Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2006-4-83 (Muafiyet) Karar Sayısı : 06-45/568-153 Karar Tarihi : 22.6.2006 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : Sezin ELÇİN CENGİZ, Evren SESLİ , Sinan BOZKUŞ C. BAŞVURUDA BULUNAN : Koç Allianz Hayat ve Emeklilik A.Ş. Temsilcisi: Av. Ali İhsan BORAGAN 20 Bağlarbaşı Kısıklı
Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2006-4-83 (Muafiyet) Karar Sayısı : 06-45/568-153 Karar Tarihi : 22.6.2006 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10 Başkan : Mustafa PARLAK Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN B. RAPORTÖRLER : Sezin ELÇİN CENGİZ, Evren SESLİ , Sinan BOZKUŞ C. BAŞVURUDA BULUNAN : Koç Allianz Hayat ve Emeklilik A.Ş. Temsilcisi: Av. Ali İhsan BORAGAN 20 Bağlarbaşı Kısıklı Cd. No:11 34662 Altunizade/İstanbul D. TARAFLAR : - Ak Emeklilik A.Ş. İnönü Cd. No:80 K:1 -2 Gümüşsuyu/İstanbul - Anadolu Hayat Emeklilik A.Ş. Büyükdere Cd. İş Kuleleri Kule:2 K :16-18-19-20 4. Levent/İstanbul - Ankara Emeklilik A.Ş. Merkez Mh. Abide -i Hürriyet Cd. Bolkan Center No:285 K:2 -3-4 Şişli/İstanbul 30 - Başak Emeklilik A.Ş. Halaskargazi Cd. No:33 Harbiye/İstanbul - Aviva Hay at ve Emeklilik A.Ş. İnkılap Mh. Küçüksu Cd. Akçakoca Sk. No:8 Ümraniye/İstanbul - Fortis Emeklilik ve Hayat A.Ş. Eski Büyükdere Cd. No:209 Tekfen Tower 4. Levent /İstanbul - Garanti Emeklilik ve Hayat A. Ş. Mete Cd. Park Han No:38 Taksim/İstanbul 40 - Koç Allianz Hayat ve Emeklilik A.Ş. Bağlarbaşı Kısıklı Cd. No:11 Altunizade/İstanbul 06-45/568 -153 2 - Oyak Emeklilik A.Ş. Karaköy Meydanı, Nordstern Han, No:4 Karaköy Beyoğlu/İstanbul - Vakıf Emeklilik A.Ş. Muallim Naci Cd. No:22 Ortaköy/İstanbul - Yapı Kredi Emeklilik A.Ş. Büyükdere Cd. Yapı Kredi Plaza A Blok Levent/İstanbul 50 E. DOSYA KONUSU: Bireysel Emeklilik Pazarında faaliyet gösteren teşebb üsler arasında imzalanacak olan Mutabakat Belgesi ne menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi. F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 16.5.2006 tarih ve 3073 sayı ile giren başvuru üzerine düzenlenen 15.6.2006 tarih, 2004 -4-83/MM-06-SEC sayılı Muafiyet Ön İnceleme Raporu 1 6.6.2006 tarih, REK.0.08.00.00 -130/144 sayılı Başkanlık önergesi ile 06 -45 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 60 G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, - 11 Bireysel Emeklilik şirketinin herhangi bir tüzel kişilik oluşturmaksızın çeşitli konuları birlikte değerlendirmek üzere hazırladıkları Mutabakat Belgesi ne 4054 sayılı Rekabetin Ko runması Hakkında Kanun un 4. maddesi kapsamında, rekabeti önleyici etkiler doğurabilecek nitelikte bir işbirl iği anlaşması olması sebebiyle menfi tespit verilmesinin mümkün olmadığı, - Mutabakat Belgesi nin 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinde düzenlenen ve bir anlaşmaya bireysel muafiyet tanınması için gerekli olan şartları karşıladığı anlaşıldığından, anılan madde çer çevesinde söz konusu anlaşmaya , takdiri 70 Kurul a ait olmak üzere 5 yıla kadar bireysel muafiyet tanınabileceği görüş lerine yer verilmiştir. H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME H.1. İlgili Pazar H.1.1. Ürün Pazarı İlgili ürün pazarı, hayat sigortası alanında faa liyet gösteren şirketlerin bu faaliyetlerine ayrıca devam ediyor olmaları ve inceleme konusu Mutabakat 80 Belgesi bakımından iki ürünün birbirini ikame etmemesi nedeniyle, "bireysel emeklilik hizmetleri pazarı" olarak tespit edilmiştir. H.1.2. Coğrafi Pazar İlgili co ğrafi pazar, bireysel emeklilik hizmetlerinin pazarlandığı ve dosya konusu Mutabakat Belgesi ne taraf olan şirketlerin faaliyet gösterdiği coğrafi alan dikkate 06-45/568 -153 3 alınarak Türkiye Cumhuriyeti Sınırları olarak belirlenmiştir . H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme Bireysel emeklilik hizmetleri pazarında faaliyet gösteren 11 teşebbüsün 90 aralarında imzaladıkları Mutabakat Belgesi nde yer alan hükümler Kurul un 15.4.2004 tarih ve 04 -26/288 -66 sayılı Kararı ile 3 yıllık muafiyet tanıdığı 7.3.2003 tarihli Mutabakat ta yer alan ifadelerle büyük ölçüde benzerlik göstermektedir. Bildirime konu Mutabakat Belgesi ndeki hükümlere aşağıda yer verilmiştir: Şirketler, oligopol yaratmamak ve rekabet yasağına aykırı hareket etmemek şartıyla, katılımcıların hak ve menfaatlerinin korunması, mali piyasalarda güven ve istikrarın sağlanması, ekonomik kalkınmanın gereklerini de dikkate alarak, bireysel emeklilik sisteminin etkin şekilde çalışmasının sağlanması, ekonomide önemli zararlar doğurabilecek işlem ve uygu lamaların önlenmesinin yanı sıra 100 toplumsal yararın gözetilmesi amacıyla, aşağıda belirtilen genel ilkeler doğrultusunda faaliyet göstermek üzere, 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ile ilgili mevzuatındaki değişiklik ile Emek lilik Şirketleri için bir örgüt/birlik tesis edilmesine kadar faaliyette bulunmak için bir platform ( Platform ) oluşturmak konusunda mutabıktırlar. Platform un faaliyetleri, Genel anlamda Bireysel Emeklilik Sisteminin kamuoyuna tanıtımını yapmak, Bireysel emeklilik ürünlerinin ve emeklilik hizmetlerinin gelişmesini ve yaygınlaşmasını sağlayıcı faaliyetlerde bulunmak, Bireysel Emeklilik Mevzuatı hükümleri çerçevesinde, Emeklilik Şirketleri arasındaki ilişkilerde dayanışmayı güçlendirmek, 110 Şirketler arasında haksız rekabeti önleyici çalışmalar yapmak, Yurtiçinde ve dışında emekliliğe ait gelişmeleri izleyerek toplayacağı bilgileri şirketlere ve ilgililere ulaştırmak, Ekte yer alan Emeklilik Şirketleri Etik Değerleri olarak isimlendirilen ilke ve prensiplerin e meklilik şirketlerince uygulanmasında ve bu konuda emeklilik şirketleri arasında tek bir anlayışın sağlanmasına çalışmak, Bireysel Emeklilik Sisteminin geliştirilmesi amacıyla gerektiğinde emeklilik alanında araştırma amacına yönelik vakıf veya sair kurulu şlar kurmak, kurslar açmak, seminer ve konferans gibi eğitim faaliyetlerinde bulunmak, Şirketlerin amaçlarına uygun yayın yapmak veya yaptırmak, yayın ve içtihatları derleyerek 120 Emeklilik Şirketlerinin yararına sunmak, Bireysel Emeklilik Sistemi ile ilgili sorunlar ve çözümü hakkında gerekli önerilerde bulunmaktır. Platform, ayda en az bir kez Şirketlerin temsile yetkili kişileri düzeyinde bir araya gelerek görüşme ve değerlendirme toplantıları yapar. Piyasaya yeni giren Emeklilik Şirketleri, işbu Mutabakat hüküm ve şartlarını aynen kabul etmek kayıt ve şartıyla, Platform un doğal bir üyesi olarak kabul edilirler. Platform, Emeklilik şirketleri, temsilcilerinin en az 2/3 ünün katılımıyla toplanabilir ve karar alınabilmesi için katılanların yarıdan bir fazlas ının oyu gerekir. 06-45/568 -153 4 Platform, toplantılara düzenli olarak katılmayan veya Platform karalarını sebepsiz 130 yere uygulamaktan kaçınan Emeklilik Şirketini uyararak, bu ihlal durumunu 15 gün içerisinde düzeltmesini isteyebilir. Platform un bu talebinin yerine getirilmemesi halinde, Platform, en az 2/3 üyesinin katılımı ile gerçekleştireceği toplantıda, hakkında karar verilecek üye hariç olmak üzere katılanların oybirliğiyle alınacak kararla ilgili Emeklilik Şirketini Platform toplantılarına ve/veya faaliyetlerine ka tılmaktan geçici veya sürekli olarak alıkoyabilir. Diğer yandan, Emeklilik Şirketinin bu hareketi aynı zamanda Bireysel Emeklilik Mevzuatına aykırılık teşkil etmekte ise, Platform bu şirketi, ilgili kurum veya makamlara şikayet edebilir. 140 Yukarıda aktarı lan Mutabakat Belgesi ekinde Emeklilik Şirketleri Etik İlkeleri metni yer almaktadır. Söz konusu metnin Amaç ve Kapsam başlıklı 1. maddesinde, Bireysel Emeklilik Platformu nu oluşturan emeklilik şirketlerinin bu metinle, gerek birbirleri, gerek müşteri leri, gerekse de çalışanları ve diğer kurumlar arasındaki her türlü iş ve işlemlerde uygulanmak üzere Emeklilik Şirketleri Etik İlkeleri ni belirledikleri belirtildikten sonra, etik ilkelerin temel amacının bireysel emeklilik faaliyetine ve sektörüne karşı toplumda bulunan saygınlık duygusunun sürekliliğinin sağlanması, meslek onuru olarak adlandırılan bu saygınlık duygusunun geliştirilerek sürdürülmesi ve sektörde istikrar ve güvenin korunması olduğu ifadelerine yer verilmiştir. Metinde, emeklilik 150 şirketle rinin uyması gereken genel ilkeler; dürüstlük, tarafsızlık, güvenilirlik, saydamlık, toplumsal yararın gözetilmesi ve çevreye saygı olarak belirlenmiş olup, bu ilkelerin emeklilik şirketleri arasındaki ilişkilerde ve bu şirketlerin müşterileri, çalışanları , aracıları , kam u kurum/ kuruluşları ile ilişkilerinde nasıl uygulanması gerektiği hususlarına yer verilmiştir. Bildirim Formu nda, Emeklilik Şirketleri Etik İlkeleri metninin, Mutabakat Belgesi nin ayrılmaz bir parçası olduğu belirtildiğinden her iki met in birlikte Mutabakat Metni olarak değerlendirilmiştir. H.2.1. Menfi Tespit Değerlendirmesi 4054 sayılı Kanun un 8. maddesine göre; ilgili teşebbüs veya teşebbüs 160 birliklerinin başvurusu üzerine Kurul un, elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir anlaşma nın, eylemin veya birleşme ve devralmanın Kanun un 4 ., 6. ve 7. maddelerine aykırı olmadığını gösteren bir menfi tespit belgesi verebileceği hükmü yer almaktadır. Bir pazarın aynı seviyesinde faaliyet gösteren şirketler arasında akdedilen anlaşmalar yata y işbirliği anlaşmaları olarak nitelendirilmektedir. İşbirliği doğurucu nitelikteki söz konusu anlaşmalar; AR -GE, üretim, satın alma, standardizasyon ve reklam anlaşmaları gibi çeşitli başlıklar altında yapılabilmektedir. Yatay işbirliği anlaşmaları ; çıkt ı ya da fiyat tespiti , pazar paylaşımı, taraflara ürünün fiyat, kalite, arz miktarı ve çeşitlendirilmesini olumsuz 170 yönde etkileme imkânı sağlayacak bir pazar gücü sağlamak veya hakim durumdaki bir firmanın pazar gücünü artırma k gibi birtakım rekabet ihlall erine neden olabilmektedir. Diğer taraftan, yatay işbirliği anlaşmaları küreselleşmenin beraberinde getirdiği teknolojik gelişme hızı, artan rekabetçi baskı ve değişen pazar yapısı karşısında firmalara riskleri paylaşma, maliyetleri azaltma, teknolojik 06-45/568 -153 5 bilgi havuzları oluşturma ve yeni gelişmeleri hızlandırmak gibi bazı faydalar da sağlamaktadır. Bildirime konu Mutabakat Belgesi nde ; emeklilik şirketleri arasındaki ilişkilerde dayanışmayı güçlendirme ye, şirketler arasında haksız rekabeti önleyici çalışmala r yapma ya, yurtiçinde ve dışında emekliliğe ait gelişmeleri izleyerek 180 toplayacağı bilgileri şirketlere ve ilgililere ulaştırma ya, Emeklilik Şirketleri Etik Değerleri olarak isimlendirilen prensiplerin emeklilik şirketlerince uygulanmasına ve bu konuda emek lilik şirketleri arasında tek bir anlayışın sağlanmasına çalışma ya, şirketlerin amaçlarına uygun yayın yapmak veya yaptırma ya, yayın ve içtihatları derleyerek üyelerin yararına sunma ya, bireysel emeklilik sistemi ile ilgili sorunlar ının çözümü hakkında ger ekli önerilerde bulunmaya ilişkin hükümler yer almaktadır. Bu hükümler göz önüne alındığında mutabakata katılan teşebbüsler arasında bilgi akışının ve işbirliğinin hedef alındığı izlenimi oluşmaktadır. Ülkemiz için nispeten yeni bir pazar niteliğindeki bir eysel emeklilik hizmetleri alanında, Mutabakat Belgesi nde yer verilen söz konusu hükümlerin olumlu 190 katkılarının olabileceği göz önüne alınmakla birlikte , anlaşma metninin genel olarak taraflar arasında işbirliği doğurucu etkileşimlere yol açabileceği ve r ekabeti önleyici etkiler doğurabileceği değerlendirilerek , bu anlaşmaya 4054 sayılı Kanun çerçevesinde menfi tespit belgesi verilmesinin mümkün olmadığı kanaatine varılmıştır. 2.2. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi Bildirim Formu nda , Mutabakat Belgesi çerçevesinde oluşturulan Bireysel Emeklilik Platformu (Platform) nun, mevzuatta yapılacak bir değişiklik ile emeklilik şirketleri için bir örgüt/birlik tesis edilmesine kadar faaliyette bulun acağı ve 200 amacının sektör sorunlarının paylaşımı, kamu ve sair toplu msal kurum ve kuruluşlar karşısında sektörü temsil eden muhatap bir birliğin oluşturulması ve emeklilik sisteminin tanıtımı ve geliştirilmesi anlamında görüş paylaşımını olduğu belirtilmiştir. 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinde, Kurul un; teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birlikleri kararlarının 4. madde hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulmasına, aşağıda belirtilen şartların tamamının varlığı halinde karar verebileceği hükm ü yer almaktadır: a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması, 210 b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması, c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortad an kalkmaması, d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu olandan fazla sınırlanmaması 06-45/568 -153 6 2.2.1. Malların Üretim veya Dağıtımı i le Hizmetl erin Sunulmasında Yeni Gelişme v e İyileşmelerin ya da Ekonomik veya Teknik Gelişmenin Sağlanması Bu hüküm çerçevesinde hangi hallerin ekonomik yarar sağladığının somut olayın 220 özelliklerine göre değerlendirilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte, üretim ve dağıtım maliyetlerinin düşürülmesi, kalitenin artırılması, malın arzında devamlılığın s ağlanması, piyasalara yeni girişlerin kolaylaştırılması ve yeni ürünlerin ya da üretim tekniklerinin bulunması ekonomik yararın sağlandığı durumlar arasındadır . Bildirim Formu n da, Mutabakat Metni nin piyasaya girişi engellemediği, bu metin çerçevesinde ol uşturulan Platform un; sektörün, toplumun diğer kurum ve kuruluşlarına karşı temsiline olanak sağlayacağı, mesleki bir teşkilat oluşturuluncaya kadar haksız rekabet oluşturmayacak şekilde asgari bir düzenin tesisi, tüketicinin aydınlatılması, bilinçlendiri lmesi ve yeni sektörün tanıtılması 230 amacı nı güttüğü ve bunun sonradan sektöre girecek şirketler bakımından da fayda sağlayacağı belirtilmektedir. Bireysel Emeklilik Sistemi ülkemiz açısından yeni bir sektörü ifade etmektedir. Mutabakat Belgesi nde Platform un faaliyetleri arasında, genel anlamda Bireysel Emeklilik Sistemi nin kamuoyuna tanıtımını yapmak ile bireysel emeklilik ürünlerinin ve emeklilik hizmetlerinin gelişmesini ve yaygınlaşmasını sağlayıcı faaliyetlerde bulunmak sayılmaktadır. Yeni bir ürün/h izmetin tanıtımı ve anlatılmasının doğru bir şekilde gerçekleştirilmesi, gerek ülke ekonomisinin ve gerekse tüketicilerin bireysel olarak ekonomik ve sosyal refahlarının gelişmesi ve iyileşmesi yönünden önemli katkılar sağlayaca ktır. Ayrıca bireysel emekli lik 240 sisteminin geliştirilmesi amacıyla kurulması planlanan araştırma ya yönelik vakıf veya benzer kuruluşlar ile Platform çerçevesinde düzenlenecek seminer, konferans gibi organizasyonların da sektörün daha sağlıklı bir altyapıy a kavuşmasına fayda sağlayaca ğı, sektörün bu şekilde kamuoyuna tanıtılması, altyapısının güçlendirilmesi ve yaygınlaştırılmasının, piyasaya yeni firma girişlerini de kolaylaştıracağı ve sektördeki rekabete olumlu katkılarının olacağı kanaatine varılmıştır . 2.2.2. Tüketicinin Bundan Yarar Sa ğlaması Muafiyetin ikinci şartı; anlaşmanın, tüketicilere ortaya çıkan objektif faydadan adil 250 bir pay alma imka nı tanıması dır. Kanun'un 4. maddesi anlamında rekabeti sınırlayıcı etkileri olan bir anlaşmanın muafiyet alabilmesi için, yukarıda değinilen malların dağıtımı veya hizmetlerin sunulmasından elde edilen iyileşmenin tüketiciye yansıtılması ve ortaya çıkan ekonomik fayda ile tüketicinin elde edeceği menfaat arasında makul bir denge olması gerekmektedir. Bu çerçevede fiyatlar seviyesindeki düşüş, satış sonrası etkin hizmetler, ürün çeşitliliğinin artması, tüketicinin ürüne daha kolay ulaşabilmesi, malın arzında devamlılığın sağlanması gibi koşullar da tüketicinin elde edeceği menfaat kapsamında değerlendirilebilmektedir. 06-45/568 -153 7 Bireysel Emeklilik Sistemi nin; ikinci emeklilik geliri ile bireylerin emeklilik 260 dönemindeki refah seviyelerinin artmasına, alt yapı yatırımları ve uzun vadeli yatırımlara kaynak yaratılarak yeni iş ve istihdam olanakları oluşturulmasına, sosyal güvenliğin kapsamının artırılması ve kamun un sosyal güvenlikten kaynaklanan yükünün azaltılmasına, mali sektörde uzun vadeli fonların artmasına, böylece mali sektörün daha sağlıklı işlemesine, enflasyonla mücadele ve istikrarlı büyümeye olumlu katkı sağlanmasına ve sermaye piyasasının derinleşmesi ne katkı sağlamak suretiyle hem tüketiciler hem de genel ekonomik yarar lehine olumlu sonuçlar ortaya çıkaracağı genel kabul görmektedir. Bireysel Emeklilik Platformu çerçevesinde yapılacak tanıtım çalışmaları ile tüketiciler nezdinde yeni bir ürün olan b ireysel emeklilik hizmetleri hakkında daha 270 sağlıklı ve ayrıntılı bilgi edinilmesi sağlanmış olacaktır. Böylece tüketiciler gelecekleri için yatırım alternatiflerini daha bilinçli bir şekilde tercih edebileceklerdir. Ayrıca Mutabakat Belgesi ekinde yer alan Etik İlkeleri nin V. Bölümü nde düzenlenen emeklilik şirketlerinin müşterileri ile ilişkilerine ilişkin hükümlerin de tüketiciler açısından olumlu sonuçlar doğuracağı anlaşılmıştır . Esasen, bu bölümde tüm şirketler; müşterilerini doğru, eksiksiz ve zamanı nda bilgilendirmeleri, müşterilere ilişkin her türlü bilgi ve belgeyi gizli tutmaları ve saklamaları, hizmet kalitesinin en iyi seviyeye ulaşmasını teminen teknolojik altyapı ve nitelikli insan kaynağına yatırım y apmaları, her türlü müşteri şika yeti için G enel Müdürlük bünyesinde bir mekanizma oluşturmaları, güvenliğin 280 sağlanması ve müşteri mağduriyetlerinin önlenmesine yönelik gerekli teknik ve hukuksal tüm tedbirleri almaları gereklilikleri üz erinde mutabık kalmışlardır. 2.2.3. İlgili Piyasanın Önemli Bi r Bölümünde Rekabetin Ortadan Kalkmaması Muafiyetin üçüncü şartı, anlaşmanın veya kararın teşebbüslere ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabeti ortadan kaldırma imk anı tanımaması dır. Bu şartın amacı, rekabetin kısmen sınırlandırılmasına izin verilen piyasalardaki reel ve potansiyel rekabetin devamının teminidir. Mutabakat Belgesi nin tarafı olan şirketler sektörün ve pazarın tanıtımı 290 konusunda birlikte hareket edecek olmalarına rağmen, teşebbüslerin bağımsı z olarak ürünlerinin ilan, rekla m ve tanıtım ını yapmalarını ve ticari faaliyetlerini sürdürmelerini engellemek suretiyle rekabeti önleyecek hiçbir baskı ve/veya sınırlama söz konusu değildir. Ayrıca, Mutabakat Metni nde teşebbüslerin sisteme dahil olmak gibi bir zorunluluğu olduğuna dair herhangi bi r hüküm bulunmadığı gibi katılmak isteyen faaliyet ruhsatını elde etmiş şirketler açısından gerek bu işlemlere katılım ve gerekse piyasaya girişleri anlamında hiçbir zorlaştırma ve engel de bulunmamaktadır. Daha da önemlisi, konuya ilişkin yapılan araştırma lar neticesinde, Bireysel Emeklilik Sistemi'nin fiilen hayata geçmesinden günümüze kadar geçen zamanda, -bildirimi yapılanla aynı 300 nitelikteki Mutabakat uygulamadayken - pazarda faaliyet gösteren şirketlerin pazar paylarında değişiklikler olduğu, ayrıca katı lımcılara uygulanan giriş aidatı, yönetim gideri kesintisi ve fon işletim gideri kesintisi gibi rekabetin yaşanabileceği alanlarda , şirketlerin tüketicilere birbirinden farklı ve rekabetçi 06-45/568 -153 8 şartlar sundukları anlaşılmıştır. Bu açıklamalar çerçevesinde dosya konusu Mutabakat Metni ile ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmadığı anlaşılmaktadır. 2.2.4. Rekabetin (a) ve (b ) Bentlerindeki Amaçların Elde Edilmesi İçin Zorunlu Olandan Fazla Sınırlanmaması 310 Kanun un 5. maddesinde öngörülen b u koşul gereği, tüketicilere yansıtılan ekonomik gelişme ve iyileştirmenin elde edilmesinde rekabeti daha az sınırlayan bir yöntem mevcut ise anlaşmaya muafiyet tanınamayacaktır. Bu koşula aykırılık, ya izlenen amacın elde edilmesi için rekabetin gereğinde n fazla sınırlanması ya da rekabetin sınırlanması gereğinin dahi bulunmaması hal lerinde olabilir. Teşebbüsler prensip olarak anlaşma ile amaçladıkları ekonomik yararların gerçekleştirilmesinde rekabeti en az sınırlayıcı yöntemi tercih etmekle yükümlüdürler . 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ve ilgili mevzuatta, Bireysel Emeklilik Sistemi nde faaliyet gösterecek şirketler e yönelik 320 kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşu öngörülmemiştir. Bildirim Formu nda yer alan ifadeler den, emeklilik şirketleri için böyle bir mesleki birlik kuruluncaya kadar, bireysel emeklilik sisteminin ve bu alanda faaliyet gösteren şirketler arasındaki dayanışmanın geliştirilmesi, gerektiğinde ilgili idari mercilere karşı birlikte temsili, haklarının korunması ve kullanılması amacıyla, herhangi bir tüzel kişiliği bulunmayan bir komitenin, adeta meslek kuruluşu gibi, bireysel emeklilik alanında faaliyet gösteren şirketlerin ihtiyari katılımı ile geçici olarak oluşturulduğu anlaşılmaktadır. Mutabakat Metni nde şirketlerin fiyat, satış şartları ve pazara giriş serbestilerine ilişkin herhangi bir düzenleme veya engelleme getirilmemektedir. Kaldı ki 330 emeklilik şirketleri, her türlü faaliyetleri açısından SPK ile Hazine Müsteşarlığı ve Emeklilik Gözetim Merke zi nin denetimi ve gözetimi altındadır. Yukarıda aktarılan, şirketler arasında katılımcılara uygulanan giriş aidatı, yönetim gideri kesintisi ve fon işletim gideri kesintisi gibi alanlarda rekabet yaşandığına ilişkin tespitler de dikkate alınarak, esas ama cı sektörün tanıtımı, toplumun diğer kurum ve kuruluşlarına karşı temsili ile sektöre ilişkin etik ilkelerinin belirlenmesi olarak özetlenebilecek dosya konusu Mutabakat Metni nin rekabeti zorunlu olandan fazla sınırlamadığı değerlendirilmektedir. Yukar ıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde dosya konusu Mutabakat Metni nin 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinde sayılan muafiye t 340 şartlarından hepsini taşıdığı kanaatine ulaşılmıştır. I. SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre ; 1. Mutabakat Belgesi nin 4054 sayılı Rekabetin Ko runması Hakkında Kanun un 4. maddesi kapsamında, rekabeti önleyici etkiler doğurabilecek nitelikte bir işbirl iği anlaşması olması sebebiyle menfi tespit veril emeyeceğine OYBİRLİĞİ ile, 06-45/568 -153 9 2. Mutabakat Belgesi nin 4054 sayılı Kanun un 5. maddesinde düzenlenen ve bir anlaşmaya bireysel muafiyet tanınması için gerekli olan şartları karşıladığı anlaşıldığından, anılan madde çerçevesinde söz konusu anlaşmaya bireysel 350 muafiyet tanınmasına OYÇOKLUĞU ile, 3. Bireyse l muafiyetin süresinin 3 yıl olmasına OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir. 06-45/568 -153 10 KARŞI OY GEREKÇESİ (22.06.2006 tarihli ve 06 -45/568 -153 sayılı Kurul Kararı) Rekabet Kurulu nun söz konusu kararının 3. maddes ine aşağıdaki gerekçe ile katılmıyorum. Muafiyete konu Mutabakat Belgesi incelendiği takdirde, rekabete aykırı hiç bir hüküm içermeyip, menfi tespit dahi alabilecek nitelikte bir anlaşmadır. Bu nedenle bireysel muafiyet sınırının 3 yılla sınırlanmasın ın uygun olmadığını, talep edilen 5 yıllık bireysel muafiyetin tanınmasının uygun olduğunu düşünüyorum. Mustafa Parlak Başkan 06-45/568 -153 11 KARŞI OY GEREKÇESİ (22.06.2006 tarihli ve 06 -45/568 -153 sayılı Kurul Kararı) Rekabet Kurulu nun söz konusu kararıyla, 11 bireysel emeklilik şirketinin herhangi bir tüzel kişilik oluşturmaksızın çeşitli konuları birlikte değerlendirmek üzere hazırladıkları Mutabakat Belgesi ne 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun un 4. maddesi kapsamında rekabeti önleyici etkiler doğurabilecek nitelikte bir işbirliği anlaşması olması sebebiyle menfi tespit verilmemesine rağmen, bahse konu belge ye üç yıllık bireysel muafiyet tanınmasına, söz konusu anlaşma metninin sektörde faaliyet gösteren aktörlerin tamamını kapsaması ve mevcut haliyle sigorta sektöründe rekabet ihlalleri konusunda şikayetlerin yoğun olarak bulunduğu göz önünde tutularak, muta bakat metni hükümlerinin ilgili pazarda teşebbüsler arasındaki rekabetin gerekenden fazla sınırlanarak koordinasyon riski doğurabileceği kanaatiyle Kurul kararına katılmıyorum. Rıfkı ÜNAL Kurul Üyesi