yaklaşık %( ) lik pazar payı ile perakende genişbant internet erişim hizmetleri pazarında hâkim durumda olduğu tespit edilmiştir. Bu belirlemeler ışığında, TTNet in uygulamakta olduğu şikâyet konusu kampanyanın, 4054 sayılı Kanun un 6. maddesi çerçevesinde hâkim durumun kötüye kullanılması niteliğinde olup olmadığına yönelik değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir. Kapsam Şikâyet konusu uygulamaların 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinin tespiti bakımından öncelik le TTNet in uyguladığı tarifelerin telekomünikasyon mevzuatı açısından ele alınması gerekmektedir. 250 TK tarafından 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu nun değişik 4, 29 ve 30. maddeleri ile 2813 sayılı Telsiz Kanunu nun değişik 7. maddesine dayanılarak hazırlanan ve 28.8.2001 tarih ve 24507 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak 07-59/676 -235 7 yürürlüğe giren Tarife Yönetmeliği ile Kurum tarafından, ilgili telekomünikasyon hizmetlerinde, bir işletmecinin hukuki veya fiili bir tekel olduğunun veya ilgili hizmet veya coğrafi p iyasada hâkim konumda bulunduğunun veya etkin piyasa gücüne sahip olduğunun belirtildiği hallerde, işletmecinin kullanıcılara sunduğu telekomünikasyon hizmetlerinde uygulanacak tarifelerin onaylanmasına ve denetlenmesine yönelik usul ve esaslar ortaya kon muştur. Buna göre bir işletmecinin sunduğu hizmete ait tarifelerin TK tarafından onaylanması ve 260 denetlenmesi için işletmecinin hukuki veya fiili tekel olması, hâkim durumda olması ya da etkin piyasa gücü olarak belirlenmesi gerekmektir. Bu bağlamda, TK tarafından 3.6.2003 tarih ve 25127 sayılı Resmi Gazete de Etkin Piyasa Gücüne Sahip İşletmecilerin Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ ve Hâkim Konumda Bulunan İşletmecilerin Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ yayı mlanarak yürürlüğe girmiştir. Adı geçen tebliğler, 7.1.2007 tarih ve 26396 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Etkin Piyasa Gücüne Sahip İşletmecilerin Belirlenmesine İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Tebliğin Yürürlükten Kaldırılmasına İlişkin Tebliğ , Hâk im Konumda Bulunan İşletmecilerin Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğin Yürürlükten Kaldırılmasına İlişkin Tebliğ ile 270 yürürlükten kaldırılmıştır. Yine, 7.1.2007 tarih ve 26396 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak Etkin Piyasa Gücüne Sah ip İşletmecilerin Belirlenmesine İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik yürürlüğe girmiş ve Etkin Piyasa Gücü, işletmecinin ilgili pazarda tek başına ya da diğer işletmecilerle birlikte rakiplerinden, kullanıcılarından ve tüketicilerinden fark edile bilir bir şekilde bağımsız olarak hareket edebilmesine imkân sağlayan, hâkim konuma eşdeğer, ekonomik güç olarak tanımlanarak hâkim konumda bulunan işletmeci ile etkin piyasa gücüne sahip işletmeci kavramları arasındaki ayrım ortadan kaldırılarak sadece etkin piyasa gücü kavramı ilgili mevzuatta muhafaza edilmiştir. 280 Dolayısıyla, mevcut durumda TK, Tarife Yönetmeliği bağlamında yalnızca EPG ye sahip işletmecilerin sunduğu hizmetlerin tarifelerini onaylamakta ve denetlemektedir. TK tarafından sabit şebeke lere ilişkin piyasalarda EPG ye sahip işletmecilerin belirlenmesine ilişkin en güncel karar, Kurul un 21.2.2006 tarih ve 2006/9 sayılı toplantısında alınan 2006/DK -10/142 sayılı kararıdır. Buna göre Telekomünikasyon Kurulu tarafından; Türk Telekomünikasy on A.Ş. nin geniş bant ve ses hizmetlerinin sunumu için bakır kablo ağına paylaşımlı erişimi de içeren toptan ayrıştırılmış erişim piyasasında Etkin Piyasa Gücüne sahip işletmeci olarak belirlenmesi[ne] karar verilmiştir. Kararda TTNet veya sunduğu perak ende hizmetlerle ilgili herhangi bir değerlendirme 290 bulunmamaktadır. Zira kararın alındığı tarihte TTNet tüzel kişiliği henüz oluşturulmuş değildir. Bu tarihten sonra da gerek TTNet ile gerek TTNet in faaliyette bulunduğu pazarda Telekomünikasyon Kurulu nun EPG ye sahip işletmeci olup olmadığı hakkında bir kararı mevcut değildir. Dolayısıyla, Türk Telekom un perakende internet erişim hizmetlerini TTNet e devretmesiyle birlikte, TTNet telekomünikasyon mevzuatına göre EPG ye sahip bir işletmeci olarak tanımla nmadığından, eskiden Türk Telekom un hem perakende hem de toptan tarifeleri ve bu tarifelerdeki değişiklikleri TK onayına tabi iken, TTNet in perakende fiyatları artık TK onayına tabi tutulmamakta, TTNet tarifelerini serbestçe belirleyebilmektedir. Niteki m 13.9.2006 tarih ve 6199 sayı ile talep edilen ve Kurum kayıtlarına 31.10.2006 300 tarih ve 7141 sayı ile giren TK görüşünde konuyla ilgili şu ifadelere yer verilmiştir: 07-59/676 -235 8 TTNet A.Ş. nin ilgili mevzuat kapsamında telekomünikasyon hizmeti sunarken uyguladığı ta rifeleri onaylatmak üzere Kurumumuz a başvurma yükümlülüğü bulunmamaktadır. Bu durum Rekabet Kurulu nun TTNet ve Tü rk Telekom hakkında açtığı soruşturma öncesinde TK den aldığı 24.4.2007 tarih ve 2855 sayılı görüşte de teyit edilmiştir. Sonuç olarak, t optan geniş bant erişim hizmetleri TK düzenlemelerine tabi iken, perakende pazarın hâlihazırda herhangi bir düzenlemeye tabi tutulmadığı anlaşıl mıştır. TTNet in Şikâyet Konusu Kamp anyasının Fiyat -Maliyet Analizi 310 ADSL hizmet paketi bazında Türk Telekom un uyguladığı (vergiler hariç) toptan aylık ücret ile TTNet in (vergiler hariç) uyguladığı perakende aylık ücret arasında, 1 .4.2007 öncesinde her bir paket için %18 lik tek bir marj mevcut iken, bu tarihten itibaren farklı hızlara göre %18, %20, %22 ve %24 or anlarında marjlar belirlendiği görül mektedir. Türk Telekom un toptan tarifesi, TTNet in perakende tarifesi üzerinden yukarıda anılan marjlar oranında indirim yapılarak belirle nmekte ve TK tarafından söz konusu toptan tarifeler onaylanmaktadır. Bir başka de yişle, hem TTNet e hem de diğer İSS lere uygu lanan toptan aylık ücret, TTNet in perakende tarifesinin değişik oranlardaki indirimli hali olarak oluşmaktadır. Aşağıda TTNet tarafından yürütülmekte olan TTNet Yaz Fırtınası kampanyasının 320 maliyetlerine iliş kin olarak hazırlanan tablolar ışığında değerlendirmelere yer verilmiştir. Tablolarda genel olarak TTNet tarafından daha önceki incelemelerde gönderilen veriler kullanılmakla birlikte, bu verilerin dipnotlardaki açıklamalar ışığında, TTNet ile Türk Telekom arasındaki anlaşmalar veya Türk Telekom un yayınladığı tarifelerle uyumsuz olduğu durumlarda gerçek durumu yansıtacak düzeltmeler yapılmıştır. Tabloda kullanılan rakamlar aksi belirtilmedikçe KDV hariç rakamlardır. 07-59/676 -235 9 Tablo 1: ADSL Hizmet Paketi Bazında TTNet'in Abone Başına Katlandığı Aylık Ortalama Maliyet Rakamları 1 Mbps, 4 GB 1 Mbps, 6 GB 1 Mbps, 9 GB 256 Kbps, sınırsız 512 Kbps, sınırsız 1 Mbps, sınırsız 2 Mbps, sınırsız Kampanya Aylık Abonelik Ücreti (31.12.2007'ye kad ar) 14,99 19,99 24,99 24,99 34,99 44,99 54,99 Kampanya Sonrası Aylık Abonelik Ücreti (31.12.2007'den sonra) 29,00 39,00 49,00 49,00 79,00 99,00 139,00 Ortalama Aylık Abonelik Ücreti 24,91 33,46 42,00 42,00 66,16 83,25 114,50 Özel İletişim Vergisi (%15) -2,81 -3,77 -4,74 -4,74 -7,46 -9,39 -12,91 KDV (%18) -3,37 -4,53 -5,68 -5,68 -8,95 -11,27 -15,50 Ortalama Vergi Kesintileri Sonrası Gelir 18,73 25,15 31,58 31,58 49,75 62,59 86,09 Toptan Alım Marjı (%) (1) 0,18 0,22 0,24 0,20 0,20 0,22 0,24 Türk Teleko m'a Ödenen Servis Ücreti (1) -17,88 -22,87 -28,00 -29,48 -47,52 -58,06 -79,43 Evrensel Hizmet Fonu (%1) -0,19 -0,25 -0,32 -0,32 -0,50 -0,63 -0,86 TK Payı (%0,35) -0,07 -0,09 -0,11 -0,11 -0,17 -0,22 -0,30 Türk Telekom'a ÖdenenTahsilat Ücreti (%...) (2) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) Ortalama Çağrı Merkezi Ücreti (3) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) Müşteri Hizmetleri İşlemleri Ücreti (4) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) Otomasyon İşlemleri Ücreti (5) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) Faturala ma İşlemleri, Fatura Kağıdı ve Zarf Ücreti (5) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) Fatura Postalama Ücreti (6) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) Toplam Doğrudan Maliyetler ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) Satış/Kurulu m ve Dolaylı Maliyetleri Hariç TTNet Kar Marjı (YTL) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) Satış/Kurulum ve Dolaylı Maliyetleri Hariç TTNet Kar Marjı (%) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) ( .) (1) Telekomünikasyon Kurumu tarafından belirlenen Internet Servis Sağlayıcısı (ISS) marjı ve bu bazda Türk Telekom'a TTNet tarafından ödenen ücret. (2) Türk Telekom ile TTNet arasındaki "ADSL Satış, Kurulum, Servis ve Tahsilat" sözleşmesi uyarınca yapılan faturala tahsilatları çerçevesinde Türk Telekom'a TTNet tarafından ödenen ücret. (tahsil edilen miktarın % 'ü) (3) Türk Telekom ile TTNet arasındaki "Çağrı Hizmetleri" sözleşmesi uyarınca yapılan fatura tahsilat ları çerçevesinde Türk Telekom'a hizmet türü ve kullanım miktarına göre değişen, arama ve arama süresi başına ödenen miktar. (TTNet tarafından yapılan açıklam ada yılının ayına ait ortalama maliyet rakamının YTL- alındığı belirtilmiştir.) (4) Türk Telekom ile TTNet arasındaki "Ana Devir Protokolüne Ek Faturalama" protokolü uyarınca yapıl an faturalama tahsilatları için Türk Telekom'a ödenen ücret. ( YTL) (5) Türk Telekom ile TTNet arasındaki "Ana devir Protokolüne Ek Faturalama" protokolü uyarınca yapıl an faturalama hizmetleri çerçevesinde Türk Telekom'a ödenen ücret. (Abone başına; otoma syon hizmetleri için YTL; faturalama işlemleri için . YTL; faturada kullanılan A4 sayfa başına . YTL; kullanılan zarf başına .. YTL) (6) TTNet tarafından . yılının ayında yapılan aylık ortalama müşteri başına fatura postalama maliyetinin gö zönüne alındığı bir rakamın kullanıldığı belirtilmiştir. ( YTL) 07-59/676 -235 10 Tablonun temel hareket noktası Ortalama Aylık Abonelik Ücreti dir. Bu ücret TTNet in kampanya kapsamında 2007 sonuna kadar ve ondan sonraki abonelik taahhüdü süresince uygulayacağı fiyatl arın ortalamasıdır1. Ortalama aylık abonelik ücretinden %15 oranındaki Özel İletişim Vergisi (ÖİV) ve %18 oranındaki Katma Değer Vergisi (KDV) etkisi ortadan kaldırılarak Ortalama Vergi Kesintileri Sonrası Gelir e ulaşıl mıştır. Türk Telekom a Ödenen Ser vis Ücreti diğer İSS lerde de olduğu gibi TTNet in en büyük maliyet kal emini oluşturmaktadır. Bu rakam Türk Telekom un internet sitesinde yayınlanan ve TK tarafından da onaylanan toptan ADSL internet erişimi tarifesini ifade etmektedir. Söz konusu tarifel er TTNet in kampanyalar haricinde sunduğu 340 perakende ücretler üzerinden Toptan Alım Marjı düşülmesi yoluyla hesaplanmaktadır. 1.4.2007 öncesine kadar tüm paketler için %18 lik bir toptan alım marjı uygulanmaktayken, bu tarihten itibaren paketlere %18 ilâ %24 arasında değişen toptan alım marjları uygulanmaya başlanmıştır. Tabloda yer alan Türk Telekom a Ödenen Servis Ücreti nin hesaplanmasında 1.4.2007 tarihinden sonraki Toptan Alım Marjı rakamları uygulanmıştır. Vergi kesintileri sonrası oluşan gelir üz erinden Satış/Kurulum ve Dolaylı Maliyetler Hariç Kar Marjı hesaplanırken dikkate alınan Türk Telekom a Ödenen Tahsilât Ücreti , Ortalama Çağrı Merkezi Ücreti , Müşteri Hizmetleri İşlemleri Ücreti , Otomasyon İşlemleri Ücreti , Faturalama İşlemleri, Fatura Kâğıdı ve Zarf Ücreti ve 350 Fatura Postalama Ücreti nden oluşan Toplam Doğrudan Maliyetler rakamına ulaşılırken, TTNet tarafından daha önceki incelemelerde Kurum a sunulan rakamlar dikkate alınmıştır2. TTNet tarafından hazırlanan tablo ile dipnotl ar ve TTNet ile Türk Telekom arasındaki anlaşmalar arasında farklılık gözlemlendiğinde yukarıda da belirtildiği gibi dipnotlar ve anlaşmalarda yer alan rakamlar göz önünde bulundurulmuştur3. Böylelikle, Ortalama Vergi Kesintileri Sonrası Oluşan Gelir den Toplam Doğrudan Maliyetler çıkarılarak Satış/Kurulum ve Dolaylı Maliyetler Hariç Kar Marjı rakamına ulaşıl mıştır. Görüldüğü üzer e, paket bazında kar marjları % ( ) (%... ) ile % (...) arasında 360 değişmektedir. Kampanya kapsamında, iki paket (1 Mbps , 9 GB ve 2 Mbps, Sınırsız paketler) haricinde diğer seçeneklerde marj negatif çıkmıştır. Marjın pozitif çıktığı bu iki paket için ise düzenlenen Yaz Fırtınası Kampanyası ile abonelere sağlanan diğer avantajların (ücretsiz modem gibi) TTNet e yüklediği e k maliyetleri karşılaması olanaklı görülmemektedir. Tablo 2 de yukarıdaki tabloda elde edilen kar marjları dikkate alınarak TTNet in bu marjlar ile maliyetlerini karşılayıp karşılamayacağına ilişkin bir hesaplama yapılmıştır. Bu tabloda, TTNet tarafından daha önceki incelemelerde Kurum a sunulan tabloda yer almayan fakat TTNet in maliyet kalemlerini oluşturan bazı giderler eklenmiştir. Eklenen kalemler bakımından, TTNet tarafından hazırlanan tabloya dâhil edilmeyen 370 bazı maliyet kalemleri ile yukarıda ayrın tısı verilen kampanyaya özgü maliyet kalemi 1 Ortalama Aylık Aboneli k Ücreti hesaplanırken kampanyadan yararlanan abonelerin Haziran ayında abone oldukları varsayılmıştır. 2 Söz konusu maliyet kalemleri yılına ilişkin verileri içermektedir ancak kampanya dönemine ilişki n veriler elimizde bulunmaması ve .. yılında çok b üyük farklılık göstermeyeceği varsayıldığından . yılına ait rakamlar tablonun hazırlanmasında dikkate alınmıştır. 3 Bu bağlamda, TTNet tarafından hazırlanan tabloda yerine Vergi ve Fon Kesintileri Sonrası Gelir üze rinden %... oranında hesaplanan Türk T elekom a Ödenen Tahsilât Ücreti tablonun ilgili dipnotuna uygun olarak, Aylık Abonelik Ücreti üzerinden hesaplanmıştır. 07-59/676 -235 11 olan modem maliyeti dikkate alınmıştır. Bu bağlamda, hakkında herhangi bir maliyet rakamına ulaşılamayan boş port maliyetleri, vazgeçilen karlarla ilgili maliyetler (fırsat maliyeti) gibi maliyetlere tabloda yer verilmemiştir. Tabloda maliyet kalemi olarak aylık abone başına hesaplanan İşçi Ücret Giderleri , Reklâm ve İlan Giderleri ve ADSL Servis Hizmet Komisyon Bedeli hesaplanmıştır4. Bu noktada, söz konusu giderlerin, tablonun oluşturulmasında yapılan hesa plamada kullanıldığı gibi tamamen değişken bir maliyet olmadığının ve bir kısmının müşteri kazanma maliyeti kapsamında uzun vadeye dağıtılması gerektiğinin belirtilmesi 380 gerekmektedir. Fakat eldeki verilerden bu giderlerin ne kadarının değişken maliyet sayılan olağan reklâm ve ilan gideri, ne kadarının müşteri kazanma maliyeti olduğuna yönelik bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından, reklâm giderlerinin tamamı değişken maliyet olarak hesaba katılmıştır. Bunun yanında, Türk Telekom il e TTNet arasında yapılan ( .) Sözleşmesi uyarınca TTNet, Türk Telekom işyerleri ve Türk Telekom çözüm ortaklarınca yapılan her servis hizmeti için sözleşmenin ekinde belirtilen miktarda bir bedel ödemektedir. Bu bedel, servis hizmeti başına ödendiğind en ve arızi özellik gösterdiğinden (bir kereye mahsus bir ödeme ya da her ay tekrar eden bir ödeme olmadığından) değişken maliyet olarak değerlendirilmiş ve İşçi Ücret Giderleri ve İlan ve Reklâm 390 Giderlerinin hesaplanmasında kullanılan yöntem uygulanar ak hesaplanmıştır. Dolayısıyla, Kampanya Kapsamında Katlanılan Maliyetler Hariç Kar Marjı rakamlarına ulaşabilmek amacıyla her bir paket için İşçilik Giderleri , İlan ve Reklâm Giderleri ve ADSL Servis Hizmeti Komisyon Bedeli nin Satış/Kurulum ve Do laylı Maliyetler Hariç TTNet Kar Marjı ndan çıkarılması gerektiği düşünülmektedir. Bu maliyet kalemlerinin dikkate alınması ile ortaya çıkan tabloya aşağıda yer veril miştir. 4 Bkz. dipnot 2 07-59/676 -235 12 Tablo 2: Maliyet ve Kar Marjı Tabloları Kampanya Kap samında Katlanılan Maliyetler HariçADSL Hizmet Paketi Bazında TTNet'in Abone Başına Katlandığı Aylık Ortalama Maliyet Rakamları 1 Mbps, 3 GB 1 Mbps, 6 GB 1 Mbps, 9 GB 256 Kbps, sınırsız 512 Kbps, sınırsız 1 Mbps, sınırsız 2 Mbps, sınırsız Satış/Kurulum ve Dolaylı Maliyetleri Hariç TTNet Kar Marjı (YTL) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) İşçi Ücret Giderleri ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) İlan ve Reklam Giderleri ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ADSL Servis Hizmeti Komisyon Bedeli ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) TTNet'in Hesaplamadığı Doğrudan Maliyetler Toplamı ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Kampanya Kapsamında Katlanılan Maliyetler Hariç Kar Marjı (YTL) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Kampanya Kapsamında Katlanılan Maliyetler Hariç Kar Marjı (%) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Düzenlenen Kampanyalar Nedeniyle Katlanılan Ek Maliyetler (24 Aya Yayılmış) 1 Mbps, 3 GB 1 Mbps, 6 GB 1 Mbps, 9 GB 256 Kbps, sınırsız 512 Kbps, sınırsız 1 Mbps, sınırsız 2 Mbps, sınırsız ADSL Satış Hizmeti ve K urulum Komisyon Bedeli ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) İki Ay Ücretsiz Abonelik Bedeli ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Ücretsiz Bağlantı Bedeli ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Ücretsiz ModemBedeli ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Düzenlenen Kampanyalar Nedeniyle Kat lanılan Ek Maliyetler (48 Aya Yayılmış) 1 Mbps, 3 GB 1 Mbps, 6 GB 1 Mbps, 9 GB 256 Kbps, sınırsız 512 Kbps, sınırsız 1 Mbps, sınırsız 2 Mbps, sınırsız ADSL Satış Hizmeti ve Kurulum Komisyon Bedeli ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) İki Ay Ücretsiz Abonelik Be deli ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Ücretsiz Bağlantı Bedeli ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Ücretsiz ModemBedeli ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Yaz Fırtınası Kampanyası (24 ay) Kampanya Kapsamında Katlanılan Maliyetler Hariç Kar Marjı (YTL) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Ücretsiz ModemBedeli ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Net Kar Marjı (YTL) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Net Kar Marjı (%) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) ( ) Yaz Fırtınası Kampanyası (48 ay) Kampanya Kapsamında Katlanılan Maliyetler Hariç Kar Marjı (YTL) -2,89 -1,80 -0,85 -2,33 -3,17 -1,55 -0,68 Ücretsiz ModemBedeli -0,54 -0,54 -0,54 -0,54 -0,54 -0,54 -0,54 Net Kar Marjı (YTL) -3,43 -2,34 -1,39 -2,87 -3,71 -2,09 -1,22 Net Kar Marjı (%) -18,3% -9,3% -4,4% -9,1% -7,5% -3,3% -1,4% 13 Buna göre, paket bazı nda TTNet in zarar oranları % ( ) ile % ( ) arasında değişmektedir. Abonelerin yaklaşık % ( ) i tarafından kullanılan 1 Mbps, 4 GB limitli pakette kampanyalar öncesi marj % ( ) e ( .. YTL) kadar düşmektedir. Bu marjlar üzerinden, aboneleri TTNet le uzun sü reli sözleşmeler yapmaya ikna etmeye yönelik kampanyaların getirdiği maliyetler de dikkate alınırsa TTNet in, her pakette zarar ettiği açıkça görülmektedir. Bundan sonra hakkında açıklamalara yer verilecek olan ADSL Satış Hizmeti ve Kurulum Bedeli ve Ücretsiz Modem Bedeli gibi maliyet kalemleri, geleceğe yönelik olarak müşteri kazanma amaçlı ve sözleşme süresi boyunca bir kere kampanyalara özgü olarak katlanılan maliyet kalemleridir. Dolayısıyla bu maliyet kalemleri, gerçekleştirildikleri aylara dağıt ılmak yerine uzun zamana yayılmaktadır. Maliyetlerin zamana yayılmasında 24 aylık ve 48 aylık iki ayrı seçenek üzerinde durulmuş ve hem 24 aylık hem de 48 aylık seçeneklerde ortaya çıkan maliyetleri gösteren tablolar oluşturulmuştur. Bu maliyet kalemlerini n 24 aya bölünmesinin ardında yatan mantık, yürütülen kampanyaların genelinin 24 aylık bir abonelik süresinin garanti edilmesi önkoşulunu getirmesidir. Aboneler bu süre sonunda hizmet aldıkları İSS yi değiştirme olanağına sahip olabilmekte, sözleşmenin bu süreden önce aboneliğin bitirilmesi durumunda yararlandığı avantajların maddi bedelini iade etmek zorunda kalmaktadır. Bu nedenle, anılan maliyet kalemlerinin 24 aya dağıtılması gerektiği düşünül müştür. Öte yandan, AB Komisyonu Fransa da ADSL hizmetleri v eren Wanadoo nun yıkıcı fiyat uyguladığına ilişkin Kararı5 nda bu tür müşteri kazanmaya yönelik maliyetleri 4 yıllık bir süreye yayarak maliyet hesabına yansıtmıştır. Bu bakımdan, AB uygulaması da göz önünde bulundurularak 48 aya dağıtılmış maliyetlere ili şkin ayrı bir tablo düzenlenmiştir. Bu çerçevede aşağıda TTNet in Yaz Fırtınası kampanyasında katlandığı ek maliyetler hesaplanarak kampanya ve promosyonlarda TTNet in kar marjının nasıl değiştiği örnek olarak gösterilecektir. ( ) Sözleşmesi uyar ınca TTNet, Türk Telekom İşyerleri ve Türk Telekom çözüm ortaklarınca yapılan her satış ve kurulum için sözleşmenin ekinde belirtilen miktarda bir bedel ödemektedir. Ödenen bedeller, satışı/kurulumu yapan birime ve satışın çözüm ortağı tarafından yapılması durumunda satış miktarına göre değişmektedir. Giderlerin dağıtılmasında satış hizmeti komisyonu için en düşük rakam olan ( ) YTL, kurulum gideri için yine en düşük rakam olan ( ) YTL baz alınmıştır. Toplamda abone başına oluşan ( ) YTL lik maliyet 24 ve 4 8 aya bölünerek abone başına düşen rakam ortaya konmakla birlikte, bu maliyet kaleminin ayrıntılarına ulaşılamaması sebebiyle net kar marjının hesaplanmasında bu aşamada dikkate alınmamıştır. İkinci olarak, örnek alınacak modem kampanyasında yukarıdaki kam panyada olduğu gibi tüketicilere ( ) YTL6 tutarındaki modem bedelsiz olarak verilmiştir. Söz konusu maliyet rakamı hesaplamaya dâhil edilerek, ( ) YTL olan modem bedelinin 24 ve 48 aya bölünmesiyle kampanyadan yararlanacak olan abone başına düşen aylık mal iyet bulunmuştur. 5COMP/38.233 - Wanadoo Interactive 6 Kablolu modem için geçerli bedel. Kampanya çerçevesinde ayda 19,99 YTL ödeyen ab onelere kablosuz modem verileceği de bilinmektedir. Fakat bu aşamada kablosuz modemlerin maliyetleri hakkında yeterli bilgi ye sahip olunmadığından ve kampanyanın kablosuz modemle ilgili kısmının değerlendirilmesiyle benzer sonuçlara ulaşılacağı düşünüldüğü nden değerlendirmeye dâhil edilmemiştir. Kablolu modemin TTNet e maliyeti olan ( ) YTL ise soruşturma kapsamında Türk Telekom dan elde edilen belgelerde yer almaktadır. 07-59/676 -235 14 Bu çerçevede, 4.6.2007 tarihinde başlayan ve 31.8.2007 tarihinde bitecek olan Yaz Fırtınası kampanyasının maliyet yapısı örneklenmiştir (Bkz. Tablo 2). Buna göre, kampanya kapsamında tük eticilere sağlanan olanakların TTNet e olan maliyeti ister 24 aya dağıtılsın ister 48 aya dağıtılsın, kampanya çerçevesinde sağlanan gelirle telafi edilememektedir. Sonuç olarak, TTNet in, yürüttüğü şikâyete konu Yaz Fırtınası kampanya sında bütün erişim paketleri için maliyetlerini karşılayamayacağı görülmüştür. Şikâyet konusu kampanya ve soruşturma kapsamında incelenen diğer kampanyalarda TTNet in son kullanıcılara sunduğu ADSL hizmeti bakımından fiyat sıkıştırması niteliğinde çok düşük ya da negatif mar jlarla (maliyetinin altın da) çalışıyor olması durumu 4054 sayılı Kanun un 6. maddesi nde yer alan Bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hâkim durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağ ı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar yoluyla kötüye kullanması hukuka aykırı ve yasaktır hükmü ne örnek olarak sayılan Ticari faaliyet alanına başka bir teşebbüsün girmesine doğrudan veya dolaylı olarak engel olunması ya da rakiplerin piyasadaki faaliy etlerinin zorlaştırılmasını amaçlayan eylemler kapsamında değerlendirile bilecek bir durumdur. TK Görüşü Bilindiği üzere, 4502 sayılı Kanun'la değişik 2813 sayılı Telsiz Kanunu'nun 7. maddesinde , "Rekabet Kurulu, telekomünikasyon sektörüne ilişkin olarak y apacağı inceleme ve tetkiklerde ve birleşme ve devralmalara ilişkin olarak vereceği kararlar da dâhil olmak üzere telekomünikasyon sektörüne ilişkin olarak vereceği tüm kararlarda öncelikle Kurum'un görüşünü ve Kurum'un yapmış olduğu genel düzenleyici işle mleri dikkate alır" şeklinde bir ifade bulunmaktadır. Dosya evreleri b ölümünde de yer verildiği üzere, 29.6.2007 tarihli bir yazı ile bir görüş talep edilmiş ancak işbu Karar tarihi itibariyle TK görüşü Kurum a intikal etmemiştir. Bununla birlikte, daha ö nce aynı konuda ve Karar tarihine çok yakın tarihlerde TK den görüşler (31.10.2006 tarih ve 7141 sayılı yazı ve 24.4.2007 tarih ve 2855 sayılı yazı lar) alınmış ve gerek bu görüşlerde yer verilen temel unsurlar gerek TK nin sektöre ilişkin düzenlemeleri bu Kararda dikkate alınm ıştır. Dolayısıyla, yukarıda belirtilen 2813 sayılı Kanun un 7. maddesi ile Rekabet Kurulu na getirilen yükümlülüğü n karşıla nmış olduğu ve talep edilen görüşün , geçici tedbir kararının gerektirdiği aciliyet karşısında beklenmesine gere k olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Geçici Tedbir Türk Telekom ve TTNet hakkında Kurul un 7.5.2007 tarih ve 07 -38/411 -M sayılı Kararı ile açılan soruşturma kapsamında da şikâyet konusu kampanya öncesinde TTNet in bir süredir uyguladığı kampanyalar ve bu ka mpanyalarda uy guladığı fiyatlama politikası neticesinde hâkim durumlarını kötüye kullanıp kullanmadıkları incelenmektedir. Yukarıda ki analizde de TTNet in şikâyet konusu kampanya çerçevesinde uyguladığı fiyatlar ve buna karşılık hem kampanya kapsamında hem de bir işletmeci olarak katlandığı maliyetler söz konusu olduğunda sunduğu bütün ADSL hizmet paketlerinde maliyetlerini karşılayamayacağı tespiti yapılmıştır. Bu tespitler ışığında, 4054 sayılı Kanun un 9. maddesinin Kurul, nihaî karara kadar ciddî ve telafi olunamayacak zararların ortaya çıkma ihtimalinin bulunduğu durumlarda, ihlalden önceki durumu koruyucu nitelikte ve nihaî kararın kapsamını aşmayacak şekilde geçici tedbirler alabilir. şeklindeki dördüncü fıkrası çerçevesinde; 07-59/676 -235 15 Hâlihazırda devam etm ekte olan Yaz Fırt ınası kampanyasında, TTNet in kampanya çerçevesinde katlandığı maliyetlerini karşılayamayacağı, TTNet in bu kapsamda değerlendirilebilecek kampanyaları sürekli bir biçimde uyguladığı, Bu şekilde uygulanan perakende fiyatlama politikası nın genişbant internet hizmetleri pazarı nda perakende düzeyde TTNet e rakip internet servis sağlayıcıların faaliyetlerini zorlaştıra cağı, Rakip İSS lerin yeni abone kayıtları ile faaliyetlerini sürdürerek pazarda kalabilmek için en az TTNet in uygulamakta olduğu kampanya koşullarında satış yapmak zorunda bırakılarak pazardaki faaliyetlerinin zorlaştırıldığı, Aynı zam anda bu faaliyetlerin TTNet lehine ve rakip İSS aleyhine olacak şekilde pazarın gelecekteki olası rekabetçi yapısını engelleyebileceği, Sonuç o larak söz konusu uygulamaların 4054 sayılı Kanun un 6. maddesinin ihlali niteliği taşıyor olduğu yönünde ciddi bulguların bulunması, Bu pazarda yaklaşık TTNet in % ( ) lik pazar payı karşısında % ( ) lük pazar payı ile faaliyet gösteren rakip İSS lerin me vcut kampanyalar karşısında, pazarın kendine has özellikleri de dikkate alındığında, ciddi ve telafisi mümkün olamayacak zarara uğramalarının kaçınılmaz olduğu hususları dikkate alınarak TTNet in hâlihazırda uygulamakta olduğu Yaz Fırtınası Kampanyasını ilgili soruşturmada nihai karar alınıncaya kadar durdurmasına yönelik geçici tedbir kararı alınması uygun görülmüştür. J. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 1- Şikâyet dilekçelerine ilişkin olarak: Tellcom İletişim Hizmetleri A.Ş. nin 19.6.2007 tarih, 4221 sayı ile; Superonline Uluslararası Elektronik Bilgilendirme Telekomünikasyon ve Haberleşme Hizmetleri A.Ş. nin 27.6.2007 tarih, 4366 sayı ile ve gizlilik talebi bulunan 4.7.2007 tarih, 4510 sayı ile Kurum kayıtlarına giren dilekçeler de belirtilen şikayetlerin, Rekabet Kurulu tarafından 7.5.2007 tarih ve 07 -38/411 -M sayılı Karar ile açılan soruşturma kapsamında incelenen konuyla örtüşmesi nedeniyle, soruşturma kapsamında değerlendirilmesine, 2- Geçici tedbir taleplerine ilişkin olarak: 40 54 sayılı Kanun un 9. maddesinin Kurul, nihaî karara kadar ciddî ve telafi olunamayacak zararların ortaya çıkma ihtimalinin bulunduğu durumlarda, ihlalden önceki durumu koruyucu nitelikte ve nihaî kararın kapsamını aşmayacak şekilde geçici tedbirler alabi lir. şeklindeki dördüncü fıkrası çerçevesinde; a) Hâlihazırda devam etmekte olan Yaz Fırtınası kampanyası da dâhil olmak üzere, TTNet A.Ş. nin maliyetlerin altında ya da Türk Telekom un toptan fiyat tarifeleri ışığında fiyat sıkıştırması niteliğinde ola bilecek perakende fiyatları içeren tüm kampanyalarının durdurulması ya da söz konusu kampanyaların TTNet A.Ş. nin ilgili hizmetlerdeki maliyetlerinin altında olmayacak şekilde yeniden düzenlenmesine, Bundan sonraki dönemlerde de, yürütülmekte olan soruştur mada nihai karar alınıncaya kadar, TTNet A.Ş. tarafından ilgili hizmetlerde yapılması planlanan 07-59/676 -235 16 kampanyalarda fiyatlama politikasının maliyetlerin altında olmayacak şekilde uygulanmasına, b) (a) bendinde yer verilen tedbirlerin kararın tebliğ tarihi itibar ıyla yerine getirilmesine ve söz konusu kararın yerine getirildiğinin kararın yerine getirilmesinden itibaren 5 gün içerisinde Kuruma bildirilmesine, c) Kurulca öngörülen ve yukarıda belirtilen tedbirleri yerine getirmemesi durumunda Kanun un 17. maddesi u yarınca süreli para cezası verileceğinin TTNet A.Ş. ye bildirilmesine OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir. 07-59/676 -235 17 KARŞI OY GEREKÇESİ (11.07.2007 tarihli ve 07 -59/676 -235 sayılı Kurul Kararı) 4502 sayılı Kanun la değişik 2813 sayılı Tel siz Kanunu nun 7. maddesinin 3. fıkrası aşağıdaki şekildedir: Rekabet Kurulu, telekomünikasyon sektörüne ilişkin olarak yapacağı inceleme ve tetkiklerde ve birleşme ve devralmalara ilişkin olarak vereceği kararlar da dâhil olmak üzere telekomünikasyon sektörüne ilişkin olarak vereceği tüm kararlarda, öncelikle Kurumun görüşünü ve Kurumun yapmış olduğu genel düzenleyici işlemleri dikkate alır. Bu düzenleme gereğince, 29.06.2007 tarih ve 2344 sayılı yazı ile konuya ilişkin olarak Telekomünikasyon Kurum u görüşü sorulmuş, ancak ilgili cevap beklenmemiş ve görüş alınmamıştır. Ayrıca; Yaz Fırtınası kampanyası dışında, kapsamı ve konusu açık bir şekilde saptanmadan bundan sonraki tüm kampanyaların durdurulması , bundan sonraki dönemlerde de, yürütülmek te olan soruşturmada nihai karar alınıncaya kadar ... ifadeleri ile belirsiz ve ucu açık olarak alınan tedbir kararının hukuka uygun olmadığını düşünüyorum. Yaz Fırtınası kampanyası dışındaki tedbir kararı somut olarak yapılan bir işlem ya da eylem hakkında olmayıp, kapsamı, sınırı ve süresi belirsiz olarak alınmıştır. Dosya konusu ile ilgili olarak Telekomünikasyon Kurumuna yazılan yazının cevabı beklenmeden alınan kararın yerinde olmadığı ve cevap geldikten sonra konuya ilişkin değerlendirmenin yapılmasının uygun olacağı kanaatini taşıdığımdan ve ayrıca alınan tedbir kararının bir bölümünün kapsamı, sınırı ve süresi belirsiz olduğundan çoğunluk görüşüne katılmıyorum. Tuncay SONGÖR İkinci Başkan