Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2011 -4-204 (Devralma ) Karar Sayısı : 11-44/990 -336 Karar Tarihi : 03.08.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler :İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan G ÜNAY , Reşit GÜRPINAR , Prof. Dr. Metin TOPRAK B. RAPORTÖRLER: Hale GÜNDÜZ, Recep GÜNDÜZ 10 C. BİLDİRİMDE BULUNAN :- Volks wagen AG D. TARAFLAR : - Volkswagen AG 38436 Wolfsburg, A LMANYA - MAN SE Ungererstasse. 69, 80805 Münih
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2011 -4-204 (Devralma ) Karar Sayısı : 11-44/990 -336 Karar Tarihi : 03.08.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler :İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan G ÜNAY , Reşit GÜRPINAR , Prof. Dr. Metin TOPRAK B. RAPORTÖRLER: Hale GÜNDÜZ, Recep GÜNDÜZ 10 C. BİLDİRİMDE BULUNAN :- Volks wagen AG D. TARAFLAR : - Volkswagen AG 38436 Wolfsburg, A LMANYA - MAN SE Ungererstasse. 69, 80805 Münih A LMANYA E. DOSYA KONUSU: MAN S E şirketinin kontrolünün Volkswagen AG tarafından zorunlu hisse alımı teklifi yolu ile devralınması işlemine izin verilmesi talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 07.7.2011 tarih ve 5022 sayı ile giren bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 2010 /4 sayılı Rekabet 20 Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen 21.07.2011 tarih ve 2011 -4-204/ Öİ-11-378.HG sayılı Ön İnceleme Raporu, 25.07.2011 tarih ve REK.0.08.00.00 -120.01.05/344 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11 -44 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili R apor da; bildirim konusu devralma işlem inin, konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu, ancak işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu 30 olmaması nedeniyle işleme izin verilebileceği ifade edilm iştir. H. İNCELEME VE DEĞE RLENDİRME H.1. İlgili Teşebbüsler ve Bağlı Oldukları Ana Gruplar a) İlgili Teşebbüsler Devralan: Volkswagen AG Volkswagen dünya çapında motorlu araçların, yedek parçaların, aksesuarların ve dizel motorların geliştirme, imalat, satış ve dağıtımı al anında faaliyet göstermektedir. En geniş haliyle Porsche ve Volkswagen Grubu; Volkswagen, Porsche, Audi, Seat, Skoda, Bentley, Lamborghini, Bugatti, Scania marka araçları ve Volkswagen hafif ticari araçları kapsamaktadır. Araçların dağıtımı ve imalatı Volk swagen Grup'un gelirlerinin % ( ..) 40 fazlasını oluşturmaktadır. Grubun, kamyon, otobüs ve otobüs için şasi imalatı ve dağıtımı faaliyetleri Scania faaliyet alanında yoğunlaşmıştır. Bu faaliyetlerin ana şirketi Scania AB'dir ( Scania ). Temsilci si: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. K. Korhan YILDIRIM Çitlenb ik Sokak No:12 Yıldız Mah. Beşiktaş 34349, İ stanbul 11-44/990 -336 2 Volkswagen, Scania'nın o y haklarının % ( ..) ve hisselerinin de %( ..) elinde bulundurmaktadır. Buna ek olarak, Volkswagen motorlu araçların dağıtımına yönelik finansal hizmetler sağlamak la birlikte motorlu araçlar için de finansman sağlamaktadır. Bu faaliyetler Volkswagen Financi al Services AG tarafından yürütülmekte ve VW Grubun toplam gelirlerinin yaklaşık olarak % ( ..) oluşturmaktadır. Volkswagen Financial Services AG motorlu araçlarla ilgili finansman sağlama, f inansal kiralama ve sigorta hizmetleri gibi bireysel teşvik hizmet leri sunmaktadır. Son olarak, grup filo yönetimi 50 hizmetleri ve bazı doğrudan bankacılık hizmetleri de sunmaktadır. Devrekonu: MAN SE MAN ticari araçlar, motorlar ve mekanik mühendislik ekipmanları imalatı; kamyon, otobüs, dizel motorlar, turbo motorları ve özel vites üniteleri tedarik etmektedir. MAN aynı zamanda 2. el araç dağıtımı alanında da faaliyet göstermektedir. Buna ek olarak, MAN dağıtımını yaptığı ticari araçlara filo yönetimi ve kısa süreli kiralama hizmetleri gibi hizmetler de sunmaktadır. Son o larak, MAN motorlu araçların dağıtımı ve finansmanı ile ilgili alım -satım, kredi, f inansal kiralama, işletme kredisi, kira sözleşmesi ve sigorta aracılığını içeren hizmetler sunmaktadır. MAN Türkiye'de orta ve ağır iş kamyonları, şehiriçi otobüsler ve şeh irlerarası otobüsler 60 ile gemi motorları ve karayolu motorları satmaktadır. b) Bağlı Oldukları Ana Gruplar ve Faaliyet Alanları: PORSCHE SE ( ..TİCARİ SIR ..) Dr. Ing. h.c. F. Porsche AG, Porsche nin operasyonel işlerini yürüten şirkettir. Şirket, sportif kullanım araçları (SKO) olarak adlandırılan arazi araçları da dahil olmak üzere, spor otomobiller alanında uzmanlaşmış merkezi Almanya da bulunan bir motorlu araç üreticisidir. Porsche nin Dr. Ing. h.c. F. Porsche AG aracılığıyla yürüttüğü ana faaliyet konusu üst sınıf spor otomobillerin geliştirilmesi, üretimi ve satışıdır. Porsche nin Avrupa, 70 Kuzey Amerika, Avustralya ve Güneydoğu Asya da çok sayıda iştiraki bulunmaktadır. H.2. İlgili Pazar Söz konusu dosya kapsamı nda ilgili ürün pazarı 12 tonun üz erinde ağırlığı olan ağır kamyon pazarı ve gemi uygulamaları için motor üretimi pazarı olarak belirlenmi şken, ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak belirlenmi ştir. H.3. Ciro Bilgileri İşlem Tarafları Dünya Cirosu (milyon TL) Türkiye Cirosu (milyon T L) Volkswagen Grubu ( ..) ( ..) MAN SE ( ..) ( ..) TOPLAM ( ..) ( ..) H.4. Etkilenen Pazarlar 11-44/990 -336 3 Pazar Payı (%) No Etkilenen Pazar Coğrafi Pazar (Yatay Dikey) Devralan/ Birleşen D.konu Birleşen Devreden Toplam 1- 12 tonun üzerinde ağırlığı olan ağır kamyon pazarı Türkiye Yatay Volkswagen AG %( ..) MAN SE %( ..) - %( .) 2- Gemi uygulamaları için motor üretimi pazarı Türkiye Yatay Volkswagen AG %( ..) MAN SE %( ..) - %( .) 80 H.4. Etkilenen Pazarlardaki Rakiplere İlişkin Pazar Payı Bilgisi Etkilenen Pazarlar Rakip Teşebbüsler (Yatay/ Dikey) Pazar Payı(%) MERCEDES ( ..) FORD ( ..) BMC ( ..) RENAULT ( ..) VOLVO ( ..) DAF ( ..) Etkilenen Pazar 1 IVECO ( ..) H.5. De ğerlendirme Söz konusu ba şvuruda Volkswagen AG nin 6 -9 Mayıs 2011 tarihlerinde MAN ın toplam sermayesinde hâlihazırda var olan azınlık hissedarlığını %( ..) 'den % ( ..) 'ye ve buna bağlı olarak MAN'daki oy haklarını % ( ..) 'dan % ( ..) yükseltmesi ve böylece MAN'ın oy haklarındaki % ( ..) eşiğinin aşılması sonucunda, hisselerin tamamının devralınması yönünde bir teklif sun ulması zorunluluğunun hâsıl olduğu belirtilmiştir. Söz konusu zorunlu hisse alımı teklifin in yapılması yönündeki irade nin 9 M ayıs 2011 tarihinde ilan 90 edilmesinden ve Alman mak amlarından gerekli izinlerin alınmasının ardından Teklif, 31 Mayıs 2011 tarihinde yayınlanmıştır. 29 Haziran'da sona eren Teklifin sonucuna göre, Volkswagen in MAN'daki oy haklarının % ( ..) ve hisselerin % ( ..) devralacak ve böylece MAN'ın kontrolünü devr alacaktır. Bilindiği üzere 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in (2010/4 say ılı Tebliğ) 5. maddesinin ilk fıkrasında; Kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde; a) İki veya daha fazl a teşebbüsün birleşmesi ya da b) Bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya halihazırda en az bir 100 teşebbüsü kontrol eden bir ya da daha fazla kişi tarafından devralınması Kanun un 7 nci maddesi kapsamında birleşme veya devralınma işlemi sayılır hükmüne yer verilmiştir. Dosya mevcudu bilgilere göre, bildirime konu işlem ile Vokswagen MAN da % ( ..) oy hakkının ve % ( ..) sermaye hissesinin sahibi olacaktır. İşlem neticesinde, MAN ın tam kontrolü kalıcı olarak Volkswagen a devredilecektir. Bu nedenle bildirime konu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ'in 5. maddesi kapsamında bir devralma olduğu anlaşılm ıştır. 2010/4 sayılı Tebliğin 7. maddesinin birinci fıkrasında ise, 11-44/990 -336 4 a) İşlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının yüz milyon TL yi ve işlem taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz milyon TL yi veya b) İşlem taraflarından b irinin dünya cirosunun beş yüz milyon TL yi ve diğer 110 işlem taraflarından en az birinin Türkiye cirosunun beş milyon TL yi, aşması halinde söz konusu işlemin hukuki geçerlilik kazanabilmesi için Kuruldan izin alınması zorunludur hükümleri yer almaktadır . Bildirim konusu işlemin izne tabi olup olmadığının tespiti için işlem taraflarının Türkiye ve dünya cirolarına Tablo 1 de yer verilmiştir: Tablo -1: İşlem taraflarının 2010 yılı ciroları Cirolar İşlem Tarafı Dünya Türkiye Volkswagen ( ..) ( ..) MAN ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) Tablo 1 den görüleceği üzere, işlem taraflarının gerek dünya ve gerekse Türkiye cirolarının Tebliğ de öngörülen eşiklerin oldukça üstündedir. Bahsi geçen ciro değerleri itibariyle dosya konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebli ğin 7. maddesi çerçevesinde hukuki 120 geçerlilik kazanabilmesi için Rekabet Kurulu ndan izin alınmasının zorunlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 4054 sayılı Kanun un 7. maddesinde ise Hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde gerçekleştirilen birleşme veya devralma işlemlerinin hukuka aykırı ve yasak olduğu düzenlenmiştir. Söz kon usu devralma işleminde, devralan ve devredilen tarafların Türkiye deki faaliyetlerinin yatay olarak çakıştığı iki pazar bulunmaktadır: Bunlardan ilki 12 tonun üzerinde ağırlığı olan ağır kamyon pazarı diğeri ise gemi kullanımı için motor üretimi 130 pazarıdır. Söz konusu çakışmalar devralan konumundaki Volkswagen ın oy hakkının %( ..) ve sermayesinin % ( ..) elinde bulundurduğu Scania ile devre konu olan Man ın üretim faaliyetlerinden kaynaklanmaktadır. Esasen Man da mevcut devir öncesi durumda Scania AB nin oy hakkının % ( ..) ve sermayesinin % ( ..) elinde bulundurmaktadır. Aynı zamanda Scania nın kontrolünü elinde bulunduran Volkswagen ın hem Scania hem de Man ın denetim ve yönetim kurullarında temsilcileri bulunmaktadır. Etkilenen pazarlar itibariyle bakıldığı nda 12 tonun üzerinde ağırlığı olan ağır kamyon pazarı itibariyle devre konu tarafların 2011 yılı içindeki toplam pazar payları % ( ..) tür. Bunun yanı sıra söz konusu pazarda yukarıda da yer verildiği üzere önemli rakiplerin 140 varlığı dikkat çekmektedir. Öte yandan mevcut devir işlemi yoğunlaşma bakımından pazarın yapısında herhangi bir değişiklik yaratmayacak niteliktedir. Benzer bir durumun etkilenen diğer pazar olan gemi kullanımı için motor üretimi pazarında da geçerli olduğu görülmektedir. Nitekim bu paz arda işlem taraflarının pazar payları % ( ..) düzeyindedir. Bu değerlendirmeler ve d evralma işleminin tarafları ile pazarda faaliyet gösteren diğer teşebbüslerin sayısı ve pazar payları dikkate alındığında, devralma işleminin ilgili pazarda hakim durum yara tılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi sonucunu doğurmayacağı ve işleme izin verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır . 11-44/990 -336 5 J. SONU Ç 150 Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, söz konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu m addeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut h akim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 160