Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2004 -4-210 (Devralma) Karar Sayısı : 05 -05/24 -12 Karar Tarihi : 13.1.2005 A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN , Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B- RAPORTÖRLER : Mehmet ÖZDEN, M. Okan ALPAY C- BİLDİRİMDE BULUNAN : IR Emniyet ve Güvenlik Sistemleri Sanayi A.Ş. Temsil cisi: Av. Sibel YURTTUTAN
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2004 -4-210 (Devralma) Karar Sayısı : 05 -05/24 -12 Karar Tarihi : 13.1.2005 A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN , Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN B- RAPORTÖRLER : Mehmet ÖZDEN, M. Okan ALPAY C- BİLDİRİMDE BULUNAN : IR Emniyet ve Güvenlik Sistemleri Sanayi A.Ş. Temsil cisi: Av. Sibel YURTTUTAN 20 Ahi Evran Cd. Polaris Plaza Kat:8 D:40 Maslak/İstanbul D- TARAFLAR : - IR Emniyet ve Güvenlik Sistemleri Sanayi A.Ş. Hal Yolu Çayır Sk. Özce İşhanı No:3, Kat:1 İçerenköy Kadıköy/İstanbul - Veysel AYGÜ N E. Güresin Sk. Dostlar Apt. No:8/19 Kadıköy/İstanbul - Mehmet BIYIK Kantarcı Rıza Sk. Kaya Apt. No:15 -17 Erenköy Kadıköy/İstanbul 30 - Selahattin TUĞUT Ata-2 Sit. Nergis Sk. No:1 Çengelköy Üsküdar/İstanbul - Önder MERGAN Kaldırım Cd. Orme Sit. No:3/8 Çengelköy Üsküdar/İstanbul - Remzi GÜZEL Filadamı Sk. Bulgan Apt. No:43/22 Bakırköy/İstanbul - Vahap GÜZEL Muratpaşa Mh. Sokullu Sk. No:10 Bayrampaşa/İstanbul - Sait GÜZEL 40 Filadamı Sk. Özçelik Apt. D :64 Bakırköy/İstanbul 05-05/24 -12 2 E- DOSYA KONUSU: İTO Emniyet ve Güvenlik Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (İTO) nin tüm hisselerinin IR Emniyet ve Güvenlik Sistemleri Sanayi A.Ş. (IR Türkiye) tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. F- DOSYA EVRELE Rİ: Kurum kayıtlarına 17.12.2004 tarih, 7109 sayı ve 4.1.2005 tarih, 32 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkın da Tebliğ in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 50 7.1.2005 tarih, 2004 -4-210/Öİ -05-MÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 10.1.2005 tarih, REK.0.08.00.00/10 sayılı Başkanlık önergesi ile 05 -05 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, - bildirimi yapılan işlemin; 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğu, bununla birlikte, 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve il gili pazarlardaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte olmadığı, 60 - Hisse Satın Alım Sözleşmesi nin 10. maddesinde yer alan 5 yıllık rekabet yasağının yan sınırlama olarak kabul edilerek, bildirim konusu devralma işlemine izin ver ilmesi gerektiği, görüşlerine yer verilmiştir. H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgili Pazar 70 H.1.1. İlgili Ürün Pazarı Tarafların faaliyet alanları dikkate alınarak ilgili ürün pazarı; silindirli kilitler, tirajlı kapı kilitleri, oda kapı kilitleri, b areller ve silkor, asma kilitler, ispanyoletler ve diğer kilitleri kapsayacak şekilde kilit pazarı olarak belirlenmiştir. H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar Kilit ürünleri yaygın toptan dağıtım ağı ve perakende satış noktaları kanalıyla ülkenin her noktasına ul aşmaktadır. Bu çerçevede, bildirim konusu işlem açısından ilgili coğrafi pazar, "Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak tespit edilmiştir. 80 H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme H.2.1. Devralma İşlemi Bildirim konusu işlem İTO hisselerinin tamam ının IR Türkiye tarafından devir alınması işlemidir. Sözkonusu devralma işlemi öncesinde taraflar arasında aşağıdaki işlemler gerçekleşmiştir: 05-05/24 -12 3 - Hollanda kanunları uyarınca kurulmuş Ingersoll -Rand European Holding Company B.V. (IR Avrupa), devralan şirke t IR Türkiye, İTO ve Amerika kanunları uyarınca kurulmuş olan Ingersoll -Rand Şirketi (IR) arasında İTO nun malvarlığının IR Türkiye ye satılması hususunda, 31.5.2001 tarihinde bir sözleşme 90 imzalanmıştır. - İTO nun üretim malvarlığının satın alınmasını takiben IR Türkiye, kilit, çıkış sistemleri ve kapı kapayıcılarının, Türkiye de üretimi, satışı, ihracatı, ithalatı faaliyetlerine başlamıştır. - Anılan işlem sonrasında İTO, ilgili ürün pazarında üretim faaliyetine son vermiştir. - İTO ve IR Türkiye ar asında, IR Türkiye tarafından üretilen çeşitli kilit, silindir kilitler, asma kilit ve ispanyolet ürünlerinin münhasıran İTO tarafından satılması 100 hususunda 14.6.2001 tarihinde "Tedarik Anlaşması" imzalanmıştır. - Yukarıda zikredilen sözleşmelere ilave ol arak IR Türkiye, IR Avrupa ve İTO hissedarları arasında 14.6.2001 tarihinde "Satış Opsiyonu Sözleşmesi" imzalanmıştır. Bu sözleşme ile İTO hissedarlarına, İTO bünyesindeki hisselerini IR Türkiye ve diğer IR Grubu şirketlerine satmalarına yönelik bir opsiy on tanınmıştır. - İTO hissedarları, 19.8.2004 tarihinde, İTO da bulunan tüm hisseleri için, mezkur sözleşmeye uygun olarak, satış opsiyonlarını kullanacaklarını bildirmiş ve bu çerçevede İTO hisselerinin tamamının IR Türkiye tarafından alınmasına ilişk in 110 prosedür başlatılmıştır. H.2.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ Çerçevesinde Değerlendirme 1997/1 sayılı Tebliğ'in Birleşme ve Devralma Sayılan Haller başlıklı 2. maddesinin (b) bendine göre, "herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarl ığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devalması veya kontrol etmesi" 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi çerçevesinde teşebüsler arası birleşme ve devralma olarak kabul edilmekt edir. 120 Dosya mevcudu bilgilere göre, prosedür tamamlandığında IR Türkiye, İTO'nun %100'üne ve dolayısıyla kontrolüne sahip olacağından, bildirim konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesi anlamında bir devralmadır. Mezkur Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebl iğ ile değişik 4. maddesinde yer alan, birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam ciroları nın yirmibeş trilyon Türk Lirası nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları zorunludur. hükmü ile 130 izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği getirilmiştir. 05-05/24 -12 4 Dosya mevcudu bilgilere göre, tarafların ilgili ürün pazarındaki 2003 yıl ı ciroları toplamı ( ) TL.'dir. Taraflar ilgili ürün pazarındaki toplam ciroları yönüyle Tebliğ de öngörülen ciro eşiğini aştıklarından, pazar paylarına bakmaya gerek kalmaksızın işlemin Kurulun iznine tabi olduğu anlaşılmıştır. Öte yandan, tarafla r arasındaki "Tedarik Anlaşması" çerçevesinde İTO'nun IR Türkiye'nin münhasır dağıtıcısı olması nedeniyle, IR Türkiye'nin ilgili pazarda sahip olduğu % ( ..) lik pay IR Türkiye tarafından üretilen ve İTO Kilit tarafından 140 dağıtımı gerçekleşen ürünlerin paza rdaki toplam payıdır. Buna göre, devir işlemi tamamlandığında tarafların ilgili pazardaki payları değişmeyeceğinden, işlem sonucunda ilgili pazardaki rekabetin önemli ölçüde azalmayacağı kanaatine varılmıştır. H.2.2. Rekabet Yasağına İlişkin Değerlendirme İTO nun tüm hisselerinin IR Türkiye tarafından devralınmasına ilişkin Hisse Satın Alım Sözleşmesi nin 10. maddesinde; sözkonusu protokolün akdedilmesinden itibaren hisselerini devreden her bir İTO hissedarının, -İTO nun dağıtıcısı olan bir 150 dağıtım şirket inde, hisse sahibi olmaya devam etmeleri hariç olmak üzere - kilit ürünlerinin üretimi, ithalatı, satışı ve dağıtımı işinde 5 yıllık bir süre için doğrudan veya müvekkil, vekil, danışman, herhangi bir şirketin yönetim kurulu üyesi veya çalışanı sıfatıyla d olaylı olarak rekabet etmemesi hüküm altına alınmıştır. Hisse Satın Alım Sözleşmesi nde yer alan rekabet etmeme yasağı, satıcının devredilen faaaliyetleri ile yakından ilgilidir. Öte yandan, dosya konusu işlem know -how, ticari marka ve ticari itibar devri ni kapsamaktadır. Bu çerçevede, devralınan işe ilişkin yatırımın büyüklüğü, fikri mülkiyet haklarının içeriği, özellikle İTO ticari markasının hem Türkiye de hem de Çin, Rusya gibi bazı ülkelerde sahip 160 olduğu müşteri bağımlılığı ile İTO hissedarlarının (de vredenler) dağıtıcılar üzerindeki güçleri ve kişisel bağlantıları da göz önüne alındığında, devralan IR Türkiye ve diğer IR Grubu Şirketleri nin yapacakları yatırımlardan ve İTO hissedarları nın uzun zaman diliminde kişisel güç ve bağlantıları ile kurdukla rı dağıtım ağından tam olarak yararlanabilmeleri için, bildirim konusu işlem kapsamında akdedilen mezkur sözleşmede yer alan 5 yıllık rekabet etme yasağının, devralma ile doğrudan ilgili, zorunlu, makul ve objektif olduğu, dolayısıyla asıl işlemin yan sın ırlama sını oluşturduğu kanaatine varılmıştır. I- SONUÇ 170 Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; İTO Emniyet ve Güvenlik Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. nin tüm hisselerinin IR Emniyet ve Güvenlik Sistemleri Sanayi A.Ş. tarafından devralı nması işleminin, 1997/1 sayılı "Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ" kapsamında izne tabi olduğuna; bununla birlikte, işlem sonucunda ilgili ürün pazarında söz konusu Kanun maddesinde belirtilen hakim durumun y aratılması veya mevcut bir hakim durumun durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin 05-05/24 -12 5 önemli ölçüde azaltılmasının sözkonusu olmaması ve Hisse Satın Alım Sözleşmesi nin 10. maddesinde yer alan 5 yıllık rekabet yasağına ilişkin 180 hükümlerin yan sınırlama olma sı nedenleriyle, bildirime konu devralma işlemine izin verilmesine OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir. 05-05/24 -12 6 Rekabet Kurulu nun 13.1.2005 gün ve 05 -05/24 -12 sayılı Karar ına KARŞI OY GEREKÇESİ ITO Emniyet ve Güve nlik Sistemleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. nin tüm hisselerinin IR Emniyet ve Güvenlik Sistemleri Sanayi A.Ş. tarafından devralınması işlemiyle ilgili olarak anılan Karar a dayanak olmak üzere yapılan tespitler bağlamında Karar ın H.2.1 Devralma İşlemi bölümünde anlatılan sözleşmeler arasında adı geçmemekle birlikte devralmayı düzenleyen esas anlaşma olduğu Karar ın H.2.2 (mükerrer) maddesindeki ifadeden anlaşılan Hisse Alım Sözleşmesi nin 10. Maddesi ile herbir İTO hissedarına getirilen rekabet etme yasağının 5 yıl süresinin herhangi bir know -how aktarımına da dayandırılamamasına ve Kurul un böyle durumlarda çoğu zaman mehaz AB hukuku doğrultusunda 2 yıl rekabet yasağını anlamlı bulup kabul etmiş olmasına karşın uygun görülmesi ve bu yasağın yan sınırlama sayılması tutarlı olmamıştır. Bu nedenle Kurul un başlıkta anılan kararına katılamadım. Murat GENCER Kurul Üyesi