Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2011 -2-426 (Devralma ) Karar Sayısı : 11-55/1456 -517 Karar Tarihi : 02.11.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE , Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY , Dr. Murat ÇETİNKAYA , 10 Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR LER : Bayram Ali GEÇGİL, Gözde KARABEL C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Işıl Televizyon Yayıncılık A.Ş. Temsilcisi: Kemal Tahir SU Turan Güneş Bulvarı
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2011 -2-426 (Devralma ) Karar Sayısı : 11-55/1456 -517 Karar Tarihi : 02.11.2011 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE , Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY , Dr. Murat ÇETİNKAYA , 10 Reşit GÜRPINAR B. RAPORTÖR LER : Bayram Ali GEÇGİL, Gözde KARABEL C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Işıl Televizyon Yayıncılık A.Ş. Temsilcisi: Kemal Tahir SU Turan Güneş Bulvarı 100/20 Yıldız/ Ankara D. DOSYA KONUSU : Işıl Televizyon Yayıncılık A.Ş. nin hisselerinin tamamının Doğuş Yayın Grubu A.Ş. tarafından devra lınması işlemine izin verilmesi talebi. E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 18.10.2011 tarih ve 7194 sayı ile giren ve eksiklikleri en son 28.10.2011 tarih ve 7493 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine 20 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 7. maddesi ve 2010 /4 sayılı Rekabet Kurulu ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen 31.10.2011 tarih ve 2011 -2-426/Öİ-11- 325.BAG sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 01.11.2011 tarih ve REK.0.16.00.00 - 120/645 sayılı Başkanlık Önergesi ile 11 -55 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. F. RAPORTÖR LERİN GÖRÜŞÜ: İlgili rapor da; söz konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi anlamında hâkim durum yaratan veya mevcut bi r hâkim durumu güçlendiren ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı, dolayısıyla işleme izin verilmesi gerektiği görüşüne yer 30 verilmiştir . G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. İşlemin Kapsamı Bildirim konusu işlem neticesinde, Star TV nin mevcut ortakları Alp Görsel İletişim Hizmetleri A.Ş., Opal İletişim Hizmetleri A.Ş., Denizatı İletişim Hizmetleri A.Ş., Mehmet Ali YALÇINDAĞ ve Ertuğrul ALPTEKİN (Doğan Grubu) in bu teşebbüste sahip oldukları hisseleri nin tamamının , Doğuş Yayın Grubu A.Ş, Doğuş Grubu İletişim Yayıncılık ve Tic. A.Ş., Doğuş Hava Taşımacılığı A.Ş., Doğuş Uydu Haberleşme ve Teknik Hizmetler A.Ş. ve Doğuş Nakliyat ve Tic. A.Ş. (Doğuş Grubu) tarafından devralınması planlanmaktadır. Bildirim konusu işlemin gerekçesi olarak 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş 40 ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun un hükümleri g österilmiştir. Anılan K anun un 19/d maddesinde Bir gerçek veya tüzel kişi doğrudan veya dolaylı olarak en fazla dört karasal yay ın lisansına sahip medya hizmet sağlayıcı kuruluşa ortak olabilir. Ancak, birden çok medya hizmet sağlayıcıya ortaklıkta bir gerçek veya tüzel kişinin doğrudan veya dolaylı hisse sahibi olduğu medya hizmet sağlayıcı kuruluşların yıllık toplam ticari iletişim geliri, sektörün toplam ticari iletişim gelirinin yüzd e otuzunu geçemez. Toplam 11-55/1456 -517 2 ticari iletişim geliri bu oranı aşan gerçek veya tüzel kişiler, Üst Kurul tarafından verilen doksan günlük süre içinde bu oranın altına inecek şekilde medya hizmet sağlayıcı kuruluşlardaki hisselerini devreder hükmünün yer aldığı ve söz konusu hükmün gereğini yerine getirmek üzere devir işleminin gerçekleştirildiği ifade edilmiştir. 50 G.2. Taraflar G.2.1. Devralan Taraf İşlemin devralan tarafını oluşturan teşebbüsler kontrol y apısı dolayısıyla genel olarak Doğuş Grup şirketlerinin bağlı olduğu ekonomik bütünlük içinde değerlendiril mektedir . Doğuş Grubu nun otomotiv, medya, bankacılık, finans, turizm, enerji, inşaat ve gayrimenkul sektörlerinde faaliyetleri bulunmaktadır . Grup, bankacılık sektöründe Garanti Bankası ile faaliyet göstermekte olup , sigorta, factoring, leasing, portföy yönetimi, yatırım, mortgage, filo yönetim hizmetleri, ödeme sistemleri gibi alanlarda iştirakleri bulunmaktadır. Otomotiv sektöründe binek ve hafif ticari araçlar, ağır vasıtalar, endüstriyel ve deniz motorları, soğutma sistemleri 60 alanlarında çeşitli markaların temsilciliğini yapmaktadır. Turizm sektöründe otelcilik ve seyahat acenteleri hizmetleri sunan şirketleri bulunmakta ve çeşitli marinaları işletmektedir. Doğuş Grubu nun medya sektöründeki faaliyetleri ise televizyon, internet, radyo, dergi ve kitap yayıncılığı alanlarında toplanmaktadır. Grubun bünyesinde televizyon kanalları olarak NTV, NTVSpor, CNBC -e, e2, Kral TV, NBA TV ve radyo kanalları o larak NTV Radyo, Kral FM, NTVSpor Radyo, Capitol Radyo, Virgin Radyo, Radyo Voyage ve Radyo Eksen bulunmaktadır. Ayrıca internet alanında www.ntvmsnbc.com , www.nt vspor.net , www.oley.com , www.footbo.com ve www.enmoda.com adlı siteleri ile dergicilik alanınd a Vogue, National Geographic, National Geographic Kids, Robb 70 Report, Cnbc -e Business, Motor Boat & Yachting , NTV Tarih adlı dergileri bulunmaktadır. Bildirim konusu işlem neticesinde %99,99 oranında hisseye sahip olarak Star TV yi kontrol edeceği anlaşıla n Doğuş Yayın Grubu A.Ş. (Doğuş Yayın) nin yaklaşık %( ..) ine Doğuş Holding A.Ş. sahip bulunmaktadır. Doğuş Yay ın ın y önetim kurulu üyeleri ise Erman Yerdelen , Şadan Gürtaş , Şehmuz Ahmet Sedid Kurutluoğlu , Hasan Hüsnü Güzelöz ve Cem Aydın dan oluşmaktadır . G.2.2. Devreden Taraflar Devreden taraf olan Doğan Grubu nun faaliyetleri ; medya, sanayi (çelik halat, Ditaş vb.), enerji, ticaret (Milpa), finansal hizmetler ( DD Konut Finansmanı A.Ş. ) ve turizm (Milta) 80 gibi sektörlerde toplanmaktadır. Medya sektöründe grubun faaliyetleri yazılı ve görsel medya olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Görsel medyada Doğan Grubu; Kanal D, CNN Türk, Dream TV, TNT, Fenerbahçe TV ve Beşiktaş TV televizyon kanalları ile Radyo D, CNN Türk Radyo ve Radyo Foreks radyo kanallarına sahip bulunmaktadır. Ayrıca uydu platform hizmetleri pazarında D -Smart ile faaliyet göstermektedir. Yazılı medya sektöründe ise Hürriyet, Radikal, Posta, Fanatik, Fanatik Basket, Turkish Daily News gazetelerini yayımlamakta, Doğan Burda Rizzoli, Doğan Books, Do ğan Egmont Publishing ve DPP ile dergi ve kitapçılık alanında faaliyet göstermektedir. Grubun yazılı medya dağıtımında ise Yaysat -Doğan Dağıtım ve D&R ile faaliyeti bulunmaktadır. Doğan İletişim Elektronik Servis Hizmetleri A.Ş, grubun elektronik medya 90 ve internet servis sağlayıcılık sektöründe faaliyet gösteren şirketidir. Doğan Grubu ve Koç Grubu nun %50 oranında ortağı oldukları Ultra Kablo A.Ş ., İstanbul -Anadolu yakasında Kablo TV alt yapı işletmeciliği hizmeti vermektedir. 11-55/1456 -517 3 Doğan Gazetecilik, Doğan Hab er Aja nsı ve Doğan Music Company ise grubun medya ile bağlantılı diğer faaliyetlerini oluşturmaktadır. G.2.3. Devredilen Taraf: Star TV Alp Görsel İletişim Hizmetleri A.Ş. (Alp Görsel) nin kontrolü altında bulunan Star TV ulusal televizyon yayıncılığı paza rında faaliyet göstermektedir. Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden; Star TV nin en büyük hissedarı olan Alp Görsel in 100 ve bu şirketi doğrudan ve ya dolaylı ola rak kontrol eden diğer şirketlerin nihai aşamada Doğan grubunun kontrolünde oldukları anlaşılmıştır . G.3. İlgili Pazar G.3.1. Pazara İlişkin Genel Bilgiler Televizyon yayıncılığı alanında pazar tanımlaması yapılırken kullanılan başlıca dört kriter bulunmaktadır. i. Yayın Alanlarının Genişliğine Göre Yayın alanlarının genişliğine göre televizyon yayıncı lığı piyasaları ulusal, bölgesel ve yerel olarak sınıflandırılmaktadır. 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun a göre: 110 - Ulusal yayın; ülke nüfusunun asgar i yüzde yetmişine ve Üst Kurulca belirlenen yerleşim yerleri ne karasal ortamdan ulaştırılan yayın hizmetini, - Bölgesel yayın; bir coğrafi bölge içindeki illerin toplam nüfusunun asgari yüzde yetmişine ve Üst Kurulca coğrafi bölge içinde belirlenen illere ulaştırılan yayın hizmetini, -Yerel yayın; en fazla bir ilin sınırları içine karasal ortamdan ulaştırılan yayın hizmetini, ifade etmektedir. ii. Yayın Türlerine Göre Yayın türlerine göre, yayın kuruluşlarını genel ve tematik yayın yapanlar olarak sınıflandırmak mümkündür. Buna göre : - Genel nitelikte yayın yapan ka nalları; yayın programları, filmler, kültür, spor, magazin, 120 çocuk, kadın, dizi, din, eğlence ve haber programları gibi çok farklı konuları içeren kanallar, - Tematik yayın kanalları; haber, belgesel, spor, müzik ve benzeri türlerde olmak üzere, yalnızca be lli bir konuda yayın yapan kanallar olarak tanımlamak mümkündür. iii. Finansman Türlerine Göre Bu kritere göre yayın kuruluşları açık ve paralı yayın yapanl ar olarak sınıflandırılmaktadır: - Açık kanal, izleyicinin herhangi bir ücret ödemeden izleyebildiğ i yayıncılık türüdür. Bu kanalların esas gelir kaynaklarını, yayınladıkları programların aralarına, önlerine veya 130 sonrasına aldıkları reklamlar ve sponsorluklar oluşturmaktadır. - Paralı (şifreli) kanal; yayın hizmetinden faydalanabilmek için izleyicileri n abone olarak belli bir süre için belirli meblağlar ödediği kanallardır. Dolayısıyla, parasız kanallardan farklı olarak, abone ile kanal arasında ticari bir ilişki söz konusu olup, kanallar için esas olan abone sayısı ve ücretidir. 11-55/1456 -517 4 iv. Yayın Şekillerine Göre Yayın kuruluşlarını, yayın şekillerine göre karasal, uydudan ve kablolu olarak üçe ayırmak mümkünse de TV kanalları genellikle ulaşılan izleyici sayısını arttırabilmek için farklı iletim tekniklerini bir arada kullanarak yayın yapmayı tercih etmektedi r. Buna göre : 140 - Karasal yayın; uydu veya kablo aracılığı olmaksızın, karadan vericiler ve yansıtıcılar vasıtasıyla gönderilen sinyallerle alıcılara ulaştırılan yayın türünü, - Kablolu yayın; radyo ve televizyon ve veri yayınlarının kablo, cam iletken ve be nzeri bir fiziki ortam üzerinden abonelere ulaştırılmasını sağlayan yayın türünü, - Uydudan yayın; radyo ve televizyon programlarının yetkili yayıncı veya hizmeti temin edecek kişi veya kuruluş tarafından şifreli veya şifresiz olarak uzayda sinyal iletebil en herhangi bir araç vasıtasıyla yapılan ilk yayını ifade etmektedir. G.3.2. İlgili Ürün Pazarı Doğan Grubu bünyesinde Star TV logosuyla faaliyet gösteren Işıl Televizyon Yayıncılık 150 A.Ş., Türkiye genelinde ulusal televizyon yayıncılığı yapmakta ve genel nitelikte yayınlar gerçekleştirmektedir. Star TV izleyicilerin herhangi bir ücret ödemeden izleyebildiği açık bir televizyon kanalıdır. İlgili ürün pazarının tespitinde , üreticilerin birbirine ikame olabilecek nitelikteki ürünleri üretebilme imkânına sahi p oldukları durumlard a ortaya çıkan arz ikamesi açısından değerlendirme yapıl mıştır. Bu çerçevede tematik kanalların, reklam yeri pazarı açısından rekabetin son derece yoğun olduğu prime time kuşağında bile genel nitelikli yayın yapan kanallarla ciddi bi r rekabet içinde olduğu ve ayrıca sahiplik el değiştirmeden, yayın türü olarak tematik yayınlardan genel nitelikli yayınlara geçildiği dikkate alınarak, ilgili pazar tanımlanırken 160 genel nitelikli yayın yapan kanallar ile tematik yayın yapan kanallar arasın da bir ayırıma gidilmediği anlaşılmıştır. Ödemeli kanallar ile açık kanalların ise rekabet koşullarındaki farklılıklar sebebiyle ayrı ürün pazarlarını oluşturduğu; ticari ilişkinin açık televizyonlarda sadece program sağlayıcılar ile reklam endüstrisi aras ında, ödemeli kanallarda ise temel olarak program sağlayıcılar ile aboneler yani izleyiciler arasında gerçekleştiği; bunun sonucunda en önemli parametrelerin açık televizyonlar için izleyici payı ve reklam oranları iken ödemeli kanallar için hedef grupları n beklentilerini karşılamak ve abonelik düzeyi olduğu görülmüştür. Ülkemizde sayısallaşma sürecine geçilmesi ile beraber ödemeli kanallar ile açık kanallar 170 arasında bir yakınsama olması beklenmekle birlikte, bu durumun, söz konusu iki televizyon yayıncılı ğı türünün ortak bir ürün pazarı olmasını mümkün kılmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca ulusal yayın yapan kanalların yayın alanlarının genişliğinin, reklamların hedef aldığı izleyicilere ulaşma olanaklarını arttırması nedeniyle reklam verenlerin reklam harcamalarının dağılımını yaparken, öncelikle ulusal yayın yapan kanallar arasında izlenme paylarına göre seçim yaptıkları, dolayısıyla ulusal yayın yapan kanalların aynı pazar içinde ele alınması gerektiği kanaatine varılmıştır. Bu çerçevede, ulusal bir k anal olarak yayın yapmanın yurt çapında çok sayıda izleyiciye ulaşabilme imkânı yaratması nedeniyle reklam toplayabilme kabiliyeti açısından önemli bir farklılık oluşturduğu, ayrıca 180 frekans bandının sınırlı olmasının ulusal karasal yayıncılığın sınırlı say ıda yayıncı tarafından yapılmasına sebep olduğu dikkate alınarak, dosya konusu devir işlemi bakımından ilgili ürün pazarı, önceki Rekabet Kurulu kararlarına paralel biçimde, açık 11-55/1456 -517 5 yayın yapan ve karasal yayın hakkı bulunan yayıncılardan oluşacak şekilde ulusal televizyon yayıncılığı pazarı olarak belirlenmiştir. G.3.3. İlgili Coğrafi Pazar İlgili ürün pazarında ülke içinde rekabet şartlarının farklılık arz etmesine neden olan herhangi bir unsur bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar Türkiye olarak el e alınmıştır. G.4. Değerlendirme 190 G.4.1. İşlemin Niteliği Bakımından Yapılan Değerlendirme Bildirim konusu işlem neticesinde Doğan Grubu bünyesinde Star TV logosuyla ulusal televizyon yayıncılığı pazarında faaliyet gösteren Işıl Televizyon Yayıncılık A.Ş. hisselerinin tamamı Doğuş Grubu tarafından devralınacaktır. Bu nedenle söz konusu işlem, 20 10/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi kapsamına giren bir devralma işlemidir. G.4.2. Bildirim Yükümlülüğü Açısından Yapılan Değerlendirme 2010/4 sayılı Tebliğ in İzne tabi birleşme veya devralmalar başlıklı 7. maddesine göre; işlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının yüz milyon TL yi ve işlem taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz milyon TL yi veya işlem taraflarından birinin 200 dünya cirosunun beş yüz milyon TL yi ve diğer işlem taraflarından en az birinin Türkiye cirosunun beş milyon TL yi, aşması halinde söz konusu işlemin hukuki geçerlilik kazanabilmesi için Kuruldan izin alınması zorunludur. Devre konu Star TV nin 2010 yılı net satışlar toplamı ( ...) TL dir. Devralan ilgili teşebbüslerin 2010 yılı ne t satışlar toplamı ise ( ..) TL olarak gerçekleşmiştir. Devralan ve devredilen ilgili teşebbüslerin ciroları nın, 2010/4 sayılı Tebliğ de belirtilen eşikleri aşması nedeniyle anılan devralma izne tabi bir işlemdir. G.4.3. İşlemin 4054 sayılı Kanun un 7. M addesi Çerçevesinde Değerlendirilmesi 4054 sayılı Kanun un Birleşme veya Devralma işlemlerini düzenleyen 7. maddesine göre; Bir ya da birden fazla teşebbüsün hâkim durum yaratmaya veya hâkim 210 durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütü nü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devr alması hukuka aykırı ve yasaktır . Bildirime konu devralma işlemiyle Doğan Grubu kontrolünde olan Star TV Doğuş Grubu nun kon trolüne geçecektir. Doğuş Grubu nun ilgili ürün pazarı olarak belirlenen açık ulusal televizyon yayın pazarında faaliyeti nin bulunması nedeniyle anılan pazar işlemden etkilenen pazar olarak nitelendirilmiştir. Söz konusu işlemin 220 değerlendirilebilmesi amacı yla, devralma işlemi öncesi ve sonrasındaki etkilenen pazarın genel yapısı ve başta işlem tarafları olmak üzere bu pazarda faaliyet gösteren teşebbüslerin pazar payları incelenm iştir. Açık televizyonculuk faaliyetindeki temel ekonomik aktivite , izlenme pay larına göre değerlenen reklam yerlerinin satışı ve temel gelir kaynağı da reklam gelirleridir. Bu nedenle , televizyon yayıncılığı piyasasında pazar paylarının, izlenme oranları ve özellikle de reklam gelirleri esas alınarak belirlenmesi kabul görmektedir. Bu çerçevede ilk olarak aşağıdaki tabloda, kanalların RTÜK ve TRT den elde edilen reklam gelirlerine göre hesaplanmış 2008, 2009 ve 2010 yıllarına ilişkin pazar paylarına yer verilmektedir. 230 11-55/1456 -517 6 Tabloya göre , Kanal D son üç yılda en büyük pazar payına sahip kanal olara k dikkat çekerken , onu 2008 ve 2009 yıllarında Show TV , 2010 yılında ise ATV takip etmektedir. Devir işlemine konu olan Star TV ise en yüksek pazar payına sahip dördüncü kanal olarak görülmektedir. Ancak , Kanun kapsamında yapılacak olan değerlendirmede kanalların tek tek değil kontrollerini ellerinde bulunduran gruplar bazında incelenmesi daha yararlı olaca ktır. Bu çerçevede , gruplar açısından pazar yapısına ve pazar payları tablosuna (en büyük ilk beş grup/kanal için) aşağıda yer verilmektedir. Tablo 2: Devralma İşlemi Öncesi Gruplar Bazında Reklam Geliri (TL) ve Pazar Payları (%) 2008 2009 2010 GRUPLAR Reklam Geliri Pazar Payı Reklam Geliri Pazar Payı Reklam Geliri Pazar Payı Doğan Grubu (Kanal D + CNN Türk + Star + TNT ) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Doğuş Grubu (NTV + NTV Spor + CNBC -e) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Çalık Grubu (ATV) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Show TV ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) FOX ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Tabloya göre , Kanal D, CNN Türk, Star TV ve TNT den oluşan Doğan Grubu bütün yıllarda pazar lideri durumunu devam ettirmiştir. Çalık Grubu (ATV) 2010 yılında elde ettiği pazar payı ile Show TV yi geçerek pazarda ikinci sıraya yerleşmiş ve en büyük beş 240 Tablo 1: TV Kanalları Reklam Gelirleri (TL) ve Pazar Payları (%) 2008 2009 2010 KANALLAR Reklam Geliri Pazar Payı Reklam Geliri Pazar Payı Reklam Geliri Pazar Payı Meltem TV ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) TV 8 ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Flash TV ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Show TV ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Cine 5 ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) TNT ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) NTV ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Kanal D ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) BRT ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) FOX ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Kanal 6 ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) STV ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) CNBC -e ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Haber Türk ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Star TV ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Kanal Türk ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) 24 ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) CNN TÜRK ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ATV ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) NTV Spor ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Kanal 7 ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Ata TV ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) TV Net ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) TRT ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) TOPLAM ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) 11-55/1456 -517 7 grubun/kanalın toplam pazar iç indeki payları son üç yıl için ortalama % ( ..) civarında gerçekleşmiş tir. Bildirim konusu devralma işlemi sonrasında Star TV nin Doğan Grubu ndan Doğuş Grubu nun kontrolüne geçeceği öngörüldüğü için yukarıda yer verilen ilk beş teşebbüsün toplam pazar pay ında dolayısıyla da pazarın genel yoğunlaşma seviyesinde bir değişiklik olmayacaktır. Devralma işlemi sonrasında gruplar bazında ortaya çıkması öngörülen pazar yapısı ve payları ise aşağıdaki şekildedir1. Tablo 3 : Devralma İşlemi Sonrasında Gruplar Bazlı Pazar Payları Gruplar/Kanallar Reklam Geliri (TL) Pazar Payı (%) Doğan Grubu (Kanal D + CNN Türk + TNT ) ( ..) ( ..) Doğuş Grubu (NTV + NTV Spor + CNBC -e+ Star) ( ..) ( ..) ATV (Çalık Grubu) ( ..) ( ..) Show TV (Karamehmet Grubu) ( ..) ( ..) FOX ( ..) ( ..) Tablodan da görüleceği üzere , Doğuş Grubu nun pazar payı Star TV yi devralması halinde % ( ..) den % ( ..) e yükselmekte, Doğan Grubu nun pazar payı ise % ( ..) den 250 %( ..) e düşmektedir. Bu durumda Doğan Grubu toplam pazar payı itibarıyla pazar lideri konumunu sürdürmekle birlikte , pazar ikincisi ile arasındaki fark kapanmakta, Doğuş Grubu ise ATV ye yakın bir pazar payı elde etmektedir. Devralma işlemi ile birlikte pazar lideri konumundaki Doğan Grubu nun pazar payı düşerken , sıralamada beşinci duru mdaki Doğuş Grubu üçüncü sıraya yükselmektedir. Bu çerçevede, devralma işlemi neticesinde ilgili pazarda hâkim durum yaratılması veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesi durumun un ortaya çıkma yacağı kanaatine ulaşılmıştır. Ancak, grupların/kanalların paza r paylarında ortaya çıkması öngörülen değişikliklerin, piyasanın yapısına olabilecek etkileri de incelenmiştir. Bu kapsamda, pazar paylarının yanında pazarın rekabetçi yapısı hakkındaki önemli göstergelerden biri olan yoğunlaşma 260 oranlarına bakılması gerekm ektedir. Yoğunlaşma oranlarının hesaplanmasında ise genel olarak Herfindahl Hirschman Index (HHI) kullanılmaktadır. Bu hesaplama yöntemi ağırlığı oransal olarak yüksek pazar payına sahip firmalara vermektedir. Esas itibariyle , birleşme sonrası HHI oranını n; - 1000 in altında olduğu, - HHI ın 1000 ve 2000 arasında olduğu ancak HHI daki değişimin 250 den az olduğu, - HHI ın 2000 in üzerinde olmakla birlikte HHI daki değişimin 150 den az olduğu durumlarda, devralınan firmanın küçük ve yeni ama pazarda yenilik çi olan ve önemli bir rekabetçi baskı oluşturan bir teşebbüs olması gibi istisnalar haricinde yatay olarak rekabetçi endişe duyulmamaktadır. Bu oranları aşan HHI ve HHI değişim oranları ise, 270 pazarın rekabetçi yapısı konusunda endişe verici bir gösterge ola rak ortaya çıkmaktadır. Bu çerçevede pazarın mevcut ve devralma sonrasındaki yapısına ilişkin olarak öngörülen pazar paylarına dayanarak hesaplanmış HHI değerlerine aşağıda yer verilmektedir. 1 Bu tabloda devralma işleminin değerlendirmesinde esas alınacak son mali yıl olan 2010 yılı verileri dikkate alınmıştır. 11-55/1456 -517 8 Tablo 4: HHI Değerleri Devralma öncesi Devralma Sonrası GRUPLAR/KANALLAR Pazar payı (%) HHI değeri Pazar payı (%) HHI değeri Doğan Grubu ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) ATV ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Show TV ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Fox ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Doğuş Grubu ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Meltem TV ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) TV 8 ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Flash TV ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Cine 5 ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) STV ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Habertürk ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Kanal Türk ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Kanal 7 ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) TV Net ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) TRT ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Toplam ( ..) ( ..) ( ..) ( ..) Tabloya göre, devralma işlemi sonrasında piyasanın HHI değeri, rekabetçi endişelerin doğmasına yol açabilecek bir artışın aksine yaklaşık olarak 478 puan azal acaktır. Bu 280 azalm a; HHI değerinde Doğan Grubu nun pazar payının düşmesiyle gerçekleşen azalma ile Doğuş Grubu nun pazar payında meydana gelen artışın net etkisi olarak ortaya çıkmıştır. Devralma işleminin gerçekleştiği Türkiye ulusal televizyon yayıncılığı pazarı, %( ..) lik dilimi beş büyük gruba ait , geriye kalan % ( ..) lik dilimi ise diğer kanallar ın sahip olduğu, yoğunlaşma oranı yüksek bir pazardır. Mevcut durumdaki bu yoğunlaşmış piyasa yapısı, ilk beş büyük grubun toplam pazar payının değişmemesi nedeniyle devralma sonrasında ortaya çıkması öngörülen piyasa yapısıyla bu açıdan benzerlik gösterse de, devralma işlemi sonrasında gruplar bazında değişen pazar payları toplam HHI değerinde bir düşme olacağını göstermektedir. Bu durumda , bildirim konusu 290 devralma işlemiyle i lgili pazardaki yoğunlaşma oranının azal ması mümkün hale gelecektir. Açık televizyon yayıncılığı yapan kanalların pazar paylarının/güçlerinin ölçülmesinde reklam gelirleri ile birlikte kullanılan diğer bir veri ise söz konusu reklam gelirlerini doğrudan et kileyen, kanallara ait izlenme paylarıdır. İzlenme paylarının yüksekliği ile kanalların reklam saniye birim fiyatları ve buna bağlı olarak reklam gelirleri doğru orantılıdır. Bu çerçevede; TİAK A.Ş. tarafından Türkiye de televizyon izleme araştırmalarını y apmakla görevlendirilen Nielsen Audience Measurement (NAM) dan ve TRT adına ölçüm yapan Sabit Ölçme Değerlendirme Bilişim ve Tic. A.Ş. den elde edilen 2010 yılı izlenme payı verileri esas alınarak oluşturulan, ulusal yayın yapan televizyon 300 kanallarının devralma işlemi öncesi ve sonrasındaki durumlarını gruplar (en yüksek paya sahip ilk dört büyük grup/kanal) bazında gösteren izlenme payı bilgilerine aşağıda yer verilmektedir. 11-55/1456 -517 9 Tablo 5: Star TV nin Devrinden Önceki İzlenme Payları KANALLAR İzlenme Pay ı (%) Doğan Grubu (Kanal D + CNN Türk + Star TV) ( ..) Doğuş Grubu (NTV + NTV Spor + CNBC -e) ( ..) ATV ( ..) Show TV ( ..) Tablo 6: Star TV nin Devrinden Sonra İzlenme Payları KANALLAR İzlenme Payı (%) Doğan Grubu (Kanal D + CNN Türk) ( ..) Doğuş Grubu (NTV + NTV Spor + CNBC -e + Star TV) ( ..) ATV ( ..) Show TV ( ..) Tablolarda yer verilen bilgilere göre , devralma işlemi sonrasında pazar lideri durumunda 310 olan Doğan Grubu yaklaşık 9 puanlık bir düşüşe rağmen , %( ..) lık izlenme payı ile bu pozisyonunu korumakta iken , Doğuş Grubu nun izlenme payları toplamı ise %( ..) çıkmaktadır. İzlenme payları esas alınarak yapılan bu incelemeye göre de, ilgili pazarda hâkim durumun yaratılması veya var olan hâkim durumun güçlendirilmesi durumunun ortaya çık mayacağı kanaatine varılmıştır. Açık televizyon yayıncılığı piyasasında televizyon kanallarının ve bunları kontrol eden grupların pazar paylarının ve pazar güçlerinin ölçülmesinde kullanılan iki temel kriter olan reklam gelirleri ve izlenme paylarına day anılarak yapılan her iki değerlendirmede de, bildirim konusu işlem sonucunda pazar lideri konumunda olan Doğan Grubu nun pazar payında bir düşüş ün, bununla birlikte Doğuş Grubu nun pazar payında ise bir 320 yükselişin ortaya çıkacağı, anılan grupların pazar pa ylarındaki karşılıklı değişmenin pazar daki yoğunlaşma düzeyinde bir düşüşe neden olacağı sonucuna ulaşılmıştır. H. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dos ya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçle ndirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme 330 izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.