Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2013 -1-26 (Muafiyet) Karar Sayısı : 13-32/423-187 Karar Tarihi : 29.05.2013 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Kenan TÜRK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA B. RAPORTÖR LER : Mehmet Akif KAYAR, Tuğçe KOYUNCU, Emine TOKGÖZ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Total Oil Türkiye A.Ş. Temsilcisi: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Murat Hakan ÖZGÖKÇEN, Av. Zeynep ORTAÇ, Sinan DİN
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2013 -1-26 (Muafiyet) Karar Sayısı : 13-32/423-187 Karar Tarihi : 29.05.2013 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Kenan TÜRK, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Dr. Murat ÇETİNKAYA B. RAPORTÖR LER : Mehmet Akif KAYAR, Tuğçe KOYUNCU, Emine TOKGÖZ C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Total Oil Türkiye A.Ş. Temsilcisi: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Murat Hakan ÖZGÖKÇEN, Av. Zeynep ORTAÇ, Sinan DİNİZ Çitlenbik Sok. Yıldız Mah. 34349 Beşiktaş /İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Total Oil Türkiye A.Ş. ile Shell&Turcas Petrol A.Ş. arasında imzalanan Yarımca ve Ankara Ürün Depolama ve Hizmet Anlaşması ile Yarımca ve Ankara LPG İk mal Anlaşması na bireysel muafiyet tanınması talebi . (2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 07.03.2013 tarihinde 1412 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 23.05.2013 tarih ve 2013 -1-26/MM sayılı Muafiyet /Menfi Tespit Ön İnceleme raporu görüşülerek karar a bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda ; bildirim konusu anlaşmalara 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) un 5. maddesi çerçevesinde bireysel muafiyet tanınabileceği ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. İlgili Pazar (4) Bildirime konu anlaşmalardan Depolama ve Hizmet Anla şması, Total Oil Türlkiye A.Ş. (TOTAL) taraf ından Shell&Turcas Petrol A. Ş (STA Ş)'ye otogaz LPG (oto LPG) depolama hizmeti verilmesine ili şkindir. Zira Depolama ve Hizmet Anla şmasında TOTAL 'in Tesislerinde verece ği LPG depolama kapasitesi tahsisi ve hizmetlerinin ko şulları düzenlenmektedir. İkmal Anlaşması ise, TOTAL taraf ından t esislerinde STA Ş'a yapaca ğı tank içi oto -LPG sat ışına ilişkindir. Dolay ısıyla her iki anla şmada da s özleşme konusu ürünü oto -LPG te şkil etmektedir. Bu çerçevede ilgili ürün pazarı otogaz LPG depolama ve dağıtımı ; ilgili coğrafi pazar ise Türkiye olarak belirlen miştir. G.2. Bildirim Konusu Anlaşmalar G.2.1. Depolama ve Hizmet Anla şması (5) TOTAL ve STAŞ arasında imzala nan 01.01.2013 başlangıç tarihli Depolama ve Hizmet Anlaşması nın konusunu TOTAL in STAŞ a TOTAL Yarımca ve TOTAL Ankara Tesislerinde vereceği LPG Depolama kapasitesi tahsisi ve hizmetlerinin koşulları 13-32/423 -187 2/7 oluşturmaktadır.1 (6) Anlaşma konusu ürün, Depolama v e Hizmet Anlaşması nın 3. maddesinde belirtilen EN 589 ya da yerini alabilecek Otogaz standartlarına uygun LPG teşkil etmektedir. TOTAL tarafından Depolama ve Hizmet Anla şması'nda belirlenen hizmetlerin verilece ği Ankara Tesisi, TOTAL in Ankara'da sahip ol duğu ve i şlettiği LPG depolama ve y ükleme/bo şaltma tesisini ifade ederken, Yar ımca Tesisleri ise TOTAL in Kocaeli ilinde Yar ımca'da sahip olduğu ve i şlettiği LPG depolama, tüp dolum ve yükleme bo şaltma tesisleridir. Yarımca Tesisleri, Yar ımca Depolama Tesi si ve Yar ımca Dolum Tesisi olmak üzere iki adet tesisi içermektedir. (7) Diğer taraftan a nlaşma maddeleri incelendiğinde özetle ; tarafların, söz konusu depolama tahsisi hizmetine ilişkin olan hak ve yükümlülükler haricinde, ilgili ürün pazarında rekabeti etkileyebilecek olan, fiyat veya diğer ticari koşullar, pazar veya tedarik kaynakları ile ilgili olarak birbirlerine herhangi bir yükümlülük veya sınırlama getirmedikleri görülmektedir. G.2.2. İkmal Anlaşması (8) TOTAL ve STAŞ arasında imzalanan İkmal Anlaşmasının 1. maddesine göre, anlaşmanın kapsamını TOTAL'in STA Ş'a 01.01.2013 -30.06.2014 tarihleri aras ında Yar ımca ve/veya Ankara bölgesinde sataca ğı, millile ştirilmi ş otogaz LPG'yi kapsamaktad ır. Teslimat, TOTAL'in Yar ımca Tesisleri'nde ve/veya Ankara Tesisi'nde ta nk içi sat ış yoluyla yap ılacaktır. (9) Diğer yandan a nlaşma maddeleri incelendiğinde özetle ; tarafların, söz konusu ikmal hizmetine ilişkin olan hak ve yükümlülükler haricinde, ilgili ürün pazarında rekabeti etkileyebilecek olan fiyat veya diğer ticari koşulla r, pazar veya tedarik kaynakları ile ilgili olarak birbirlerine herhangi bir yükümlülük veya sınırlama getirmedikleri görülmektedir. G.3. Değerlendirme (10) STAŞ ve TOTAL arasında imzalanan Depolama ve Hizmet Anlaşması ile İkmal Anlaşması, TOTAL tarafından STAŞ a otogaz LPG depolama ve tank içi oto LPG satış hizmeti vermeyi amaçlayan birer yatay işbirliği anlaşmaları niteliğindedir. Yatay işbirliği anlaşmaları fiyat tespiti, arz miktarının belirlenmesi, pazar veya müşteri paylaşımı gibi rekabeti kısıtlayıcı nitelikte unsurlar içerebileceğinden, rekabet hukukunu ilgilendirmektedir. Bu tür sakıncalarının yanı sıra, yatay işbirliği anlaşmaları riskin paylaşılması, maliyetlerin azalması, know -how paylaşımı, teknolojik gelişimin hızlanması gibi bazı ekonomik faydalar da sağlamaktadır. (11) Bu çerçevede yatay işbirliği anlaşmalarına yönelik rekabet hukuku değerlendirmesi iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşama, teşebbüsler arasındaki anlaşmanın, rekabeti bozucu bir amacı veya rekabeti kısıtlamaya dönük fiili ya da potansiyel bi r etkisinin bulunup bulunmadığının değerlendirilmesidir. İkinci aşama ise anlaşma sonucunda ortaya çıkacak rekabetçi faydaların ve bu faydaların, anlaşmanın rekabeti kısıtlayıcı etkilerinden daha fazla olup olmadığının belirlenmesidir. Bir başka deyişle, r akipler arasında yapılan yatay işbirliği anlaşmaları 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilirken öncelikle anlaşmanın Kanun un 4. maddesi kapsamında rekabeti kısıtlayıcı bir amacı ya da etkisi olup olmadığının değerlendirilmesi, anlaşmanın 4. madde kap samında rekabeti kısıtlayıcı olduğu tespitinin yapıldığı durumda ise 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi çerçevesinde muafiyetten yararlanıp yararlanamayacağının tespit edilmesi gerekmektedir. 1 TOTAL in iki adet Kocaeli de (toplamda ( ..) m³ kapasiteli), bir adet Ankara da ( ( ..) m³ kapasiteli) ve bir adet de İzmir de ( ( ..) m³ kapasiteli) olmak üzere 4 adet LPG depolama tesisi bulunmaktadır. STAŞ ın ise, Mersin de bir adet ( ..) kapasiteli LPG depolama tesisi bulunmaktadır. 13-32/423 -187 3/7 G.3.1. Kanun un 4. maddesi Kapsamında Yapılan Değerlendirme (12) 4054 sa yılı Kanun un 4. maddesi , belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmaları yasaklamaktadır . Bir başka deyişle teşebbüsler arasında yapılan bir anlaşmanın 4. madde kapsamında bir ihlal teşkil etmesi için anlaşmanın rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıması yahut da fiili ya da potansiyel olarak rekabeti engelleyici, bozucu ya da kısıtlayıcı bir etkisinin olması aranmaktadır. (13) Bir anlaşmanın fiili ya da potansiyel olarak rekabeti kısıtlayıcı etkisinden bahsedebilmek için, anlaşma sonucunda anlaşmaya taraf olan teşebbüslerin pazardaki davranışlarının anlaşma ile getirilen yükümlülük ler veya teşebbüslerin piyasaya yönelik güdülerinin değiştirilmesi yoluyla etkilenerek tarafların karar alma özgürlüğünün kısıtlanması ve bu durumun fiyat, üretim miktarı, ürün kalitesi, ürün çeşitliliği ve inovasyon gibi rekabetçi parametreler üzerinde olumsuz etkiler meydana getirmesi ya da potansiyel olarak getirebilecek olması gerekmektedir. (14) Rekabetçi parametreler üzerindeki bu etkiler değerlendirilirken, anlaşmanın içeriği, anlaşmanın pazar gücünün oluşmasına, güçlendirilmesine ve sürdürülmesine veya t arafların pazar gücünü kötüye kullanmasına ne ölçüde olanak sağlayacağı gibi kriterler dikkate alınmaktadır. Bu kriterlerin varlığı bakımından ise anlaşma taraflarının pazar paylarının yüksekliği, tarafların yakın rakipler olup olmadıkları, tüketicilerin t edarikçi değiştirme imkanlarının bulunup bulunmadığı, rakiplerin fiyatlar yükseldiğinde arzı artırıp artırmayacağı ve anlaşma taraflarından birinin pazarda önemli bir rekabetçi güç olup olmadığı gibi unsurlar gösterge kabul edilmektedir. (15) Ayrıca, bir yatay işbirliği anlaşması doğrudan rekabetçi parametreleri belirlemeye yönelik olmasa da, anlaşma sonucunda dolaylı olarak stratejik bilgilerin açıklanması yoluyla taraflar arasında işbirliği alanında veya başka alanlarda koordinasyon olasılığının artmasına ya d a tarafların maliyetlerini önemli ölçüde benzer hale getirerek tarafların fiyatları ve üretim miktarlarını daha kolay koordine etmelerine neden olabilecektir. (16) Bir yatay işbirliği anlaşmasının neden olacağı bilgi değişimine ilişkin değerlendirme yapılırken anlaşma sonucunda değişimi söz konusu olacak olan bilginin niteliği önem taşımaktadır. Stratejik bilgi; fiyatlara, müşteri listelerine, üretim maliyetlerine, üretim ve satış miktarlarına, cirolara, satışlara, kapasitelere, kaliteye, pazarlama planlarına, r isklere, yatırımlara, teknolojilere, Ar -Ge programlarına ve bunların sonuçlarına ilişkin olabilmektedir. Genel olarak, ürün fiyatına, üretim ve satış miktarlarına ilişkin bilgiler, en stratejik bilgiler olarak kabul edilmekte, bunları, maliyetlere ve taleb e ilişkin bilgiler izlemektedir. Bilginin stratejik açıdan önemi, bilgi değişiminin sıklığının ve pazardaki bağlamının yanı sıra, verilerin hacmine ve güncelliğine bağlıdır. Bu çerçevede, rakipler arasında gelecekte uygulanması planlanan fiyat veya üretim ya da satış miktarına ilişkin bilgi değişiminin, rekabeti kısıtlayıcı nitelikte olduğu kabul edilmektedir. (17) Paylaşılan bilginin niteliğinin yanı sıra pazarın yoğunlaşma miktarı, şeffaflığı, pazar oyuncularının simetrik olması, pazardaki ürünlerin karmaşıklı ğı gibi unsurlar da bilgi değişiminin rekabet üzerindeki etkisi bakımından belirleyici olmaktadır. (18) Bildirim konusu Depolama ve Hizmet Anlaşması ile İkmal Anlaşması, bu bilgiler çerçevesinde değerlendirildiğinde ; Depolama ve Hizmet Anlaşması nın amacı, TOTA L in STAŞ a vereceği LPG depolama kapasitesi tahsisi, İkmal Anlaşması nın amacı ise TOTAL in 13-32/423 -187 4/7 tesislerinde STAŞ a yapacağı tank içi oto LPG satı şıdır. Bu çerçevede söz konusu anlaşmaların rekabeti kısıtlayıcı bir amaca sahip olacağından bahsetmek oldukça gü çtür. (19) Bununla birlikte, söz konusu anlaşmaların amaçlanan faydalara ulaşılmasını teminen birtakım rekabeti kısıtlayıcı etkiler doğurabileceği düşünülmektedir. Şöyle ki; taraflar birbirlerine ait depolama tesislerini kullanarak birbirlerinin o bölgede yaptı kları satış miktarı hakkında bilgi sahibi olacaklardır. Hizmet veren taraf olan TOTAL, o depolama tesisinden hizmet verilecek olan bölgeye hizmet alan taraf olan STAŞ ın yapacağı otogaz LPG satış miktarına ilişkin bilgiye vakıf olacaktır. Nitekim Depolama ve Hizmet Anlaşması nın 6.1. maddesinde STAŞ tarafından TOTAL e tesislere teslim edeceği ve tesislerden çekişini yapacağı dört haftalık geçici ürün programı bilgisini vermesi ve 7.3. madde uyarınca STAŞ tarafından bir sonraki yıl tesislerden yapmayı planla dığı çekiş miktarını belirtmesi bu nitelikte bilgilerdir. Ancak bildirim formunda, tesislerden başka kullanıcılar da depolama hizmetinden yararlandığı için depolama faaliyetindeki gecikme ve aksamaların önlenebilmesi amacıyla bu hükümlerin getirildiği ve i şletme giderlerinin hesaplanması için STAŞ tarafından bir sonraki yıl için tahmini çekiş miktarların ın sağlanması gerektiği belirtilmektedir. İkmal Anlaşması kapsamında ise bu nitelikte bir bilgi paylaşımının bulunmadığı, TOTAL tarafından STAŞ a, STAŞ ın talep etmesi ve TOTAL in uygun bulması halinde oto LPG ikmali yapılmasından ibaret olduğu anlaşılmakt adır. (20) Yukarıda açıklandığı üzere yatay işbirliği anlaşmasına taraf olan teşebbüslerin birbirlerinin üretim ve satış miktarlarına ilişkin bilgiler stratejik bilgi olarak kabul edilmekte ve bu nitelikte bilgilerin değişimine imkan veren anlaşmalar esas olara k rekabeti sınırlayıcı nitelikte kabul edilmektedir. (21) İşbu dosya özelinde de Depolama ve Hizmet Anlaşması ile İkmal Anlaşması na tarafı olan teşebbüslerin otogaz -LPG pazarında sahip oldukları pazar payları2 (toplam ( ..) ), pazardaki teşebbüslerin maliyet ya pıları ve dağıtım ağları bakımından simetrik kabul edilebilecek özelliklere sahip olması, ürünün homojen niteliği, bilgi değişiminin devamlılığı, değişime konu bilgilerin güncelliği gibi unsurlar da göz önünde bulundurulduğunda , bildirim konusu anlaşmaları n rekabeti kısıtlayıcı etki doğurabileceği, bir başka deyişle Kanun un 4. maddesi kapsamında birer anlaşma olduğu d eğerlendirilmektedir . G.3.2. Kanun un 5. Maddesi Çerçevesinde Yapılan Değerlendirme (22) 4054 sayılı Kanun un 5. maddesi, bu maddede sayılan dört koşulun tümünü birden sağlayan teşebbüsler arası anlaşmaların, Kurul kararıyla, Kanun un 4. maddesi hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulabileceğini düzenlemektedir. Bildirim konusu anlaşma özelinde Kanun un 5. maddesinde yer alan koşullara ilişkin değer lendirmelere aşağıda sırasıyla yer verilm iştir. a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması (23) Bir anlaşmanın 4054 sayılı Kanun un 4. maddesinden muaf tutulabilmesi için, öncelikle anlaşma konusu olan malın üretimi ve dağıtımı ile ilgili olarak bir gelişme veya iyileşme olması ya da ekonomik veya teknik gelişme sağlanması gerekmektedir. Bentte kastedilen ekonomik fayda veya menfaatin, sadece teşebbüslerin kendi açılar ından sağlayacakları menfaat veya kazanç şeklinde değil, aynı zamanda bunların ekonomiye yapacakları somut katkı şeklinde anlaşılması gerekmektedir. 2 TOTAL in otogaz LPG dağıtım faaliyetinden elde ettiği 2012 yılı pazar pay ı ( ..) ; STAŞ ın aynı pazardaki 2012 yılı pazar payı ise ( ..) oranında gerçekleşmiş tir. 13-32/423 -187 5/7 (24) Bildirim konusu anlaşmalar bakımından taraflar, anlaşmaların yürürlüğe girmesi sonrasında gerçekleşmesi bek lenen iyileşmeleri aşağıdaki gibi özetlemişlerdir: - TOTAL ve STAŞ için lojistik ve hacim optimizasyonu sağlanacak olması (depolama faaliyetinin devamı için TOTAL tarafından tesislerdeki depolarının birden fazla kullanıcıya tahsis edilmesi gerektiğinden), - Tesislerin kapasite kullanım oranlarının arttırılmasıyla tesislerin daha etkin olarak çalışmasının sağlanacağı, - STAŞ için farklı tesislerde depolama kapasitesinin bulunması kapsam ekonomilerinden yararlanmasını sağlayacağı, - Her teşebbüsün faaliyet gösterdiği tüm bölgeler için depolama yapılabilecek tesisler kurması nedeniyle katlanacak olduğu yoğun maliyetlerin engelleneceği ve böylece ülke ekonomisine katkı sağlanacağı, - Anlaşmalar ile her iki tarafı açısından elde edilecek optimizasyon ile maliyetler azaltıl arak hem şirketler hem de tüketici açısından fayda sağlanacağı. (25) Tarafların bildirim konusu anlaşmalardan beklenen iyileşmelere ilişkin açıklamaları incelendiğinde, anlaşmalar sonrasında gerek depolama gerek dağıtım maliyetlerinde bir azalmanın ortaya çıkma sının beklendiği ve bu iyileşmelerin ülke ekonomisine katkı sağlayacağı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla anlaşma ların, Kanun un 5. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendindeki koşulu yerine getirdiği değerlendirilmektedir. b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması (26) 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi anlamında rekabeti sınırlayıcı etkileri olan bir anlaşmaya muafiyet tanınabilmesi için aranan ikinci koşul, yukarıda ifade edilen ekonomik iyileşme veya gelişmelerden tüketicilerin de faydalandırılmasıdır. Bir başka deyişle, i yileşme veya gelişme sağladığı söylenebilecek olan bir anlaşma, bu yararı tüketicilere yansıtamadığı sürece muafiyetten faydalanamayacaktır. Kanun da yararlanmanın ölçüsü ve kapsamı konusunda herhangi bir ifadeye yer verilmemiş olmakla birlikte, tüketiciye yansıtılabilecek yararlardan akla ilk geleni, fiyatlarda sağlanacak düşüşlerdir. Bunun dışında, kalitenin artması, ürün çeşitliliğinin sağlanması, ekonomiye yeni malların kazandırılması, satış sonrası etkin hizmetler, malın arzında devamlılığının sağlanma sı gibi başkaca ekonomik faydalar da, tüketicilerin elde edeceği menfaat kapsamında değerlendirilebilir. (27) Bildirim konusu anlaşma ların tarafları, anlaşma ların yürürlüğe girmesi sonrasında tüketici açısından gerçekleşmesi beklenen faydaları şu şekilde özetle mektedirler: - Anlaşmalar neticesinde, beyaz akaryak ıtın aksine daha ekonomik çözüm sunan ve bu nedenle tüketiciler taraf ından daha yo ğun talebe konu olan oto -LPG için ikmal güvenliğinin sa ğlanacağı, - Teknik düzenlemelere uygun olarak depolanacak olan oto -LPG'nin ürün kalitesi gerek EPDK gerekse de Türk standartlar ına uyacağı, - Depolama sayesinde otomotiv yak ıtı olmas ı dolay ısıyla hayati önem ta şıyan oto -LPG bakımından stok tükenmesinin önlenmesinin sa ğlanacağı, - Her daim depolanm ış olmas ı dolay ısıyla tüketicini n oto -LPG taleplerinin de daha k ısa zamanda kar şılanabileceği. (28) Anlaşma ların yürürlüğe girmesiyle ortaya çıkacak faydaların tüketiciye daha hızlı dağıtım, mal arzında devamlılık, ikmal güvenliği ve daha iyi nitelikli ürünler olarak yansıyacağı anlaşıldığınd an bildirim konusu anlaşmaların Kanun un 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki koşulu karşıladığı değerlendirilmektedir. 13-32/423 -187 6/7 c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması (29) Bu koşulun temelinde, piyasada etkin rekabetin bulunmadığı durumlarda, anlaşmadan beklenen ekonomik yararların gerçekleşmeyeceği veya anlaşmanın meydana getireceği yararların zararlardan fazla olmayacağı varsayımı yatmaktadır. Gerçekten de, teşebbüslerin piyasadaki rekabet baskısından uzaklaşmaları, anlaşmadan be klenen ekonomik yararların gerçekleşmemesine yol açacaktır. Bu nedenledir ki, bu koşulun değerlendirmesi yapılırken ön plana çıkan nokta, pazarın yapısal özellikleri olmalıdır. (30) Dosyadaki bilgilere göre , anlaşma ların tarafı olan teşebbüslerin ilgili pazarda ki pazar payları düşüktür. Ayrıca, oto LPG pazarının yapısı ve mevcut rekabetçi durumu düşünüldüğünde söz konusu Depolama ve Hizmet Anlaşması ile İkmal Anlaşması nın ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabeti ortadan kaldıracak sonuçlar yaratmayacağı ö ngörülmektedir. (31) Ayrıca ürünün homojen nitelikte olmasının tüketicilere diğer sağlayıcılara geçme imkânı vermesi, pazarda gerek tedarik imkânları gerek dağıtım ağı bakımından bildirim konusu anlaşmaların tarafı olan teşebbüslere rakip konumda alternatif sağ layıcılar bulunması, tüketicilerin sağlayıcı değiştirme maliyetlerinin düşük olması gibi unsurların da söz konusu anlaşmaların ilgili pazardaki rekabeti ortadan kaldırmasını engelleyeceği düşünülmektedir. (32) Bu çerçevede, bildirim konusu Depolama ve Hizmet An laşması ile İkmal Anlaşması nın 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendindeki koşulu karşıladığı değerlendirilmektedir. d) Rekabetin (a) ve (b) Bentlerindeki Amaçların Elde Edilmesi İçin Zorunlu Olandan Fazla Sınırlanmaması (33) Rekabet huku ku bazı anlaşmalara, sağladıkları faydalar nedeniyle muafiyet tanımaktadır. Rekabetin kısıtlanmasına, tüketicinin yararı göz önüne alınarak izin verilmişse de, bu kısıtlamanın asgari düzeyde tutulması gerekmektedir. Buna göre, tüketicilere yansıtılan ekono mik gelişme veya iyileştirmenin elde edilmesinde, rekabeti daha az sınırlayan bir yöntem mevcut ise, söz konusu anlaşmanın muafiyet alması mümkün değildir. Diğer bir deyişle, sınırlayıcı hükümler olmaksızın veya bu hükümler yumuşatılarak anlaşmadan beklene n faydanın elde edilmesi mümkün ise, o takdirde bir anlaşmaya muafiyet verilmesi söz konusu olmayacaktır. (34) Kısaca ölçülülük ya da denge ilkesi olarak ifade edilebilecek olan bu prensibe göre, sınırlama, elde edilmek istenen olumlu amaca uygun ve o amacı n elde edilmesi için gerekli olmalıdır. Bu ilkeye aykırılık, izlenen amacın elde edilmesi için rekabetin gereğinden fazla sınırlanmasına veya rekabetin sınırlanması gereğinin dahi bulunmadığı halde sınırlanmasına yol açar. Teşebbüsler prensip olarak, anlaş ma ile izledikleri ekonomik amaçların gerçekleştirilmesinde, rekabeti en az sınırlayıcı yöntemi tercih etmekle yükümlüdürler. Tespit edilen faydadan tüketicileri n de yararlandığı varsayımı ile sınırlamanın bu faydaların elde edilmesi için gerekli ve hatta zorunlu olması gerekir. Sınırlayıcı hükümler olmaksızın veya bu hükümler yumuşatılarak anlaşmadan beklenen faydanın elde edilmesi mümkün ise, o takdirde muafiyet verilmesi söz konusu olmaz. (35) Getirilen rekabet sınırlaması ile elde edilen fayda arasında ne za man ölçülülük ilkesine riayet edildiği hususunda genel bir kriter vermek mümkün değildir. Ölçü, anlaşma ile izlenen amaca bağlı olarak değişebileceğinden, öncelikli olarak anlaşmanın yorumlanarak amacının tespit edilmesi gerekir. (36) Dosya konusu a nlaşma lar bu çerçevede değerlendirildiğinde, - Bildirim konusu anlaşmalar bak ımından, anlaşmaların kar şılıklı olarak depolama ve ikmal 13-32/423 -187 7/7 hizmetine ili şkin olmas ı, anlaşmalar ın oto -LPG pazarın daki rekabeti s ınırlama amac ı taşımadığı, - Anlaşma dolay ısıyla ortaya çıkacak ola n yegane bilgi de ğişiminin anlaşmanın konusunu oluşturan faaliyetin ger çekleştirilebilmesi için zorunlu oldu ğu, - Deponun üçüncü tarafların da erişimine açık olacağı, - Anlaşmalar kapsam ında taraflara m ünhas ırlık sa ğlanmad ığı ve a nlaşmaların tedarik kaynaklar ı, fiyat yahut di ğer ticari ko şullar b akımından herhangi bir s ınırlama getirmedi ği, anlaşılmaktadır. Dolayısıyla bildirim konusu anlaşmaların Kanun un 5. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan koşulu da sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. H. SONU Ç (37) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 1- Total Oil Türkiye A.Ş. ile Shell&Turcas Petrol A.Ş. arasında imzalanan Yarımca ve Ankara Ürün Depolama ve Hizmet Anlaşması ile Yarımca ve Ankara LPG İkmal Anlaşması nın , 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında olduğuna; 2- Bununla birlikte, söz konusu anlaşmalara, 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinde sayılan şartların tamamını karşılamaları nedeniyle bireysel muafiyet tanınmasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.