T.C. ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ KARAR TARİHİ:03/04/2026 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ:DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR TARİHİ:15/01/2026 DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ:03/04/2026 İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi…
T.C. ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 16. HUKUK DAİRESİ KARAR TARİHİ:03/04/2026 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ:DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR TARİHİ:15/01/2026 DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ:03/04/2026 İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, Müvekkilinin davalı ... şirketine sipariş verdiği iplikler için önceden avans niteliğinde çekler verdiğini, ... Bankası AŞ Kahramanmaraş ... Şubesine ait keşidecinin müvekkili olduğu şirket, lehtarının davalı ... şirketi olan ... nolu 28/04/2016 tarihli, 152.000,00 TL bedelli çeki de bu amaçla avans olarak verdiğini, davalı şirket hesabına borç olarak kaydedildiğini, çekin ödeme amaçlı verilen çek olmadığını, davalı şirketin bu çeklere istinaden iplik göndermesi gerekirken göndermediğini, çekleri de iade etmediğini, dava konusu çekin lehtar şirket tarafından ... AŞ'ye verildiğini, bu şirketten de tahsil amaçlı davalı bankaya verildiğini, davalı banka ve diğer davalı şirketin müvekkilinin bu çeklerden dolayı borçlu olmadığını bilen durumda olduklarını, dava konusu çekin bankaya ibrazı halinde davalılara ödenmemesi ve icra takibine konu edilmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilerek davanın kabulüne, dava konusu çekten dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davalı ... vekili, Müvekkili banka ile diğer davalı ... AŞ arasında imzalanan Genel Nakdi ve Gayrinakdi Kredi sözleşmesi doğrultusunda adı geçene kredi kullandırıldığını, krediye karşılık olarak diğer davalıdan davaya konu çekin ciro ve teslim yoluyla devralındığını, davacının iddia ettiğinin aksine davaya konu çekin tahsil amaçlı verilmediğini, davaya konu çeki ciro ve teslim yoluyla devralan müvekkil bankanın iyi niyetli hamil konumunda olduğunu, davacının diğer davalı ... şirketinden satın almış olduğu malların teslim alınıp alınmamasının şahsi defi olup şahsi definin müvekkili olduğu bankaya karşı ileri sürülmesinin mümkün olmadığını, davanın reddine, davacının çek bedelinin %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmelerine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine hükmedilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili, Müflis ... AŞ hakkında 26/10/2016 tarihinde Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından iflas kararı verildiğini, 1. Alacaklılar toplantısı yapıldığını, iflas idaresi seçildiğini ancak iflas kararı kesinleşmediğinden İİK 237 uyarınca 2. Alacaklılar toplantısının yapılmadığını, müvekkili olduğu şirketin iflasına karar verilmiş olup denetiminin TMSF'ye devredildiğini, davanın iflastan önce açılması ile gerek iflas idaresi gerekse de müflis şirketin davanın açılmasına sebebiyet vermediğini, davanın davalı müflis şirketler yönünden İİK 194 uyarınca 2. Alacaklılar toplanmasından 10 gün sonrasına dek durdurulmasına, müflis şirket yetkilileri hakkında yürütülen FETÖ/PYD soruşturmasının davanın sonucunu etkileyecek olması nedeniyle sonucunun bekletici mesele yapılmasına, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermemiş HMK'nın 128. madde uyarınca dava dilekçesi içeriğini inkar etmiş sayılmıştır. İLK DERECE MAHKEMESİNİN 24/11/2022 TARİH ... ESAS - ... KARAR SAYILI KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"... dava konusu çek üzerinde bir kayıt bulunmadığı, çekteki cironun rehin ya da tahsil cirosu olmayıp temlik cirosu olduğu, TTK'nın 818/e maddesi atfıyla 687. maddesi uyarınca keşideci ile lehtar arasındaki hukuki ilişkiden kaynaklanan şahsi def'ilerin ciro yolu ile hamil olan davalı varlık şirketine karşı ileri sürülebilmesinin çekin iktisabında bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olma şartına bağlı olduğu, davalı varlık şirketinin çekin iktisabında borçlunun zararına hareket ettiği yönünde davacının hiçbir delil ibraz etmediği, davalı varlık şirketinin iyi niyetli 3. kişi sıfatıyla ve yetkili hamil olarak çekleri temlik cirosu ile devraldığı anlaşılmakla davalı ... A.Ş. yönünden davanın reddine, davalı ... yönünden yapılan değerlendirmede, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuna göre, taraflara ait ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu, dava konusu çekin davalı defterinde işli olup taraflar arasında düzenlenmiş satış sipariş formunda dava konusu çekin sipariş avansı olarak yer aldığı, mal veya hizmet temin edilmediği, bu haliyle davacının davalıdan çek bedeli olan 152.000,00 TL tutarında alacağı bulunduğu anlaşılmakla, davanın kabulü ile 152.000,00 TL alacağın kayıt ve kabulüne, davalı ... San. ve Tic. AŞ. yönünden dava kayıt kabul davası olup, emsal ve yerleşmiş içtihatlar gereğince maktu harç ve vekalet ücretine tabi olduğundan davalılar lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmiştir. İş bu davada davalı ... ile diğer davalı şirket arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğundan, davalı ... yönünden davanın kayıt kabul davası niteliğinde olmadığı da göz önüne alınarak iş bu davalı yönünden nispi vekalet ücretine hükmedilmiştir. İhtiyati tedbir nedeniyle davalı ... Yönetimi'nin alacağına geç kavuştuğu gözönüne alınarak yasal şartları oluştuğu kanaatiyle tazminata hükmedilmiştir." gerekçesiyle davanın davalı ... A.Ş. yönünden reddine, davalı ... Teks...Şti. ve davalı ....A.Ş. yönünden kabulü ile, 152.000,00 TL alacağının müflis ... San. Tic. A.Ş.'nin iflas masasına kayıt ve kabulüne, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla aynı alacağın davalı ... Tekstil San.ve Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Karara karşı, davacı vekili ve davalı müflis şirket adına iflas idaresi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. DAİREMİZİN 04/11/2025 TARİH ... ESAS ... KARAR SAYILI İLAMI İLE: "...Kural olarak çek ödeme vasıtası olup, aksi kararlaştırılmadıkça mevcut bir borcun tediyesi amacı ile verildiği yönünde karine mevcuttur. Bu karinenin aksini iddia eden davacının, çeklerin avans olarak verildiğini ve karşılığında mal ya da hizmet alınmadığını yazılı delille ispat etmesi gerekir. Mahkemece, davalı ... San. ve Tic. A.Ş.'ye ait ticari defterlerde, dava konusu çekin de aralarında bulunduğu çeklerin kayıtlı olduğu, taraflar arasında düzenlenmiş satış sipariş formunda dava konusu çekin sipariş avansı olarak yer aldığı, mal veya hizmet temin edilmediği, bu haliyle davacının, davalıdan çek bedeli olan 152.000,00 TL tutarında alacağı bulunduğu gerekçesi ile müflis şirket yönünden davanın kabulüne karar verilmiş ise de; çekin davalı müflis ... San. ve Tic. A.Ş.'nin ticari defterlerinde kayıtlı olmasının ve taraflar arasında düzenlenmiş satış sipariş formunda dava konusu çekin sipariş avansı olarak belirtilmesinin çekin avans çeki olduğunu göstermeyeceği gibi hükme esas alınan mali müşavir bilirkişisi tarafından düzenlenen raporda, davaya konu çekin avans çeki olarak kaydedildiğine ilişkin herhangi bir tespitin bulunmadığı anlaşılmıştır. Öte yandan, eldeki davanın menfi tespit istemli olduğu, davaya konu çek bedelinin ödendiğine ilişkin herhangi bir bilgi, belge ve beyan bulunmadığı gibi, gerekçeli kararda da buna ilişkin bir açıklamanın bulunmadığı, iflas masasına kaydedilecek bir alacak olmadığından davanın da kayıt kabul davasına dönüşmesinin mümkün olmadığı halde, davalı müflis şirket hakkında kayıt kabul kararı verilmesi hatalı olmuştur. Davalı müflis ... San. Tic. A.Ş. iflas idaresinin istinaf başvuru dilekçesinde, davacı tarafça ayrıca kayıt kabul davası açıldığı ve davanın kabulüne karar verildiği, ilgili kararın dilekçe ekinde bulunduğu belirtilmiş ise de; dilekçe ekinde söz konusu kararın olmadığı anlaşılmıştır. İlk derece mahkemesince, davacının iddiasını yazılı delillerle ispatının gerektiği, davacının ticari defter ve belgelerini sunmadığı, davacı tarafça sunulan 18/09/2015 tarihli satış sipariş formu, müflis ... San. Tic. A.Ş. tarafından davacıya gönderildiği belirtilen 09/04/2016 tarihli belge fotokopilerinin her zaman düzenlenebileceği, 09/04/2016 tarihli belgenin düzenlendiği tarih itibariyle müflis ... San. Tic. A.Ş.'ye Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında 08/04/2016 tarihli tensip tutanağının 4 ve devamı ara kararlarıyla kayyım atandığının gözetilmesi ile davaya konu çek bedelinin ödenip ödenmediği ve davacı tarafça müflis şirket aleyhine dava konusu çekten dolayı ayrıca kayıt kabul davası açılıp açılmadığı da araştırılarak gerektiğinde bilirkişiden rapor aldırılarak usuli kazanılmış haklar da gözetilerek oluşacak sonuç dairesinde karar verilmesi gerekir. Sonuç olarak, davalı müflis ... San. Tic. A.Ş. iflas idaresi vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan gerekçelerle kabulüne, kaldırma sebebine göre, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin incelenmesine bu aşamada yer olmadığına, ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ..." karar verilmiştir. DAİREMİZİN KALDIRMA KARARI SONRASINDA YAPILAN YARGILAMA NETİCESİNDE İLK DERECE MAHKEMESİNİN 15/01/2026 TARİH ... ESAS ... KARAR SAYILI KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "... dava konusu çek üzerinde yukarıda anlatıldığı gibir bir kayıt bulunmadığı, çekteki cironun rehin ya da tahsil cirosu olmayıp temlik cirosu olduğu, TTK'nın 818/e maddesi atfıyla 687 maddesi uyarınca keşideci ile lehtar arasındaki hukuki ilişkiden kaynaklanan şahsi def'ilerin ciro yolu ile hamil olan davalı varlık şirketine karşı ileri sürülebilmesinin çekin iktisabında bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olma şartına bağlı olduğu, davalı varlık şirketinin çekin iktisabında borçlunun zararına hareket ettiği yönünde davacının hiçbir delil ibraz etmediği, davalı varlık şirketinin iyi niyetli 3. kişi sıfatıyla ve yetkili hamil olarak çekleri temlik cirosu ile devraldığı anlaşılmakla davalı ... A.Ş.yönünden davanın reddine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Davalı ... yönünden yapılan değerlendirmede neticesinde; her ne kadar davacı vekili tarafından davaya konu çekin sipariş avansı olarak verildiği ve avans karşılığında mal teslimi yapılmadığı yönünde iddia da bulunulmuş ise de, davacı tarafça sunulan 18/09/2015 tarihli satış sipariş formu, müflis ... San. Tic. A.Ş. tarafından davacıya gönderildiği belirtilen 09/04/2016 tarihli belge fotokopilerinin her zaman düzenlenebileceği, müflis ... San. Tic. A.Ş.'ye Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında ara karar ile kayyım atandığı, kayyım görevinin 12/04/2016 tarihli tebligat ile başladığı, 09/04/2016 tarihli belgenin kayyım tarafından düzenlenmediği, çekin avans olarak verildiğini ispat yükünün davacı taraf üzerinde bulunduğu, avans olarak verildiği hususunun yazılı delil ile ispatlanamadığı, yemin deliline de dayanılmadığı anlaşılmakla davacının çeki avans olarak verdiğinin ispat edemediği sonuç ve kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Davalı ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; mahkememizin ... esas ... karar sayılı kararı ile iş bu davalılar yönünden davanın kabulü ile 152.000,00 TL alacağın davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair karar verildiği, kararın davalı tarafından istinaf edilmediği, davacı tarafından ise vekalet ücretine yönelik istinaf istemi bulunduğu ayrıcı davaya konu çekin de ödendiği nazara alınmak suretiyle davacı lehine usuli kazanılmış hak oluşturduğu sonuç ve kanaatine varılarak iş bu davalı yönünden davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. ..." şeklinde karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin, davalı ... A.Ş. ve teminat-rehin cirosu ile çeki aldığını beyan eden davalı banka yönünden davanın reddine karar vermesinin usul ve yasaya uygun olmadığını, ilamın bu kısımlarının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini, davalı ... A.Ş. yönünden davalarının reddine karar verilmesinin, somut delil durumuna ve tarafların ticari defter kayıtlarına uygun olmadığını, ilk derece mahkemesinin banka yönünden davanın reddi gerekçesinin yerinde olmadığını, davalı bankanın meşru hamil olmadığını, davalı banka yönünden de davalarının kabulüne karar verilmesi yerine uygun olmayan gerekçe ile reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığını istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, Mahkemece, Dairemizin kaldırma kararına uygun yargılama yapılıp sonuçlandırıldığının anlaşılmasına, davalı Müflis ... A.Ş.'ye yöneltilen davada , çekin avans olarak verildiği iddiasının kesin delil ile ispatlanamaması nedeniyle davanın bu davalı yönünden reddinde bir isabetsizlik bulunmamasına, bankanın, çeki temlik cirosuyla alması ve ciro silsilesinde kopukluk bulunmaması sebebiyle çekte yetkili hamil olması ve çekin iktisabında borçlunun zararına hareket ettiğine ilişkin hiç bir delil sunulmamış olması nedeniyle davalı ... A.Ş.'ne yöneltilen davanın bu gerekçelerle reddine karar verilmesinde de bir isabetsizlik bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00 TL maktu istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından yeniden alınmasına YER OLMADIĞINA, 3-Davacının istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA, 4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE, 5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, 6-Kararın Dairemiz tarafından taraflara TEBLİĞİNE, Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 04/06/2025 tarih 7550 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 20. maddesi uyarınca dava tarihindeki miktarı itibariyle 6100 sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. ...