Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2013 -4-079 (Özelleştirme) Karar Sayısı : 21-51/726 -359 Karar Tarihi : 21.10.2021 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK B. RAPORTÖRLER: Merve BİROĞLU, Ezgi EREN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Fidanlık Mahallesi Ziya Gökalp Cd. No:80 06600 Çankaya/Ankara (1) D. DOSYA KONUSU: Türkiye Denizcilik İşletmeleri A.
Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2013 -4-079 (Özelleştirme) Karar Sayısı : 21-51/726 -359 Karar Tarihi : 21.10.2021 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Şükran KODALAK, Ahmet ALGAN, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK B. RAPORTÖRLER: Merve BİROĞLU, Ezgi EREN C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Fidanlık Mahallesi Ziya Gökalp Cd. No:80 06600 Çankaya/Ankara (1) D. DOSYA KONUSU: Türkiye Denizcilik İşletmeleri A.Ş. ye ait Fenerbahçe - Kalamış Yat Limanı'nın 40 yıl süreyle işletme hakkının verilmesi yöntemi ile özelleştirilmesi . (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 12.10.2021 tarih ve 21982 sayı ile giren ve eksiklikleri 19.10.2021 tarih ve 22177 sayılı yazı ile tamamlanan ve Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) tarafından gönderilen bildirimde daha önce Kuruma ön bildirimi gerçekleştirilen İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, Kalamış -Fener Caddesi mevkiinde yer alan Fenerbahçe -Kalamış Yat Limanı nın (Kalamış Yat Limanı) "işletme hakkının verilmesi" yöntemiyle özelleştirilmesi işlemine ilişkin Rekab et Kurulu (Kurul) görüşünün ÖİB ye bildirilmesi talep edilmiştir. (3) Dosya konusu işleme ilişkin süreç incelendiğinde; ÖİB nin Kurum kayıtlarına 22.01.2021 tarih ve 14613 sayı ile giren yazısında; - Kalamış Yat Limanı nın Özelleştirme Yüksek Kurulunun 07.03.2011 tarihli ve 2011/17 sayılı Kararı ile özelleştirme kapsam ve programına alındığını, - Kalamış Yat Limanı'nın 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Kanun hükümleri çerçevesinde "işletme hakkının verilmesi" yöntemiyle özelleştirilmesine yönelik olarak ÖİB in 21.11.2017 tarihli ve 29680 sayılı yazısı ile Rekabet Kurulunun görüşünün talep edildiğini, - Kurumun 19.12.2017 tarihli ve E.16001 sayılı yazısıyla " bahse konu yat limanı özelleştirme işleminin 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi ve 2013/2 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ (2013/2 sayılı Tebliğ) çerçevesinde ciro eşiklerinin aşılmaması nedeni yle izne tabi olmadığına 17 -41-/652-290 sayı ile karar verildiği yönünde görüş sunduğunu, - Kurulun bu kararının 2013/2 sayılı Tebliğ'in 3.2 maddesi uyarınca üç yıl süre ile geçerli olduğu ancak 19.12.2020 tarihinde söz konusu kararın geçerliliğinin sona e rdiğini 21-51/726 -359 2/21 belirttiği, Kalamış Yat Limanı'nın işletme hakkının verilmesi yöntemiyle özelleştirme işlemine ilişkin 2013/2 sayılı Tebliğ kapsamında yapılacak değerlendirme ile Kurul görüşünün bildirilmesini talep ettiği anlaşılmaktadır. (4) Söz konusu talebin akabinde dosya kapsamında daha ayrıntılı ve güncel bilgi edinebilmek amacıyla ÖİB den 28.01.2021 tarihli ve 19823 sayılı yazı ile bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur . (5) ÖİB den gelen cevabi yazı ise Kurum kayıtlarına 09.02.2021 ta rih ve 14969 sayı ile girmiştir. Gelen bilgilerin ardından 2013/2 sayılı Tebliğ hükümleri çerçevesinde ön bildirime tabi olduğu sonucuna varılan işleme ilişkin hazırlanan 11.02.2021 tarihli Mesleki Daire Görüşü, 12.02.2021 tarih ve 20656 sayılı yazı ile ÖİB ye g önderilmiştir. (6) Konuya ilişkin ÖİB nin görüşü 19.02. 2021 tarih ve 15277 sayılı yazı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. İlgili görüş yazısında, yat limanı sektörünün kendine özgü yapısı incelendiğinde yat bağlama ücretlerindeki fiyat avantajı veya seyahat ve konaklama tercihlerindeki değişiklikler nedeniyle dinamik bir yapısı olduğunun gözlemlendiği; günümüz ulaşım koşullarında yat sahiplerinin sezondan bağımsız bir şekilde yatlarını uzun süreli bağlama yeri tercihlerini, başta fiyat hassasiyeti olm ak üzere herhangi bir nedenle değiştirebildikleri, bu bağlamda Ege ve Akdeniz Bölgesi ndeki yat limanlarını Marmara Bölgesi ndeki yat limanlarına alternatif olarak kullanarak buralara bağladıkları belirtilmiştir. Bunun yanı sıra yat limanı faaliyetlerind e ilgili coğrafi ürün pazarı olarak sadece yat limanının bulunduğu bölgenin dikkate alınmaması gerektiği, Marmara Bölgesinin, Ege ve Akdeniz Bölgesi ile birlikte değerlendirilebileceğinin düşünüldüğü ifade edilmiştir. Ayrıc a Kurul tarafından alınan karar , 26.02. 2021 tarih ve 21325 sayılı yazı ile ÖİB ye bildirilmiştir. (7) Yukarıda özetlenen süreç sonucund a ÖİB nin 12.10.2021 tarih ve 21982 sayılı yazısında , söz konusu Kurul kararının akabinde 27.03.2021 tarihinde yayımlanan ilan ile ihaleye çıkıldığı ve son t eklif verme tarihi olan 21.09.2021 de tekliflerin alındığı belirtilmiştir. Ayrıca ilgili yazıda 07.10.2021 tarihinde bahse konu ihaleye ilişkin olarak gerçekleştirilen nihai pazarlık görüşmeleri neticesinde İhale Komisyonu nun, Kalamış Yat Limanı'nın ihale ye en yüksek teklifi veren Tek -Art Kalamış ve Fenerbahçe Marmara Turi zm Tesisleri A.Ş. 'ye (TEK -ART) devredilmesini uygun bulduğu ifade edilmiş, devre ilişkin ihale komisyonu kararının onaya sunulması öncesinde 2013/2 sayılı Tebliğ uyarınca Kalamış Yat Lima nı'nın TEK -ART a devrine ilişkin Kurul görüşünün ÖİB ye bildirilmesi talep edilmiştir. (8) Tespit edilen eksikliklerin giderilmesi amacıyla ÖİB den 14.10.2021 tarih ve 32843 sayı ile talep edilen bilgi ve belgeler 19.10.2021 tarih ve 22177 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. (9) Söz konusu bildirim üzerine düzenlenen 20.10.2021 tarih ve 2013 -4-079/BN -02 sayılı rapor görüşülerek karara bağlanmıştır. (10) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. (11) G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME G.1. İşletme Hakkı Devrine Konu Malvarlığı (12) İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, Kalamış -Fener Caddesi mevkiinde yer alan Kalamış Yat Limanı1 1987 yılında hizmet vermeye başlamıştır. 11.09.1987 tarihinde Kadıköy 1 Kalamış Yat Limanı denizde 1288, karada 220 yat barındırma kapasitesine sahip, maksimum derinliği 6,5 metre olan ve tonozlu olduğu için demirlemeye uygun olmayan, maksimum tam boyutu 65 metre 21-51/726 -359 3/21 Belediyesi tarafından Yap -İşlet-Devret Modeline göre 10 yıl süre ile işletilmek üzere Tek-Art İnşaat A.Ş. ye devredilmiştir. Daha sonra 1988 de Tek -Art İnşaat A.Ş. tarafından TEK -ART a sözleşme devredilmiştir. Kadıköy Belediyesi ile Maliye Bakanlığı arasında yaşanan hukuki ihtilaflar nedeniyle tahsis iptal edilmiş olup 01.10.1998 tarihinde Maliye Bakanlığı tarafından Kadıköy Belediyesi ne alt kiralama hakkı da verilmek suretiyle 1 0 yıl süreli kiralama işlemi yapılmıştır. Bu kapsamda, Yat Limanı işletmesi 26.11.1998 tarihinde tekrar TEK -ART a devredilmiştir. Yat Limanı 1998 yılından bu yana Koç Holding A.Ş. nin (KOÇ HOLDİNG) bünyesinde bulunan Setur Servis Turistik A.Ş. (SETUR) tara fından işletilmektedir. KOÇ HOLDİNG Türkiye de Setur Marinaları markası altında dokuz adet marina işletmektedir. Bu marinalardan biri olan Kalamış Yat Limanı nın işleticisi TEK -ART ın % ( ..) oranındaki hissesi KOÇ HOLDİNG e, % ( ..) oranındaki hissesi Koç Ailesi nin kontrolünde olan Temel Ticaret ve Yatırım A.Ş. ye, % ( ..) oranındaki hissesi ise yine Koç Ailesi nin kontrolünde olan SETUR a aittir. (13) 12.05.2014 tarihinde yapılan Kalamış Yat Limanı nın özelleştirilmesi ihalesini TEK - ART kazanmış ve Özelleştir me Yüksek Kurulunun 2014/65 sayılı kararı ile söz konusu yat limanının işletme hakkının 30 yıl süreyle TEK -ART a devredilmesine hükmedilmiştir. Bununla birlikte, ihaleye konu imar planına ilişkin olarak Danıştay tarafından verilen yürütmeyi durdurma kararı nedeniyle şirket, işletme hakkı devri sözleşmesini imzalamaktan vazgeçmiştir. Sıradaki talipliler tarafından da sözleşmenin imzalanması reddedilince ihale 08.04.2016 tarihinde iptal edilmiştir. ÖİB, yürütmeyi durdurma kararına konu imar planı yerine yeni bir plan sunmuş, ikinci kez 17.11.2017 tarihinde ihaleye çıkılmıştır. Söz konusu ihaleye teklif gelmemesi nedeniyle anılan ihale de 27.04.2018 tarihinde iptal edilmiştir. (14) Kalamış Yat Limanı na ilişkin Özelleştirme Yüksek Kurulunun 06.11.2017 tarih ve 2017 /106 sayılı kararı ile kabul edilen imar planlarına karşı açılan 2017/8079, 2018/936, 2018/937, 2018/938, 2018/939 esas numaralı davalara ilişkin temyiz itirazlarının reddine dair inceleme hakkında Danıştay İdari Dava İdareleri Kurulunca karar verilmiş, ka rar sonucunda ÖİB tarafından hazırlanan imar planları kesinleşmiştir. Bu doğrultuda İdarece yeni bir ihaleye çıkılmıştır. Söz konusu ihaleye ilişkin nihai pazarlık görüşmeleri neticesinde Kalamış Yat Limanı nın TEK -ART a devri planlanmaktadır. (15) Hâlihazırda Kalamış Yat Limanı nın TEK -ART tarafından işletilmesine yönelik bir sözleşme/protokol bulunmamakla birlikte, TEK -ART ihalenin gerçekleşmesi ve yat limanının yeni işleticisine devrine kadar Hazine ve Maliye Bakanlığına ödeyeceği ecrimisil bedeli karşılığın da yat limanını işletmekle yükümlü kılınmıştır. G.2. İlgili Pazar (16) G.2.1. Yat Limanı (Marina)2 İşletmeciliği Sektörüne İlişkin Genel Bilgiler (17) Kurulun görüşünün talep edildiği işletme hakkının verilmesi yöntemiyle özelleştirme işlemi, yat limanı (marina) işletmeciliği sektöründe gerçekleşecektir. Bu kapsamda öncelikle yatçılık ve yat limanı işletmeciliğine ilişkin bilgilere yer verilmesi gerekmektedir. olacak şekilde tasarlanmıştır. Marina kapsamında; yat limanı, çekek sahası (yatların kışlamaya alındıkları, bakım ve onarımlarının yapıldığı alt yapılar), bakım onarım üniteleri, akaryakıt istasyonu, otopark, eczane, hastane, yat kulübü, tenis kortu, yüzme havuzu ile res toran ve kafeler yer almaktadır. 2 İtalyanca kökenli bir sözcük olan marina kavramı, yat limanı kavramını karşılamak üzere dilimize girmiş ve yerleşmiş olup hâlihazırda bu iki sözcük birbirinin yerine geçecek şekilde kullanılmaktadır. 21-51/726 -359 4/21 (18) Yat deniz yolu taşımacılığına uygun donanıma ve teknik özelliklere göre gidebileceği mesafenin belirlendi ği, önemli gereksinimlere yanıt verebilecek üniteleri bulunan, deneyimli mürettebata sahip turizm ve seyahat aracıdır. Yatçılık ise limanlar arasında düzenli yolcu ulaşımını sağlamaktan çok gezi, spor ve eğlence amacıyla az sayıda kişinin hizmetine sunulan , görece pek büyük olmayan gemilerle yapılan turistik bir faaliyettir3. (19) Yat limanları Deniz Turizmi Yönetmeliği nin 6., 7. ve 9. maddelerinde belirtilmiş altyapı ve üstyapı niteliklerini haiz olan, yatlara bağlama, bakım, onarım, karaya çekme ve teknik hi zmet; yatçılara ise dinlenme, konaklama, eğlence, spor gibi sosyal hizmetler sunan deniz turizmi tesisleridir. Başka bir tanıma göre ise yat limanları ve çekek yerleri, kıyıda ve deniz içinde yapılması zorunlu, yerli ve yabancı yatlara bağlama, su, elektri k, kumanya veya kışlama gibi hizmetler sunan kıyı tesisleridir4. (20) Akdeniz çanağı gerek iklimsel faktörler gerek iç deniz olma özelliği gerekse çevresine yayılmış ülkelerin gelişim ve refah seviyesi açısından yat turizmi için uygun coğrafya lardan birisidir . Bu nedenle dünya yatçılık sektöründe Akdeniz çanağına olan ilgi artmaktadır. Her yıl Haziran ve Eylül ayları içerisinde dünya yat filosunun %60 ı Akdeniz çanağı içinde seyretmektedir. İtalya nın 6500 km uzunluğundaki kıyılarında 379, İspanya nın 4964 km u zunluğundaki kıyılarında 356, Hırvatistan ın 5835 km uzunluğundaki kıyılarında 159 adet yat limanı varken, 8333 kilometrelik kıyılarımızda ise 83 adet yat bağlama yeri bulunmaktadır5. (21) Ülkemizin bulunduğu coğrafi konum, doğası ve iklimi deniz turizmi alanı nda uluslararası pazarlardaki önem ve çekiciliğini arttırmaktadır. Yatçılık ve yat turizmi son yıllarda ülkemizde hızlı bir gelişme göstermekle birlikte, katma değeri yüksek turizm aktivitelerinden olan deniz turizminin, mevcut potansiyel dikkate alındığın da ve yukarıda açıklandığı üzere; önde gelen ülkelerle kıyaslandığında, yeterli pay alamadığı görülmektedir6. (22) Ülkemizde yatçılık ve yat turizmi alanındaki ilk düzenlemeler 1982 yılında 2634 Sayılı Turizmi Teşvik Kanunu nun yürürlüğe girmesiyle yapılmıştır . Yat limanı/marina yatırım ve işletmeciliğine ilişkin düzenlemeler ise bu Kanuna bağlı olarak 1983 yılında yayımlanan Yat Turizmi Yönetmeliği ile hayata geçirilmiştir. Yat Turizmi Yönetmeliği 2009 yılında Deniz Turizmi Yönetmeliği olarak yeniden düzenlenm iştir. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığınca yat turizmi açısından öncelikli yatırım alanlarını belirlemek, bu konudaki sorunlara çözüm getirmek ve sektöre yön vermek amacıyla Yat Turizmi Master Planı hazırlatılarak ülkemizin tüm kıyıları elverişlilik açısınd an incelenip en uygun konumlar belirlenerek gerek kamu gerekse özel sektörün yat limanlarıyla ilgili yatırımlarını yönlendirecek alanlar elde edilmiştir7. (23) Ülkemizde mevcut bulunan yat limanı kapasitesi açısından bakıldığında; kapasitenin yoğunlaştığı bölge , toplam bağlama kapasitesinin %40 ını karşılamakta olan Muğla ilidir. Marinacılık konusunda gelişmiş imkânları ile Muğla, 2018 yılında ülke limanlarına 3 YÜKSEK, G. (201 3), Türkiye de Yat ve Marina İşletmeciliği: İstihdam Değerlendirmesi İçin Mevcut Durum Analizi , Beykoz Akademi Dergisi, sf.61. 4 OLGAÇ, S. (2001), Türkiye deki Yat Limanlarından Elde Edilen Gelirlerin Türkiye Turizmine Katkısı. Basılmamış Yüksek Lisans T ezi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir, sf.5. 5 Söz konusu bilgiler Türkiye Denizcilik İşletmeleri (TDİ) Fenerbahçe Kalamış Yat Limanı Bilgi Notu ndan alınmıştır. 6 T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Deniz Ticareti Genel Müdürlüğü, Ülkemizde Yat Limanı (Marina) İşletmeciliği , Ankara. 7 Bkz. 26.10.2017 tarih ve 17 -35/564 -247 sayılı Kurul kararı. 21-51/726 -359 5/21 gelen toplam yatların %68,5 ini karşılamıştır. Bununla birlikte; ülkemizdeki yat limanları ve bağlama k apasitelerine ilişkin bilgilere aşağıda yer verilmiştir. Tablo 1: Türkiye deki Yat Limanları ve Kapasiteleri Sıra no Liman adı Kapasite (adet) Deniz Kara 1 Kalamış Marina 1.288 220 2 İstanbul City Port Marina (Pendik Marintürk Marina) 790 100 3 Ataköy Marina 530 40 4 Ataköy Marina - II. Kısım 470 90 5 İspark İstinye Marina 180 - 6 İspark Tarabya Marina 265 - 7 İstanbul West Marina 600 300 8 Viaport Tuzla Marina 750 50 9 Güzelce Marina 250 120 10 Setur Çeşme Marina 186 60 11 Setur Kuşadası Marina 428 140 12 Setur Finike Marina 284 150 13 Setur Ayvalık Marina 229 80 14 Setur Antalya Marina 198 150 15 Kaş Marina 438 160 16 Netsel Marmaris Marina 701 76 17 Göcek Village Port Marina 219 220 18 Göcek Exclusive Port Marina 94 - 19 Foça Belediye Marinası 150 - 20 İzmir Levent Marina 70 30 21 Çeşme IC Marina 400 100 22 Çeşme - Dalyanköy Marina 350 - 23 Çeşme Alaçatı Marina 260 100 24 Seferihisar Sığacık Marina (Teos) 500 80 25 D-Marin Didim Marina 580 600 26 Milta Bodrum Marina 450 50 27 D-Marin Turgutreis Marina 550 150 28 Palmarina Bodrum Marina 710 100 29 Bodrum Belediye Marinası 300 - 30 Muğla Ören 416 130 31 Port Iasos Marina 150 - 32 Güllük Egesu Marina 350 - 33 Datça Belediye Marinası 50 - 34 Datça Körmen Marina 246 56 35 Martı Marina 430 140 36 Albatros Marina 44 150 37 Pupa Marina 40 - 38 Marmaris Yat Marin Marina 650 1000 39 Club Marina Göcek 195 - 40 Skoppea Marina 80 - 41 Göcek Belediye Marinası 150 - 42 D-Marin Göcek Marina 380 150 43 Fethiye Belediye Marinası 150 - 44 Fethiye Ecesaray Marina 460 - 45 Kalkan Belediye Marinası 40 - 46 Kaş Belediye Marinası 100 - 47 Kemer Türkiz Marina 235 140 48 Antalya Kaleiçi Marina 65 - 49 Alanya Marina 275 200 50 Setur Yalova Marina 225 70 51 Çanakkale Marina 100 - 52 Mersin Bozyazı Belediye Marinası 300 150 21-51/726 -359 6/21 53 Mersin Belediye Marinası 120 - 54 Mersin Marina 500 500 55 Erdemli Kumkuyu Marina 200 200 56 Diğer barınak ve çekek yerleri 3500 525 Toplam 21.671 6.577 Kaynak: Bildirim Formu ve Ekleri (24) Ülkemizde hâlihazırda faaliyette olan yat limanlarının 21.671 i deniz; 6.577 si kara olmak üzere toplam 28.248 yat bağlama ve barınma kapasitesi mevcuttur. Diğer yandan hâlen yapımı devam eden veya etüt proje aşamasında olan 13 adet yat limanının faaliyete geçmesi ile birlikte denizde 5076, karada 1516 ilave bağlama ve barınma kapasitesi oluşacaktır. Tablo 2: Yapımı Planlanan/Devam Eden Yat Limanları Sıra no Liman adı Kapasite (adet) Deniz Kara 1 Tekirdağ Yat Limanı 200 30 2 Haliç Yat Limanı 450 150 3 Ataport Marina 1000 100 4 Demre Yat Limanı 400 300 5 Yenifoça Yat Limanı 230 50 6 Çeşmealtı Yat Limanı 250 80 7 Güllük Yat Limanı 250 - 8 Gazipaşa Marina 200 50 9 Şifne Yat Limanı 500 200 10 Şakran Yat Limanı 350 200 11 Bayraklı Yat Limanı 300 - 12 Körmen Yat Limanı 246 56 13 Bağla Yat Limanı 700 300 Kaynak: ÖİB tarafından gönderilen Bilgi Notu (25) Tablo 2 de yer alan limanlara ilave olarak, ÖİB tarafından sunulan Bilgi Notu nda Maliye Bakanlığının 373 sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliği kapsamında Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığından ön değerlendirme uygunluk görüşü almış olan 19 adet yat limanı/yat yanaşma yeri projelerinin hayat a geçirilmesi durumunda 5.800 adet tekne barınma/bağlama kapasitesi kazanılacağı ifade edilmektedi r. Bu kapsamda, yoğun olarak Muğla ili ve çevresinde toplanan bu yat limanlarından bazıları için 6.7.2011 tarihli Kıyı Yapı ve Tesislerinde Planlama ve Uygulama Sürecine İlişkin Tebliğ kapsamındaki süreçler başlatılmıştır. (26) Ülkemizde bulunan yat limanı kap asitesine bakıldığında ise bu kapasitenin son yıllarda artış gösterdiği ve bazı büyük kapasiteli limanların ön plana çıktığı görülmektedir. En büyük yat limanları ağırlıklı olarak Muğla ve İstanbul illerinde yer almakla birlikte diğer bölgelere de dağılmış tır. Türkiye de mevcut yat limanlarından en fazla kapasiteye sahip olanı Muğla da bulunan ve toplam 1.650 yatlık kapasitesiyle Marmaris Yat Marin dir. Dosyaya konu olan Kalamış Marina 1.508 yat kapasitesi ile ikinci sırada yer almaktadır. Üçüncü en büyük yat limanı ise, Aydın il sınırları içinde bulunan D -Marin Didim Marina dır. Bu marinanın da kapasitesi, 1.180 yata kadar ulaşabilmektedir. 21-51/726 -359 7/21 Şekil -1: Türkiye deki Yat Limanı Kapasitesinin İllere Göre Dağılımı Kaynak: ÖİB tarafından gönderilen Bilgi Notu (27) Dosya konusunu oluşturan Kalamış Yat Limanı nın yer aldığı Marmara Bölgesi ndeki mevcut/yapım aşamasında olan yat limanlarına ilişkin bilgilere aşağıda yer verilmektedir. Tablo 3: Marmara Bölgesi Aktif Yat Limanları Liman Adı İl İlçe İşletmeci Deniz Kapasite Kara Kapasite Toplam Kapasite Tuzla Viaport Marina İstanbul Tuzla Bayraktar İnşaat 750 50 800 Ataköy Marina İstanbul Bakırköy Dati Holding 530 40 570 Ataköy Marina -II. Kısım İstanbul Bakırköy Dati Holding 470 90 560 West İstanbul Marina İstanbul Beylikdüzü Enelka 600 300 900 Kalamış Marina İstanbul Kadıköy Setur Marinaları 1.288 220 1.508 Güzelce Marina İstanbul Büyükçekmece Motoryat Turizm 250 120 370 Marina İstanbul İstanbul Büyükçekmece IGM GmbH 490 230 720 Pendik Marintürk Marina İstanbul Pendik Yıldız Holding 790 100 890 İspark Tarabya İstanbul Sarıyer İBB - İspark 265 0 265 İspark İstinye İstanbul Sarıyer İBB - İspark 180 0 180 Atabay Marina Kocaeli Darıca Atabay 0 100 100 Setur Yalova Marina Yalova Merkez Setur Marinaları 225 70 295 Çanakkale Marina Çanakkale Merkez Çanakkale Belediyesi 100 - 100 Kaynak: ÖİB tarafından gönderilen Bilgi Notu, Bildirim Formu ve Ekleri Muğla 40% İstanbul 25%Antalya 12%İzmir 7%Aydın 7%Mersin 6%Balıkesir 1%Yalova 1%Çanakkale 1% 21-51/726 -359 8/21 Tablo 4: Marmara Bölgesi Yapım/Plan Aşamasındaki Yat Limanları Liman Adı İl İlçe Yüklenici Deniz Kapasite Kara Kapasite Toplam Kapasite İspark Bebek Marina İstanbul Beşiktaş İBB - İspark 250 - 250 İspark Kuruçeşme Marina İstanbul Beşiktaş İBB - İspark 85 - 85 İspark Beykoz Marina İstanbul Beykoz İBB - İspark 310 - 310 İspark Paşabahçe Marina İstanbul Beykoz İBB - İspark 165 - 165 İspark Maltepe Marina İstanbul Maltepe İBB - İspark - - 1.200 İspark Kumkapı Marina İstanbul Fatih İBB - İspark - - 200 İstMarin Kartal İstanbul Kartal Dap Yapı - - 500 Kıyı İstanbul Çarşı Marina İstanbul Büyükçekmece Yeditepe İnşaat - - 700 Haliç Yat Limanı İstanbul Eyüp Sembol - Ekopark İnşaat - Fine Otelcilik 450 150 600 Ataport Marina İstanbul Zeytinburnu Rönesans Erkan İnşaat 1.000 100 1.100 Florya Marina İstanbul Bakırköy İstanbul Akvaryum - - 400 Bayramoğlu Marina Kocaeli Darıca Gmarin (Koç) - - 540 Tekirdağ Yat Limanı Tekirdağ Süleymanpaşa Tekirdağ Liman İşletmeleri A.Ş. 200 30 230 Kaynak: ÖİB tarafından gönderilen Bilgi Notu (28) Son olarak yat limanı işletmeciliği sektöründe marinaların sunduğu hizmetlerin kapsamının ne olduğuna değinilmesi gerekmektedir. Yat limanlarında sunulan hizmetler, deniz hizmetleri, kara hizmetleri ve kiralama hizmetleri olarak gruplandırılmaktadır. Deniz hizmetleri esas olarak bağlama hizmetinden oluşmakta, bunun yanında yatlara palamar, su, elektrik, internet, atık toplama hizmeti gibi yan hizmetler de sunulmaktadır. Kara hizmetleri kapsamında, yatların karada bağlanması (kışlama) hizmeti, bakım onarım hizmeti, kara -park hizmeti ve çekme -atma hizm eti verilmektedir. Kiralama hizmetleri kapsamında ise marinaların kara sahasında bulunan açık ve kapalı alanları, marinalar tarafından restoran, satış mağazası, market, otel, atölye gibi işletmelere kiraya verilebilmektedir. G.2.2. İlgili Ürün Pazarı (29) İlgili Ürün Pazarının Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz un 3. paragrafında ilgili ürün pazarı İlgili ürün pazarının tespitinde, birleşme veya devralma konusu olan mal veya hizmetlerle, tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazar dikkate alınır; tespit edilen pazarı etkileyebilecek diğer unsurlar da değerlendirilir. ; ilgili coğrafi pazar ise Teşebbüslerin 21-51/726 -359 9/21 mal ve hizmetlerinin arz ve talebi konusunda faaliyet gösterdikleri, rekabet koşulla rının yeterli derecede homojen ve özellikle rekabet koşulları komşu bölgelerden hissedilir derecede farklı olduğu için bu bölgelerden kolayca ayrılabilen bölgelerdir şeklinde tanımlanmaktadır. (30) İlgili ürün pazarı belirlenirken, tüketicinin gözünde fiyatlar ı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından birbiriyle değiştirilebilir veya ikame edilebilir olarak kabul edilen bütün mal veya hizmetlerden oluşan pazar dikkate alınmaktadır. Dosya konusu işlem, Maliye Hazinesi ne ait İstanbul İli Kadıköy İlçesi, Kala mış-Fener Caddesi mevkiinde yer alan Kalamış Yat Limanı'nın işletme hakkının verilmesi yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkindir. Deniz Turizm Yönetmeliği nin Tanımlar başlıklı 4. maddesinde Deniz turizmi tesisleri: turizm yatırımı kapsamında bulunan vey a turizm işletmesi faaliyetinin yapıldığı, münhasıran deniz turizmi araçlarına güvenli bağlama, karaya çekme, bakım, onarım hizmetleri, bu araçlarla gelen yolculara yeme, içme, dinlenme, eğlence, konaklama gibi hizmetlerden birkaçını veya tamamını sunan kr uvaziyer gemi limanı, yat limanı, çekek yeri, rıhtım ve iskele gibi turizm tesisleri. olarak tanımlanmıştır. Bu doğrultuda işleme konu olan limanın ilgili yönetmelikte sayılan liman sınıflarından yat limanı olduğu anlaşılmaktadır. (31) Dosya konusu işleme benzer şekilde yat liman işletmeciliğinin devrini konu alan Kurulun 30.4.2002 tarih ve 02 -26/271 -110 sayılı, 10.1.2005 tarih ve 05 -03/20 - 10 sayılı, 21.7.2005 tarih ve 05 -48/688 -181 sayılı, 17.8.2005 tarih ve 05 -52/796 -216 sayılı, 4.2.2 010 tarih ve 10 -13/152 -63 sayılı kararlarında ilgili ürün pazarları marina işletmeciliği çerçevesinde değerlendirilmiştir. (32) SETUR un Beta Marina Liman ve Çekek İşletmesi A.Ş. ve Pendik Turizm Marina Yat ve Çekek İşletmesi A.Ş. yi devralmasına izin verilmes ine ilişkin Kurulun 09.07.2015 tarih ve 15 - 29/421 -118 sayılı Beta-Pendik Turizm Marina kararında devralan ve devre konu tesislerin marina işletmeciliği ile iştigal ettiği kabul edilmiştir. Aynı kararın 28. ve 29. paragraflarında ilgili ürün pazarı bakımın dan marina işletmeciliği kapsamında sunulan temel hizmetler deniz hizmetlerinden, kara hizmetlerinden ve kiralama hizmetlerinden oluşmaktadır. Söz konusu üç hizmet grubunun yatların, yat sahiplerinin ve diğer tüketicilerin farklı ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olarak sunulan ayrı hizmetler olduğu, bu hizmetlerin, tüketiciler bakımından birbirine ikame olarak değerlendirilemeyeceği kanaatine varılmıştır. [ ] İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz da yer alan açıklamalardan yola çıkarak, marinalar tarafından sunulan hizmetlerin, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından tüketicilerin gözünde ikame olmaması nedeniyle, ayrı ilgili ürün pazarları teşkil ettiği değerlendirilmektedir. şeklinde marina işletmeciliği altında farklı ilgili paza rlar bulunduğu belirtilmiştir. Bahsi geçen kararda özetle KOÇ HOLDİNG e ait SETUR un birisi İstanbul ve diğer ikisi Muğla bölgesinde olmak üzere üç yat limanını devralması işleminde, ilgili ürün pazarlarının deniz hizmetleri bakımından marinalarda ve tekn e parklarda sunulan bağlama hizmetleri pazarı , kara hizmetleri bakımından çekek alanı hizmetleri pazarı ve kiralama hizmetleri bakımından alan kiralama hizmetleri pazarı ayrılarak her bir coğrafi pazar özelinde ele alınmıştır. Benzer şekilde Kurulun Milta/Tek -Art kararında da dosya kapsamında en geniş haliyle yat limanı/marina işletmeciliği pazarı olarak tanımlanabilecek ilgili ürün pazarı, deniz hizmetleri pazarı , kara hizmetleri pazarı ve kiralama hizmetleri pazarı şeklinde üç alt pazar ola rak ele alınmıştır. denilerek genel pazar tanımının yanı sıra alt pazar tanımlarına da yer verilmiştir. (33) Dolayısıyla marina işletmeciliği kapsamında sunulan deniz hizmetleri, kara hizmetleri ve kiralama hizmetlerinin yatların, yat sahiplerinin ve diğer tü keticilerin farklı ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olarak sunulan ayrı hizmetler olması nedeniyle, bu 21-51/726 -359 10/21 hizmetlerin tüketiciler bakımından birbirine ikame olarak değerlendirilemeyeceği ve her bir hizmetin ayrı bir ilgili ürün pazarını meydana getirdiği kan aatine varılmıştır. Bu nedenle her bir hizmet bakımından daha detaylı bir değerlendirmeye aşağıda yer verilmektedir. Deniz Hizmetleri Bakımından İlgili Ürün Pazarı (34) Yat sahiplerinin en önemli ihtiyaçlarının başında yatlarını güvenli bir şekilde denizde bağlayabilmeleri gelmektedir. Yat limanları ise yat sahiplerinin bu ihtiyacını bağlama hizmeti sunarak karşılamaktadır. Bununla birlikte bağlama hizmeti, marinaların yanı sıra tekne parklarda ve balıkçı barınaklarında da sunulabilmektedir. Kurulun Beta- Pendik Turizm Marina kararında da açıklandığı üzere, tekne parklar marinaların sunduğu temel ve zorunlu bağlama hizmetlerinin tamamını sunmakta ve İstanbul da bulunan tekne parklar teknelerin bağlanma amaçları, sözleşme süreleri ve tekne parkta konaklama süreleri bakımından marinalarla büyük ölçüde benzeşmektedir. Tekne parklar da büyük oranda yatlara ve yatçılara hizmet verdiğinden, tekne parkların müşteri profili ile marinaların müşteri profili benzemektedir. Bunun sonucu olarak da İstanbul daki tekne parklar di ğer marinalarla karşılaştırılabilir fiyat düzeyleriyle hizmet sunmaktadır. Tüm bu hususlar dikkate alındığında, tüketiciler gözünde tekne parkların fiyatları, kullanım amaçları ve niteliklerinin bağlama hizmetleri bakımından marinalara ikame olduğu ve bu n edenle aynı ilgili ürün pazarı içerisinde değerlendirilebileceği kanaatine ulaşılmıştır. (35) Öte yandan ilgili kararda, bağlama hizmetinin sunulduğu balıkçı barınaklarının marinaların ve tekne parklarının aksine deniz turizmi tesisi olmaması, balıkçı barınakl arı tarafından sunulan bağlama hizmetinin temel hizmetlerle sınırlı olması, balıkçı barınaklarının ortamlarının yatçıların deniz turizmine ilişkin beklentilerini karşılamaktan uzak olması gibi nedenlerle bağlama hizmeti bakımından balıkçı barınaklarının ma rinalara ikame olamayacağı ve bu nedenle aynı ilgili ürün pazarı içerisinde değerlendirilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır. Nitekim Kurulun 10.01.2005 tarihli ve 05 -03/20 -10 sayılı, 24.04.2008 tarihli ve 08 -30/373 -123 sayılı, 03.08.2011 tarihli ve 11 -44/992 -338 sayılı kararlarında da marinalar ile balıkçı barınakları aynı ilgili ürün pazarı içerisinde değerlendirilmemiştir. (36) Sonuç olarak işbu dosya kapsamında bağlama hizmetleri bakımından ilgili ürün pazarı marinalarda ve tekne parklarda sunulan bağlama hizmetleri pazarı olarak tanımlanmıştır. Kara Hizmetleri Bakımından İlgili Ürün Pazarı (37) Marinaların kara sahasında sunulan hizmetler i çekme -atma hizmeti, kara park hizmeti ve bakım -onarım hizmetinden oluşmaktadır. Kara hizmetleri bakımından yapılacak ilgil i ürün pazarı değerlendirmesinde ilk olarak, marinalar tarafından sunulan çekek alanı hizmetleri8 ile karada sunulan diğer hizmetler olan bakım -onarım hizmetlerinin aynı ilgili ürün pazarı içinde yer alıp almayacağı değerlendirilmelidir. (38) Kurulun Beta-Pendi k Turizm Marina kararında Marinaların çoğunda çekek alanında verilen bakım -onarım hizmetleri, marinada bulunan kiracı atölyeler tarafından ya da dışarıdan marinaya gelen işletmeler tarafından verilmektedir. Marinalar ise, bakım - onarım hizmetlerinin veril ebilmesi için alan sağlamakta ve yatları bu alanlarda konumlandırmaktadır. Bu nedenle, marinaların kara hizmetlerinin çekek alanı hizmetleri ile sınırlı kaldığı, bir başka deyişle uygulamada çekek alanı hizmetlerini veren teşebbüsler ile bakım -onarım hizme tini veren teşebbüslerin birbirinden ayrıştığı 8 Çekme -atma ve kara park hizmetleri birlikte çekek alanı hizmetleri olarak adlandırılmıştır. 21-51/726 -359 11/21 anlaşılmıştır. Tüketici konumundaki yat sahipleri ise ihtiyacını karşılamak üzere bu hizmetleri birbirinin ikamesi olarak görmemekte, aksine tamamlayıcı olan bu hizmet türlerinden her birini ayrı ayrı talep etmekte ve farklı teşebbüslerden sağlamaktadır. Bu çerçevede, marinalar tarafından kara hizmetleri olarak sunulan çekme atma ve kara park hizmetlerinin talep ve arz bakımından bakım -onarım hizmetlerine ikame olmadığı değerlendirilmiş, bu nedenle çekek ala nı hizmetleri ayrı bir ilgili ürün pazarı kabul edilmiştir. ifadesine yer verilmiştir. (39) Kara hizmetleri bakımından yapılacak ilgili ürün pazarı değerlendirmesinde dikkat edilecek bir diğer husus ise marinalar dışında yatlara çekek alanı hizmeti verilebil ecek tesisler arasında tersane, tekne imal ve çekek yeri niteliğindeki tesislerin de bulunmasıdır. Bu tesislerin çekek alanı hizmetleri bakımından marinalara ikame olup olmadığı noktasında göz önünde bulundurulması gereken husus, tesislerin fiziki imkânlar ı ve nitelikleridir. Sayılan niteliklerin Deniz Turizmi Yönetmeliği kapsamında kara hizmetleri ile ilgili olarak marinalarda aranan niteliklerle örtüştüğü görülmektedir. Aynı zamanda Kurulun önceki kararlarına yansıdığı üzere yat sahipleri bakımından bu tesisler marinalara çekek hizmeti kapsamında ikame kabul edilmiştir. Tüm bu nedenlerle, marinaların kara sahalarında sunulan çekek alanı hizmetlerini diğer tesislerde sunulan hizmetlerden ayıracak bir unsur bulunmadığı kanaatine varılmış, mevcut dosya kapsam ında kara hizmetleri bakımından ilgili ürün pazarı çekme -atma ve kara park hizmetlerini kapsayacak şekilde çekek alanı hizmetleri pazarı olarak tanımlanmıştır. Kiralama Hizmetleri Bakımından İlgili Ürün Pazarı (40) Kiralama hizmetleri çerçevesinde marinaların bünyelerinde bulunan alanlar ve tesisler; acente, teknik atölye, mağaza, market, restoran -kafe, kozmetik -kuaför, depo, otel, satış mağazası, bakım -onarım atölyesi gibi çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren işletmelere kiraya verilmektedir. Marinalar taraf ından sunulan alan kiralama hizmetlerinden faydalanan bu işletmelerin müşteri kitlesinin önemli bir kısmını, bulundukları marinadan bağlama hizmeti alan yat sahipleri dışındaki kimselerin oluşturduğu ve bu işletmelerin pek çoğunun AVM ler ve şehirlerin işl ek caddeleri başta olmak üzere marina dışındaki alanlarda şubeleri bulunduğu bilinmektedir. Bu nedenle kiralama hizmetleri bakımından marinaların başta AVM ler olmak üzere diğer alanlardan ayrı tutulamayacağı değerlendirilmiştir. Dolayısıyla kiralama hizme tleri bakımından işbu dosya kapsamında yapılacak ilgili ürün pazarı tanımı marinalarla sınırlanmaksızın alan kiralama hizmetleri pazarı olarak tanımlanmıştır. G.2.3. İlgili Coğrafi Pazar (41) Yukarıda ayrıntılı açıklamalarına yer verilen ve marinalarda ve tekne parklarda sunulan bağlama hizmetleri pazarı , çekek alanı hizmetleri pazarı ve alan kiralama hizmetleri pazarı olarak tanımlanan ilgili ürün pazarları bakımından ayrı ayrı yapılan coğrafi pazar değerlendirmeleri aşağıdaki gibidir. Marinalarda ve Tekne Parklarda Sunulan Bağlama Hizmetleri Bakımından İlgili Coğrafi Pazar (42) Türkiye de yatçılık faaliyetlerinin niteliği bölgeden bölgeye farklılık arz etmekle birlikte, devre konu Kalamış Marina nın bulunduğu İstanbul ilinde marina yatçılığı yaygındır. Marina yatçılığı yatçıların yılın her döneminde yatlarına ulaşma talebinin bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır. Özellikle İstanbul da bulunan yatçıların, yatlarının sürekli olarak ulaşılabilir mesafede olması önem taşıdığından kendi ikametgâhlarına yakın marinaları tercih ettikleri söylenebilmektedir. Bu doğrultuda Beta-Pendik Turizm Marina kararına yer verilmesinde fayda görülmektedir. Anılan kararda, İstanbul da bulunan 21-51/726 -359 12/21 marinaların ve tekne parkların müşterilerinin hangi ilçelerdeki yat sahiplerinden oluştu ğu, yat limanına ulaşmak için yaka değiştirip değiştirmedikleri ve ikametgâhları ile yat limanı arasındaki mesafe bilgileri kapsamlı olarak incelenmiştir. Yapılan analizlerin neticesinde, yat sahiplerinin marina tercihinde marinanın yat sahibinin oturduğu yakada bulunmasının önemli bir etken olmasına rağmen ikametgâh ile marina arasındaki mesafe kıyaslandığında yaka farkının müşteri tercihlerinde ikinci derece önemli olduğu, 2010 -2014 yılları arasında İstanbul daki tüm marina müşterilerinin %95 -98 inin ikam etgâhlarına 40 km ve altındaki mesafelerde bulunan marinaları ve özellikle aynı yakada bulunanları tercih ettikleri tespit edilmiştir. Dolayısıyla yat sahiplerinin marina tercihleri bakımından öncelikli belirleyici unsurun ikamet ettikleri ile bağlama hizm eti alacakları marina arasındaki uzaklık olduğu söylenebilmektedir. (43) ÖİB nin 19.02.2021 tarihli, 15277 sayılı yazısında ilgili coğrafi pazarın Ege ve Akdeniz bölgesindeki marinaları da içerecek şekilde belirlenmesi gerektiği ifade edilmiştir. Bu kapsamda i lgili coğrafi pazara ilişkin daha detaylı analizlere aşağıda yer verilmiştir. Marinalara ilişkin önceki Kurul kararları incelendiğinde, tüm kararlarda İstanbul un Ege ve Akdeniz den bağımsız tutulduğu görülmektedir. 21.07.2005 tarih ve 05 -48/688 -181 sayılı , 17.08.2005 tarih ve 05 -52/796 -216 sayılı, 04.02.2010 tarih ve 10 -13/152 -63 sayılı, 26.10.2017 tarih ve 17 -35/564 -247 sayılı Kurul kararlarında Ege ve Akdeniz kıyılarında yer alan marinaların İstanbul dan bağımsız olarak aynı pazarda olduğu dikkate alınmı ştır. İstanbul daki marinalara yönelik kararlarda ise 24.04.2008 tarihli ve 08-30/373 -123 sayılı (aşırı fiyat), 10.01.2005 tarihli ve 05 -03/20 -10 sayılı (özelleştirme) 18.01.2005 tarihli ve 05 -06/46 -19 sayılı (özelleştirme) kararlarında Ataköy Marina nın bulunduğu pazar İstanbul ili olarak alınmıştır. Ancak en detaylı incelemenin yer aldığı ve en güncel Kurul kararı olan Beta-Pendik Turizm Marina kararında ilgili coğrafi pazar marinanın hitap ettiği ilçelerle sınırlandırılmıştır. Karar kapsamında; - Ege ve Akdeniz sahillerinde gezici yatçılığın yapılabildiği ancak özellikle İstanbul da marina yatçılığının oldukça yaygın olduğu, - İstanbul ilinde bulunan marinaların müşterilerinin çoğunluğunun İstanbul da ikamet eden yat sahipleri olduğu ve bu kişilerin yatları nı özellikle İstanbul da bağlamayı tercih ettikleri, - Yat sahiplerinin marina tercihinde etkili olan faktörler ele alındığında, bu faktörlerin başında marinanın konumunun geldiği, - Marinanın konumunun yat sahiplerinin tercihlerini marinanın yat sahibinin ikametgâhına yakınlığı ve marinanın yat ile seyahat edilecek destinasyona olan yakınlığı bakımından etkilediği, - İstanbul da yat sahiplerinin genellikle ikametgâhlarına yakın olan marinaları tercih ettiği, - Ege ve Akdeniz kıyılarında ise gezici yatçılığın yayg ınlığının etkisi ile marinanın konumunun yat sahibinin ikametgâhına olan yakınlığının etkisinin azaldığı, - Yat ile seyahat edilecek destinasyonun marinaya uzaklığı dikkate alındığında ise İstanbul da Boğaziçi ve Adalar ana destinasyonlarına yakın olan marinaların diğerlerine göre tercih sebebi olduğu, - Yat sahiplerinin marina tercihinde, uygulanan bağlama ücretlerinin, marinanın konumundan sonra ikinci etkili faktör olduğu ancak küçük oranlarda yapılan fiyat artışlarına müşteri duyarlılığının çok düşük o lduğu ancak yüksek oranda bir artış durumunda diğer marinaların tercih edilebileceği, 21-51/726 -359 13/21 - Nitekim İSPARK tarafından işletilen tekne parklarda birim fiyat olarak diğer marinalardan daha yüksek fiyat uygulanmasına rağmen bu tesislerin pazara girişlerinden itibar en neredeyse tam kapasite çalıştığı ancak West İstanbul Marina ve Güzelce Marina nın görece düşük fiyatlarına karşın kapasitelerinin hayli altında çalıştığı, - Marinaların, yat sahipleri ile akdettikleri günlük, aylık, üç aylık ya da yıllık olmak üzere farkl ı sürelerdeki sözleşmelerle yatların marina sahasına giriş çıkışına izin verdiği; gezici yatçılık faaliyetlerinin yaygın olduğu Ege ve Akdeniz kıyılarında nispeten kısa süreli sözleşmelerin yapıldığı görülmekle birlikte İstanbul da uzun süreli sözleşmeleri n ağırlıklı olduğu, - Özellikle İstanbul da bulunan yatçıların büyük bölümü açısından yatların sürekli olarak ulaşılabilir bir mesafede bulunmasının önem taşıdığı, dolayısıyla yat sahiplerinin kendi ikametgâhlarına yakın olan marinaları tercih ettiği, bu ne denle yatlarını yalnızca yaz ayları ile sınırlı kalmaksızın kullanmak isteyen yatçılar bakımından İstanbul ile Ege de ve Akdeniz de yer alan marinaların birbirine ikame olmadığı, - İstanbul da bulunan marinalarda bağlama sözleşmelerinin büyük bir kısmının uzun süreli (yıllık) yapılırken, Ege de ve Akdeniz de yer alan marinalarda sözleşme sürelerinin daha kısa olmasının da farklı pazarlarda bulunduklarının bir göstergesi olduğu9, - Gezici yatçılık faaliyetinde yat sahiplerinin kısa aralıklarla farklı marinalard a konakladığı, buna karşın marina yatçılığı faaliyetinde yat sahiplerinin uzun süreli sözleşmeleri tercih ettiği belirtilmiştir. (44) 15-29/421 -118 sayılı kararın verileri kullanılarak oluşturulan aşağıdaki tabloda İstanbul marinalarının hangi bölgeden tüketici lere hitap ettiği yer almaktadır. Tablo 5: Marina'nın En Çok Hangi İlçede İkamet Edenler Tarafından Tercih Edildiği En Çok Tercih Edildiği İlçe (%) En Çok Tercih Edildiği 2. İlçe (%) En Çok Tercih Edildiği 3. İlçe (%) Ataköy Bakırköy ( ..) Fatih ( ..) Zeytinburnu ( ..) Güzelce Büyükçekm ece ( ..) Bakırköy ( ..) Silivri Fatih ( ..) İspark Sarıyer ( ..) Beşiktaş ( ..) Şişli ( ..) Kalamış Kadıköy ( ..) Beşiktaş ( ..) Üsküdar ( ..) İst City Port Kadıköy ( ..) Pendik ( ..) Tuzla ( ..) West Beylikdüzü ( ..) Bakırköy ( ..) Başakşehir ( ..) Kaynak: 15-29/421 -118 sayılı karar ver ileri çerçevesinde yapılan hesaplamalar (45) Yukarıda yer verilen tablodan da görülüğü üzere marinalar en çok kendi bulunduğu ilçede ve çok yakın ilçelerde ikamet edenler tarafından tercih edilmektedir. Aynı dosya kapsamında yaka bazında yapılan analize ise aşağıda yer verilmektedir: 9 Karara göre 2013 yılında İstanbul da bulunan marinalarda 181 -365 gün arası bağlama süresi %55,4 ile en yüksek oranda tercih edilirken Ege ve Akdeniz'de bulunan marinalar bakımından sözleşme süresi %77'lik bir oran ile 32 güne kadar tercih edilmektedir. 21-51/726 -359 14/21 Tablo 6: Marina Bazında Müşterilerin Yaka Dağılımı (2014 yılı için %) Marina Anadolu Avrupa Genel Toplam Ataköy ( ..) ( ..) 100 Güzelce ( ..) ( ..) 100 İspark ( ..) ( ..) 100 Kalamış ( ..) ( ..) 100 İstanbul City Port ( ..) ( ..) 100 West İstanbul ( ..) ( ..) 100 Kaynak: 15-29/421 -118 sayılı karar (46) Yukarıda yer verilen tablo kapsamında yat sahiplerinin büyük ölçüde kendi ikamet ettikleri yakada bulunan marinaları tercih ettiği anlaşılmaktadır. Dosya kapsamındaki veriler kullanılarak oluşturulan, tüketicilerin ne kadar uzaklıktaki marinayı tercih ettiklerine ilişkin aşağıda yer verilen tablo incelendiğinde ise tüketicilerin büyük çoğunluğun 25 km altındaki uzaklıklardaki marinaları tercih ettiği görülmektedir. Tablo 7: Yat Sahiplerinin İkametgâhlarından Tercih Ettikleri Marinaya Olan Uzaklıkları Mesafe (km) 2014 10 %29 15 %57 20 %67 25 %77 25-30 %85 30-35 %90 35-40 %95 40-45 %96 45-50 %98 50 %100 Kaynak: 15 -29/421 -118 sayılı karar ve dosya kapsamındaki veriler kullanılarak yapılan hesaplamalar. (47) Yukarıdaki tablodan da görülebildiği üzere yat sahiplerinin dörtte üçünden fazlası 25 km ve altındaki uzaklıklardaki marinaları tercih etmektedir. Bu nedenle ilgili coğrafi pazarın görüş kapsamında tüketicilerin yaklaşık %96 sını temsil edecek şekilde 40 km olarak alınmasının aslen geniş bir coğrafi pazar tanımı olduğu söylenebilecektir. (48) Bu nedenlerle Beta-Pendik Turizm Marina kararında yapılan analizler sonucunda benimsenen müşterilerin ikametgâhı ve yat limanı arasındaki 40 km ve altındaki mesafenin mevcut özelleştirme dosyasında da dikkate alınması gerektiği, özelleştirme konusu Kalamış Marina nın, Kurulun Beta-Pendik Turizm Marina kararında incelenen İstanbul City Port Marina (Pendik Marintürk) ile aynı yakada yer aldığından konum itibarıyla benzerlik gösterdiği, bu doğrultuda mevcut özelleştirme kapsamında marinalar ve tekne parklarda sunulan bağlama hizmetleri bakımından Kalamış Yat 21-51/726 -359 15/21 Limanı nın yer aldığı İstanbul İli Kadıköy İlçesine 40 km ve altında mesafede yer alan ilçeler in ilgili coğrafi pazar olarak tanımlanabileceği değerlendirilm iştir. Çekek Alanı Hizmetleri Bakımından İlgili Coğrafi Pazar (49) Beta-Pendik Turizm Marina kararına yansıdığı üzere, yatların bakım onarım işlemleri için yatların denize bağlı bulunduğu marinalar, yat sahiplerinin ilk tercihi olmaktadır. Ancak yatın bağlı bulunduğu marinada çekek alanı olmaması veya bakım onarım işleminin birtakım özel ek ipmanlar gerektirmesi hâlinde farklı bir çekek alanından veya marinadan hizmet alınması söz konusu olabilmektedir. Bu durumda yat sahiplerinin tercihlerini, yatın karaya çıkarılacağı alana ulaşmak için katlanılan yakıt masrafı ve ortaya çıkacak zaman kaybı nedeniyle iki alanın coğrafi yakınlığı belirlemektedir. Dolayısıyla çekek alanı hizmetleri bakımından ilgili coğrafi pazar; yatın bağlı bulunduğu il esas alınmak suretiyle bölgesel olarak tanımlanabilecektir. (50) Sonuç olarak çekek alanı hizmetleri kapsamınd a; dosya konusu Kalamış Yat Limanı bakımından ilgili coğrafi pazar İstanbul, Kocaeli, Yalova, Tekirdağ, Bursa, Balıkesir ve Çanakkale illerini kapsayacak şekilde Marmara Denizi ne kıyısı olan iller olarak tanımlanmıştır. Alan Kiralama Hizmetleri Bakımınd an İlgili Coğrafi Pazar (51) İlgili Ürün Pazarı başlıklı bölümde ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, marinaların alan kiralama hizmetleri müşterisi olan işletmeler yalnızca marinanın deniz ve kara hizmetlerinden faydalananlara hizmet vermemekte, marina dışından gelecek müşterilerin de bu işletmelerden faydalanması söz konusu olabilmektedir. Ancak bu durum marinaların kiralama hizmetlerinden ne ölçüde yat sahiplerinin ne ölçüde marina dışı müşterilerin faydalandığının tespit edilmesini imkânsız hale getirmektedir. Kiralama hizmetlerinden faydalanan işlet melerin müşterileri arasında marina dışından gelen kişilerin olmasının yanı sıra bu işletmelerin pek çoğunun AVM ler ve şehirlerin işlek caddeleri başta olmak üzere marina dışındaki alanlarda şubeleri bulunması nedeniyle marinalar AVM lerden ve şehirlerin uygun kesimlerindeki diğer alanlardan ayrı tutulamayacaktır. Bunun sonucunda alan kiralama hizmetleri bakımından ilgili coğrafi pazar marinanın bulunduğu şehir olarak tanımlanabilecektir. Bununla beraber İstanbul un iki yakaya ayrılan geniş yapısı dolayısı yla dosyaya konu olan Kalamış Yat Limanı için alan kiralama hizmetleri bakımından ilgili coğrafi pazarın dar olarak İstanbul ili Anadolu Yakası olarak tanımlanabileceği kanaatine varılmıştır. G.3. Değerlendirme (52) 2013/2 sayılı Tebliğ in Kapsam başlıklı 2 . maddesinde ( ) bir teşebbüsün ortaklık paylarının ya da diğer hak ve araçların tümünün veya bir kısmının teşebbüsün üzerindeki kontrolü değiştirecek ya da karar organlarını etkileyecek şekilde yahut mal veya hizmet üretimine yönelik birimlerinin özelleş tirme yolu ile her türlü devri bu Tebliğ hükümlerine tabidir hükmü yer almaktadır . Bildirim konusu işlem, Kalamış Yat Limanı'nın işletme hakkının verilmesi yöntemiyle özelleştirilmesine ilişkindir. Bu sebeple işlem 2013/2 sayılı Tebliğ kapsamında yer almaktadır. (53) 2013/2 sayılı Tebliğ in 3. maddesi uyarınca, özelleştirme yolu ile devralma işlemlerinde özelleştirilecek teşebbüs ya da mal veya hizmet üretimine yönelik birimin cirosunun 30 milyon Türk L irasını aşması halinde, ihale şartlarının kamuoyuna duyurulmasından önce Rekabet Kurumuna ön bildirimde bulunulması gerekmektedir. İlgili hüküm gereğince, özelleştirme sonucu ilgili pazarda rekabet açısından ortaya çıkabilecek sonuçlara ilişkin olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun (4054 sayılı Kanun) 7. maddesi kapsamında bir değerlendirme yapılması ve bu doğrultuda, 21-51/726 -359 16/21 ihale şartnamesinin hazırlığına esas olacak şekilde Rekabet Kurulu görüşünün alınması zorunludur. (54) Kuruma in tikal eden bilgi ve belgelerden , Kalamış Marina nın 2020 yılı cirosunun10 ( ..) TL ( ..) olduğu görülmektedir. Dolayısıyla devre konu teşebbüsün cirosunun 2013/2 sayılı Tebliğ de öngörülen ciro eşiğini aştığı ve işlemin ön bildirime tabi olduğu anlaşılmış ve Kuruma gönderilen ön bildirim kapsamında değerlendirme yapılmıştır. (55) Bu kapsamda, özelleştirme işleminin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir. Bilindiği üzere, 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bir veya birden fazla teşebbüsün başta hâkim durum yaratmaya veya hâkim durumlarını güçlendirmeye yönelik olarak piyasadaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya bu sonucu doğuracak şekilde bir teşebbüsün başka bir teşebbüsü devralması hukuka aykırı ve yasaktır.. (56) Bu doğrultuda işlem neticesinde piyasadaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması önem kazanmaktadır. Rekabet Kurulunun birçok kararında ve Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında K ılavuz da (Yatay Birleşme Kılavuzu) da ortaya konulduğu üzere, t ek başına yeterli olmamakla birlikte teşebbüslerin pazar gücünün değerlendirilmesinde incelenen kriterlerden ilki, teşebbüslerin pazar paylarıdır. Pazar paylarının yanı sıra pazardaki yoğunlaş ma seviyeleri, rakip teşebbüslerin ilgili pazardaki konumu, pazara giriş engellerinin ve potansiyel rakiplerin bulunup bulunmaması gibi kriterler de pazardaki rekabete ilişkin önemli bilgiler sunan göstergelerdir. Anılan göstergeler ile pazara özgü özellik ler birlikte değerlendirilerek işlem neticesinde oluşacak pazarın rekabetçi yapısına yönelik kanaate ulaşılmaktadır. Bu doğrultuda, dosya kapsamında öncellikle, devre konu Kalamış Yat Limanı nın konumu, çevresinde anılan marinaya rakip olabilecek nitelikte ki marinalara yer verilmesinin uygun olacağı d eğerlendirilmektedir. (57) Konuya ilişkin olarak Kurulun Beta -Pendik Turizm Marina nihai inceleme kararı kapsamında yapılan detaylı incelemeler sonucunda, bağlama hizmetleri bakımından ilgili coğrafi pazarı Kalamış Yat Limanı ile aynı yakada bulunan ve Kalamış Yat Limanı na ikame kabul edilen İstanbul City Port Marina ya (Pendik Marintürk Marina) 40 km ve altında mesafede yer alan ilçeler - Adalar, Ataşehir, Beşiktaş, Beyoğlu, Çekmeköy, Kadıköy, Kağıthane, Kartal, Ma ltepe, Pendik, Sancaktepe, Sultanbeyli, Şişli, Tuzla, Ümraniye, Bakırköy (Ataköy Marina), Üsküdar ve Sarıyer ilçeleri - olarak tanımladığı görülmektedir. Kurulun ilgili kararındaki tespitleri de göz önünde bulundurularak, mevcut özelleştirme işlemi kapsamı nda ÖİB nin bağlama hizmetleri bakımından coğrafi pazarın Marmara, Ege ve Akdeniz Bölgesi ni kapsayacak şekilde geniş tanımlanması gerektiğine ilişkin görüşü benimsenmemiştir. Zira Kalamış Marina ya konum itibarıyla benzerlik gösteren İstanbul City Port Ma rina nın SETUR a devrine ilişkin Kurul kararında marinalarda ve tekne parklarda sunulan bağlama hizmetleri pazarı bakımından tespit edilen ilgili coğrafi pazarın, -sektörün genel dinamiklerinde önemli bir değişiklik tespit edilmediğinden - mevcut dosya bak ımından emsal teşkil ettiği değerlendirilmektedir. Başka bir ifade ile bağlama hizmetlerini talep eden müşterilerin marina tercihinde ikametgâhlarının marinaya uzaklığı önem taşıdığından ve yapılan analizlerde müşteriler büyük oranda oturdukları yerlere yaklaşık 40 km ve altında uzaklıktaki marinaları tercih ettiklerinden benzer bir yaklaşım işbu dosya kapsamında da tercih edilmiştir. 10 Bildirim Formu nda TEK -ART ın yurt dışı cirosunun bulunmadığı, tüm cironun yurt içi gelirlerden oluştuğu ifade edilmektedir. 21-51/726 -359 17/21 (58) Bu doğrultuda ÖİB tarafından gönderilen Bilgi Notu nda yer alan Marmara Bölgesi ndeki aktif yat limanları arasından Kalamış Marina ya en fazla 40 km uzaklıktaki alan içinde yer alan marinalar seçilmiştir. İlgili marinaların deniz kapasiteleri üzerinden yapılan hesaplama çerçevesinde, Kalamış Marina ya 40 km lik uzaklıkta yer alan aktif marinaların toplam pazar paylarını göster en tabloya aşağıda yer verilmektedir. Tablo 8: 2021 Yılı Bağlama Hizmetleri Bakımından Kalamış Marina ya 40 Km Uzaklıktaki Aktif Marinaların Pazar Payları11 Bulunduğu Yaka Yat Limanı İsmi Deniz Kapasite Pazar Payı (%) Anadolu Yakası Kalamış Marina ( ..)12 ( ..) Pendik Marintürk Marina ( ..) ( ..) Tuzla Viaport Marina ( ..) ( ..) Avrupa Yakası Ataköy Marina ( ..) ( ..) İstmarin (Tarabya+İstinye) ( ..) ( ..) Toplam 4.273 100,00 HHI 2.214,22 Kaynak: Dosya kapsamındaki veriler kullanılarak yapılan hesaplamalar (59) Tablo 8 incelendiğinde, devre konu Kalamış Yat Limanı nın bağlama hizmetleri bakımından kendine 40 km uzaklıkta yer alan yat limanları arasındaki pazar payının deniz bağlama kapasitesi açısından % ( ..) olarak gerçekleştiği görülmektedir. Pazar payı bakımından lider konumunda olan Kalamış Marina yı % ( ..) pazar payı ile Ataköy Marina ve % ( ..) pazar payı ile Pendik Marintürk Marina takip etmiştir. Mevcut özelleştirme işlemi kapsamında yer alan ilgili pazarların bir diğeri çek ek hizmetleri bakımından coğrafi pazar İstanbul, Kocaeli, Yalova, Tekirdağ, Bursa, Balıkesir ve Çanakkale illerini kapsayacak şekilde Marmara Denizi ne kıyısı olan iller olarak tanımlanmıştır. Bahsi geçen iller içerisinde kalan marinaların pazar payı bil gilerine aşağıda yer verilmektedir. 11 Beta Pendik Marina kararında kara hizmetleri kapsamında, yatların karada bağlanması (kışlama) hizmeti, bakım onarım hizmeti, kara -park hizmeti ve çekme -atma hizmeti verildiği, bununla birlikte, genellikle ülkemizde yat sahiplerinin yatlarını karada bağlamayı tercih etmediği, marinaların kara sahasının ve kara kapasitesinin neredeyse tamamının bakım -onarım işlemleri için kara park alanı olarak kullanıldığ ı belirtilmiştir. 12 Nihai Bildirim Formu nda TEK -ART tarafından toplam kara ve deniz kapasitesinin 2025 yılının sonunda ( ..) den ( ..) e yükseltileceği ifade edilmiştir. Bu kapsamda deniz ve kara kapasitesindeki artışa ilişkin olarak ÖİB ye bilgi talebi ç ıkarılmıştır. Gelen cevap yazısına göre, İmar Planı ile Kalamış Yat Limanı nın tekne bağlama kapasitesi ( ..) e yükselecek olmakla birlikte, kara sahasındaki tekne kapasitesi yapılacak ticari üniteler nedeniyle ( ..) den ( ..) e düşecektir. Bu kapsamda TEK -ART kapasite artışı ile arzın arttığını ve bu durumun tüketici lehine olumlu bir gelişme oluşturduğunu ileri sürmüştür. Limanın kapasitesinin artırılması ise 2013/2 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi uygulamalar arasında yer almadığından kapasite artırımı na yönelik yatırımlar sadece pazarın geleceğine ilişkin bir öngörü olarak dikkate alınmıştır. Söz konusu kapasite artışı yat limanının gelecekte daha yüksek pazar payına sahip olma ihtimaline işaret etmekle birlikte alıcının ilgili pazarda başka bir yat li manı bulunmadığından dosya bazında ek bir değerlendirmeye gerek görülmemiştir. 21-51/726 -359 18/21 Tablo 9: 2021 yılı Çekek Hizmetleri Bakımından Marmara Bölgesi ndeki Aktif Marinaların Kara Kapasitesi Bazlı Pazar Payları Yat Limanı İsmi ve İşletmecisi Kara Kapasite Marinalar Arasında Payı (%) Kalamış Marina + Setur Yalova Marina (KOÇ HOLDİNG -Setur Marinaları) ( ..) ( ..) West İstanbul Marina (Enelka) ( ..) ( ..) Marina İstanbul (IGM Gmbh) ( ..) ( ..) Güzelce Marina (Motoryat Turizm) ( ..) ( ..) Atabay Marina (Atabay) ( ..) ( ..) Ataköy Marina (Dati Holding) ( ..) ( ..) Pendik Marintürk Marina (Yıldız Holding) ( ..) ( ..) Tuzla Viaport Marina (Bayraktar İnşaat) ( ..) ( ..) Toplam 1.320 100,00 Kaynak: Dosya kapsamındaki veriler kullanılarak yapılan hesaplamalar (60) Tablo 9 da yer alan bilgilerden, ilgili pazarda pazar liderinin ( ..) kara kapasitesiyle West Marina İstanbul olduğu, onu ( ..) kara kapasitesiyle KOÇ HOLDİNG e ait Setur Marinaları nın takip ettiği anlaşılmaktadır. Setur Marinaları nın ardından % ( ..) pazar payı ile Marina İstanbul gelmektedir. (61) Bununla birlikte yatların bakım -onarım işlemlerinin genelde bir haftadan kısa sürede tamamlanması ve bu nedenle çekek alanlarında hizmet alan yatların devir hızının yüksek olması, bakım onarım işlemlerinin uzun aralıklarl a yapılması, tesisin sosyal imkanlarından ziyade altyapı ve ekipman uygunluğunun önem arz etmesi gibi hususlar dikkate alındığında, çekek alanının konumunun yat sahibinin tercihlerinde öncelikli belirleyici olmadığı değerlendirilmektedir. İlgili pazarda an ılan marinaların dışında çekek alanı hizmeti sunan tersane ve tekne imal yerlerinin bulunduğu ve bu yerlerin devre konu Kalamış Yat Limanı na yakın mesafede bulunan Tuzla Tersaneler Bölgesi ile Yalova Tersaneler Bölgesi nde13 yer aldığı göz önünde bulundurulduğunda, çekek hizmetleri bakımından birçok alternatifin de bulunduğu belirtilmelidir. (62) Dolayısıyla çekek hizmetleri pazarında Kalamış Marina ve Setur Yalova Marina dan oluşan Setur Marinaları, West Marina İstanbul un ardın dan Marmara Bölgesi ndeki yat limanları içerisinde en yüksek ikinci kara kapasitesine sahip marinalar olacak olsalar da, tekne imal yerleri ve tersanelerin çekek hizmetlerini sunabilecek alternatifler arasında yer aldığı kanaatine varılmıştır. Bu nedenle ç ekek hizmetleri bakımından Tablo 9 da yer verilen yat limanları toplam kara kapasitesinden çok daha fazla çekek hizmeti sunabilecek alternatif ile potansiyel rekabetin varlığından bahsedilebilmektedir. (63) Sonuç olarak çekek hizmetleri bakımından özelleştirme sonucunda oluşabilecek teşebbüsün olası fiyat artışlarından kaçmak isteyen yat sahipleri için alternatiflerin bulunduğu ifade edilebilmektedir14. (64) Bununla birlikte bağlama ve çekek hizmetleri bakımından i lgili coğrafi pazarda yer alan marinalardan oluşan p azara aynı mesafede yer alan ve diğer taraftan yapımı devam eden marinaların da potansiyel rekabeti görebilmek amacıyla eklendiği tabloya yer verilmesinde fayda görülmektedir: 13 Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının internet sayfasında yer alan Kıyı Yapıları Daire Başkanlığı kapsamında İstanbul da 28 adet, Yalova da 30 adet, Kocaeli de is e 5 adet tersane bulunduğu anlaşılmaktadır. Bkz. https://tkygm.uab.gov.tr/kiyi -yapilari -daire -baskanligi , Erişim Tarihi: 22.02.2021. 14 Daha fazla detay için bkz. Beta -Pendik Turizm M arina Kurul kararı (pr.163 -170.) 21-51/726 -359 19/21 Tablo 10: Deniz+Kara Bağlama Hizmetleri Bakımından Kalamış Marina ya 40 km Uzaklıktaki Aktif ve Yapılmakta Olan Marinaların Pazar Payları15 (1) Bulunduğu Yaka (2) Yat Limanı İsmi (3) Deniz+Kara (4) Kapasite (5) Pazar Payı (%) (6) Anadolu yakası (7) Kalamış Marina ( ..)16 ( ..) (8) Pendik Marintürk Marina ( ..) ( ..) (9) Tuzla Viaport Marina ( ..) ( ..) (10) İspark (Beykoz+Paşabahçe+Maltepe) ( ..) ( ..) (11) İstmarin Kartal (Dap Yapı) ( ..) ( ..) (12) Avrupa Yakası (13) İspark (Tarabya+İstinye+Bebek+Kuruçeşme +Kumkapı) ( ..) ( ..) (14) Ataköy Marina ( ..) ( ..) (15) Haliç Yat Limanı ( ..) ( ..) (16) Ataport Marina ( ..) ( ..) (17) Florya Marina ( ..) ( ..) (18) Toplam 9.583 100,00 Kaynak: Dosya kapsamındaki veriler kullanılarak yapılan hesaplamalar (65) Yapımı devam eden marinaların faaliyete geçme tarihleri bilinmemekle birlikte, İspark bünyesindeki Bebek -Kuruçeşme -Beykoz -Paşabahçe -Kumkapı -Maltepe Marinaları, İstmarin Kartal, Haliç Yat limanı, Ataport Marina ve Florya Marina gibi marinalar Kalamış Yat Li manı nezdinde potansiyel rekabet unsuru olarak nitelendirilebilecektir. Söz konusu marinaların yapımı sonlandığında oluşan yeni pazarda Kalamış Marina nın pazar payı % ( ..) ten % ( ..) e gerileyecek ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) %( ..) pazar payıy la lider konumuna geçecektir. Bununla beraber Beta -Pendik Turizm Marina kararında potansiyel rakipler nezdinde değerlendirilen Haliç Marina projesinin henüz gerçekleştirilemediği , uygun deniz kıyılarının sınırlı olması, uygun nitelikteki alanlarının tamamının marina inşaatı için ayrılamaması gibi önemli pazara giriş engellerinin varlığı , marina işleticilerinin faaliyetlerine başlayana kadar zor bir süreçten geçme leri, Tablo 10 da yer ver ilen marinaların ne zaman tamamlanacağının belli olmaması gibi hususlar göz önünde bulundurulduğunda potansiyel rekabetin çok güçlü olmadığı ve zamanında ve etkili bir pazara giriş beklenmediği değerlendirilmektedir. (66) Öte yandan rekabet hukuku bakımından ya pılan değerlendirmelerde pazarın genel yapısı da ulaşılacak sonuçlar bakımından etkili olmaktadır. Pazara giriş engelleri bakımından uygun deniz kıyılarının sınırlı olması ve uygun nitelikteki alanların tamamının marina inşaatı için ayrılamaması gibi husus lar göz önünde bulundurulduğunda, marina işleticilerinin faaliyetlerine başlayana kadar zor bir süreçten geçtikleri söylenebilmektedir. Nitekim Beta-Pendik Turizm Marina kararında potansiyel rakipler nezdinde değerlendirilen Haliç Marina projesi hala gerçe kleştirilememiştir. Buna rağmen yapımı devam eden marina projeleri yine de ilgili pazarda potansiyel rekabetin varlığına işaret etmektedir. Zira Kurulun Beta-Pendik Turizm Marina kararında potansiyel rakip olarak kabul edilen Tuzla Viaport Marina günümüzde Kalamış Marina nın rakibi olarak faaliyet gösteren yat limanları arasında yer almaktadır. 15 Yapım aşamasındaki marinaların bir bölümüne ilişkin deniz ve kara kapasiteleri henüz tespit edilmediğinden bu tablo hazırlanırken teşebbüslerin deniz ve kara kapasiteleri toplamına, başka bir deyişle bağlama hizmetleri ve çekek hizmetleri pazarlarındaki pazar payları toplamına yer verilmiştir. 16 Nihai Bildirim Formu ndaki belirtildiği üzere kapasitenin 2025 yılında ( ..) e çıkarılması ve aynı ilgili pazarda başka bir yat limanı kapasite artışı veya pazara giriş olmaması ha linde Kalamış Marina nın deniz ve kara bağlama hizmetleri bakımından pazar payı % ( ..) e ulaşacaktır. 21-51/726 -359 20/21 (67) Son olarak alan kiralama hizmetleri olarak tanımlanan coğrafi pazara ilişkin değerlendirme için, ÖİB den Kalamış Yat Limanı nın ve rakiplerinin alan kiralama hizmetl eri bakımından coğrafi pazarda son üç yıla ait tahmini pazar payları talep edilmiştir. ÖİB den gelen cevap yazında pazar paylarına ilişkin veri bulunmadığı belirtilmiş olup 2019 yılında Kalamış Yat Limanı nın kiralama kapasitesinin ( ..) m² ve kiralama hiz metleri gelirlerinin ise ( ..) TL; 2020 yılında Kalamış Yat Limanı nın kiralama kapasitesinin ( ..) m² ve kiralama hizmetleri gelirlerinin ise ( ..) TL olduğu bildirilmiştir17. (68) İstanbul ili kiralanabilir alan verileri incelendiğinde, 2020 yılında İstanbul daki AVM lerde toplam 4.908.304 m ² kiralanabilir alan bulunduğu anlaşılmaktadır. 2020 yılında Kalamış Marina nın sahip olduğu alan büyüklüğünün toplam kiralanabilir alanın %( ..) una tekabül edecek şekilde % ( ..) in altında kaldığı görülmektedir. Öte yandan 2019 yılında İstanbul da bulunan AVM lerdeki kiralanabilir alanların toplam ciro su ( ..) TL olarak gerçekleşmiştir. 2019 yılında Kalamış Marina nın kiralanabilir alan cirosu İstanbul ili AVM leri toplam kiralanabilir alan cirosunun % ( ..) ine tekabül ederek %( ..) in altında kalmıştır18. Diğer marinalar ve şehrin işlek caddelerinde yer alan kiralanabilir alanları dâhil etmeden yapılan bu analiz çerçevesinde, başka bir ifadeyle en dar pazar tanımında dahi işlemin alan kiralama hizmetleri pazarında kayda değer bir pay teşkil etmeyeceği d eğerlendirilmektedir. (69) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, Kalamış Marina nın 40 yıl süreyle işletme hakkının TEK-ART a devredilmesi i le hâlihazırda TEK -ART tarafından işletilen Kalamış Marina nın yine aynı teşebbüsçe işletilmeye devam edeceği anlaşılmaktadır . Bu nedenle yukarıda yer verilen tablolarda belirtilen pazar payları ve HHI oranlarında herhangi bir değişiklik ve bir yoğunlaşma gerçekleşmemektedir. Bunun yanı sıra devre konu marina yakın rakipleri Pendik, Tuzla ve Ataköy marinaları ile bu marinaların kontrolüne sahip/işletici teşebbüsler tarafından devralınmadığından söz konusu ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucu doğmamaktadır. Dolayısıyla Kalamış Marina nın mevcut işletmecisi tarafından devralınmış olması, çekek ve alan kiralama hizmetleri pazarlarındaki payının %40 ın altında kalması ve pazar koşulları birlikte ele alındığında söz konusu pazarlar bakımından 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi kapsamında başta hâkim durum yaratılması veya mevcut bir hâkim durumu güçlendirilmesi olmak üzere, ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir nitelik taşımadığı kanaatine ulaşılmıştır. 17 Kalamış Marina nın 2019 yılı kiralama hizmetlerinden elde ettiği gelirler, toplam gelirlerinin yaklaşık %( ..) ine tekabül etmektedir. 2020 yılında ise kiralama hizmetlerinden elde ettiği gelirlerin toplam gelirlerinin yaklaşık % ( ..) üne tekabül ettiği görülmektedir. 18 Bu bölümde yer verilen İstanbul ilinde yer alan AVM lerin kiralanabilir alanlarına ilişkin bilgiler, Alışveriş Merkezi ve Yatırımcıları Derneği nden temin edilmiştir. 21-51/726 -359 21/21 H. SONUÇ (70) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; - Fenerbahçe -Kalamış Yat Limanı nın işletme hakkının verilmesi yöntemiyle özelleştirilmesi işlemine ilişkin olarak Tek -Art Kalamış ve Fenerbahçe Marmara Turizm Tesisleri A.Ş . tarafından devralınması işleminin 4054 sayılı Kanun un 7. maddesi kapsamında bir devralma işlemi olduğuna ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/3 sayılı Özelleştirme Yoluyla Devralmaların Hukuki Geçerlilik Kazanabilmeleri İçin Rekabet Kurumuna Yapılacak Ön Bildirimlerde ve İzin Başvurularında Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ uyarınca izne ta bi olduğuna, - Bununla birlikte bildirim kapsamındaki ilgili devralma işlemi sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesinde sakınca olmadığına gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.