Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007 -3-128 (Devralma) Karar Sayısı : 07-85/103 9-401 Karar Tarihi : 8.11.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, 10 Üyeler : M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER: Orçun SENYÜCEL, B. Sanem ŞİMŞEK C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Misbis Gıda San. ve Tic. A.Ş. Temsilcisi: Gülay KAZAR Selimpaşa Sanayi Bölg esi Araptepe Mevkii 5007 Sk. No:
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2007 -3-128 (Devralma) Karar Sayısı : 07-85/103 9-401 Karar Tarihi : 8.11.2007 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, 10 Üyeler : M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE B. RAPORTÖRLER: Orçun SENYÜCEL, B. Sanem ŞİMŞEK C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Misbis Gıda San. ve Tic. A.Ş. Temsilcisi: Gülay KAZAR Selimpaşa Sanayi Bölg esi Araptepe Mevkii 5007 Sk. No: 10 Silivri İstanbul 20 D. TARAFLAR : İbrahim Halit ÇİZMECİ Fatih Cad. Yüksel Sk. No: 27 K:1 Güngören Merter İstanbul Hüseyin GÜZEL Selimpaşa Sanayi Bölgesi Araptepe Mevkii 5007 Sk. No: 10 Silivri İstanbul Halil ÖLÇÜCÜER Selimpaşa Sanayi Bölgesi Araptepe Mevkii 5007 Sk. No: 10 Silivri İstanbul 30 İsmail Hakkı ÖLÇÜCÜER Selimpaşa Sanayi Bölgesi Araptepe Mevkii 5007 Sk. No: 10 Silivri İstanbul Zekeriya ÖLÇÜCÜER Selimpaşa Sanayi Bölgesi Araptepe Mevkii 5007 Sk. No: 10 Silivri İstanbul İbrahim ÖLÇÜCÜER 40 Selimpaşa Sanayi Bölgesi Araptepe Mevkii 5007 Sk. No: 10 Silivri İstanbul E. DOSYA KONUSU: Misbis Gıda San. ve Tic. A.Ş. nin Hüseyin Güzel, Halil Ölçücüer, İsmail Hakkı Ölçücüer, Zekeriya Ölçücüer ve İbrahim Ölçücü er e ait çoğunluk hisselerinin İbrahim Halit Çizmeci tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. 07-85/103 9-401 2 F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 5.9.2007 tarih ve 5863 sayı ile giren ve en son 1.11.2007 tarih ve 7166 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054 50 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 2.11.2007 tarih ve 2007 3 128/Öİ 07-OS sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 2.11.2007 tarih ve REK.0.07.00.00 -120/23 4 sayılı Başkanlık Önergesi ile 07 -85 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; - Misbis Gıda Sa n. ve Tic. A.Ş. nin çoğunluk hissesinin İbrahim Halit Çizmeci 60 tarafından devralınması işleminin, çikolata ve çikolatalı ürünler olarak tespit edilen ilgili ürün pazarlarında 4054 sayılı Kanun un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsa mında izne tabi bir hisse devir işlemi olduğu, - Ancak ilgili ürün pazarında Kanun un 7. maddesi kapsamında bir hâkim durum yaratmaması veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirmemesi dikkate alınarak, söz konusu işleme izin verilmesinin uygun olacağı, sonu cuna ulaşıldığı ifade edilmektedir. 70 H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. Taraflar H.1.1. Misbis Gıda San. ve Tic. A.Ş. de (Misbis) Misbis, 1995 yılında İstanbul da çikolata ve gofret, Gaziantep te bisküvi ve sakız üretmek üzere kurulan iki tesisle ayrı tü zel kişilikler altında faaliyet göstermeye başlamıştır. 2005 tarihinde aynı hissedarların sahip olduğu Gaziantep teki Mis Bisküvi Gıda ve San. ve Tic. A.Ş. nin tüm aktif ve pasifleri ile devralınması işlemi 80 vasıtasıyla iki teşebbüs aynı çatı altında birleş tirilmiştir. Bu tarihten sonra Misbis, faaliyet alanını çikolata, krem çikolata ve çikolata kaplamalı ürünlerin üretim ve pazarlanmasına odaklamıştır. Dosya konusu işlemin bir tarafında Misbis te hisse sahibi olan şahıslar yer almaktadır. İşlem çerçevesi nde, mevcut durumda eşit oranda hisse sahibi olan İbrahim Ölçücüer, Halil Ölçücüer, İsmail Hakkı Ölçücüer, Zekeriya Ölçücüer ve Hüseyin Güzel farklı miktarlarda hisselerini elden çıkaracaklardır. Misbis in devralma öncesi ortaklık yapısına Tablo 1 de yer verilmektedir. Teşebbüsün 90 yönetim kurulu da ortaklık yapısına birebir paralellik göstermekte, diğer bir deyişle aynı şahıslardan oluşmaktadır. 07-85/103 9-401 3 Tablo 1: Misbis in Ortaklık Yapısı HİSSEDARLAR HİSSE ADEDİ HİSSE ORANI (%) İbrahim Öçlücüer 4.830 20 Halil Ölçücüer 4.830 20 İsmail Hakkı Ölçücüer 4.830 20 Zekeriya Ölçücüer 4.830 20 Hüseyin Güzel 4.830 20 TOPLAM 24.150 100 100 Yukarıda değinildiği gibi, Misbis in satışlarının nerdeyse tamamı çikolata, krem çikolata ve çikolata kaplamalı ürünlerden teşekkül dür. Teşebbüsün 2006 yılında anılan ürünlerin satışından elde ettiği cirosu ( ..) YTL olarak gerçekleşmiştir. H.1.2. İbrahim Halit Çizmeci Dosya konusu devralma işleminin alıcı tarafında yer alan İbrahim Halit Çizmeci, Çizmeci Gıda San. ve Tic. A.Ş. n in (Çizmeci Gıda) hissedarları arasında yer almaktadır. Tablo 2 de Çizmeci Gıda nın ortaklık yapısına yer verilmektedir. 110 Tablo 2: Çizmeci Gıda nın Ortaklık Yapısı HİSSEDARLAR HİSSE ADEDİ HİSSE ORANI (%) Mehmet Sabri Çizmeci 1.000.000 20 Recep Uğur Çizme ci 1.000.000 20 Adnan Çizmeci 1.000.000 20 İbrahim Halit Çizmeci 1.000.000 20 Mehmet Remzi Çizmeci 1.000.000 20 TOPLAM 5.000.000 100 Çizmeci Gıda nın Yönetim Kurulu üyeleri ise, Mehmet Sabri Çizmeci (Başkan), Recep Uğur Çizmeci ve Adnan Çizmeci den o luşmaktadır. Çizmeci Gıda, Çizmeci ailesi tarafından kontrol edilen bir teşebbüs konumundadır. Dolayısıyla, inceleme konusu devralma işleminde devralan taraf bakımından Çizmeci Gıda nın esas alınması gerekmektedir. Diğer bir deyişle, İbrahim Halit Çizmeci nin kontrolünde yer aldığı herhangi bir şirket, Çizmeci Gıda ile 4054 sayılı Kanun un 3. maddesinde yer alan teşebbüs tanımı gereğince aynı ekonomik bütünlük içinde yer 120 alacak ve tek bir teşebbüs olarak kabul edilecektir. Çizmeci Gıda nın faaliyet ala nları Misbis le örtüşmektedir. Teşebbüs yoğun olarak çikolatalı ürünlerin üretimi ve satışı ile iştigal etmektedir. Çizmeci Gıda nın 2006 yılında elde ettiği toplam ciro ( ..) YTL olarak gerçekleşmiştir. H.2. İlgili Pazar H.2.1. İlgili Ürün Pazarı 130 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesine göre, devralma işlemlerinde devre konu mal veya hizmetlerle tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır. Do layısıyla belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarının tanımında temel alınmaktadır. 07-85/103 9-401 4 Devre konu olan işlem bakımından Misbis, yoğunlukla çikolata, krem çikolata ve çikolata kaplamalı ürünl erin üretim ve satışını gerçekleştirmektedir. Mevcut dosya itibarıyla, özellikle Misbis in faaliyetlerinin çikolata ve çikolatalı ürünlere odaklaşmış olmasının devralmanın sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesi açısından önemli dir. 140 Dolayısıyla ilgili ürün pazarı, 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesinde öngörülen unsurlar ve devralma işlemine konu olan faaliyetler göz önünde bulundurularak çikolata ve çikolatalı ürünler pazarı olarak belirlenmiştir. H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar İlgili ürün pazarı dâhilinde ki ürünler açısından pazara giriş, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış şartlarının bölgesel bir farklılık göstermediği göz önüne alınarak ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir. 150 H.3.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme Dosya mevcudunda yer alan bilgi ve belgelere göre, İbrahim Halit Çizmeci ile Misbis ortakları arasında Hisse Devri Önsözleşmesi düzenlenmiş ve ortaklardan Hüseyin Güzel 4.800, Halil Ölçücüer 3.381, İsmail Hak kı Ölçücüer 3.381, Zekeriya Ölçücüer 3.381 ve İbrahim Ölçücüer ise 1.932 adet hissesini İbrahim Halit Çizmeci ye devredeceklerini taahhüt etmişlerdir. İnceleme sürecinde, her bir ortak ile alıcı arasında ayrı ayrı olmak üzere ve ilgili hisse miktarlarında bir değişiklik olmaksızın Anonim Şirket Hisse Devir Sözleşmesi imza edilmiş ve ilgili sözleşmeler Kurul a 160 bildirilmiştir. İbrahim Halit Çizmeci ile adları geçen Misbis ortakları arasında imzalanan sözleşmeler yoluyla, Misbis in çoğunluk hissesinin İbrah im Halit Çizmeci ye devri söz konusudur. Devralma işlemi sonucunda, Misbis in ortaklık yapısı aşağıdaki şekilde olacaktır: Tablo 3: Misbis in Devralma Sonrası Ortaklık Yapısı HİSSEDARLAR HİSSE ADEDİ HİSSE ORANI (%) İbrahim Halit Çizmeci 16.875 69,88 İbrahim Öçlücüer 2.898 12,00 Halil Ölçücüer 1.449 6,00 İsmail Hakkı Ölçücüer 1.449 6,00 Zekeriya Ölçücüer 1.449 6,00 Diğer Hissedarlar 30 0,12 TOPLAM 24.150 100 Buna göre, eski hissedarlardan sadece Hüseyin Güzel bütün hisselerini satmak 170 yoluyla Misbis hissedarlığından çıkmaktadır. Anılan şahsın daha önce sahip olduğu 4.830 adet hissesi İbrahim Halit Çizmeci tarafından satın alınırken, bakiye 30 hisseden 10 hisse Caner Acar, 10 hisse Ertan Acar, 5 hisse Şemsi Kopuz ve 5 adet hisse İlhan İlmik tarafından satın alınacaktır. Yukarıdaki tabloda Diğer Hissedarlar olarak görülen şahısların toplam hissesi ancak %0,12 oranına tekabül etmekte ve belirleyici bir nitelik taşımamaktadır. Öte yandan, devralma ile birlikte İbrahim Halit Çizmeci %69,88 oranıyla çoğun luk hisseyi elde etmiş olacaktır. 07-85/103 9-401 5 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesinde, Kanun un 7. maddesi çerçevesinde Tebliğ kapsamında birleşme veya devralma sayılan işlemler sayılmıştır: 180 a) Bağımsız iki veya daha fazla teşebbüsün birleşmesi, b) Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi, c) Amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve malvarlığına sahip o lacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler ( joint-venture ). Mevcut dosya bakımından, İbrahim Halit Çizmeci nin tek başına Misbis in çoğunluk 190 hissesini satın alacak olması itibarıyla, işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesinin (b) bendi anlamında bir devralma işlemidir. 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi birleşme ve devralma işlemleri açısından Tebliğ in 4. maddesinde iki eşik getirilmiştir. Anılan Tebliğ ve bu Tebliğ de değişiklik yapan 1998/2 sayılı Tebliğ de firmaların ilgili ürün pazarındaki toplam pazar paylarının % 25 i veya toplam cirolarının 25 milyon YTL sini aştığı birleşme devralmaların izne tabi işlemler olduğu belirtilmiştir. Söz konusu dosya itibarıyla, ciro ve pazar payı hesaplamasına ilişkin olarak iki 200 hususun belirtilmesi gerekmektedir. Öncelikle, Taraflar bölümünde ortaya konduğu üzere, İbrahim Halit Çizmeci nin Çizmeci Ailesi nin kont rolündeki Çizmeci Gıda daki ortaklığından ötürü, ciro ve pazar payı hesaplamasında devralan tarafta Çizmeci Gıda nın cirosu ve pazar payı dikkate alınacaktır. İkinci olarak, Bildirim Formu nda yer verilen ve İbrahim Halit Çizmeci nin Topbaş Ailesi ile Ülk er Grubu nun çoğunluk hissesine sahip olduğu Ak Gıda San. ve Tic. A.Ş. de yer alan %7,92 oranındaki hissedarlığı ve bu şirketin yönetim kurulunda yer almasına, yine Ak Gıda San. ve Tic. A.Ş. nin kontrolünde yer alan Bahar Su San. ve Tic. A.Ş. de de %0,91 o ranında hisse sahibi ve aynı şirkette yönetim kurulu üyesi 210 olmasına değinilmesi gerekmektedir. Anılan teşebbüsler vasıtasıyla İbrahim Halit Çizmeci nin ve dolayısıyla Çizmeci Gıda nın Ülker Grubu ile aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer alıp almayacağı hu susunda, teşebbüs tarafından sunulan bilgi ve belgeler İbrahim Halit Çizmeci nin Ak Gıda San. ve Tic. A.Ş. de sahip olduğu hisselere herhangi bir imtiyaz tanınmadığı yönündedir. Öte yandan, mevcut dosya bakımından bu hususta daha fazla bir değerlendirme ya pılmasına gerek görülmemiştir. Bu bilgiler ışığında, devralmanın izne tabi bir işlem olup olmadığının tespitinde Misbis ile Çizmeci Gıda nın pazar payı ve cirolarının dikkate alınması gerektiği ortaya 220 çıkmaktadır. Misbis in ilgili ürün pazarında elde ett iği ciro ( ..) YTL tutarındadır. Dolayısıyla salt Misbis in cirosu Tebliğ deki 25 milyon YTL sınırını aşmaktadır. Sadece ciro eşiği bakımından dahi, incelemeye konu olan işlem, her iki ürün pazarı bağlamında izne tabi bir işlemdir. Dosya me vcudu bilgi ve belgelerden, İşleme taraf olan teşebbüslerin ilgili ürün pazarlarındaki payların ın gerek Misbis in gerekse Çizmeci Gıda nın ilgili pazarda 07-85/103 9-401 6 sahip oldukları pazar payının %1 in altında olduğu anlaşılmıştır . İki teşebbüsün bir araya geldiğinde sahip olaca kları pay da düşük seviyelerde kalacaktır. 230 4054 sayılı Kanun un 7. maddesinde, hâkim durum yaratmaya veya hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak ülkenin bütünü ya da bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak birleşme ve devralmalar hukuka aykırı kabul edilerek yasaklanmıştır. Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden , devralma sonrasında tarafların ilgili ürün pazarlarında sahip oldukları pazar payının hâkim durum yaratacak se viyelerde olmadığı anlaşılmıştır. Pazarın genel niteliklerine bakıldığında, özellikle hızlı tüketim mallarında görülen ve coğrafi pazarın geneline ulaşmak açısından gerekli 240 olan dağıtım ağı ve bilinir bir markaya sahip olma unsuru, pazara girişte önemlidir . Öte yandan, ilgili ürün pazarında Ülker, Nestle, Eti, Sagra gibi büyük ölçekli ve önemli markaları ellerinde bulunduran firmaların yanı sıra irili ufaklı çok sayıda teşebbüsün faaliyet göstermekte olması da dikkate alınmalıdır. Bu noktalardan hareketle, devralma işleminin pazardaki rekabet koşullarına önemli bir etkide bulunmayacağı sonucuna ulaşılm ıştır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 250 Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu Kanun a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendir ilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işlem e izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.