Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2006 -2-24 (Devralma) Karar Sayısı : 06-19/237 - 60 Karar Tarihi : 16.3.2006 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK 10 Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, M. Akif ERSİN. B. RAPORTÖRLER: Ali ARIÖZ, Bayram Ali GEÇGİL C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Boston Scientific Corporation Temsilci: Av. Seçil ABALI Barbaros Bulvarı Morbasan Sk. Cerraho ğlu Binası Ba
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2006 -2-24 (Devralma) Karar Sayısı : 06-19/237 - 60 Karar Tarihi : 16.3.2006 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Mustafa PARLAK 10 Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, M. Akif ERSİN. B. RAPORTÖRLER: Ali ARIÖZ, Bayram Ali GEÇGİL C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Boston Scientific Corporation Temsilci: Av. Seçil ABALI Barbaros Bulvarı Morbasan Sk. Cerraho ğlu Binası Balmumcu 20 Beşiktaş/İstanbul D. TARAFLAR : - Boston Scientific Corporation Corporate Headquarters One Boston Scientific Place Natick, MA 01760 -1537 ABD - Guidant Corporation 111 Monument Circle 2900 Indianapolis IN., ABD E. DOSYA KONUSU: Guidant Corporation ın Boston Scientific Corporation tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi. 30 F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 24.2.2006 tarih ve 1149 sayı ile giren bildirimde, Guidant Corporation ın (Guidant), bir Boston Scientific Corporation (Boston Scientific ) bağlı ortaklığı olan Galaxy Merger Sub.Inc. (Galaxy) aracılığıyla, Boston Scien tific tarafından devralınacağı ifade edilerek 4054 sayılı Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ in ilgili hükümleri çerçevesinde bu işleme izin verilmesi talep edilmektedir. Başvuru konusu işlem ile ilgili düzenlenen 10.3.2006 tarih ve 2006 -2-24/Öİ -06-AA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 13.3.2006 tarih ve RE K.0.06.00.00 -120/40 sayılı Başkanlık önergesi ile 0 6-19 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 40 G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, kardiyovasküler tıbbi cihazların tasarımı, geliştirilmesi ve tedariki alanlarında faaliyet gösteren Guidant Corporation ın Boston Scientific Corporation tarafından devralınması ile tarafların kalp ritmi düzenleme alanında, kalp pilleri, vücuda yerleştirilen kardiyoverter defibrilatörler (ICD ler) ve kalp resenkronizasyon terapi cihazları (CRT ler) olara k belirlenen ilgili ürün pazarlarında ve Türkiye Cumhuriyeti coğrafi pazarındaki toplam pazar paylarının 1997/1 sayılı Tebliğ in değişik 4. maddesinde belirtilen toplam pazar payı eşiğini aştığı, bu sebeple bildirim konusu devralma işleminin izne tabi bir devralma 06-19/237 -60 2 olduğu, ancak birleşme sonucunda ilgili ürün pazarlarında herhangi bir hakim durum yaratılmadığı veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmediği ve bu suretle 50 rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun söz konusu olmadığı, bu nedenle dosya konu su işleme izin verilmesinde bir sakınca bulunmadığı, bununla birlikte anılan devir sonrası Abbott Laboratuvar ları tarafından devralınacak olan iş alanları nın Abbott Laboratuvar ları ile Boston Scientific arasında ayrı bir dev ir işlemi; Abbott Laboratuvar ları tarafından Boston Scientific e lisans verilmesinin ise 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında ayrı bir anlaşma niteliğinde olacağı, d olayısıyla yapılacak olan devir işleminin ayrı bir bildirim sonucu, lisans anlaşmasının da ayrı olarak Kanun un 4. ma ddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekeceği ifade edilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 60 H.1. İlgili Pazar H.1.1. İlgili Ürün Pazarı Dosya mevcudu bilgilere göre, Boston Scientific, Guidant ın kalp ritmi düzenleme ve kalp cerrahisi işlerini devralacakt ır. Aynı devirle birlikte Abbott Laboratuvarları (Abbott) Guidant ın müdahaleci kardiyoloji ve endovasküler cihazlar işini devralacak, aynı zamanda Guidant tan devraldığı ilaç kaplı stent işi ile ilgili Boston Scientific e lisans verecektir. Dolayısıyla do syada yer alan bilgiler doğrultusunda, bildirim konusu devir işlemi ile ilgili olarak kalp ritmi düzenleme ve kalp cerrahisi işlerine yönelik açıklayıcı bilgi verilmesi yerinde olacaktır. - Kalp Ritmi Düzenleme 70 Guidant , Türkiye de kalp ritmi düz enleme ( CRM) alanında faaliyet göstermektedir. Teşebbüs, e lektrik akımı vasıtasıyla kalp ritmini izleyen ve düzenleyen CRM cihazlarını tedarik etmektedir. CRM cihazları Guidant ın toplam gelirinin yaklaşık olarak üçte ikisini oluşturmaktadır. CRM cihaz ları aritmi dü zensiz kalp atışı, bradikardi (olağanüstü yavaş kalp atışı) ve taşikardi (anormal hızlı kalp atışı) gibi şiddetli kalp ritmi bozukluklarının tedavisinde kullanılmaktadırlar. Üç CRM cihazı kategorisi bulunmaktadır: (i) Kalbin kasılma kalıplarının (contract ion patterns) düzenlenmesine yardımcı olan vücud a yerleştirilebilir kalp pili ( kalp pili), (ii) şiddetli taşikardileri önleyen ve kontrol eden vücuda yerleştirilen kardiyoverter defibrilatörler ( ICD ler), ve (iii) kalbin yeterli miktarda kan pompalama yete rsizliği 80 tedavisinde kullanılan kalp resenkronizasyon (yeniden uyumlandırma) terapi cihazları (CRT ler) . Guidant her üç kategorideki CRM ürünlerini geliştirmekte, üretmekte ve satmaktadır. Kalp pilleri kalp ventriküllerinin aynı anda kasılmasını ve de kal bin uygun oranda kasılmasını sağlamak için hafif, düzenli elektrik akımı gönderen düşük enerjili cihazlardır. Kalp pilleri bradikarinin (ilaç tedavisi yerine ya da ilaç tedavisine ek olarak) ve taşikardinin bir şekli olan atrial fibrilasyonun (ilaçlarla bi rlikte ya da çok ciddi vakalarda cerrahide) önlenmesi ve kontrolünde kullanılmaktadırlar. ICD ler daha ciddi taşikardilerin önlenmesi ve kontrol edilmesinde kullanılmaktadır. Taşikardi kalbin verimli kan pompalamasını engelleyebilmekte ve daha ciddi 90 türlerinde ise ani kalp ölümlerine neden olmaktadır. ICD ler olağanüstü hızlı ve düzensiz kalp atışlarının durdurulması ve kalbin normal ritmine dönmesi için yüksek enerjili elektrik şoku gönderen cihaz lardır. ICD ler dahili ya da harici olabilmektedirler. Guid ant harici defibrilatörlerin tedarikini yapmamaktadır. 06-19/237 -60 3 Guidant kalp yetmezliklerinin tedavisinde kullanılan iki tür CRT sisteminin tedarikini yapmaktadır: (i) CRT kalp pili sistemleri, SCD riski düşük olan kalp yetmezliklerinin tedavisinde kullanılmaktadır (CRT-P) ve (ii) CRT Defibrilatör sistemleri, SCD riski yüksek kalp yetm ezliklerinde kullanılmaktadır ( CRT-D). Bir CRT -D cihazı bir ICD ye benzerken bir CRT -P cihazı bir kalp piline benzemektedir. Bir CRT cihazı, orta ve ağır şiddetli kalp yetmezliklerini n belli 100 çeşitlerinde her iki ventriküle darbe göndererek olağan koordinasyonun (senkron) iyileştirilmesine yardımcı olabilir. Düzenli ve optimal bir kalp yetmezliği ilaç tedavisi uygulanmasına rağmen hastanın ciddi bir kalp yetmezliği olasılığı bulunması ve sepmtomların mevcut olması halinde genellikle bir CRT -P implantı önerilmektedir. Eğer bu semptomlara ek olarak kalp yetmezliği hastası aynı zamanda ciddi bir SCD riski altındaysa bu durumda bir CRT Defibrilatörü (CRT -D) implantı önerilmektedir. Bildiri m formunda bu üç sistemin önemli fonk siyonel farklılıklar gösterdiği ve tipik olarak farklı kalp hastalıkları için tasarlandığı, bunu yanında bu ürünlerin arz yönünden ikame edilebilir nitelikte olmadıkları ifade edilmektedir. Nitekim Rekabet Kurulu, 05 -44/632-164 sayılı kararında, kalp ritmi düzenleme alanında kalp pilleri, 110 kardiyoverter defibrilatörler (ICD ler) ve kalp resenkronizasyon terapi cihazları (CRT ler) şeklinde ayrı pa zarların mevcut olduğu sonucuna varmıştır . - Kalp Cerrahisi Devir sonrası Bos ton Scientific tarafından devralınacak olan ikinci alan kalp cerrahisi alanıdır. Guidant dünya genelinde kalp cerrahisi ürünleri geliştirmekte, üretmekte ve tedarik etmektedir. Ancak, Guidant bu ürünleri Türkiye de bulunan müşterilere tedarik etmemektedir. Bunun yanında Boston Scientific de bu alanda faal değildir. Bu sebeple kalp cerrahisi ürünleri bu devir işlemi açısından ilgili pazara dahil değildir. Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında ilgili ürün pazarları Kalp Ritmi Düzenleme alanında 120 kalp pil i, kardiyoverter defibrilatörler (ICD) ve kalp resenkronizasyon terapi cihazları (CRT). olarak belirlenmiştir. H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar Yerel olarak üretilen veya yurt dışından ithal edilen tıbbi cihazlar ve tanı araçlarının, ülke çapına yayılmış ge niş bir dağıtım kanalıyla ülkenin her bölgesine ulaştırılması, kanunlardan doğan fiyat düzenlemesinin, bölgeler arasında fiyat ve iade masrafları 130 ile ilgili şartlarda farklılık bulunmasını engellemesi, hastaneler gibi tıbbi cihazlar ve tanı araçlarının en büyük müşterilerinin kullandıkları tedarik prosedürlerinin, ulusal düzeyde organize edilmesi ve böylece Türkiye sınırları içinde de ilgili pazar açısından rekabet koşullarının farklılık arz ettiği ayrı bölgeler söz konusu olmaması nedeniyle, ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir. 06-19/237 -60 4 H.2. Taraflar Hakkında Bilgi 140 H.2.1. Boston Scientific Corporation (Boston Scientific) Boston Scientific, ABD de kurulmuş ve dünya genelinde faaliyet gösteren grup şirketlerinin ana şirketidir. Ü rünleri müdahaleci kardiyoloji (interventional cardiology), endovasküler cihazlar (endovascular devices), nörovaskü ler cihazlar (neurovascular devic es), elektrofisoloji (electrophysiology), damar cerrahisi (vascular surgery), endoskopi, radyoloji/onkoloji, üroloji, jinekoloji, akciğer endoskopisi (pulmonary endoscopy) ve nöromodulasyonun (neuromodulation) içinde bulunduğu geniş bir müdahaleci tıbbi al anda kullanılmaktadır. Boston Scientific, Türkiye de Boston Scientific Tıp Gereçleri Ltd. Şti. aracılığıyla faaliyet göstermektedir. Bu şirketin ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir: 150 Hissedarlar Hissedarlık Oranı Boston Scientific Int. BV % 88 Boston Scie ntific Eastern Europe BV % 12 Boston Scientific in 2004 yılı Türkiye cirosu TL dir ( YTL). H.2.2. Guidant Coroporation (Guidant) Guidant şirketlerinin ana şirketi olan Guidant Corporation, kardiyovasküler tıbbi ürünler tasarımı ve geliştirilmesi alanın da faaliyet göstermektedir. Guidant, 1994 yılında Eli Lilly ilaç firmasından ayrılmak suretiyle kurulmuştur. Faaliyetleri , hızla gelişen kardiyovasküler tıbbi ürün işindeki dört temel alanı kapsamaktadır: kalp ritmi düzenleme (cardiac rhythm management), m üdahaleci kardiyoloji (interventional cardiology), endovasküler cihazlar (endovascular devices) ve kalp cerrahisi (cardiac surgery). Hisseleri New York ve Pasifik Borsalarında işle m gören halka açık bir şirket olan 160 Guidant, herhangi bir teşebbüs veya kişi nin kontrolünde değildir. A.B.D. kanunları uyarınca şirketlerin sadece sermayelerinin %5 veya daha fazlasına sahip olan hissedarlarını bildirmek yükümlülüğü bulunmaktadır. 31.12.2004 tarihi itibariyle hisselerinin %5 veya daha fazlasına sahip olan hissedar larına ilişkin bilgilere aşağıda yer verilmiştir. İsim ve Adres Hisse Adedi Hisse Oranı (%) Capital Research and Management Company 19,419,100 6.1 PRIMECAP Management Company 19,013,404 6.0 Teşebbüs Türkiye de kalp ritmi düzenleme alanında faaliyet gö stermektedir. Türkiye cirosu TL dir ( YTL). Türkiye deki faaliyetleri, sadece Metdem Healthcare Ltd. unvanlı distribütör tarafından gerçekleştirilmektedir. Guidant ın Türkiye de kalp cerrahisi alanına yönelik faaliyeti ise bulunmamaktadır. 170 06-19/237 -60 5 H.3. Değe rlendirme H.3.1.İşlemin Niteliği Açısından Değerlendirme Bildirime konu olan işlem, Guidant ın tüm hisselerinin, Boston Scientific tarafından devralınması işlemidir. Bu nedenle, incelemeye konu olan işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ in 2. maddesinin (b) bendi ka psamında bir devralma işlemidir. Anılan devir sonrası Abbott Labaratuvarları (Abbott) Guidant ın müdahaleci kardiyoloji ve endovasküler cihazlar işini devralacak, aynı zamanda Guidant tan devraldığı ilaç kaplı stent işi ile ilgili Boston Scientific e lisa ns verecektir. Abbott 180 tarafından devralınacak olan iş alanları Abbott ile Boston Scientific arasında ayrı bir devir işlemi; Abbott tarafından Boston Scientific e verilecek olan lisans ise 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında bir anlaşma niteliğinde o lacaktır. Dolayısıyla devir işleminin ayrı bir bildirim sonucu, lisans anlaşmasının da gerekirse Kanun un 4. maddesi kapsamında değerlendirilmesi nin gerektiği anlaşılmaktadır . H.3.2. İşlemin Bildirimi Açısından Yapılan Değerlendirme Söz konusu işlemin bi ldirimi gerekli bir işlem olup olmadığının tespiti için tarafların ilgili pazardaki faaliyetlerinin incelenmesi gerekmektedir. Boston Scientific CRM cihazları tedarik etmemektedir. . Guidant ise 2004 yılında dünya genelinde Dolarlı k CRM cihazı satışı y apmış, bu 190 satışın % .. ya da Dolarlık kısmı ( TL/ YTL) Türkiye deki satışlardan elde edilmiştir. Guidant ın kendisi ve ana rakiplerinin 2004 yılı Türkiye pazar payı bilgileri ise aşağıdaki gibidir: Boston Scientific Guidant Medtronic St. Jude Biotroni k ELA/Sorin Diğer Kalp Pilleri % % % % % % % ICD ler % % % % % % % CRT ler % % % % % % % 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ in 4. maddesi uyarınca, birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25 ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları gerekmektedir. Guidant ın Kalp Ritmi Düzenleme Alanındaki ilgili ürünlerde pazar payının 1997/1 200 sayılı Tebliğ de belirtilen toplam pazar payı eşiğini aşması nedeniyle, söz konusu işlem izne tabi bir devralma işlemidir. H.3.3. İşlemin 4054 Sayılı Kanun un 7. Maddesi Açısın dan Değerlendirilmesi 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi uyarınca, bir birleşme veya devralmanın yasaklanabilmesi için işlemin, hakim durum yaratarak ya da mevcut hakim durumu güçlendirerek ilgili piyasada rekabeti önemli ölçüde azaltması gerekmektedir. Kalp ritim düzenleme alanındaki üç ilgili ürün pazarında Guidant ın pazar payı bilgilerine yukarıda yer verilmiştir. Görüldüğü üzere, Boston Scientific in kalp ritmi 06-19/237 -60 6 düzenleme alanında hiçbir faaliyeti bulunmamaktadır. Guidant ise, bu alandaki her bir 210 ilgili ürün pazarında, birbirine yakın pazar paylarıyla lider konumdadır. Guidant ı, her üç ilgili ürün pazarında; Medtronic, St Jude, Ela/Sorin, Biotronik çok fazla değişiklik göstermeyen pazar paylarıyla izlemektedirler. İlgili ürün pazarlarında Guidant ın, lid er konumuyla önemli pazar paylarına sahip görünmesi, bu pazarların rekabetçi yapısı hakkında ilk bakışta, kuşku uyandırabilir. Ancak, devralan taraf olan Boston Scientific in ilgili ürün pazarlarında herhangi bir faaliyeti bulunmaması nedeniyle , devir işle mi sonucunda pazarın mevcut yapısında herhangi bir değişiklik ortaya çıkmayacaktır . Bununla birlikte, diğer alanlardaki pazarlar da dahil olmak üzere, bu pazarlardaki alıcı grubunun en büyük kesimini oluşturan hastaneler, bu ürünleri ihale yoluyla toplu bi r 220 şekilde satın almaktadırlar. Örneğin SSK, bu cihazlara yönelik alımlarını, Türkiye deki tüm hastanelerinin gereksinimlerini karşılayacak düzeyde, ihale yoluyla gerçekleştirmektedir. Bilindiği gibi hastaneler, bu cihazlara yönelik gereksinmelerini, ihalel er yoluyla, uzun süreli karşılayacak şekilde satın almaktadırlar. Dolayısıyla, belli bir yılda, belli büyük müşterilerin açtıkları ihaleyi kazanan firmaların söz konusu ilgili ürün pazarlarında o yıla ait paylarının yüksek düzeylerde gerçekleşmesi normal olacaktır. Ancak izleyen dönemde, benzer ihaleleri kazanamayan aynı firmaların, aynı ilgili ürün pazarlarındaki paylarında, bu defa önemli oranda düşüşler yaşanması da mümkündür. Bu durum, ürettikleri ürünlerin arasında; kalite, işlev, fiyat gibi ürünün nitelikleri itibarıyla belirli oranın üstünde benzerlikler bulunması bakımından birbirine 230 yakın olan teşebbüslerin, ihalelerin sonuçlarına göre pazar paylarında yıldan yıla yaşanacak önemli değişikliklerin, bu teşebbüslerin pazardaki konumları hakkında, yalnı zca pazar paylarından hareketle yapılacak değerlendirmelerin tam olarak açıklayıcı olmasını engellediğini göstermektedir. Dolayısıyla, söz konusu devralma işleminin, vücuda yerleştirilen kalp pilleri , kardiyoverter defibrilatörler (ICD ler) kalp rese nkronizasyon terapi cihazları (CRT ler) ilgili ürün pazarlarının her biri bakımından, bir hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte bir devralma işlemi olmadığı anlaşılmıştır. 240 I.SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. Maddesi ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun un 7. maddesinde belirtilen nitelikte, hakim durumun yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, dolayısıyla işleme izin verilmesine, 2. Anılan devir sonrasında Abbott Laboratuvar ları tarafından devralınacak olan iş 250 alanları nın Abbott Laboratuvar ları ile Boston Scientific Corporation arasında ayrı bir dev ir işlemi; Ab bott Laboratuvar ları tarafından Boston Scientific Corporation a lisans verilmesinin ise 4054 sayılı Kanun un 4. maddesi kapsamında ayrı bir anlaşma niteliğinde olacağı, d olayısıyla yapılacak olan devir işlemi nin ayrı bir bildirim sonucu, lisans anlaşmasını n da ayrı olarak Kanun un 4. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekeceğine 06-19/237 -60 7 OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.