Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2013-5-46 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 14-01/5-4 Karar Tarihi : 09.01.2014 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Dr. Mu rat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN , Dr. Metin A RSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ B. RAPORTÖRLER: A. Özlem UZUN, Mehmet TOKGÖZ C. BAŞVURUDA BULUNAN : Gizlilik Talebi Bulunmaktadır. D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN : Datça Beton Tur. Tic. San. İnş. Haf. Mer. İşl. Ltd. Şti
Rekabet Kurumu Başkanlığından; REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2013-5-46 (Önaraştırma) Karar Sayısı : 14-01/5-4 Karar Tarihi : 09.01.2014 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Üyeler : Dr. Mu rat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR, Fevzi ÖZKAN , Dr. Metin A RSLAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ B. RAPORTÖRLER: A. Özlem UZUN, Mehmet TOKGÖZ C. BAŞVURUDA BULUNAN : Gizlilik Talebi Bulunmaktadır. D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN : Datça Beton Tur. Tic. San. İnş. Haf. Mer. İşl. Ltd. Şti. Babayanı Mevkii Datça/Muğla Özberk İnşaat. Tur. Tic. Mad. ve San. Ltd. Şti. İskele Mah. Kazım Yılmaz Bulvarı üzeri Datça/Muğla (1) E. DOSYA KONUSU: Muğla ili Datça ilçesinde faaliyet gösteren hazır beton üreticilerinin 01.10. 2013 tarihinden itibaren aralarında anlaşarak hazır beton fiyatlarını yükselttikleri iddiası. (2) F. DO SYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 21.10.2013 tarih ve 7161 sayı ile giren ve 2012/2 sayılı Rekabet İhlallerine İlişkin Başvuru Usulüne Dair Tebliğ in 5. maddesinin 4. fıkrası kapsamında değerlendirilen başvuruya ilişkin 12.11.2013 tarihli Bilgi Notu Rekabet Kurulu nun 21.11.2013 tarih ve 13 -64/910 -M sayılı toplantısında görüşülerek başvuru konusu iddiaya yönelik olarak önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine hazırlanan 27.12.2013 tarih ve 2013-5-46/ÖA sayılı rapor görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) G. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle , Muğla ili Datça ilçesinde faaliyet gösteren Datça Beton Tur. Tic. San. İnş. Haf. Mer. İşl. Ltd. Şti. (DATÇA BETON) ve Yarbay İnş. Nakliye Tur. İşl. Tic. Ltd. Şti. (YARBAY BETON) nin 1 Ekim 2013 tarihinde n itibaren aralarında anlaşarak C25 sınıfı hazır beton fiyatlarını 125 TL den 175 -180 TL ye yükselttikleri ifade edilmiştir. (4) H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, önaraştırma konusu iddialar ile ilgili olarak soruşturma açılmasına gerek bulunmadı ğı ifade edilmiştir. I.İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (5) İlgili ürün pazarının Rekabet Kurulunun yerleşik içtihatları dikkate alınarak, hazır beton pazarı olarak belirlendiği bu incelemede önaraştırma konusu rekabet ihlalinin değerlendirilmesi bakımından sonuc a etkisi olmaması nedeniyle kesin bir ilgili coğrafi pazar tanımının yapılmasına gerek görülmemiştir. (6) Dosya konusu iddialar çerçevesinde, Muğla ili Datça ilçesinde faaliyet göstermekte olan DATÇA BETON ve Özberk İnşaat Tur. Tic. Mad. ve San. Ltd. Şti. (ÖZBERK İNŞAAT ) teşebbüsleri incelenmiştir. İhbar dilekçesinde adı geçen YARBAY BETON un ihbara konu zaman diliminde Datça da faal olmadığı tespit edildiğinden teşebbüs hakkında bir 14-01/5-4 2/3 inceleme yapılmamıştır . YARBAY BETON un Datça tesisi yaklaşık iki yıl önce DATÇA BETON ve ÖZBERK İNŞAAT tarafından devralın mıştır. (7) Yukarıda belirtildiği gibi ihbar, 1 Ekim 2013 tarihinden itibaren Datça da faaliyet gösteren hazır beton tesislerinin C25 hazır beton fiyatlarını 125 TL den 175 -180 TL ye ortaklaşa arttırdıklarına iliş kindir. Bu sebeple işbu rapor çerçevesinde, belirtilen tarihte Datça da faaliyet gösteren hazır beton tesislerinin ortalama fiyatları ve maliyetleri incelen miştir . Satış fiyatları ve maliyetlerdeki genel eğilimi görebilmek için Ocak 2012 - Kasım 2013 dönemin deki veriler değerlendiril miştir . İlgili dönemde Datça da faal olan DATÇA BETON ve ÖZBERK İNŞAAT ın aylık ortalama satış fiyatların a bakılmıştır. (8) Yapılan bu inceleme sonucu ilk göze çarpan nokta, iki teşebbüsün fiyatlarında istikrarlı bir paralelliğin bul unmadığı olmuştur . Nitekim, Ocak 2012 den Ekim 2012 ye dek ÖZBERK İNŞAAT ın fiyatları DATÇA BETON un üzerinde seyrederken bu tarihte fiyatlar örtüşmekte, daha sonra Temmuz 2013 e dek DATÇA BETON un fiyatları ÖZBERK İNŞAAT ın fiyatlarının üzerinde seyretmek tedir. Temmuz 2013 ten sonra ise ÖZBERK İNŞAAT ın fiyatları tekrar yükselişe geçerek DATÇA BETON un fiyatlarını aşmaktadır. Dolayısıyla fiyatlarda istikrarlı bir artış ya da azalış tespit edilememiştir. Bunun gibi, iddia konusu Ekim 2013 tarihinde ise teşebbüslerin fiyatları arasında bir örtüşme ve/veya fiyatların 175 -180 TL ye artırımından da bahse tmek mümkün değildir. Ekim 2013 te DATÇA BETON un ortalama satış fiyatı yaklaşık ( ..) TL iken ÖZBERK İNŞAAT ın ortalama fiyatı yaklaşık ( ..) TL dir. Ekim 2013 ten sonraki dönem için teşebbüslerin fiyat artış oranları bakımından da bir paralellik söz konusu değildir. Nitekim, bu tarihten sonra DATÇA BETON un fiyatları 8,75 TL artarken ÖZBERK İNŞAAT ın fiyatlar ı 2,45 TL düşmüştür. (9) İlgili dönemde maliyet kalemlerinde meydana gelen fiyat değişimleri ne de bakılmıştır. Çimento alış fiyatları incelendiğinde de bir istikrardan bahsedilemem iştir. Nitekim DATÇA BETON un alış fiyatlarının genelde ÖZBERK İNŞAAT ın alış fi yatlarının oldukça üzerinde seyrettiği, ÖZBERK İNŞAAT ın fiyatlarının da çok dalgalı olduğu görülm üştür . Öte yandan, teşebbüslerin toplam maliyetlerinde ise bu büyüklükte fark tespit edilememiştir . (10) İlgili dönemde, m3 başına maliyetlerdeki değişimler hesap landığında ÖZBERK İNŞAAT ın çimento alış ve toplam maliyetleri arasında bir tutarsızlık olduğu şüphesi uyanm ıştır. Zira, teşebbüsün çimento alış fiyatları DATÇA BETON un alış fiyatlarının oldukça altında seyrederken toplam maliyetler açısından bu büyüklükt e bir fark görülmemiştir . Teşebbüs yetkilileriyle yapılan telefon görüşmesinde, söz konusu durumun, bazı dönemlerde çimento alımı gerçekleştirmeyerek stoklarındaki çimentoyu kullanmalarından kaynaklandığı belirtilmiştir. Ayrıca, ÖZBERK İNŞAAT tarafından Kuruma gönderilen ek bilgi yazısında da çimento fiyatlarındaki dalgalanmanın sektörde büyük sıkıntılara yol açtığı, ilgili dönemde bant fiyatının (nakliye ve KDV hariç) 52 TL/ton ile 105 TL/ton arasında dalgalandığı belirtilm iştir. (11) Belirtilen tarih aralığınd a DATÇA BETON un maliyetlerinin ÖZBERK İNŞAAT ın maliyetlerinin üzerinde seyrettiği ve Ekim 2013 te maliyetlerin birbirine yaklaştığı görülmüştür . (12) Bilindiği gibi, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4. maddesi kapsamında rekabeti engelleyen, bozan, kısıtlayan veya bu amacı taşıyan teşebbüsler arası anlaşma ve uyumlu eylemler yasaktır. Yapılan incelemeler neticesinde, başvuru konusu iddiaların Kanun un 4. maddesi kapsamında ihlal niteliği taşımadığı kanaatine ulaşılm ıştır. Nitekim veriler iddia konusu teşebbüslerin ilgili dönemdeki hazır beton fiyatlarının 175 -180 TL nin oldukça altında olduğunu ortaya koym uştur . Bunun gibi, 14-01/5-4 3/3 teşebbüslerin maliyetlerinin, özellikle çimento alış maliyetlerinin, birbirinden farklılık göstermesi teşebbüslerin kar ma rjlarını da farklılaştırmaktadır. Ekim 2013 ten sonra DATÇA BETON fiyatlarını arttırırken ÖZBERK İNŞAAT düşürm üştür. (13) ÖZBERK İNŞAAT tarafından Kuruma gönderilen ek bilgi yazılarında, hazır beton satış fiyatının belirlenmesinde çimento alış fiyatının, nakliy e maliyetinin, inşaatta kullanılacak beton metrajının ve inşaatın yapılacağı topografyanın birer etken olduğu belirtilerek ÖZBERK İNŞAAT ın Ekim ve Kasım 2013 tarihlerinde fiyat artışı yaptığı, bu aylara dek maliyetin altında ve/veya maliyetine satış yaptı kları, %20 kar marjı eklemeden satış yapmanın ticari açıdan sürdürülebilir olmadığı, sanayi altyapısı olmayan, çimento santrallerine uzak olan Datça gibi küçük bir beldede düşük beton metrajları ve nakliyedeki zorlukların hazır beton üretimi ve satışını İz mir, Ankara, İstanbul gibi büyük şehirlere göre daha zor ve pahalı hale getirdiği, hazır beton tesis ve araçlarında meydana gelen arızalarda en yakın servisin İzmir den geldiği vurgulanmaktadır. (14) Dosya mevcudu bilgi ve belgeler çerçevesinde başvuru konu su iddiaları destekler nitelikte tespitlere ulaşılamamıştır. Bu sebeplerle 4054 sayılı Kanunun 4. maddesinin ihlal edildiği iddiasına katılmak mümkün olmamıştır . J.SONUÇ Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun un 41. maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.