Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2019 -1-13 (Ortak Girişim ) Karar Sayısı : 19-14/185 -83 Karar Tarihi : 04.04.2019 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan) , Adem BİRCAN, Mehmet AYAN, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK B. RAPORTÖR LER : Başak TEKÇAM, Bilge YILMAZ, Ahmet YALÇIN, Kübra Dilara TANRIVER C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - RNS Ceyhan Petrokimya Endüstriyel Yatırım A.Ş. Temsilcisi: Av. Ayşe
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2019 -1-13 (Ortak Girişim ) Karar Sayısı : 19-14/185 -83 Karar Tarihi : 04.04.2019 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan) , Adem BİRCAN, Mehmet AYAN, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK B. RAPORTÖR LER : Başak TEKÇAM, Bilge YILMAZ, Ahmet YALÇIN, Kübra Dilara TANRIVER C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - RNS Ceyhan Petrokimya Endüstriyel Yatırım A.Ş. Temsilcisi: Av. Ayşe Eda BİÇER ÖZEN Piyade Sokak, Portakal Çiçeği Apt. No: 18 C Blok Kat: 3 06550 Çankaya/Ankara (1) D. DOSYA KONUSU: Sonatrach S.P.A. tarafından iştiraki Sonatrach Petroleum Investment Corpo ration B.V. aracılığıyla ve Rönesans Holding A.Ş. tarafından iştiraki RNS Ceyhan Petrokimya Endüstriyel Yatırım A.Ş. aracılığıyla polipropilen üretimi ve satışı ile iştigal etmek üzere bir ortak girişim kurulmasına izin verilmesi talebi. (2) E. DOSYA EVRELERİ : Rekabet Kurum u kayıtlarına 15.03.2019 tarih ve 1899 sayı ile giren ve eksiklikleri 28.03 .2019 tarih ve 2248 sayı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 28.03.2019 tarih ve 2019 -1-13/Öİ sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanm ıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir . G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Bildirimin konusu; Rönesans Holding A.Ş. nin ( RÖNESANS ) %100 iştiraki olan RNS Ceyhan Petrokimya Endüs triyel Yatırım A.Ş. (RNS) aracılığıyla ve Sonatrach S.P.A. nın ( SONATRACH ) %100 iştiraki olan Sonatrach Petroleum Investment Corporation (SONATRACH PETROLEUM) aracılığıyla polipropilen üretimi ve satışı ile iştigal e tmek üzere bir ortak girişim (OG) kurulm asına ilişkindir. (5) 2010/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesinin üçüncü fıkrasında; Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devral ma işlemidir. Bu tür işlemlerde, işlem taraflarının her biri devralan olarak kabul edilir. hükmüne yer verilmiştir. Anılan hüküm çerçevesinde, ortak girişimler bakımından aranan koşullar; kurulan ortak girişim şirketinin, kurucu teşebbüsler tarafından ort ak kontrol altınd a tutulması ve kurulan şirketin bağımsız bir iktisadi varlık niteliği taşımasıdır. (6) Bildirim F ormunda belirtildiği üzere, OG yönetim kurulu , ( ..) RÖNESANS, ( ..) SONATRACH tarafından atanacak toplam ( ..) üyeden oluşacaktır. Yönetim kurulu toplantıları RÖNESANS ı temsil eden ( ..) üyenin ve SONATRACH ı temsil eden ( ..) üyenin hazır bulunması ile yapılabilecektir. Karar yeter sayısı ise şirketin finansal kapanışa ulaştığı tarihten öncesi ve sonrası için farklılık göstermektedir. 19-14/185 -83 2/4 Finansal k apanış öncesindeki dönem için öngörülen karar yeter sayısı toplantıda hazır bulunan üyelerin ( ..) , finansal kapanış sonrasındaki dönem için öngörülen karar yeter sayısı ise toplantıda hazır bulunan üyelerin ( ..) . Öte yandan , finansal kapanış sonrasındaki dönem de kararların ( ..) ile alınacağı ifadesine rağmen bazı önemli kararların ayrı tutulması gerektiği ve bunların toplantıda hazır bulunanların ( ..) ilaveten, RÖNESANS ı temsil eden ( ..) üye ve SONATRACH ı temsil eden ( ..) üyenin olumlu oyunun arandı ğı anlaşılmaktadır. (7) Dosyadaki bilgilerden , bazı önemli ve stratejik kararlarda her iki tarafın da ( ..) yönetim kurulu üyesinin olumlu oyunun aran dığı, tarafların her ikisinin de veto hakkının bulun duğu, dolayısıyla OG nin kurucu şirketlerin ortak kontrol ünde ol duğu anlaşılmıştır. Ayrıca Bildirim Formunda belirtildiği üzere, kurulacak olan OG nin sermaye yapısı bakımından iki alternatif öngörülmüş olup, her iki durumda da OG nin ortak kontrolü RÖNESANS ve SONATRACH a ait olacaktır. Diğer bir ifade yle, OG y e üçüncü bir teşebbüsün ortak olmasının bildirim konusu işlemde OG nin yönetimi ve kontrolü bakımından herhangi bir değişiklik yaratması beklenmemektedir. OG ye ortak olacak üçüncü bir teşebbüse ilişkin, taraflar arasında görüşmelerin devam ettiği, olası b ir durumda OG ye sermayedar olarak katılması durumunda da OG üzerinden kontrol sahibi olmayacağı anlaşılmıştır . Bu bakımdan kurulacak OG RÖNESANS ve SONATRACH ın ortak kontrolünde olacaktır. (8) Dosya mevcudu belgelerde belirtildiği üzere; OG, Ceyhan Mega Pet rokimya Endüstri Bölgesi nde, yıllık ( ..) ton üretim kapasiteli bir polipropilen üretim tesisi kuracak ve işletecektir. OG her türlü günlük ve stratejik işleyişini belirleyecek bir yönetime sahip olacaktır. Diğer bir ifadeyle, üretim tesisi ana şirketlerd en bağımsız olarak faaliyet göstermek için yeterli kaynaklar ı elinde bulunduracaktır . Bu itibarla OG hem yatırım hem de işletme aşamasında operasyonel bakımdan bağımsız, tam işlevsel bir teşebbüs olarak faaliyet gösterecektir. Öte yandan SONATRACH , OG ye p olipropilen üretimi için ihtiyaç duyulan hammadde (propan) tedarikini sağlayacak tır. (9) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz un 89. paragrafında da belirtildiği üzere Ortak gir işimin ana şirketlerden yapacağı alımında ilgili ürüne sağladığı katma değer önem arz etmektedir. Eğer ortak girişimce alınan mal ya da hizmete düşük bir değer katılıyorsa ortak girişimin tam işlevselliği şüphelidir . Dosya konusu alım ilişkisi bakımından ise OG, SONATRACH dan aldığı propanı işleyerek tamamen farklı bir kimyasal olan polipropilen üretecektir. Dolayısıyla OG , polipropilen üretimiyle propan girdisine yüksek bir katma değer katacaktır. Kaldı ki, OG nin propanı farklı kaynaklardan tedarik etme imkanı da olacaktır . Mevcut durumda propanın önemli bir kısmı daha sonra anlaşılacak bir vade ile SONATRACH tan rekabetçi piyasa şartlarında tedarik edilecek; kalan kısmı ise spot piyasadan veya ikinci bir gaz anlaş ması ile farklı bir kaynaktan tedarik edilebilecektir. Son olarak, OG tarafından üretilecek polipropilenin satışı, rekabetçi piyasa şartlarında Türkiye ve Avrupa pazarına yapılacaktır. Satış işlemi yatırım ortaklarının çıkarlarından bağımsız olarak farklı bir kadro ile yürütülecektir. (10) Yukarıdaki bilgi ve değerlendirmeler neticesinde, bildirime konu işlemin 201 0/4 sayılı Tebliğ in 5. maddesi çerçevesinde tam işlevsel bir ortak girişim olduğu kanaatine varılmıştır . Ayrıca tarafların cirolarının 2010/4 sayılı Tebliğ in 7. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen eşikleri aştığı ve dolayısıyla bildirim konusu işlemin izne tabi olduğu tespit edilmiştir. 19-14/185 -83 3/4 (11) İşlem taraflarından RÖNESANS, gayrimenkul geliştirme, enerji, endüstri tesisleri ve sağlık alanlarında faaliy et göstermektedir. SONATRACH ın ise Türkiye de herhangi bir faaliyeti bulunmamakla birlikte, Türkiye ye nafta, LPG, LNG ve metanol ürünleri ihraç etmektedir. Dolayısıyla ne RÖNESANS ın ne de SONATRACH ın OG nin faaliyet göstereceği polipropilen üretim alan ında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Bu bakımdan i şlem tarafları ve OG nin Türkiye ve dünya da yatay anlamda örtüşen pazarlarda faaliyetleri bulunmamaktadır. Ancak, t arafların faaliyetleri arasında dikey anlamda bir örtüşme bulunduğu görülmektedir. Küresel bazda SONATRACH , polipropilen üretiminde ana girdi konumunda bulunan propan üretimi ve satışını gerçekleştirmektedir. Kurulacak olan OG ise SONATRACH tan rekabetçi piyasa koşullarına göre propan tedarik edecektir. (12) Kimya sektöründe girdi pazarında ithalatın önemli bir rol oynaması, bu pazarın küresel bir pazar olması ve tedarik zincirindeki ürün çeşitliliğinin fazla olması nedeniyle taraflar arasında polipropilen ve propan ürünleri bakımından küresel pazarda dikey bir örtüşmenin olabileceği anlaşılm aktadır. Küresel pazarda oluşabilecek dikey örtüşmenin aksine RÖNESANS ve SONATRACH ın Türkiye pazarında OG nin faaliyet göstereceği herhangi bir ürün pazarının (polipropilen üretimi ve satışı) alt ve üst pazarında mevcut durumda ticari faaliyette bulunmam ası, OG nin yeni kurulacak bir şirket olması ve henüz herhangi bir ticari faaliyette bulunmaması sebepleriyle taraflar arasında Türkiye pazarında dikey bir örtüşmenin mevcut olmadığı değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, dosya kapsamındaki bilgilerin b ütünlüğü açısından SONATRACH ın küresel bazda propan üretimi ve satışına ait pazar payı verileri incele nmiştir. Bu kapsamda dünya tüketimi bazında , 2017 yılındaki toplam propan tüketiminin ( ..) milyon ton old uğu göz önünde bulundurulduğunda, SONATRACH tar afından gerçekleştirilen satışların küresel pazardaki payının %( ..) olduğu görülmektedir . (13) OG nin Türkiye de faaliyet göstereceği polipropilen pazarı incelendiğinde ise Türkiye pazarı talebinin ağırlıklı olarak ithalat yoluyla karşılandığı, üretici konumun da ise yalnızca Petkim Petrokimya Holding A.Ş. nin (PETKİM) faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır . 2018 yılı verilerine bakıldığında , PETKİM in 137.000 ton/yıl üretim kapasitesi ile ülke talebinin yaklaşık %6 sını karşıladığı, geri kalan %94 lük payın ise ithalat yoluyla karşılandığı görülmektedir. Dolayısıyla, toplam pazar büyüklüğünün 2.380.000 ton olduğu anlaşılmaktadır. Bildirim Formunda yer alan bilgilere göre kurulacak OG nin ( ..) ton/yıl polipropilen üretim kapasitesine sahip olacağı dikkate alındığın da, OG nin pazar payının % ( ..) olacağı öngörülmektedir. (14) Yukarıda yer verilen pazar payı verileri incelendiğinde, küresel bazda propan üretimi ve ticareti yapan SONATRACH ın pazar payının düşük seviyelerde seyrettiği , OG nin ise Türkiye deki pazar payının diğer üretici PETKİM e göre yüksek olacağı ancak ithalat oranı karşısında sınırlı kalacağı görülmektedir. Bu doğrultuda , bildirime konu işlem dolayısıyla herhangi bir pazarda hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilmesinin ve böylec e rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır. 19-14/185 -83 4/4 H. SONUÇ (15) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkar ılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun güçlendirilme sinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine , gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.